Ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw
Co ta ustawa zmienia w 3 ustawach: przepis przed zmianą i po niej, słowo po słowie. Brzmienia z tekstów ujednoliconych Sejmu RP, sprawdzanych codziennie.
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami od 3.06.2026
cała ustawa, wszystkie zmiany ustawy
Co mówią przepisy
… do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni;
2) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;
1a) prowadzenie robót górniczych przy zabytku wpisanym do rejestru;
1b) usunięcie drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni z innego powodu niż prowadzenie prac konserwatorskich i restauratorskich, o których mowa w pkt 1;
2) (uchylony)
3) prowadzenie badań konserwatorskich zabytku wpisanego do … przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;7) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;
7) (uchylony)
8) dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;
9) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;
10) umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199, 443 i 774) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;
11) podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, w tym usuwanie drzew lub krzewów z nieruchomości, z wyjątkiem przypadków prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne w …
nowy przepis
Art. 37.
1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia:
1) tryb wydawania pozwoleń na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych oraz badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-11, przy zabytku wpisanym do rejestru–1aa oraz badań archeologicznychart. 36aa ust. 10, oraz dokonywania zgłoszeń, o których mowa w art. 36aa ust. 1;
2) dane i poszukiwańinformacje, które zawierają wnioski o wydanie pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1pkt 12;
2) dane–1aa oraz art. 36aa ust. 10, oraz zgłoszenia, o których mowa w art. 36aa ust. 1, oraz dokumentację dołączaną do wniosków i informacje zawarte we wnioskachzgłoszeń, niezbędną do ich rozpatrzenia;
2a) wzory wniosków o wydanie pozwoleń, o których mowa w pktart. 36 ust. 1–1aa oraz art. 36aa ust. 10, oraz dokumentację niezbędną do rozpatrzenia tych wnioskówzgłoszeń, o których mowa w art. 36aa ust. 1;
3) dane i informacjezawarte w pozwoleniach, które zawierają pozwolenia, o których mowa w pktart. 36 ust. 1–1aa oraz art. 36aa ust. 10, oraz warunki, które mogą zostać w nich zastrzeżone;
4) elementy, … oraz dokumentacja badań archeologicznych.
2. Tryb wydawania pozwoleń i dokonywania zgłoszeń, o którymktórych mowa w ust. 1 pkt 1, określa się, uwzględniając możliwość zlecenia prz …
Pozostałe zmienione przepisy
6
… do rejestru;
2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestrulub;
2a) robót górniczych;
2b) działań, o których mowa w jego otoczeniuart. 36 ust. 1 pkt 1b;
3) badań archeologicznych lub poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12;
4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8, 10 i 118, przy zabytku wpisanym do rejestru;
1a. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu działań, o których mowa w art. 36aa ust. 1, prowadzonych:
1) bez wymaganego zgłoszenia albo
2) pomimo wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia, albo
3) w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem.
2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa …
… tych czynności, albo
4) zakazującej prowadzenia wstrzymanych działań, albo
5) nakładającej obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, wskazując termin wykonania tych czynności.
1a. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję w sprawie … przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu albo decyzję nakładającą obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, z określeniem terminu wykonania tych czynności.
3. Po wykonaniu … wykonać czynności nakazane w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 35, ust. 2 albo ust. 3a pkt 1 i 2.
5. Decyzja, o której mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1, albo dokonania zgłoszeń, o których mowa w art. 36aa ust. 1, jeżeli są wymagane.
6. Przepisy ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 1a, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do decyzji, o której mowa w art. 43 ust. 1a.
… prace konserwatorskie lub restauratorskie,
2) roboty budowlane,
2a) roboty górnicze,
2b) działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1b,
3) badania konserwatorskie,
4) badania architektoniczne,
5) [brzmienie nieustalone]
5) inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6 , 8 i 12
– wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą … roboty budowlane, badania konserwatorskie, badania architektoniczne, roboty górnicze lub działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 71b, 6 , 8 i 10–12 , wykonane przy zabytku wpisanym do rejestru bez wymaganego … w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu lub przemieszczenie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, nie powodują jego zniszczenia, lub uszkodzenia lub innego uszczerbku dla wartości zabytkulub nie skutkują niewłaściwym korzystaniem z zabytku i nie zachodzi … o których mowa w ust. 1. Wojewódzki konserwator zabytków możew tej decyzji nałożyć obowiązek wykonania w określonym terminie, nie krótszym niż … do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.3. (uchylony)3. (uchylony)
4. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio w przypadku zrealizowania działań, o których mowa w art. 36aa ust. 1, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia, albo w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem.
5. Decyzja, o której m …
… zabytków nie wyda decyzji o zmianie lub cofnięciu tego pozwolenia.
5. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o wstrzymaniu działań, o których mowa w art. 36aa ust. 1, wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jeżeli w trakcie ich wykonywania wystąpiły nowe fakty lub okoliczności, mogące doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku.
6. Decyzja, o której mowa w ust. 5, wygasa, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji nakazującej uzyskanie pozwolenia na wstrzymane działania, o których mowa w art. 36aa ust. 1.
Art. 107d.
1. Kto bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-–1b i 3–5, podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 500 000 zł.
2. Kto podejmuje działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-–1b i 3–5, niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu …
nowy przepis
Prawo budowlane od 3.06.2026
cała ustawa, wszystkie zmiany ustawy
Co mówią przepisy
… na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami albo zaświadczenie wojewódzkiego konserwatora zabytków o dokonaniu zgłoszenia na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wobec którego wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu.
8. Przepisów ust. 6 i 7 nie stosuje się do przedsięwzięć, o których …
… terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń, uzgodnień lub uzgodnieńzgłoszeń, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-–4, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz … wymagań zawartych w pozwoleniu właściwego konserwatora zabytkówwydanegowydanym na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami albo od treści zgłoszenia dokonanego do wojewódzkiego konserwatora zabytków, wobec którego wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu, jeżeli odstąpienie zostało uzgodnione z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,.
c) (uchylona)
6. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego …
… zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo przed dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, uzyskania odpowiednio pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków albo dokonania do wojewódzkiego konserwatora zabytków zgłoszenia prowadzenia robót, wobec którego wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu.
2. Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego …
Ustawa o ochronie przyrody od 3.06.2026
cała ustawa, wszystkie zmiany ustawy
Co mówią przepisy
… niż w terminie 12 miesięcy od upływu terminu na zgłaszanie uwag.
5. Jeżeli usunięcie drzewa lub krzewu wymaga pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 albo 1b ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu wojewódzki konserwator zabytków rozstrzyga w tym pozwoleniu, stosując przepisy tej ustawy.
… za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
1a) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego pozwolenia w przypadku, o którym mowa w art. 36 ust. 1aa ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) …