Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie stosowania tzw. ulgi na złe długi oraz wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów płatności dokonanej bez pośrednictwa rachunku płatniczego w przypadku uregulowania zobowiązań poprzez Rozliczenia IC. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 października 2026 r. (wpływ 28 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. Sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) wchodzi w skład międzynarodowej Grupy B. (dalej: „Grupa”) zajmującej się sprzedażą (...). Spółka prowadzi sprzedaż za pośrednictwem licznych sklepów stacjonarnych zlokalizowanych na terytorium całej Polski oraz sklepu internetowego. Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT oraz podatnikiem CIT. Spółką dominującą Grupy jest C. S.A. (dalej: „C. SA”), tj. spółka kapitałowa prawa hiszpańskiego (z siedzibą w Hiszpanii), która jest także jedynym udziałowcem Spółki.
W ramach Grupy funkcjonuje wiele podmiotów, w tym D. B.V. z siedzibą w Holandii (dalej: „Operator”), który pełni rolę wewnętrznego banku Grupy, odpowiedzialnego m.in. za udzielanie finansowania podmiotom z Grupy (w formie pożyczek lub odnawialnych linii kredytowych) oraz organizację i zarządzenie wewnątrzgrupowym systemem cash poolingu (dalej: „system CP”). W celu obsługi systemu CP, Operator prowadzi w systemie księgowym Grupy dla każdej spółki z Grupy, która przystąpiła do tego systemu (w tym dla Wnioskodawcy), indywidualny wirtualny rachunek bieżący - tzw. in-house cash account (dalej: „rachunek IHC”).
Każdy uczestnik systemu CP przelewa do Operatora (na bazie dziennej) nadwyżki środków finansowych zgromadzonych na rachunku płatniczym prowadzonym w lokalnym banku komercyjnym, nienależącym do Grupy (w przypadku Spółki jest to rachunek prowadzony w polskim banku, ujawniony na białej liście podatników VAT), natomiast Operator uwzględnia informację o kwocie tych środków na rachunku IHC tego uczestnika poprzez zwiększenie jego salda.
Rolą Operatora w ramach systemu CP jest przede wszystkim kompensowanie sald na rachunkach IHC uczestników w celu zarządzania płynnością finansową Grupy, a także naliczanie i rozliczanie odsetek należnych uczestnikom od salda dodatniego na ich rachunkach IHC oraz odsetek należnych od uczestników wykazujących saldo ujemne na ich rachunkach IHC (rozliczanych pomiędzy uczestnikiem a Operatorem). Grupa wdrożyła także system rozliczeń w zakresie transakcji wewnątrzgrupowych z wykorzystaniem rachunków IHC (dalej: „Rozliczenia IC”). Obecnie system ten obejmuje wyłącznie podmioty z innych krajów, jednakże planowane jest rozszerzenie go także na polskie podmioty z Grupy, w tym Spółkę.
Rozliczenia IC mają bowiem na celu centralizację i uproszczenie rozliczeń z tytułu transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami z Grupy (w tym z dostawcami z Grupy), poprawę zarządzania płynnością na poziomie Grupy oraz obniżenie opłat bankowych poprzez ograniczenie fizycznych przepływów pieniężnych pomiędzy podmiotami z Grupy. Z powyższych powodów wniosek Spółki dotyczy zdarzenia przyszłego.
Jednocześnie z uwagi na fakt, że opisywany mechanizm z zastosowaniem Rozliczeń IC funkcjonuje już w Grupie, dla jego opisu został użyty czas teraźniejszy, niemniej w kontekście pozycji/ sytuacji Spółki powinien być rozumiany jako opis przyszłych czynności, zdarzeń, które zaistnieją, pod warunkiem faktycznego wdrożenia rozwiązania przez Spółkę.
Rozliczenia IC są nadzorowane przez Operatora i przebiegają w następujący sposób: a) Polecenie Rozliczenia IC powoduje stworzenie zapisu na rachunkach IHC – zarówno zlecającego dane Rozliczenie IC (tj. zobowiązanego do płatności), jak i podmiotu będącego drugą stroną transakcji handlowej lub innego stosunku prawnego, otrzymującego należność (dalej także jako: „beneficjent płatności”). b) Ww. zapis oznacza odpowiednią aktualizację salda rachunku IHC zobowiązanego (przez pomniejszenie salda o kwotę regulowanego zobowiązania) i salda rachunku IHC beneficjenta / odbiorcy płatności (przez zwiększenie salda o kwotę regulowanej należności). c) Dokonanie ww. zapisów na rachunkach IHC (tj. odpowiednio obciążenia i uznania rachunków IHC stron transakcji) skutkuje rozliczeniem danego zobowiązania/należności (innymi słowy, w momencie dokonania zapisu na rachunkach IHC strony transakcji uznają zobowiązanie/należność za uregulowaną). d) W sytuacji gdy dany uczestnik zlecający Rozliczenie IC (czyli uregulowanie zobowiązania np. z tytułu faktury zakupowej) nie posiada na swoim rachunku IHC wystarczających środków (salda) do uregulowania tego zobowiązania, to wówczas: ‒ Rozliczenie IC powoduje pomniejszenie salda rachunku IHC o pełną kwotę regulowanego zobowiązania oraz zwiększenie salda rachunku IHC beneficjenta płatności również o pełną kwotę należności – co skutkuje uregulowaniem zobowiązania/należności w całości, ‒ na rachunku IHC uczestnika zlecającego Rozliczenie IC powstaje saldo ujemne, które może „zostać pokryte” przez Operatora poprzez udzielenie finansowania na rzecz właściciela rachunku IHC, tj. przez zastosowanie odrębnego instrumentu finansowego (którego zasady funkcjonowania, w tym należne Operatorowi z tego tytułu oprocentowanie, są regulowane umową finansową, o której mowa poniżej) [odsetki należne Operatorowi od uczestnika za ww. finansowanie są regulowane na rachunek Operatora odrębnie od rozliczenia handlowego (czyli należności/zobowiązania z tytułu faktury dotyczącej np. dostawy towaru), które skutkowało powstaniem salda ujemnego opisanego we wcześniejszym akapicie – przy czym Grupa dąży do włączenia do systemu Rozliczeń IC także wypłaty i spłaty (razem z odsetkami) finansowania udzielanego przez Operatora podmiotom z Grupy (w tym, w formie odnawialnych linii kredytowych)]. e) Wszelkie zapisy na rachunkach IHC realizowane w związku z Rozliczeniami IC, stanowią operacje wirtualne, podczas których nie są dokonywane żadne fizyczne transfery środków pieniężnych.
Zarówno bowiem dodatnie, jak i ujemne salda na rachunkach IHC stanowią część ogólnej struktury CP oraz zarządzania płynnością Grupy obsługiwanej przez bank wewnętrzny (Operatora) i jako takie mają na celu m.in. zredukowanie przepływu środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z Grupy. f) Każde rozliczenie dokonywane pomiędzy spółkami z Grupy za pośrednictwem rachunków IHC (tj. Rozliczenie IC) jest uwzględniane na wyciągu z rachunku IHC uczestnika generowanym z systemu.
Dane widoczne na wyciągu obejmują w szczególności: dane właściciela rachunku IHC, numer tego rachunku i walutę w jakiej jest prowadzony, a także dane identyfikacyjne drugiej strony danego rozliczenia, datę dokonania rozliczenia, kwotę rozliczenia, numer faktury lub innego dokumentu stanowiącego podstawę danej należności lub zobowiązania.
W przypadku zatem regulowania zobowiązań, wyciąg z rachunku IHC dłużnika (np. nabywcy towaru) wskazuje zawsze dane tego podmiotu (czyli w przyszłości np. Spółki), dane sprzedawcy (tj. dostawcy towaru, który wystawił fakturę sprzedaży), numer faktury, datę dokonania rozliczenia, jego kwotę i walutę – zapewniając kompletny i możliwy do zweryfikowania zapis rozliczenia transakcji. Na żadnym etapie dokonywania Rozliczeń IC nie dochodzi do cesji wierzytelności uczestnika na Operatora ani do przejęcia długu uczestnika przez Operatora (w żadnym momencie Operator nie staje się stroną transakcji włączonej w Rozliczenia IC).
Operator odpowiada wyłącznie za utrzymywanie i nadzorowanie całego systemu, w tym dokonywanie odpowiednich zapisów na rachunkach IHC podmiotów z Grupy, czyli działa wyłącznie jako administrator wewnętrznej infrastruktury bankowej Grupy i procesu rozliczeniowego w zakresie transakcji wewnątrzgrupowych.
Operator nie otrzymuje odrębnego wynagrodzenia za nadzorowanie Rozliczeń IC, jednakże wszelkie funkcje realizowane przez Operatora z wykorzystaniem rachunków IHC są uwzględniane w wysokości wynagrodzenia odsetkowego należnego mu na podstawie ogólnej umowy finansowej (Intercompany Commercial Current Account Agreement – dalej: „Umowa ICCA”), jaką Operator zawiera indywidualnie z poszczególnymi podmiotami z Grupy (i która obejmuje postanowienia dotyczące: usług finansowych świadczonych przez Operatora, systemu CP oraz Rozliczeń IC – w przypadku podmiotów, które już te rozliczenia wdrożyły).
Tym samym, regulowanie zobowiązań pomiędzy podmiotami z Grupy poprzez Rozliczenia IC (tj. rozliczanie faktur handlowych oraz innych należności pomiędzy dwiema stronami transakcji handlowej lub innego stosunku zobowiązaniowego, dokonywane za pomocą zapisów na rachunkach IHC) pozostaje procesem odrębnym od rozliczeń pomiędzy podmiotami z Grupy a Operatorem z tytułu Umowy ICCA, w tym finansowania, jakie może zostać udzielone przez Operatora na rzecz uczestnika systemu, jeżeli saldo na jego rachunku IHC stanie się ujemne. Na identycznych zasadach jak opisane powyżej będą przebiegać Rozliczenia IC dotyczące zobowiązań i należności Spółki, po jej przystąpieniu do ww. systemu rozliczeń.
W celu wdrożenia Rozliczeń IC odpowiednio zmieniona (rozszerzona) zostanie dotychczasowa Umowa ICCA zawarta przez Spółkę z Operatorem.
W przypadku Spółki Rozliczenia IC obejmą (mogą objąć) następujące rodzaje transakcji/zdarzeń: 1) dostawy towarowe realizowane na rzecz Spółki przez zagraniczne podmioty z Grupy (głównie podmioty z siedzibą w Hiszpanii), obejmujące towary będące następnie przedmiotem dalszej dystrybucji przez Spółkę (w sklepach stacjonarnych lub sklepie internetowym); ww. dostawy dla Spółki stanowią na gruncie VAT: a) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów – jeśli towary są transportowane z innego kraju UE do Polski i dostawca używa zagranicznego numeru VAT z prefiksem (głównie ES), b) nabycie towarów będące rezultatem dostawy krajowej z polskim VAT – jeśli dotyczą towarów znajdujących się w Polsce i sprzedawanych przez podmioty zagraniczne używające polski numer VAT, 2) nabycie przez Spółkę usług lub towarów od krajowych podatników, opodatkowanych VAT w Polsce, w tym takich, które podlegają obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności, 3) należności odsetkowe z tytułu usług finansowych świadczonych przez Operatora, rozliczanych przez Spółkę dla celów VAT jako import usług zwolnionych z opodatkowania, 4) należności licencyjne należne podmiotom z Grupy z siedzibą w Holandii oraz w Hiszpanii (za prawo do dystrybucji towarów z użyciem wieloletniego know-how dot. sprzedaży towarów opatrzonych określoną marką oraz wykorzystywania narzędzi/oprogramowania do prowadzenia działalności handlowej); ww. należności rozliczane są przez Spółkę dla celów VAT jako import usług z VAT, 5) dywidendy wypłacane na rzecz jedynego udziałowca z siedzibą w Hiszpanii (poza VAT).
Docelowo, Spółka będzie mogła również uzyskiwać swoje należności od podmiotów z Grupy (tj. należności za sprzedawane przez Spółkę towary i/lub świadczone przez nią usługi) poprzez Rozliczenia IC. Przed wdrożeniem Rozliczeń IC regulowanie zobowiązań/ otrzymywanie należności odbywało (odbywa) się za pośrednictwem przelewów bankowych między rachunkami bankowymi stron transakcji. W przypadku regulowanych wydatków (poza dywidendami) zasadniczo spełniały (spełniają) one wymagania do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów (jako ponoszone w celu uzyskania przychodu albo zabezpieczenia jego źródła), a dla potrzeb VAT – warunki dające prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Podsumowując Wnioskodawca wskazuje, że Rozliczenia IC (zgodnie z Umową ICCA i założeniami opisywanego mechanizmu rozliczeniowego): ‒ nie obejmują fizycznych przepływów środków pieniężnych (nie stanowią przelewów bankowych), lecz polegają na dokonywaniu odpowiednich zapisów na wirtualnych rachunkach IHC prowadzonych w systemie księgowym Grupy, tj. rachunkach, które nie podlegają ujawnieniu na białej liście podatników VAT; ‒ obejmują dokonywanie lustrzanych zapisów na rachunku IHC podmiotu zobowiązanego do zapłaty (zmniejszenie salda o kwotę wynikającą z faktury lub innego dokumentu) oraz na rachunku IHC podmiotu uprawnionego do otrzymania zapłaty (zwiększenie salda o kwotę odpowiadającą kwocie zmniejszenia salda rachunku podmiotu zobowiązanego); ‒ skutkują wygaśnięciem zobowiązania i odpowiednio zaspokojeniem należności bezpośrednio pomiędzy stronami rozliczanej transakcji (czyli np. między dostawcą i odbiorcą towaru, między wykonawcą usługi a jej odbiorcą/beneficjentem, między wspólnikiem wypłacającym dywidendę a udziałowcem, etc.) – innymi słowy ww. lustrzane zapisy na rachunkach IHC stron transakcji stanowią pełne i ostateczne rozliczenie podstawowego zobowiązania handlowego (lub innej należności, np. dywidendy) pomiędzy dwoma podmiotami z Grupy; ‒ wobec powyższego stanowią inną niż płatność formę rozliczania (regulowania) zobowiązań pomiędzy podmiotami z Grupy z tytułu dokonywanych między nimi transakcji towarowych, usługowych itp. ‒ natomiast udział Operatora w Rozliczeniach IC sprowadza się wyłącznie do administrowania systemem rozliczeń, przy czym ewentualne sfinansowanie przez Operatora salda ujemnego na rachunku IHC uczestnika systemu oraz regulowanie przez uczestnika odsetek od tego finansowania na rzecz Operatora następuje w ramach odrębnej transakcji finansowej, zgodnie z postanowieniami Umowy ICCA; ‒ w efekcie, Rozliczenia IC zmieniają jedynie metodę dokonania rozliczenia/uregulowania należności z tytułu danej transakcji handlowej (lub innego stosunku prawnego), natomiast relacje handlowe / prawne między stronami rozliczenia, faktury dokumentujące rozliczane transakcje, zasady ich opodatkowania, w tym kwalifikacja transakcji na gruncie VAT oraz prawa i obowiązki umowne między stronami transakcji pozostają niezmienione.
Niniejszy wniosek dotyczy skutków Rozliczeń IC w zakresie regulowania zobowiązań Spółki wskazanych w pkt. 1-5 powyżej – na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”), ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”) oraz ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: „OP”). Wniosek nie dotyczy natomiast skutków podatkowych operacji dokonywanych w ramach systemu CP ani finansowania udzielanego przez Operatora – pomimo, że będą one razem z Rozliczeniami IC objęte jedną Umową ICCA.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Jak Spółka wskazywała w treści wniosku: · Wchodzi ona w skład międzynarodowej Grupy B. (dalej: „Grupa”) zajmującej się sprzedażą (...). · Spółką dominującą Grupy jest E. S.A., tj. spółka kapitałowa prawa hiszpańskiego (z siedzibą w Hiszpanii), która jest także jedynym udziałowcem Spółki. · W ramach Grupy funkcjonuje wiele podmiotów, w tym D. z siedzibą w Holandii (dalej: „Operator”), który pełni rolę wewnętrznego banku Grupy, odpowiedzialnego m.in. za udzielanie finansowania podmiotom z Grupy (w formie pożyczek lub odnawialnych linii kredytowych) oraz organizację i zarządzenie wewnątrzgrupowym systemem cash poolingu. · W celu obsługi ww. systemu, Operator prowadzi w systemie księgowym Grupy dla każdej spółki z Grupy, która przystąpiła do tego systemu (w tym dla Wnioskodawcy), indywidualny wirtualny rachunek bieżący – tzw. in-house cash account (dalej: „rachunek IHC”). · Grupa wdrożyła także system rozliczeń w zakresie transakcji wewnątrzgrupowych z wykorzystaniem rachunków IHC (dalej: „Rozliczenia IC”).
Obecnie system ten obejmuje wyłącznie podmioty z innych krajów, jednakże planowane jest rozszerzenie go także na polskie podmioty z Grupy, w tym Spółkę.
Rozliczenia IC mają bowiem na celu centralizację i uproszczenie rozliczeń z tytułu transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami z Grupy (w tym z dostawcami z Grupy), poprawę zarządzania płynnością na poziomie Grupy oraz obniżenie opłat bankowych poprzez ograniczenie fizycznych przepływów pieniężnych pomiędzy podmiotami z Grupy. · W przypadku Spółki Rozliczenia IC obejmą (mogą objąć) następujące rodzaje transakcji/zdarzeń: 1) dostawy towarowe realizowane na rzecz Spółki przez zagraniczne podmioty z Grupy (głównie podmioty z siedzibą w Hiszpanii), obejmujące towary będące następnie przedmiotem dalszej dystrybucji przez Spółkę (w sklepach stacjonarnych lub sklepie internetowym); ww. dostawy dla Spółki stanowią na gruncie VAT: a) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów – jeśli towary są transportowane z innego kraju UE do Polski i dostawca używa zagranicznego numeru VAT z prefiksem (głównie ES), b) nabycie towarów będące rezultatem dostawy krajowej z polskim VAT – jeśli dotyczą towarów znajdujących się w Polsce i sprzedawanych przez podmioty zagraniczne używające polski numer VAT, 2) nabycie przez Spółkę usług lub towarów od krajowych podatników, opodatkowanych VAT w Polsce, w tym takich, które podlegają obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności, 3) należności odsetkowe z tytułu usług finansowych świadczonych przez Operatora, rozliczanych przez Spółkę dla celów VAT jako import usług zwolnionych z opodatkowania, 4) należności licencyjne należne podmiotom z Grupy z siedzibą w Holandii oraz w Hiszpanii (za prawo do dystrybucji towarów z użyciem wieloletniego know-how dot. sprzedaży towarów opatrzonych określoną marką oraz wykorzystywania narzędzi/oprogramowania do prowadzenia działalności handlowej); ww. należności rozliczane są przez Spółkę dla celów VAT jako import usług z VAT, 5) dywidendy wypłacane na rzecz jedynego udziałowca z siedzibą w Hiszpanii (poza VAT). · Docelowo, Spółka będzie mogła również uzyskiwać swoje należności od podmiotów z Grupy (tj. należności za sprzedawane przez Spółkę towary i/lub świadczone przez nią usługi) poprzez Rozliczenia IC.
Z powyższego wynika więc wprost, że opisany we wniosku system rozliczeń IC będzie obejmować wyłącznie rozliczenia pomiędzy podmiotami z Grupy, w tym: pomiędzy Spółką a innymi podmiotami z tej samej grupy kapitałowej, które są w stosunku do niej podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku (w skrócie i z oznaczeniem kluczowych fragmentów, dotyczących okoliczności objętych pytaniami Organu): · Przed wdrożeniem Rozliczeń IC regulowanie zobowiązań/ otrzymywanie należności odbywało (odbywa) się za pośrednictwem przelewów bankowych między rachunkami bankowymi stron transakcji – co ma ulec zmianie po przystąpieniu przez Spółkę do systemu Rozliczeń IC. · W przypadku Spółki Rozliczenia IC obejmą (mogą objąć) w pierwszej kolejności wyłącznie regulowanie zobowiązań wobec podmiotów powiązanych, w tym m.in.: nabycie przez Spółkę usług lub towarów od krajowych podatników, opodatkowanych VAT w Polsce, w tym takich, które podlegają obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności.
(Docelowo, możliwe będzie również regulowanie należności Spółki za pośrednictwem tego systemu). · Rozliczenia IC są nadzorowane przez Operatora i przebiegają w następujący sposób: a) Polecenie Rozliczenia IC powoduje stworzenie zapisu na rachunkach IHC – zarówno zlecającego dane Rozliczenie IC (tj. zobowiązanego do płatności), jak i podmiotu będącego drugą stroną transakcji handlowej lub innego stosunku prawnego, otrzymującego należność. b) Ww. zapis oznacza odpowiednią aktualizację salda rachunku IHC zobowiązanego (przez pomniejszenie salda o kwotę regulowanego zobowiązania) i salda rachunku IHC beneficjenta / odbiorcy płatności (przez zwiększenie salda o kwotę regulowanej należności). c) Dokonanie ww. zapisów na rachunkach IHC (tj. odpowiednio obciążenia i uznania rachunków IHC stron transakcji) skutkuje rozliczeniem danego zobowiązania/należności (innymi słowy, w momencie dokonania zapisu na rachunkach IHC strony transakcji uznają zobowiązanie/należność za uregulowaną). d) W sytuacji, gdy dany uczestnik zlecający Rozliczenie IC (czyli uregulowanie zobowiązania np. z tytułu faktury zakupowej) nie posiada na swoim rachunku IHC wystarczających środków (salda) do uregulowania tego zobowiązania, to wówczas: ‒ Rozliczenie IC powoduje pomniejszenie salda rachunku IHC o pełną kwotę regulowanego zobowiązania oraz zwiększenie salda rachunku IHC beneficjenta płatności również o pełną kwotę należności – co skutkuje uregulowaniem zobowiązania/należności w całości, ‒ na rachunku IHC uczestnika zlecającego Rozliczenie IC powstaje saldo ujemne, które może „zostać pokryte” przez Operatora poprzez udzielenie finansowania na rzecz właściciela rachunku IHC. e) Wszelkie zapisy na rachunkach IHC realizowane w związku z Rozliczeniami IC, stanowią operacje wirtualne, podczas których nie są dokonywane żadne fizyczne transfery środków pieniężnych. f) Każde rozliczenie dokonywane pomiędzy spółkami z Grupy za pośrednictwem rachunków IHC (tj.
Rozliczenie IC) jest uwzględniane na wyciągu z rachunku IHC uczestnika generowanym z systemu.
Dane widoczne na wyciągu obejmują w szczególności: dane właściciela rachunku IHC, numer tego rachunku i walutę w jakiej jest prowadzony, a także dane identyfikacyjne drugiej strony danego rozliczenia, datę dokonania rozliczenia, kwotę rozliczenia, numer faktury lub innego dokumentu stanowiącego podstawę danej należności lub zobowiązania. · Na żadnym etapie dokonywania Rozliczeń IC nie dochodzi do cesji wierzytelności uczestnika na Operatora ani do przejęcia długu uczestnika przez Operatora (w żadnym momencie Operator nie staje się stroną transakcji włączonej w Rozliczenia IC). · Podsumowując Rozliczenia IC (zgodnie z Umową ICCA i założeniami opisywanego mechanizmu rozliczeniowego): ‒ nie obejmują fizycznych przepływów środków pieniężnych (nie stanowią przelewów bankowych), lecz polegają na dokonywaniu odpowiednich zapisów na wirtualnych rachunkach IHC prowadzonych w systemie księgowym Grupy, tj. rachunkach, które nie podlegają ujawnieniu na białej liście podatników VAT; ‒ obejmują dokonywanie lustrzanych zapisów na rachunku IHC podmiotu zobowiązanego do zapłaty (zmniejszenie salda o kwotę wynikającą z faktury lub innego dokumentu) oraz na rachunku IHC podmiotu uprawnionego do otrzymania zapłaty (zwiększenie salda o kwotę odpowiadającą kwocie zmniejszenia salda rachunku podmiotu zobowiązanego); ‒ skutkują wygaśnięciem zobowiązania i odpowiednio zaspokojeniem należności bezpośrednio pomiędzy stronami rozliczanej transakcji (czyli np. między dostawcą i odbiorcą towaru, między wykonawcą usługi a jej odbiorcą/beneficjentem, między wspólnikiem wypłacającym dywidendę a udziałowcem, etc.) – innymi słowy ww. lustrzane zapisy na rachunkach IHC stron transakcji stanowią pełne i ostateczne rozliczenie podstawowego zobowiązania handlowego (lub innej należności, np. dywidendy) pomiędzy dwoma podmiotami z Grupy; ‒ wobec powyższego stanowią inną niż płatność formę rozliczania (regulowania) zobowiązań pomiędzy podmiotami z Grupy z tytułu dokonywanych między nimi transakcji towarowych, usługowych itp.; ‒ natomiast udział Operatora w Rozliczeniach IC sprowadza się wyłącznie do administrowania systemem rozliczeń, przy czym ewentualne sfinansowanie przez Operatora salda ujemnego na rachunku IHC uczestnika systemu oraz regulowanie przez uczestnika odsetek od tego finansowania na rzecz Operatora następuje w ramach odrębnej transakcji finansowej, zgodnie z postanowieniami Umowy ICCA; ‒ w efekcie, Rozliczenia IC zmieniają jedynie metodę dokonania rozliczenia/uregulowania należności z tytułu danej transakcji handlowej (lub innego stosunku prawnego), natomiast relacje handlowe / prawne między stronami rozliczenia, faktury dokumentujące rozliczane transakcje, zasady ich opodatkowania, w tym kwalifikacja transakcji na gruncie VAT oraz prawa i obowiązki umowne między stronami transakcji pozostają niezmienione.
Powyżej przytoczone fragmenty opisu zdarzenia przyszłego przedstawiają szczegółowo cel i zasady dokonywania Rozliczeń IC, w tym obejmujących regulowanie zobowiązań z tytułu transakcji, które zostały objęte przepisami o obligatoryjnym mechanizmie podzielonej płatności. Odnosząc się zatem wprost do pytań z wezwania, należy wskazać, że po wdrożeniu przez Wnioskodawcę systemu Rozliczeń IC: Ad.
1) W sytuacji gdy Spółka będzie posiadała wobec podmiotów Grupy (również włączonych do systemu Rozliczeń IC) zobowiązania wynikające z faktur dokumentujących nabycie towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, w których kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł lub jej równowartość: · Pełna kwota takiego zobowiązania (zobowiązań) będzie regulowana poprzez Rozliczenia IC.
Oznacza to, że Operator dokonana lustrzanych zapisów na rachunkach wirtualnych Spółki i dostawcy towarów/usług prowadzonych w systemie rachunkowym Grupy (tj. odpowiednio zapisu zmniejszającego saldo na rachunku IC Spółki i zapisu zwiększającego saldo na rachunku IC dostawcy – o pełną kwotę ww. zobowiązania).
Dokonanie tych zapisów będzie traktowane przez strony transakcji jako forma uregulowania zobowiązania (inna niż płatność) prowadząca do pełnego zaspokojenia wierzyciela. · Powyższe rozliczenia będą możliwe do przeprowadzenia niezależnie od tego czy Spółka, jako podmiot, którego zobowiązanie handlowe będzie regulowane, będzie posiadała wzajemną wierzytelność wobec podmiotu powiązanego występującego w roli dostawcy, czy nie (szczególnie, że w pierwszej kolejności planowane jest, aby wyłącznie zobowiązania Spółki, z wyłączeniem jej należności, były regulowane przez Rozliczenia IC).
Z tego względu dokonywanie Rozliczeń IC nie będzie równoznaczne z „regulowaniem zobowiązań w drodze potrącenia lub innej formy kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań”. · W przyszłości, gdy Rozliczenia IC obejmą także regulowanie należności Spółki, to saldo jej rachunku IHC będzie odzwierciedlało zarówno zmniejszenia z tytułu regulowania jej zobowiązań, jak i zwiększenia z tytułu regulowania jej należności – saldo to będzie zatem efektem wzajemnych rozliczeń między Spółką a podmiotami powiązanymi, jednakże wynikającym z odpowiednich zapisów zmniejszających i zwiększających, dokonywanych przez Operatora, a nie stricte z dokonywania kompensat czy potrąceń wzajemnych wierzytelności. Ad.
2) Zgodnie z powyższym, w ramach Rozliczeń IC zobowiązania nie będą regulowane poprzez potrącenie wzajemnych należności (z faktur dokumentujących nabycie towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, w których kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł lub jej równowartość). Będą natomiast w całości regulowane przez dokonywanie odpowiednich (lustrzanych) zapisów na wirtualnych rachunkach IHC stron transakcji (zgodnie z zasadami funkcjonowania opisanego systemu).
Tym samym: · Po dokonaniu Rozliczeń IC w odniesieniu do danego zobowiązania (zobowiązań) Spółki, nie pozostanie żadna część tego zobowiązania, która wymagałaby rozliczenia w innej formie, w tym np. poprzez zrealizowanie płatności przelewem. · Wobec tego żadna część zobowiązań Spółki włączonych do systemu Rozliczeń IC nie będzie regulowana przez dokonywanie fizycznego przelewu na rachunek bankowy dostawcy, a tym samym nie wystąpi też przelew dokonywany z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Ad. 3) Jak wskazano powyżej, system Rozliczeń IC nie obejmuje dokonywania potrącenia wzajemnych wierzytelności uczestników tego systemu.
Jego celem jest zagwarantowanie możliwości regulowania wewnątrzgrupowych zobowiązań bez konieczności dokonywania fizycznego transferu środków pieniężnych, co ma służyć poprawie płynności w Grupie, ograniczeniu kosztów finansowych itp. – i to niezależnie od tego czy dany podmiot posiada wzajemne wierzytelności wobec podmiotu, wobec którego posiada zobowiązanie.
W efekcie: · Rozliczenia IC gwarantują skuteczne regulowanie zobowiązań, jednakże w żadnym przypadku nie następuje to przez wykonywanie fizycznych przelewów na rachunek bankowy kontrahenta. · W efekcie nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania w ramach Rozliczeń IC z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, który polega na dokonaniu przelewu pieniężnego z podziałem na kwotę netto i kwotę podatku VAT, która trafia na wyodrębniony rachunek VAT kontrahenta, przypisany do jego konta bankowego. · Jednocześnie jak zostało opisane we wniosku oraz powyżej każde rozliczenie dokonywane pomiędzy spółkami z Grupy za pośrednictwem rachunków IHC (tj.
Rozliczenie IC) jest uwzględniane na wyciągu z rachunku IHC uczestnika generowanym z systemu. W przypadku zatem regulowania zobowiązań, wyciąg z rachunku IHC dłużnika (np. nabywcy towaru) wskazuje zawsze dane tego podmiotu (czyli w przyszłości np. Spółki), dane sprzedawcy (tj. dostawcy towaru, który wystawił fakturę sprzedaży), numer faktury, datę dokonania rozliczenia, jego kwotę i walutę - zapewniając kompletny i możliwy do zweryfikowania zapis rozliczenia transakcji.
Pytania
1. Czy dokonywanie „płatności” poprzez Rozliczenia IC w odniesieniu do wydatków zaliczanych przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, będzie stanowiło skuteczne uregulowanie takich wydatków w rozumieniu ustawy o CIT, w tym w kontekście art. 18f tej ustawy? 2. Czy dokonywanie „płatności” poprzez Rozliczenia IC w odniesieniu do transakcji stanowiących dla Spółki podstawę do odliczenia podatku naliczonego, będzie stanowiło skuteczne uregulowanie takich wydatków w rozumieniu ustawy o VAT, w tym w kontekście art. 89b tej ustawy?
3. Czy regulowanie zobowiązań Spółki dotyczących transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł poprzez Rozliczenia IC, tj. za pośrednictwem rachunku IHC, stanowić będzie podstawę do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT? 4. Czy regulowanie zobowiązań Spółki dotyczących transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł na rzecz podmiotów zarejestrowanych na cele VAT w Polsce dokonywane poprzez Rozliczenia IC, czyli poprzez ujęcie należności na rachunku IHC dostawcy, będzie stanowić podstawę do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?
5. Czy regulowanie zobowiązań Spółki dotyczących transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł na rzecz podmiotów zarejestrowanych na cele VAT w Polsce dokonywane poprzez Rozliczenia IC, czyli poprzez ujęcie należności na rachunku IHC dostawcy, będzie stanowić podstawę wystąpienia po stronie Spółki odpowiedzialności solidarnej za podatek VAT wynikający z takiej transakcji na podstawie art. 117ba § 1 OP?
6. Czy regulowanie poprzez Rozliczenia IC zobowiązań Spółki o wartości powyżej 15 tys. zł, dokumentowanych fakturą z adnotacją o obowiązkowym mechanizmie podzielonej płatności, będzie stanowić podstawę do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT? 7. Czy regulowanie poprzez Rozliczenia IC zobowiązań Spółki o wartości powyżej 15 tys. zł, dokumentowanych fakturą z adnotacją o obowiązkowym mechanizmie podzielonej płatności, będzie stanowić naruszenie art. 108a ust. 1a ustawy o VAT i tym samym podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 108a ust. 7 niniejszej ustawy?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytania dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych (pytania nr 1, 3, 4 i 6). Na pytania dotyczące podatku od towarów i usług oraz Ordynacji podatkowej (pytania nr 2, 5 i 7) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Spółki: Ad 1 Dokonywanie „płatności” poprzez Rozliczenia IC - jako skutkujące zaspokojeniem wierzycieli Spółki - w odniesieniu do wydatków zaliczanych przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, będzie stanowiło skuteczne uregulowanie takich wydatków w rozumieniu ustawy o CIT.
Oznacza to, że dokonanie Rozliczenia IC przed upływem 90 dni od terminu zapłaty danego zobowiązania, wyłączy obowiązek zastosowania przez Spółkę art. 18f ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT – gdyż przepis ten nakazuje zwiększenie podstawy opodatkowania o wartość świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jego zapłaty, nie czyniąc w tym zakresie żadnych zastrzeżeń co do formy/sposobu uregulowania zobowiązania. Ad 3 Regulowanie zobowiązań Spółki dotyczących transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł poprzez Rozliczenia IC nie będzie stanowić podstawy do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie „płatności dokonywanych z pominięciem rachunku płatniczego”, natomiast nie obejmuje innych form/sposobów regulowania zobowiązań, do których należy zaliczyć Rozliczenia IC. W efekcie wykorzystanie rachunków IHC do regulowania zobowiązań Spółki nie spowoduje ich wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu.
Ad 4 Regulowanie zobowiązań Spółki dotyczących transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł na rzecz podmiotów zarejestrowanych na cele VAT w Polsce dokonywane poprzez Rozliczenia IC, czyli poprzez ujęcie należności na rachunku IHC dostawcy, nie będzie stanowić podstawy do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie „płatności, która została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów [stanowiącym białą listę]”, a tym samym jego dyspozycja nie dotyczy przypadków regulowania zobowiązań w innej formie niż płatności przelewem.
Ad 6 Regulowanie poprzez Rozliczenia IC zobowiązań Spółki o wartości powyżej 15 tys. zł, dokumentowanych fakturą z adnotacją o obowiązkowym mechanizmie podzielonej płatności, nie będzie stanowić podstawy do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. Przepis ten nie obejmuje żadnych innych form regulowania zobowiązań poza „płatnościami”. Tym samym rozliczenie dokonane poprzez odpowiednie zapisy na saldach rachunków IHC stron transakcji nie będzie stanowiło „płatności dokonywanych z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności”, które mogłyby powodować wyłączenie wydatku z kosztów uzyskania przychodu.
UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY a) Rozliczenia IC jako forma regulowania wydatków/zobowiązań – uwagi wstępne Przepisy prawa oraz praktyka gospodarcza dopuszczają różne formy regulowania zobowiązań – zarówno te przewidziane wprost w Kodeksie cywilnym, jak i formy pozakodeksowe. Uregulowanie zobowiązania może zatem nastąpić nie tylko poprzez bezpośrednią zapłatę wierzycielowi przelewem bankowym lub gotówką, ale także m.in. przez zapłatę czekiem, akredytywą, wekslem własnym, poprzez potrącenie (kompensatę), netting lub datio in solutum (tj. świadczenie w miejsce wykonania) itd.
Tym samym, termin „uregulowanie zobowiązania” należy interpretować szeroko jako każdą formę efektywnego spełnienia świadczenia skutkującą wygaśnięciem długu i zaspokojeniem wierzyciela.
Powyższe stanowisko podziela także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazując w licznych rozstrzygnięciach wydawanych m.in. odnośnie do przepisu art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, iż: „termin „uregulowanie”, którym posługuje się ustawodawca w powołanych powyżej przepisach jest pojęciem szerokim, obejmującym wszelkie typy rozliczeń, takich jak: gotówka, czek gotówkowy, dowód wpłaty na rachunek bankowy, polecenie przelewu, polecenie zapłaty, czek rozrachunkowy, akredytywa, weksel własny, weksel trasowany, okresowe rozliczenia saldami, rozliczenia planowe, karta płatnicza, potrącenie (kompensata).
Przez termin „uregulowanie”, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach należy więc rozumieć każdą dopuszczalną prawnie formę efektywnego spełnienia świadczenia skutkującego wygaśnięciem zobowiązania.” (tak m.in. w interpretacjach indywidualnych z dnia 21 stycznia 2026 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.910.2025.1.MMA oraz z dnia 2 lutego 2026 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.897.2025.1.KS) „Podkreślić należy, że termin „należność uregulowana w jakiejkolwiek formie” obejmuje zaspokojenie wierzyciela, powoduje wygaśnięcie jego roszczeń wobec dłużnika. Wykonanie to może nastąpić w różny sposób, uzgodniony przez strony.
Oznacza to, że nabywca towarów i usług może dokonać płatności w dowolnej formie, która spowoduje wygaśnięcie roszczeń dostawcy bądź usługodawcy do zapłaty ceny za towary lub usługi.
Istotą jest zaspokojenie wierzyciela, zatem należy przyjąć, że „uregulowanie” następuje z chwilą, z którą wierzyciel zostaje zaspokojony.” (tak w interpretacji indywidualnej z dnia 30 stycznia 2026 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.879.2025.3.AR) Analogiczne stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prezentuje także w zakresie pojęcia „uregulowania zobowiązania” na gruncie ustawy o CIT, w tym art. 18f ust. 1, wskazując, że pojęcie to obejmuje wszelkie typy rozliczeń, stanowiąc katalog otwarty czynności skutkujących rozliczeniem zobowiązania.
Tak m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 11 marca 2021 r., nr 0111- KDIB1-2.4010.557.2020.1.ANK, gdzie Organ wskazał, że: „Odnosząc się do uregulowania zobowiązań dokonywanych w ramach kompensaty wierzytelności wskazać należy, że powołane przepisy art. 18f ust. 1 i ust. 2 ustawy o CIT odwołują się do pojęcia „uregulowania” wierzytelności bądź zobowiązań, wynikających z transakcji handlowej, a zatem nie wskazują wyłącznie konkretnie jednej formy ich regulowania w związku z tym pojęcie to ma szerszy zakres.” – podkreślając jednocześnie, że nie należy ograniczać się do form uregulowania zobowiązania stricte wskazanych w Kodeksie cywilnym, ale również mając na uwadze zasadę swobody umów, jaka przysługuje przedsiębiorcom na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego, strony mają możliwość ustalenia w umowie innych warunków umożliwiających dokonanie uregulowania wierzytelności.
Szerokie rozumienie pojęcia „uregulowania zobowiązania” zostało również zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. I SA/Kr 1846/13) wskazał, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia „uregulowania zobowiązania” na gruncie ustawy o CIT (i jak wskazuje Wnioskodawca, także na gruncie ustawy o VAT), należy interpretować je z uwzględnieniem wykładni językowej oraz systemowej. Sąd wskazał, że pojęcie to ma szerszy zakres niż „zapłata”, gdyż obejmuje nie tylko uiszczenie należności, lecz także wszelkie sposoby wygaśnięcia zobowiązania prowadzące do zaspokojenia wierzyciela.
Odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego oraz utrwalonego orzecznictwa, sąd uznał, że „uregulowanie zobowiązania” obejmuje każdą formę wykonania lub wygaśnięcia zobowiązania, która skutkuje zaspokojeniem interesu majątkowego wierzyciela, niezależnie od tego, czy następuje ona w drodze zapłaty, potrącenia, świadczenia w miejsce wykonania czy innego przewidzianego prawem sposobu. Podobne stanowisko znaleźć można także w orzecznictwie NSA, m.in. w wyrokach z dnia 27 października 2005 r. (sygn. I FSK 171/05) oraz z dnia 20 września 2016 r. (sygn. II FSK 2339/14).
Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że pojęcia „uregulowanie należności” nie można utożsamiać wyłącznie z dokonaniem zapłaty w formie przelewu środków pieniężnych. Odnosząc powyższe do przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, należy wskazać, że wdrożony przez Grupę model Rozliczeń IC stanowi i będzie stanowił formę regulowania zobowiązań jego uczestników (w tym Spółki) wobec podmiotów z Grupy – inną niż płatność. Opisany sposób rozliczeń nie prowadzi do przeniesienia wierzytelności na inny podmiot ani do ich umorzenia. Jednocześnie nie obejmuje on dokonywania rzeczywistych, fizycznych transferów środków pieniężnych.
Jego konstrukcja opiera się na dokonywaniu odpowiednich zapisów na rachunkach IHC utrzymywanych w systemie księgowym Grupy i zarządzanych przez Operatora, skutkujących (w momencie dokonania lustrzanych zapisów na rachunkach podmiotu zobowiązanego i podmiotu uprawnionego) uregulowaniem/wygaśnięciem zobowiązania oraz zaspokojeniem wierzyciela, bez konieczności dokonywania faktycznych płatności dla każdej transakcji (co wpisuje się w strategię Grupy w zakresie zarządzania płynnością, zmniejszenia kosztów operacji bankowych itp.).
Model Rozliczeń IC realizuje zatem funkcję charakterystyczną dla innych prawnie dopuszczalnych sposobów regulowania zobowiązań i tym samym należy uznać, iż taka forma rozliczeń stanowi skuteczne uregulowanie zobowiązania. Jednocześnie Spółka wskazuje, że w przypadku wystąpienia ujemnego salda na rachunku IHC Spółki, Operator będzie udzielał finansowania na rzecz właściciela rachunku IHC (ujmowanego w formie odpowiedniego zapisu na wirtualnym rachunku IHC) oraz naliczał odsetki zgodnie z umową finansową (tj. Umową ICCA).
Mechanizm ten wykazuje podobieństwo do powszechnie stosowanych w obrocie gospodarczym konstrukcji kredytowych, w których podmiot trzeci zapewnia finansowanie niezbędne do wykonania zobowiązania.
W takiej sytuacji zatem okoliczność, że dokonanie rozliczenia z kontrahentem będzie możliwe dzięki zapewnieniu finansowania przez Operatora, pozostaje bez wpływu na ocenę, że pierwotne zobowiązanie (np. handlowe) zostanie skutecznie uregulowane już z chwilą dokonania zapisów na rachunkach IHC (zmniejszających saldo dłużnika i zwiększających saldo wierzyciela) – to w tym bowiem momencie wierzyciel otrzymuje należne świadczenie, a jego interes majątkowy zostaje w pełni zaspokojony, co stanowi istotę wykonania zobowiązania.
Sfinansowanie salda ujemnego przez Operatora w żadnym stopniu nie będzie zatem wpływać na skuteczność ani moment uregulowania przez Spółkę danego zobowiązania wobec podmiotu z Grupy.
W konsekwencji Spółka przyjmuje, że wdrożenie modelu Rozliczeń IC jest prawnie dopuszczalne na zasadzie swobody umów jako forma skutecznego regulowania zobowiązań z tytułu transakcji (rozliczeń) wewnątrzgrupowych (inna niż płatność, zapłata, w tym za pośrednictwem przelewu bankowego). b) Rozliczenia IC a korekta z art. 18f ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT Zgodnie z art. 18f ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT: „Podstawa opodatkowania ustalona zgodnie z art. 18 lub art. 24d ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 18d, art. 18db, art. 18ea-18eg i art. 38eb [...] podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.” Przepis ten wprost zatem wskazuje, że ma on zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w określonym terminie nie dojdzie do uregulowania zobowiązania zaliczonego w koszty uzyskania przychodu.
Jednocześnie brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń lub wyłączeń dotyczących formy uregulowania takiego zobowiązania. W konsekwencji, uwzględniając uwagi przedstawione powyżej w pkt. a) uzasadnienia wniosku (w tym powołane tam rozstrzygnięcia sądowe oraz interpretacje indywidualne wydane w odniesieniu do art. 18f ust. 1 ustawy o CIT), należy przyjąć, że ww. przepis ustawy o CIT nie będzie miał zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym – o ile Wnioskodawca ureguluje (za pośrednictwem Rozliczeń IC) zobowiązanie zaliczone w koszty uzyskania przychodu w terminie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze otrzymanej od kontrahenta z Grupy.
Jak bowiem wskazano powyżej, dokonanie odpowiednich zapisów na rachunkach IHC – odpowiednio Spółki jako nabywcy (podmiotu zobowiązanego) oraz innego podmiotu z Grupy (jako dostawcy/wierzyciela) – będzie stanowiło formę uregulowania zobowiązania, skutkującego wygaśnięciem zobowiązania i zaspokojeniem należności.
Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należy uznać za prawidłowe. c) Rozliczenia IC a korekta odliczenia podatku naliczonego z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT Przepis art. 89b ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że: „W przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.” Przy czym, ust. 1a ww. przepisu stanowi, że: „Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dłużnik uregulował należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 90 dzień od dnia upływu terminu płatności tej należności.” Literalne brzmienie ww. przepisów jasno zatem wskazuje, że obowiązek dokonania korekty w zakresie podatku naliczonego może wystąpić tylko w sytuacji gdy w określonym terminie zobowiązanie wynikające z faktury (dokumentującej krajową dostawę towarów lub usług) w ogóle nie zostanie uregulowane.
Brak jest przy tym jakichkolwiek zastrzeżeń lub wyłączeń co do formy uregulowania zobowiązania.
W konsekwencji, mając na uwadze: (i) argumentację przedstawioną powyżej w pkt. a), w tym powołane tam rozstrzygnięcia (także wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w odniesieniu do art. 89b ust. 1 ustawy o VAT) oraz (ii) okoliczność, iż włączenie zobowiązań Spółki do systemu Rozliczeń IC będzie skutkowało wygaśnięciem tych zobowiązań i zaspokojeniem należności drugiej strony transakcji, czyli uregulowaniem zobowiązania w momencie dokonania odpowiednich (lustrzanych) zapisów na rachunkach IHC (odpowiednio Spółki oraz jej wierzyciela) należy wskazać, że ww. art. 89b ust. 1 ustawy o VAT nie będzie miał do Spółki zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym, o ile tylko zobowiązania Spółki będą regulowane przez Rozliczenia IC nie później niż w terminie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze (ewentualnie, nie później niż w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym te 90 dni upłynęło).
Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3 należy uznać za prawidłowe. d) Rozliczenia IC a wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15d ust. 1 ustawy o CIT Zgodnie z art. 15d ust. 1 i 2 ustawy o CIT: „1. Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców: 1) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub 2) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub 3) pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.
2. W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem ust. 1, podatnicy w tej części: 1) zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo 2) w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów - zwiększają przychody - w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego, został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.” Z kolei art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi, że: „Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.” Z powyższego wynika, że płatności (czyli rozliczenia pieniężne) dotyczące transakcji o wartości powyżej 15 tys. zł, zrealizowanej pomiędzy przedsiębiorcami powinny być dokonywane (i przyjmowane) nie w formie gotówkowej, lecz za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Pojęcie rachunku płatniczego znajduje się w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Zgodnie z art. 2 pkt 25) tej ustawy: „rachunek płatniczy – rachunek prowadzony dla jednego lub większej liczby użytkowników służący do wykonywania transakcji płatniczych, przy czym przez rachunek płatniczy rozumie się także rachunek bankowy oraz rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jeżeli rachunki te służą do wykonywania transakcji płatniczych”; gdzie, zgodnie z art. 2 pkt 29 ww. ustawy pod pojęciem „transakcji płatniczej” należy rozumieć „zainicjowaną przez płatnika lub odbiorcę wpłatę, transfer lub wypłatę środków pieniężnych” – czyli rzeczywisty „ruch” środków pieniężnych.
Przytoczone przepisy jasno wskazują, że wymóg użycia przez przedsiębiorcę (podatnika) rachunku płatniczego do dokonania (lub odbioru) zapłaty dotyczy wyłącznie sytuacji, w których dane zobowiązanie/należność są regulowane w formie przelewu, czyli transakcji płatniczej obejmującej faktyczny transfer środków pieniężnych z jednego rachunku na drugi rachunek.
Użycie rachunku płatniczego nie jest natomiast wymagane przy stosowaniu innych form regulowania zobowiązań, których przykłady wskazane zostały powyżej w pkt a), a których stosowanie jest dopuszczalne na podstawie przepisów prawa oraz powszechnie akceptowane w obrocie gospodarczym (w tym także przez sądy i organy państwa) – i które, w efekcie, nie mogą same w sobie stanowić podstawy do kwestionowania zaliczalności wydatku do kosztów uzyskania przychodu.
Odnosząc powyższe do przedstawionego zdarzenia przyszłego – w którym zobowiązania Spółki względem innych podmiotów z Grupy będą regulowane poprzez odpowiednie zapisy (aktualizację sald) na rachunkach IHC obu stron transakcji, stanowiących rachunki wirtualne prowadzone w systemie księgowym Grupy - należy wskazać, że przepis art. 15d ustawy o CIT w ogóle nie będzie miał w tym zakresie zastosowania, ponieważ Rozliczenia IC nie stanowią płatności, tj. transferu środków pieniężnych, lecz inną formę rozliczenia skutkującą wygaśnięciem zobowiązań/należności.
W konsekwencji, uregulowanie zobowiązania (wydatku) Spółki poprzez Rozliczenia IC nie może stanowić podstawy do wyłączenia go z kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Rozliczenia IC nie będą bowiem stanowiły płatności dokonywanej z pominięciem rachunku płatniczego, lecz inną formę regulowania zobowiązań Spółki wobec jej kontrahentów z Grupy. Tym samym, stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 3 należy uznać za prawidłowe.
Analogicznie, wykorzystanie Rozliczeń IC do uregulowania zobowiązań wobec kontrahentów Spółki, którzy są zarejestrowanymi podatnikami VAT w Polsce, nie będzie mogło stanowić podstawy do wyłączenia takiego zobowiązania/wydatku z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Taka forma rozliczenia należności wynikającej z faktury wystawionej z polskim podatkiem VAT nie będzie bowiem równoznaczna z „płatnością dokonaną przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów”.
Odnosząc się do tego przepisu zauważyć należy, że odwołuje się on wprost nie tylko do pojęcia „płatności” (czyli wyłącznie jednej konkretnej formy regulowania zobowiązań, która nie występuje w Rozliczeniach IC), ale także do obowiązku weryfikacji rachunku odbiorcy na białej liście „na dzień zlecenia przelewu”.
Jak natomiast wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, model Rozliczeń IC nie obejmuje i nie będzie obejmował zlecenia, dokonywania i przyjmowania przelewów, lecz polecenie dokonania Rozliczenia IC skutkującego zapisem na rachunku wirtualnym IHC podmiotu zobowiązanego (tu: Spółki) obniżającym jego saldo oraz odpowiednim zapisem na rachunku IHC podmiotu uprawnionego (tu: wierzyciela Spółki) podwyższającym jego saldo.
Nie dochodzi tu więc do żadnych przelewów (płatności) obejmujących faktyczny transfer środków pieniężnych między rachunkami płatniczymi, a jedynie do uregulowania i wygaśnięcia zobowiązań i należności wewnątrzgrupowych poprzez dokonanie odpowiednich zapisów na rachunkach wirtualnych utrzymywanych przez Operatora w systemie księgowym Grupy. W efekcie, okoliczność iż rachunki IHC (jako rachunki techniczne, wewnętrzne) nie stanowią rachunków uwzględnianych na białej liście, o której mowa w art. 96b ustawy o VAT, nie powinno wpływać na prawo Spółki do zachowania wydatków regulowanych za pośrednictwem tego rodzaju rachunków (tj. poprzez Rozliczenia IC) w kosztach uzyskania przychodu.
Spółka zwraca uwagę, że model Rozliczeń IC stanowi system regulowania zobowiązań podobny do innych struktur rozliczeń wewnątrzgrupowych, które były przedmiotem rozstrzygnięć Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, i w których ww. Organ potwierdził brak podstaw do stosowania art. 15d ust. 1 ustawy o CIT. Poniżej Wnioskodawca przytacza przykładowe rozstrzygnięcia: · Interpretacja indywidualna z 19 listopada 2020 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.374.2020.2.NL, która odnosiła się do analogicznego systemu rozliczeń jak ten, będący przedmiotem niniejszego wniosku.
Organ odniósł się w niej zarówno do pkt. 2 art. 15d ust. 1 ustawy o CIT, jak i do całego wskazanego przepisu w ogólności, potwierdzając, że dotyczy on wyłącznie regulowania zobowiązań w formie „płatności” – w związku z czym Spółka cytuje większy fragment stanowiska Organu: „W świetle powyższego stwierdzić należy, że w zaistniałej sytuacji nie mamy do czynienia z płatnościami dokonanymi na rachunek bankowy, tylko z aktualizacją salda na koncie IHB (koncie technicznym, wewnętrznym) Wnioskodawcy (zobowiązanego do płatności) oraz na koncie IHB (technicznym, wewnętrznym) Uczestników (beneficjentów płatności) – funkcjonujących w Grupie A., w ramach przyjętego Systemu rozliczeń IHB.
W konsekwencji dokonywanych transakcji pomiędzy Wnioskodawcą a Uczestnikami nie dochodzi do faktycznej płatności (brak zlecenia pojedynczych przelewów), następuje wyłącznie polecenie rozliczeń płatności w Systemie IHB poprzez zmianę wewnętrznego salda na koncie IHB Spółki. Zatem, uregulowanie (wygaśnięcie) zobowiązań Wnioskodawcy wobec innych podmiotów z Grupy A. (Uczestników) w Systemie IHB nie generuje „płatności”, ale odpowiednie zapisy aktualizujące na wewnętrznych kontach Spółki i Uczestników bez dokonania przelewu środków pieniężnych, co w konsekwencji nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wynika to z faktu, że art. 15d ww. ustawy odnosi się do pojęcia „płatność”, dokonanej w formie gotówkowej lub bezgotówkowej nie zaś do szerszego pojęcia „regulowania zobowiązań”, oznaczającego każdą dopuszczalną prawnie formę dokonania rozliczenia, której skutkiem jest wygaśnięcie zobowiązania. „Płatność” jest jedynie jedną z prawnie dopuszczalnych metod regulowania zobowiązań (przykładowo, obok kompensaty, potrącenia, nettingu czy umów barterowych), polegającą na regulowaniu zobowiązania w formie pieniężnej (przekazanie kwoty pieniężnej).
Jeżeli zatem ma miejsce uregulowanie lub wygaśnięcie zobowiązania z innych powodów niż dokonanie płatności, wówczas wskazany przepis nie będzie miał zastosowania.
Z uwagi na to, że regulowanie zobowiązań w Systemie IHB, w którym uczestniczy Wnioskodawca nie stanowi płatności, lecz opiera się na odpowiednim zapisie (kompensacie) na koncie wewnętrznym (technicznym) w ramach IHB, w związku z tym, art. 15d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie znajdzie zastosowania dla dokonywanych przez Spółkę wewnętrznych rozliczeń w Grupie.” · Interpretacja indywidualna z 6 lipca 2020 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.156.2020.2.BJ, jako przykład zasadniczo jednolitego stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącego rozliczeń dokonywanych w ramach nettingu (czyli systemu rozliczeń wewnątrzgrupowych, opartego o formy regulowania zobowiązań inne niż płatność, tu: wzajemne kompensaty): „zarówno przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców, jak też ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych posługują się pojęciem „płatności”.
W przypadku kompensaty nie mamy natomiast do czynienia z płatnością. Dochodzi co prawda do uregulowania w całości lub części zobowiązania (wygaśnięcia zobowiązania), to jednak czynność ta nie może być utożsamiana z płatnością. Przyjęcie, że przepisy odnoszą się do innych form regulowania (wygasania) zobowiązań, mogłoby oznaczać zastosowanie wykładni rozszerzającej, która nie tylko nie znajduje należytego umocowania w brzmieniu przepisu, ale także jest niemożliwa do zastosowania w praktyce.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że skoro jak wynika z wniosku Spółka rozlicza transakcje wewnątrzgrupowe w wewnętrznym systemie nettingu grupy, rozliczane w drodze wzajemnej kompensaty zobowiązań i należności, stanowiącej formę kompensaty wierzytelności, to uregulowanie zobowiązań za pośrednictwem tego systemu, których wartość jest równa lub wyższa kwocie 15.000 zł, w drodze kompensaty, nie będzie powodować obowiązku zastosowania regulacji art. 15d ust. 1 pkt 2 updop.” Uwzględniając powyższe, stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 4 należy uznać za prawidłowe.
Podobnie, skoro Rozliczenia IC stanowią inną niż płatność formę regulowania zobowiązań/ należności, nie sposób twierdzić jakoby były one równoważne z „płatnością dokonaną z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a ustawy o VAT”, o której mowa w art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. Zgodnie z przepisami powołanymi szerzej w dalszej części uzasadnienia wniosku, obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności dotyczy sposobu dokonywania płatności za faktury dotyczące dostaw towarów i usług ściśle wskazanych w ustawie o VAT.
Wspomniany art. 108a ust. 1a ustawy o VAT stanowi bowiem, że „Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności”. Przepis ten wprost zatem wskazuje, że stosowanie mechanizmu podzielonej płatności jest wymagane „przy dokonywaniu płatności”.
W ocenie Spółki oznacza to, że w sytuacji, gdy należność za ww. towary lub usługi jest regulowana w formie innej niż płatność, podatnik nie ma obowiązku dokonania podzielonej płatności – skoro bowiem brak jest płatności, to tym samym, brak też jest możliwości wykonania tej płatności w podziale na przelew obejmujący należność netto oraz odrębnie kwotę VAT przekazywaną na wydzielony rachunek bankowy odbiorcy płatności. Wnioskodawca zwraca uwagę, że już sam ustawodawca dostrzegł możliwość regulowania należności za usługi lub towary dokumentowane fakturą z adnotacją o podzielonej płatności w formie innej niż płatność.
W art. 108a ust. 1d ustawy o VAT odniósł się bowiem do instytucji potrącenia, stanowiąc, że w zakresie w jakim strony dokonują potrącenia, mechanizmu podzielonej płatności nie stosuje się (pełne brzmienie oraz analizę tego przepisu Spółka przytacza w dalszej części uzasadnienia, dotyczącej podatku VAT).
Skoro zatem: (i) w praktyce gospodarczej możliwe i dopuszczalne jest regulowanie zobowiązań w innej formie niż płatność, (ii) art. 15d ust. 1 referuje bezpośrednio wyłącznie do „płatności”, (iii) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza (m.in. w wyżej przytoczonych interpretacjach indywidualnych), że art. 15d ust. 1 ustawy o CIT nie obejmuje żadnej innej niż płatność formy regulowania zobowiązań - to należy przyjąć, że dokonywanie Rozliczeń IC w zakresie transakcji, o których mowa w art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, nie będzie spełniało dyspozycji art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT. Tym samym, stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 6 należy uznać za prawidłowe.
Podsumowując, w sytuacji gdy wydatek spełnia ogólne warunki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT do zaliczenia go przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, to zastosowanie do jego uregulowania wobec wierzyciela (wystawcy faktury) Rozliczeń IC nie będzie stanowiło przesłanki do wyłączenia tego wydatku z kosztów uzyskania przychodu. W odniesieniu bowiem do Rozliczeń IC, stanowiących inną niż płatność formę regulowania zobowiązań wewnątrzgrupowych, przepisy art. 15d nie będą miały zastosowania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Jak wynika z opisu sprawy, Spółka wchodzi w skład międzynarodowej Grupy. W ramach Grupy funkcjonuje wiele podmiotów, w tym podmiot (Operator), który pełni rolę wewnętrznego banku Grupy, odpowiedzialnego m.in. za udzielanie finansowania podmiotom z Grupy (w formie pożyczek lub odnawialnych linii kredytowych) oraz organizację i zarządzenie wewnątrzgrupowym systemem cash poolingu (system CP). W celu obsługi systemu CP, Operator prowadzi w systemie księgowym Grupy dla każdej spółki z Grupy, która przystąpiła do tego systemu (w tym dla Wnioskodawcy), indywidualny wirtualny rachunek bieżący (rachunek IHC).
Rolą Operatora w ramach systemu CP jest przede wszystkim kompensowanie sald na rachunkach IHC uczestników w celu zarządzania płynnością finansową Grupy, a także naliczanie i rozliczanie odsetek należnych uczestnikom od salda dodatniego na ich rachunkach IHC oraz odsetek należnych od uczestników wykazujących saldo ujemne na ich rachunkach IHC (rozliczanych pomiędzy uczestnikiem a Operatorem). Grupa wdrożyła także system rozliczeń w zakresie transakcji wewnątrzgrupowych z wykorzystaniem rachunków IHC (Rozliczenia IC). Obecnie system ten obejmuje wyłącznie podmioty z innych krajów, jednakże planowane jest rozszerzenie go także na polskie podmioty z Grupy, w tym Spółkę.
Rozliczenia IC mają na celu centralizację i uproszczenie rozliczeń z tytułu transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami z Grupy (w tym z dostawcami z Grupy), poprawę zarządzania płynnością na poziomie Grupy oraz obniżenie opłat bankowych poprzez ograniczenie fizycznych przepływów pieniężnych pomiędzy podmiotami z Grupy. W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą skuteczności uregulowania zobowiązań poprzez Rozliczenia IC, w kontekście art. 18f ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 18f ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”): Podstawa opodatkowania ustalona zgodnie z art. 18 lub art. 24d ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 18d, art. 18db, art. 18ea-18egi art. 38eb: 1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie; 2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.
W myśl art. 18f ust. 11 ustawy o CIT: Okres 90 dni, o którym mowa w ust. 1 i 2, liczy się począwszy od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) lub w umowie upływie terminu do uregulowania zobowiązania. Stosownie natomiast do art. 18f ust. 18 ustawy o CIT: Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do transakcji handlowych dokonywanych między podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4. Ulga na złe długi to możliwość dokonania korekty podatku przez wierzyciela w razie nieuregulowania płatności, a jednocześnie obowiązek analogicznej korekty po stronie dłużnika.
W przypadku podatku dochodowego ulga na złe długi oznacza zatem zmniejszenie oraz odpowiednio zwiększenie podstawy opodatkowania o fakturę, która nie została opłacona po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie. Wierzyciele mają możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta. Dłużnicy natomiast dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane. Przy czym należy zauważyć, że wierzyciel z tego mechanizmu może skorzystać, natomiast dłużnik jest do tego zobowiązany.
Art. 18f ustawy o CIT posługuje się pojęciem „uregulowania” zobowiązania, a nie wyłącznie „zapłaty”. Pojęcie „uregulowanie” należy rozumieć szeroko, obejmuje ono różne formy wykonania zobowiązania prowadzące do jego wygaśnięcia, m.in.: • zapłatę pieniężną, • potrącenie (kompensatę), • przejęcie długu, • inne formy skutkujące zaspokojeniem wierzyciela. W zaistniałej sytuacji Rozliczenia IC nie obejmują co prawda fizycznych przepływów środków pieniężnych (nie stanowią przelewów bankowych), lecz polegają na dokonywaniu odpowiednich zapisów na wirtualnych rachunkach IHC prowadzonych w systemie księgowym Grupy.
Skutkują jednak wygaśnięciem zobowiązania i odpowiednio zaspokojeniem należności bezpośrednio pomiędzy stronami rozliczanej transakcji. Jeżeli w wyniku Rozliczeń IC wierzyciel otrzymuje należne mu środki, a zobowiązanie dłużnika wygasa, to nie można mówić o „nieuregulowanym” zobowiązaniu w rozumieniu art. 18f ustawy o CIT. Należy zatem zgodzić się z Państwem, że dokonywanie „płatności” poprzez Rozliczenia IC przed upływem 90 dni od terminu zapłaty zobowiązania – jako skutkujące zaspokojeniem wierzycieli Spółki – w odniesieniu do wydatków zaliczanych przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, będzie stanowiło skuteczne uregulowanie takich wydatków w rozumieniu ustawy o CIT.
W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe. Wątpliwości zgłoszone odnośnie do art. 15d ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o CIT dotyczą wyłączenia wydatków z kosztów uzyskania przychodów Spółki w przypadku uregulowania zobowiązań poprzez Rozliczenia IC.
Zgodnie z art. 15d ust. 1 ustawy o CIT: Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców: 1) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub 2) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, potwierdzonych fakturą, dokonanych przez dostawcę towarów lub usługodawcę zarejestrowanego na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, lub 3) pomimo zawarcia na fakturze wyrazów „mechanizm podzielonej płatności” zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o podatku od towarów i usług, została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności określonego w art. 108a ust. 1a tej ustawy.
Z kolei art. 15d ust. 2 ustawy o CIT stanowi, że: W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców została dokonana z naruszeniem ust. 1, podatnicy w tej części: 1) zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo 2) w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – zwiększają przychody – w miesiącu, w którym odpowiednio została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego, został zlecony przelew albo płatność została dokonana z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności.
Jednocześnie, zgodnie z art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”): Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w postaci elektronicznej wykaz podmiotów: 1) w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT; 2) zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym podmiotów, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.
W myśl art. 96b ust. 2 ustawy o VAT: Wykaz jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych w sposób umożliwiający sprawdzenie, w tym automatycznie, czy podmiot znajduje się w wykazie na wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany. Dane tego podmiotu są udostępniane według stanu na wybrany dzień, z wyjątkiem danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, które są udostępniane według stanu na dzień sprawdzenia.
Stosownie do art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT: Wykaz zawiera następujące dane podmiotów, o których mowa w ust. 1: 13) numery rachunków rozliczeniowych, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą: a) wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym oraz b) potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR w rozumieniu art. 119zg pkt 6 Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem rachunków prowadzonych przez Narodowy Bank Polski.
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.): Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy: 1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz 2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.
Zgodnie z cytowanymi przepisami, podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części (lub zmniejszają wysokość kosztów), w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego lub została dokonana na rachunek inny niż zawarty w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT – w przypadku transakcji z podatnikiem zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny.
Zgodnie zatem z art. 15d ustawy o CIT nie każda płatność przekraczająca kwotę 15 000 zł dokonana przelewem na rachunek bankowy będzie stanowić koszt uzyskania przychodów. W przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług potwierdzonych fakturą i dokonanych przez podatników VAT czynnych, aby móc zaliczyć płatność (przekraczającą 15 000 zł) do kosztów uzyskania przychodów niezbędnym jest jej dokonanie na rachunek zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Dodać należy, że pojęcie rachunku płatniczego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 623 ze zm.), zgodnie z którym: 25) rachunek płatniczy – rachunek prowadzony dla jednego lub większej liczby użytkowników służący do wykonywania transakcji płatniczych, przy czym przez rachunek płatniczy rozumie się także rachunek bankowy oraz rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jeżeli rachunki te służą do wykonywania transakcji płatniczych. Rodzaje rachunków bankowych określone zostały w rozdziale 3 ustawie z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Art. 49 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego stanowi, że: Banki mogą prowadzić w szczególności następujące rodzaje rachunków bankowych: 1) rachunki rozliczeniowe, w tym bieżące i pomocnicze, oraz prowadzone dla nich na zasadach określonych w rozdziale 3a rachunki VAT.
W praktyce gospodarczej zdarza się, że podmioty wykorzystują usługę rachunków wirtualnych/technicznych, gdzie w tej usłudze każdy pojedynczy kontrahent sprzedawcy towaru lub usługi otrzymuje przypisany wyłącznie do niego niepowtarzalny numer rachunku, który to numer wykorzystuje przelewając zapłatę za towar lub usługę, jednak środki pieniężne wpływają (i są księgowane przez bank) na jeden rachunek rzeczywisty, do którego te wirtualne numery są przyporządkowane.
Numer wirtualny stosowany jest w celu zautomatyzowania rozliczeń – użycie go przez wpłacającego powoduje, że system sam rozpoznaje wszystkie parametry przelewu i dokonywane jest jego automatyczne księgowanie na rachunku bieżącym prowadzonym na rzecz sprzedawcy. Bank nie dokonuje fizycznych księgowań na rachunkach wirtualnych ani nie generuje dla nich wyciągów bankowych. Tzw. rachunki wirtualne i techniczne nie są rachunkami rozliczeniowymi w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo bankowe i tym samym nie będą uwidaczniane w wykazie podatników VAT czynnych.
Powyższe znajduje potwierdzenie w uzasadnienie do ustawy (Druk 3301), gdzie wskazano, że w przypadku tych podmiotów, np. banków, które ze względu na specyfikę swojej działalności wykorzystują dla celów rozliczeń własnych związanych z zakupami i sprzedażą służących realizacji ich działalności tzw. rachunki techniczne, rachunki te nie stanowią rachunków rozliczeniowych w rozumieniu ustawy – Prawo bankowe i w związku z tym nie będą podlegały obowiązkowi ich zgłaszania celem zamieszczenia w wykazie.
W zaistniałej sytuacji nie mamy do czynienia z płatnościami dokonanymi na rachunek bankowy, tylko z aktualizacją salda na koncie technicznym Wnioskodawcy (zobowiązanego do płatności) oraz na koncie technicznym Uczestników (beneficjentów płatności) – funkcjonujących w Grupie, w ramach przyjętych Rozliczeń IC. W konsekwencji nie dochodzi do żadnych przelewów (płatności) obejmujących faktyczny transfer środków pieniężnych między rachunkami płatniczymi, a jedynie do uregulowania i wygaśnięcia zobowiązań i należności wewnątrzgrupowych poprzez dokonanie odpowiednich zapisów na rachunkach wirtualnych utrzymywanych przez Operatora w systemie księgowym Grupy.
Zatem, uregulowanie (wygaśnięcie) zobowiązań Wnioskodawcy wobec Uczestników w ramach Rozliczenia IC nie generuje „płatności”, ale odpowiednie zapisy aktualizujące na wewnętrznych kontach Spółki i Uczestników bez dokonania przelewu środków pieniężnych, co w konsekwencji nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 15d ust. 1 ustawy o CIT. Wynika to z faktu, że art. 15d ustawy o CIT odnosi się do pojęcia „płatność”, dokonanej w formie gotówkowej lub bezgotówkowej nie zaś do szerszego pojęcia „regulowania zobowiązań”, oznaczającego każdą dopuszczalną prawnie formę dokonania rozliczenia, której skutkiem jest wygaśnięcie zobowiązania.
„Płatność” jest jedynie jedną z prawnie dopuszczalnych metod regulowania zobowiązań (przykładowo, obok kompensaty, potrącenia, nettingu, przekazu czy umów barterowych), polegającą na regulowaniu zobowiązania w formie pieniężnej (przekazanie kwoty pieniężnej). Jeżeli zatem ma miejsce uregulowanie lub wygaśnięcie zobowiązania z innych powodów niż dokonanie płatności, wówczas wskazany przepis nie będzie miał zastosowania.
Z uwagi na to, że regulowanie zobowiązań za pośrednictwem rachunku IHC w ramach Rozliczenia IC, w którym uczestniczy Spółka nie stanowi płatności, lecz opiera się na odpowiednim zapisie na koncie technicznym, w związku z tym, art. 15d ustawy o CIT nie znajdzie zastosowania dla dokonywanych przez Spółkę wewnętrznych rozliczeń w Grupie. Tym samym, wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 15d ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o CIT nie obejmuje regulowania zobowiązań dokonywanych przez Spółkę w ramach Rozliczeń IC. W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 3, 4 i 6 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Wskazać należy, że powołane we wniosku interpretacje indywidualne zostały wydane w indywidualnych sprawach innych podmiotów i nie wiążą organu w sprawie będącej przedmiotem wniosku. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.