Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1828/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. P. – L. na postanowienie z dnia 3 listopada 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wobec niewykazania przez skarżącego trudnej sytuacji materialnej.
Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF podał, że posiada rentę rodzinną – [...] zł, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, osobą w podeszłym wieku, którą się opiekuje i która posiada dochód w wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że aktualnie matka przebywa w ośrodku rehabilitacyjno – leczniczym poza miejscem zamieszkania, a dojazdy do tego ośrodka generują dla skarżącej koszty, podobnie jak utrzymanie mieszkania matki. Dodatkowo skarżąca ponosi własne wydatki m.in. na zakup kropli do oczu (cierpi na jaskrę) i wizyty lekarskie u specjalistów, gdyż jak wyjaśniła "niedawno straciłam przytomność na 10 minut". Wskazując stałe wydatki wymieniła, podobnie jak w pierwszym wniosku, zobowiązania kredytowe hipoteczne – ok. [...] – [...] zł, zobowiązania kredytowe "konsumpcyjne" – ok. [...] zł, karta kredytowa – [...] zł, utrzymanie domu – [...] zł, koszty leków – [...] zł, utrzymanie mieszkania matki – [...] zł, "koszty opieki całodobowej" – [...] zł, środki czystości i pielęgnacji – [...] zł, dojazdy, leki, środki pielęgnacji "dla osoby starszej" – [...] zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Analizując przedmiotowy wniosek przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca powołuje te same okoliczności, jak we wniosku załączonym do skargi z dnia 29 czerwca 2015 r., który Sądy obu instancji uznały za nieuzasadniony. Istotne jest również to, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z matką, posiada łącznie z nią dochód w wysokości [...] zł, co przy ustalonych kosztach postępowania ([...] zł wpisu od skargi) czyni wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia pełnomocnika niezasadnym. Wyjaśnienia skarżącej dotyczące wydatków na bieżące utrzymanie nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a poza tym cechuje je brak konsekwencji. Skarżąca bowiem z jednej strony podaje, że sprawuje opiekę na schorowaną matką, a koszty opieki całodobowej nad nią wynoszą [...] zł. by następnie twierdzić, że przebywa ona w ośrodku rehabilitacyjno – leczniczym. Skarżąca znając treść postanowień Sądów obu instancji, co do konieczności przynajmniej uprawdopodobnienia wskazywanych okoliczności, mających świadczyć o trudnej sytuacji finansowej, nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami, co czyni je gołosłownymi.
Ponownie zatem należy uznać, że nie wykazała ona ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.