Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści ustawy

Art. 12 Prawo o ustroju sądów powszechnych

Obowiązuje od 7.03.2020Stan prawny na 9.10.2026Źródło: ELI / Sejm RP, oficjalny PDF ↗
Cała ustawa

Aktualne brzmienie

Art. 12.
§ 1.W sądzie rejonowym można tworzyć wydziały:
1)cywilny – do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
2)karny – do spraw z zakresu prawa karnego;
3)rodzinny i nieletnich – do spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
4)pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych – do spraw odpowiednio z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;
5)gospodarczy – do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;
6)ksiąg wieczystych – do prowadzenia ksiąg wieczystych;
7)egzekucyjny – do rozpoznawania spraw:
a)o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777 § 1 pkt 3–6 oraz art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm. ), w tym również w przypadkach, o których mowa w art. 778¹, art. 787, art. 787¹, art. 788 i art. 789 tej ustawy, o ile nadanie klauzuli wykonalności nie należy do właściwości sądów gospodarczych,
b)o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, którym jest wydane w wydziale egzekucyjnym orzeczenie sądu albo referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
c)ze skarg na czynności komornika sądowego wnoszonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz spraw, w których przepisy te stosuje się odpowiednio,
d)w trybie art. 759 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
e)o wyłączenie komornika sądowego,
f)o ustanowienie kuratora w postępowaniu egzekucyjnym,
g)o wydanie zaświadczenia dla tytułów egzekucyjnych, o których mowa w art. 795¹§ 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
h)w trybie art. 801¹§ 2, art. 807 § 1, art. 813, art. 820²i art. 821¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
i)w trybie art. 1153¹⁶i art. 1153¹⁸ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
j)o których mowa w tytułach II i III części trzeciej ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w zakresie zastrzeżonym dla kompetencji sądu, z wyłączeniem spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz spraw o wyjawienie majątku,
k)o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania w sprawach, o których mowa w przepisach poprzedzających, oraz zwolnienie od kosztów komorniczych.
§ 2. (uchylony)

Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 9.10.2026, tekst z 16.09.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.

Powiązane przepisy

  • art. 2 § 2 definicja
    Zadania z zakresu ochrony prawnej, inne niż wymiar sprawiedliwości, wykonują w sądach referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi. Ilekroć w przepisach jest mowa o referendarzach sądowych, rozumie się przez to także…
  • art. 147 § 1 definicja
    W sądach do wykonywania określonych w ustawach czynności należących do sądów w zakresie ochrony prawnej, innych niż wymiar sprawiedliwości, są zatrudniani referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi, zwani dalej „re…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 777 § 1 pkt 3 odesłanie
    inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej;
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 781 § 2 odesłanie
    Tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego oraz innym tytułom klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Jeżeli tej właściwości nie można ustalić, klauzulę nadaje sąd rejonowy…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 778¹ odesłanie
    Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, spółce partnerskiej, spółce komandytowej lub spółce komandytowo-akcyjnej sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez og…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 787 odesłanie
    Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością mają…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 787¹ odesłanie
    Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skł…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 788 odesłanie
    Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 789 odesłanie
    Przepis § 1 artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do nabywcy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego, jeżeli tytuł egzekucyjny stał się prawomocny przed nabyciem.
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 759 § 2 odesłanie
    Sąd wydaje z urzędu komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwa spostrzeżone uchybienia. Ocena prawna wyrażona przez sąd w ramach wydanych zarządzeń jest wiążąca dla komor…
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 795¹ § 2 odesłanie
    Jeżeli wniosek o wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dotyczy innego tytułu egzekucyjnego niż wskazany w § 1, w przedmiocie wniosku rozstrzyga sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł został sporządzony.
  • Kodeks postępowania cywilnego art. 821¹ odesłanie
    Jeżeli egzekucja została skierowana do rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę lub innych praw majątkowych, z którymi związane jest prawo dłużnika do świadczeń okresowych, sąd na wniosek dłużnika może określić kwotę, …

Orzeczenia i interpretacje 18

Powołują ten przepis: 18 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.

Wszystkie (18) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści

Historia zmian

5 brzmień, obecne od 7.03.2020
od 7.03.2020 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. W sądzie rejonowym można tworzyć wydziały: 1) cywilny -–do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, … do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw; 2) karny-– do spraw z zakresu prawa karnego; 3) rodzinny i nieletnich -–do spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw … pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych-– do spraw odpowiednio z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych; 5) gospodarczy -–do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa … gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw; 6) ksiąg wieczystych-– do prowadzenia ksiąg wieczystych; 7) egzekucyjny -– do rozpoznawania spraw: a) o …
od 10.08.2018 do 7.03.2020tekst jednolity (obwieszczenie)niepotwierdzonestały link
Art. 12. § 1. Sąd rejonowy dzieli się naW sądzie rejonowym można tworzyćwydziały: 1) cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa … odrębnych ustaw; 2) karny - do spraw z zakresu prawa karnego. § 1a. W sądzie rejonowym może zostać utworzony wydział: 1; 3) rodzinny i nieletnich - do spraw z zakresu prawa rodzinnego i … spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;24) pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych … z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;35) gospodarczy - do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu … należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;46) ksiąg wieczystych - do prowadzenia …
od 12.10.2011 do 10.08.2018tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
Art. 12. [brzmienie nieustalone]Art. 12. § 1. Sąd rejonowy dzieli się na wydziały: 1) cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw; 2) karny - do spraw z zakresu prawa karnego. § 1a. W sądzie rejonowym może zostać utworzony wydział: 1) rodzinny i nieletnich - do spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających …
od 31.08.2007 do 12.10.2011niepełneniepotwierdzonestały link
od 1.10.2001 do 14.01.2004tekst pierwotny ustawypotwierdzonestały link

Odsyłają tu 3

Odsyła do 19