Art. 105d Prawo bankowe

obowiązuje od 1.06.2024Stan prawny na 5.10.2026·Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗

Aktualne brzmienie

Art. 105d.

1.Bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział banku zagranicznego weryfikują w sposób, o którym mowa w art. 23j lub art. 23m ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, o którym mowa w art. 23a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zwanym dalej „rejestrem zastrzeżeń numerów PESEL”, czy numer PESEL konsumenta jest zastrzeżony, przed:

1)zawarciem umowy:

a)rachunku oszczędnościowego i rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego,

b)o świadczenie usługi płatniczej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, jeżeli przewidziano w jej treści możliwość zawarcia umowy kredytu lub pożyczki,

c)kredytu,

d)pożyczki,

e)leasingu;

2)zmianą umowy, o której mowa w pkt 1 lit. c–e, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia.

2.Bank krajowy i oddział banku zagranicznego przed dokonaniem w placówce przez posiadacza rachunku bankowego, będącego konsumentem, wypłaty gotówkowej z rachunku bankowego, która pojedynczo albo jako kolejna powoduje, że suma wypłat gotówkowych dokonanych w danym dniu we wszystkich placówkach danego podmiotu przekracza trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, weryfikują w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, czy numer PESEL posiadacza rachunku bankowego jest zastrzeżony. W przypadku zastrzeżenia numeru PESEL bank krajowy i oddział banku zagranicznego wstrzymują wypłatę gotówkową na 12 godzin od momentu złożenia przez posiadacza rachunku bankowego dyspozycji wypłaty gotówkowej, pomimo cofnięcia w tym czasie zastrzeżenia numeru PESEL w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL.

3.Bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział banku zagranicznego nie mogą domagać się od konsumenta i jego następców prawnych zaspokojenia roszczenia z tytułu zawarcia umowy określonej w ust. 1 ani zbyć wierzytelności powstałej z tej umowy, jeżeli w chwili zawarcia umowy, z której wynika dochodzone roszczenie, numer PESEL tego konsumenta był zastrzeżony w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL.

4.Weryfikacja zastrzeżenia numeru PESEL może być dokonywana za pośrednictwem instytucji utworzonej na podstawie art. 105 ust. 4.

5.W przypadku niedostępności systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest rejestr zastrzeżeń numerów PESEL, bank krajowy, instytucja kredytowa, oddział instytucji kredytowej oraz oddział banku zagranicznego, po ponownej nieudanej próbie dokonania weryfikacji mogą:

1)odmówić zawarcia umowy do czasu przywrócenia dostępności systemu albo

2)zawrzeć umowę z zachowaniem należytej staranności przy weryfikacji tożsamości konsumenta i udokumentować dokonanie tej weryfikacji.

6.W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, jeżeli umowa została zawarta w trakcie trwania niedostępności systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest rejestr zastrzeżeń numerów PESEL, innej niż wymieniona w art. 23c ust. 5 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, trwającej dłużej niż 15 minut, nie stosuje się przepisu ust. 3.

Prostym językiem

Banki i inne instytucje finansowe muszą przed zawarciem umowy kredytu, pożyczki, leasingu lub rachunku oszczędnościowego sprawdzić w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, czy numer konsumenta jest zastrzeżony. To samo dotyczy zwiększenia zadłużenia przy zmianie takiej umowy. Jeśli numer PESEL jest zastrzeżony, instytucja nie może dochodzić roszczeń z tej umowy ani sprzedać wierzytelności. Przy wypłacie gotówki powyżej trzykrotności minimalnego wynagrodzenia bank musi sprawdzić rejestr, a w razie zastrzeżenia wstrzymać wypłatę na 12 godzin, nawet jeśli zastrzeżenie zostanie cofnięte.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 5.10.2026, tekst z 20.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗ · otwórz w wyszukiwarce · kanał Atom · zgłoś błąd

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.

Ważne pojęcia

Ten przepis definiuje: rejestrem zastrzeżeń numerów PESEL

Powiązane przepisy

art. 4 ust. 1 pkt 1 definicja
bank krajowy – bank mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 4 ust. 1 pkt 2 definicja
bank zagraniczny – bank mający siedzibę na terytorium państwa trzeciego;
art. 4 ust. 1 pkt 17 definicja
instytucja kredytowa – instytucję, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr 575/2013, mającą siedzibę na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego;
art. 4 ust. 1 pkt 18 definicja
oddział instytucji kredytowej – oddział, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia nr 575/2013, niebędący oddziałem banku krajowego ani oddziałem banku zagranicznego;
art. 4 ust. 1 pkt 20 definicja
oddział banku zagranicznego – jednostkę organizacyjną banku zagranicznego wykonującą w jego imieniu i na jego rzecz wszystkie lub niektóre czynności wynikające z zezwolenia udzielonego temu bankowi, przy czym wszystkie j…
ustawa o ewidencji ludności art. 23j odesłanie
Każdy może nieodpłatnie zweryfikować informację o aktualnym zastrzeżeniu numeru PESEL albo zastrzeżeniu numeru PESEL w określonej przez weryfikującego chwili przy użyciu usługi elektronicznej udostępnionej przez ministra…
ustawa o ewidencji ludności art. 23m odesłanie
Minister właściwy do spraw informatyzacji nieodpłatnie udostępnia dane, o których mowa w art. 23c ust. 1 pkt 2–5, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, w drodze weryfikacji:
ustawa o ewidencji ludności art. 23a odesłanie
Minister właściwy do spraw informatyzacji prowadzi rejestr zastrzeżeń numerów PESEL w celu zapobiegania negatywnym konsekwencjom nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych osób, które dokonają zastrzeżenia numeru PES…
ustawa o usługach płatniczych art. 3 ust. 1 pkt 4 odesłanie
wydawaniu instrumentów płatniczych;
art. 105 ust. 4 odesłanie
Banki mogą, wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, utworzyć instytucje upoważnione do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania:
ustawa o ewidencji ludności art. 23c ust. 5 odesłanie
Minister właściwy do spraw informatyzacji udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej informacje o planowanych niedostępnościach systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest rejes…

Odsyłają tu (6)

Prawo bankowe art. 48k ust. 2
Prawo bankowe art. 105 ust. 4j do art. 105d ust. 1
Prawo bankowe art. 105 ust. 4k do art. 105d ust. 3
ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych art. 36 ust. 1a do art. 105d ust. 1, art. 105d ust. 3, art. 105d ust. 4, art. 105d ust. 5, art. 105d ust. 6
ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych art. 36 ust. 2 do art. 105d ust. 1, art. 105d ust. 3, art. 105d ust. 4, art. 105d ust. 5, art. 105d ust. 6
ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych art. 36 ust. 2a do art. 105d ust. 2

Odsyła do (12)

ustawa o ewidencji ludności art. 23j odesłanie
ustawa o ewidencji ludności art. 23m odesłanie
ustawa o ewidencji ludności art. 23a odesłanie
ustawa o usługach płatniczych art. 3 ust. 1 pkt 4 odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 1 pkt 1 lit. c odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 1 odesłanie
Prawo bankowe art. 105 ust. 4 odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 5 pkt 2 odesłanie
ustawa o ewidencji ludności art. 23c ust. 5 odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 3 odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 1 pkt 1 lit. d odesłanie
Prawo bankowe art. 105d ust. 1 pkt 1 lit. e odesłanie