Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1827/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. L. na postanowienie z dnia 5 listopada 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wobec niewykazania przez skarżącego trudnej sytuacji materialnej. Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z konkubiną i małoletnią córką. Utrzymuje się z prac dorywczych – [...] zł, zaś konkubina z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Oświadczył, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą posiada nieuregulowane wierzytelności będące na etapie postępowań sądowych, a także prowadzi postępowania odszkodowawcze za wadliwe działania instytucji państwowych. W części wniosku obejmującej przedmioty wartościowe wymienił dwa samochody ciężarowe [...] i [...] oba z 2013 r.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożył kserokopię umowy o pracę konkubiny, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji oraz tytuły wykonawcze. Ponadto oświadczył, że działalność gospodarcza "jest prowadzona w stanie czynnym – martwym", nie jest w stanie przedstawić wydatków na bieżące utrzymanie ponieważ rachunki "były dzielone" w zależności od ilości mieszkańców, a ponadto są wystawiane na jego matkę – właścicielkę nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Analizując przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżący powołuje te same okoliczności, jak we wniosku załączonym do skargi z dnia 29 czerwca 2015 r., który Sądy obu instancji uznały za nieuzasadniony. Złożył wprawdzie aktualnie zawiadomienia o wszczęciu wobec niego egzekucji, jednakże nie wyjaśnił, jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają mu prowadzenie działalności gospodarczej (z której w 2014 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł) zwłaszcza, że posiada dwa samochody ciężarowe, które racjonalnie wykorzystywane mogą przynosić pożytki.
Skarżący uchylił się także od udokumentowania kosztów bieżącego utrzymania, co uniemożliwia zestawienie miesięcznych wydatków z deklarowaną wysokością środków z pracy konkubiny i pracy dorywczej skarżącego (łącznie [...] zł). Ponownie zatem należy uznać, że nie wykazał on ponad wszelką wątpliwość, by poniesienie wydatku w wysokości [...] zł tytułem wpisu od skargi istotnie mogło prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.