Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 17 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 sierpnia 2026 r. (data wpływu 11 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 4 września 2026 r. (data wpływu 4 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni uzyskała interpretację indywidualną z dnia 22 maja 2025 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.250.2025.3.LS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której organ uznał, jej stanowisko za: nieprawidłowe - w części dotyczącej braku powstania przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości w przypadku zbycia nieruchomości przed 31 grudnia 2028 r., prawidłowe – w pozostałym zakresie, tj. możliwości wystąpienia z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania powstałego na skutek zbycia nieruchomości.
Ponadto Wnioskodawczyni uzyskała interpretację indywidualną z dnia 21 maja 2025 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.130.2025.4.IG w przedmiocie podatku od towarów i usług, w której organ uznał jej stanowisko za prawidłowe, potwierdzając, że opisana przyszła sprzedaż działek wyodrębnionych z nieruchomości, stanowić będzie rozporządzanie majątkiem prywatnym, a w konsekwencji nie będzie stanowiła czynności opodatkowanej podatkiem VAT.
Z uwagi na zmianę okoliczności zdarzenia przyszłego, a także celem uzupełnienia sytuacji prawnej, Wnioskodawczyni składa niniejszy wniosek dokonując uzupełniania opisu zdarzenia przyszłego wraz z przedstawieniem dodatkowych pytań w odniesieniu do jej sytuacji prawno- podatkowej. Wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 0,91000 ha położonych w miejscowości A. W poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r., Wnioskodawczyni wskazała, że nieruchomość opisaną jako Działka nr 1, nabyła 7 września 2023 r., na mocy umowy darowizny od ojca jako pomoc w rozliczeniu majątkowym w sprawie rozwodowej.
Działka nr 1 przed darowizną na rzecz Wnioskodawczyni stanowiła część nieruchomości objętą księgą wieczystą nr (…). W rejestrze gruntów działka ta posiadała nr 2. Działka przez cały okres jej posiadania nie była użytkowana przez Wnioskodawczynię. Działka nr 1 przez cały okres posiadania była nieodpłatnie użytkowana przez ojca Wnioskodawczyni w celu upraw rolnych. Wydanie Działki nr 1 na rzecz Wnioskodawczyni nastąpiło 7 września 2023 r., tj. w dniu zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego Rep. A nr (…) z 7 września 2023 r. W wyniku opisanej darowizny nastąpiło wydzielenie Działki nr 1 (działka nr 2) do odrębnej księgi wieczystej - (…).
Według wstępnej umowy ustnej zawartej pomiędzy stronami - Wnioskodawczynią oraz byłym małżonkiem, działka nr 4 miała zostać przekazana byłemu małżonkowi na mocy ugody sądowej jako rozliczenie jego udziału w majątku wspólnym. Jednak podczas sprawy sądowej były małżonek odwołał swoją uprzednią decyzję i zrezygnował z przyjęcia działki nr 4 w rozliczeniu. Zażądał od Wnioskodawczyni spłaty połowy wartości majątku wspólnego.
W skład majątku wspólnego byłych małżonków wchodziło na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej prawo własności do nieruchomości stanowiącej działkę o nr 2 położonej w miejscowości A. o powierzchni 1,2000 ha dla której Sąd Rejonowy (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…) o łącznej wartości 1.118.000 zł, która to nieruchomość została podzielona na trzy odrębne działki objęte ww. księgą wieczystą tj.: działka 3 o powierzchni 0,5294ha, o wartości 190.000 zł (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako działka nr 6), działka 4 o powierzchni 0,1413ha, o wartości 685.000 zł (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako działka nr 5), działka 5 o powierzchni 0,5293ha, o wartości 243.000 zł (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako działka nr 7), (tj. majątek wspólny o łącznej wartości 1.118.000 zł).
Do czasu orzeczenia rozwodu udziały byłych małżonków w majątku wspólnym były równe i każdy z nich wynosił 559.000 zł. Wnioskodawczyni wskazuje, że obecnie wraz z dziećmi zamieszkuje w domu wybudowanym w okresie trwania małżeństwa na działce nr 5, natomiast wskazane działki nr 6 i 7 jako bezpośrednio przylegające do działki nr 5 stanowią podwórko. Działki nr 5-7 nie mają być przedmiotem planowanego odpłatnego zbycia, w odniesieniu, do którego o ocenę skutków podatkowych Wnioskodawczyni zwraca się niniejszym wnioskiem.
W wyniku ugody z 6 marca 2025 r. zawartej w związku z rozwodem z byłym małżonkiem, postanowiono, że byli małżonkowie dokonują zgodnego podziału majątku wspólnego opisanego powyżej jako działki nr 5-7 i znoszą współwłasność ww. nieruchomości w ten sposób, że Wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność prawa majątkowe do nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7 z obowiązkiem spłaty na rzecz byłego małżonka kwoty 559.000 zł w ten sposób, że: kwota 100.000 zł zostanie uiszczona do 31 maja 2025r., kwota 459.000 zł zostanie uiszczona do 6 marca 2028r.
(tj. w terminie 3 lat od dnia podpisania ugody sądowej), przy czym każda z tych kwot może być dochodzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z nich. W konsekwencji ugody, zniesiono wspólność małżeńską działek nr 5-7, a Wnioskodawczyni stała się ich jedyną właścicielką, co potwierdzają wpisy do księgi wieczystej nr (…).
Wpis dotyczący zmiany własności wskazanych działek nr 5-7 z współwłasności małżeńskiej na wyłączną własność Wnioskodawczyni został dokonany do księgi wieczystej 27.03.2025 r. W wyniku ugody dokonano zabezpieczenia spłaty kwoty 559.000 zł na rzecz byłego małżonka Wnioskodawczyni, poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 559.000 zł na nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7, objęte księgą wieczystą nr (…). Obecnie Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dwójkę małych dzieci. Ze względu na brak funduszy jest zmuszona sprzedać część posiadanych nieruchomości (lub mniejsze działki z nich wydzielone), w celu rozliczenia z byłym mężem.
Wnioskodawczyni zdecydowała o przeznaczeniu do zbycia działki nr 4, po uprzednim dokonaniu ich podziału na mniejsze nieruchomości. W 2024 r. Wnioskodawczyni podjęła decyzję o podziale nieruchomości – działki nr 4, w wyniku którego doszło do wydzielenia działek nr 1-3. Dnia 30 grudnia 2024 r. zostały wprowadzone zmiany w danych ewidencyjnych Starostwa Powiatowego w B. dotyczące podziału działki nr 1 na działki nr 1- 3 i to te działki mają być przedmiotem sprzedaży, a dochód uzyskany z ich sprzedaży ma zostać wykorzystany celem rozliczenia i spłaty byłego małżonka.
Wobec czego Wnioskodawczyni doprecyzowuje, że obecnie jest właścicielem następujących nieruchomości, powstałych w wyniku podziału działki nr 4: działka 6 (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako „działka nr 1”), o powierzchni 0,3088 ha, działka 7 (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako „działka nr 2”), o powierzchni 0,3001 ha, działka 8 (w poprzednim wniosku, w wyniku których wydano interpretacje z maja 2025 r. opisana jako „działka nr 3”), o powierzchni 0,3011 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (…) (co odpowiada łącznej powierzchni 0.9100 ha).
Uchwałą rady gminy A. nr (…) z 22 lipca 2003 przyjęto plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego przedmiotowe nieruchomości (dla działki nr 1, obecnie jako działek nr 1-3), zgodnie, z którym określono przeznaczenie terenu, na którym znajdują się przedmiotowe nieruchomości na tereny rolnicze. Obecnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej jako „MPZG”) Gminy działki posiadają status tereny rolnicze. Działki 1, 2, 3 przez cały okres posiadania nie były użytkowane przez Wnioskodawczynię. Działki 1, 2, 3 są przez cały okres posiadania są nieodpłatnie użytkowane przez jej ojca w celu upraw rolnych.
Mimo dokonanego podziału, z uwagi na posiadanie przez działki statusu działek rolnych, co ogranicza przyszłym nabywcom możliwość eksploatacji i zabudowy nieruchomości, Wnioskodawczyni podjęła działanie zmierzające do zmiany statusu tych nieruchomości. 04.09.2025 r. Wnioskodawca złożyła wniosek do projektu akt do Wójta Gminy A. o zmianę w planie ogólnym gminy przeznaczenia terenu działek nr 1-3 z dotychczasowego ER (tereny rolnicze) na MN-UT (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług turystyki). Na dzień złożenia niniejszego wniosku o wydanie interpretacji Wnioskodawczyni nie uzyskała decyzji w przedmiocie zmiany statusu nieruchomości w planie ogólnym.
Działka oznaczona symbolem MN-UT (lub MN/UT) to teren o przeznaczeniu mieszanym. Łączy ona funkcję mieszkaniową jednorodzinną (MN) z funkcją turystyczną, rekreacyjną lub usługową (UT). Uzyskanie zatem takiego statusu przez działki nr 1-3 pozwoliłoby przyszłym nabywcom na zabudowę działek (działek nr 1-3 lub mniejszych powstałych z ich podziału). Zgodnie z wiedzą Wnioskodawcy obecnie Urząd Gminy w A. prowadzi prace nad uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obejmie również działki nr 1-3, które mają być przedmiotem odpłatnego zbycia celem pozyskania środków na spłatę byłego małżonka.
Zgodnie z informacjami udzielonymi Wnioskodawczyni w Urzędzie Gminy, w sierpniu 2026 r. ma uzyskać decyzje o zmianie statusu działek w planie ogólnym. Zgodnie z udzielonymi jej wyjaśnieniami, konieczne jest jednak jeszcze dokonanie zmian w MPZP, co według udzielonych jej informacji może nastąpić w okresie około roku od dnia złożenia niniejszego wniosku. Wnioskodawczyni wskazuje, że na ten moment nie wnioskowała o zmianę w MPZP, a informacje dotyczące możliwej zmiany statusu działek w MPZP wynikają z informacji o zmianach, które mają być zainicjowane przez Urząd Gminy.
Wnioskodawczyni w związku z zainteresowaniem potencjalnych nabywców śledzi proces zmian MPZP, jednak – poza wnioskiem z 04.09.2025 r. o zmianę w planie ogólnym nie wnosiła o zainicjowanie zmian w MPZP.
Wnioskodawczyni nie wyklucza jednak, że jeśli planowane zmiany inicjowane przez Urząd Gminy nie wydarzą się lub będą wiązały się ze zbyt długą procedurą i czasem oczekiwania na ich uchwalenie, z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka, celem zbycia działek nr 1-3, będzie zmuszona do zainicjowania zmian polegających na: podziale działek nr 1-3 na mniejsze nieruchomości i/ lub złożenia wniosku o zmiany w MPZP i/lub złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co umożliwi szybsze pozyskanie nabywców i uzyskanie środków celem spłaty byłego małżonka. Działki nr 1-3 są niezabudowane budynkami ani budowlami i w momencie sprzedaży również będą niezabudowane.
Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej. Opisane nieruchomości pozostają w jej majątku prywatnym.
W odniesieniu do sytuacji Wnioskodawcy opisanej we wniosku o wydanie poprzednich interpretacji indywidulanych, Wnioskodawczyni informuje, że: 1. działki nadal nie były i nie są użytkowane przez Wnioskodawczynię, są przez cały okres posiadania nieodpłatnie użytkowane przez ojca Wnioskodawczyni w celu upraw rolnych, 2. Wnioskodawczyni wskazuje, że nie dokonywała uzbrojenia terenu, nie wnioskowała o przyłączenie działki do mediów, nie dokonywała ogrodzenia nieruchomości, 3. podjęła próbę zbycia działek nr 1-3 poprzez publikację ogłoszeń o sprzedaży w mediach społecznościowych (platforma (...) oraz na portalach z ogłoszeniami o sprzedaży (...), jednak poza umówieniem kilku wizyt potencjalnych nabywców celem obejrzenia działek, nie doszło do przedłożenia Wnioskodawczyni wiążącej oferty nabycia nieruchomości, a w szczególności zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży lub umowy sprzedaży.
Wnioskodawca samodzielnie prowadziła i prowadzi rozmowy i negocjacje z potencjalnymi nabywcami, 4. Wnioskodawczyni podejmuje samodzielne działania niezbędne do przygotowania nieruchomości do sprzedaży takie jak pozyskiwanie informacji na temat nieruchomości w organach, wykonanie zdjęć nieruchomości (w tym ujęć z drona), pozyskanie informacji na temat sąsiednich działek. 5. przy sprzedaży działek Wnioskodawczyni planuje zawierać umowy wstępne. Umowy te nie będą zawierać obowiązku podłączenia mediów oraz innych prac, budowy dróg i innych czynności, które w jakichkolwiek sposób uatrakcyjniałyby działki.
Wnioskodawczyni przewiduje, że umowy przedwstępne mogą zawierać następujące postanowienia (przy czym ostateczna decyzja o zawarciu wskazanych poniżej postanowień uzależniona będzie od przebiegu negocjacji z potencjalnym nabywcą którejkolwiek z działek): możliwość wpłaty zaliczki przez potencjalnego nabywcę zainteresowanego nabyciem działki, celem rezerwacji wybranej działki do czasu uzyskania decyzji o zmianie statusu działki w MPZP oraz zagwarantowania niezmienności ceny sprzedaży działki, w przypadku rezygnacji przez potencjalnego nabywcę z zawarcia umowy przyrzeczonej (umowy przenoszącej własność wybranej działki), obowiązek zwrotu zaliczki przez Wnioskodawczynię na rzecz strony umowy przedwstępnej (w takiej samej wysokości w jakiej została wpłacona), pozostała część ceny zostanie zapłacona przez nabywcę na rzecz Wnioskodawcy – w części przekraczającej przyjętą zaliczkę w terminie liczby dni określonej w umowie przedwstępnej (uzgodnionej każdorazowo z potencjalnym nabywcą) od daty zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży, przelewem na wskazany przez Wnioskodawcę rachunek bankowy, z uwagi na zmianę okoliczności faktycznych i objęcia niniejszym wnioskiem również zagadnień z zakresu VAT, Wnioskodawca rozważa, aby w umowach przedwstępnych zawrzeć postanowienia, w myśl których, jeżeli w wydanej na niniejszy wniosek interpretacji indywidulanej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uzna, że Wnioskodawca dokonuje zbycia nieruchomości jako podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, należna Wnioskodawcy cena zostanie powiększona o VAT, a nabywca zobowiąże się do zapłaty lub dopłaty ceny nabycia w części stanowiącej VAT w terminie liczby dni określonej w umowie przedwstępnej (uzgodnionej każdorazowo z potencjalnym nabywcą), a ponadto postanowienia o poddaniu się egzekucji co do kwoty należnego podatku VAT na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 Kpc – przy czym Wnioskodawczyni zastrzega, że uwzględnienie tego rodzaju postanowień nie jest przesądzone, a każdorazowo będzie wynikiem negocjacji z potencjalnym przyszłym nabywcą, co oznacza, że jeśli w umowie nie zostaną zawarte tego rodzaju postanowienia, a organ uzna, że transakcja zbycia którejkolwiek z działek nr 1-3 podlega opodatkowaniu VAT, przyjęta przez Wnioskodawczynię cena nabycia powinna zostać uznana za cenę brutto, od której zobowiązana będzie uiścić podatek należny, umowa przedwstępna nie będzie zawierała żadnych innych zobowiązań Wnioskodawcy dotyczących konieczności uzyskania przez niego zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp. związanych z daną działką poza ewentualną decyzją zmieniającą status działki w MPZP lub decyzją o warunkach zabudowy, jeśli takie postanowienie będzie wymagane przez potencjalnego nabywcę, jako warunek zakupu działki.
Wnioskodawca nie udzielał i nie udzieli potencjalnym przyszłym nabywcom pełnomocnictwa (zgody, upoważnienia) w celu występowania w jego imieniu w sprawach dotyczących nieruchomości. Wnioskodawczyni wskazuje, że fakt zawarcia umów przedwstępnych wynika wyłącznie z zainteresowania dotychczasowych zainteresowanych nabywców zawarciem tego rodzaju umów. Wnioskodawczyni podejmując dotychczas rozmowy z potencjalnymi nabywcami zaobserwowała, że są oni zainteresowani uzyskaniem pewnego rodzaju zabezpieczenia, co do ceny, za którą będą mogli dokonać nabycia nieruchomości.
Z perspektywy Wnioskodawczyni, zawarcie umowy przedwstępnej i uzyskanie zaliczki jest wiążące pod kątem zawarcia umowy przyrzeczonej, jednak w żadnej sposób nie zabezpiecza jej interesu prawnego, a w szczególności nie gwarantuje zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeśli umowa nie dojdzie do skutku, to zaliczka wróci do nabywcy – niezależnie od przyczyny. Wobec czego zwarcie umowy przedwstępnej i wplata zaliczki ma wyłączenie na celu zabezpieczenie interesów potencjalnego nabywcy poprzez rezerwację wybranej działki i zagwarantowanie, że ostateczna cena nabycia działki nie ulegnie zmianie pomiędzy okresem zwarcia umowy przedwstępnej a umowy przyrzeczonej.
Poza wskazanymi wyżej działaniami, Wnioskodawczyni nie ponosiła i nie zamierza ponosić żadnych nakładów finansowych, które mogłyby uatrakcyjnić nieruchomości ani nie zawierała żadnych umów, które prowadziłyby do uatrakcyjnienia nieruchomości oraz podniesienia ich wartości.
Jak wskazano, Wnioskodawczyni, z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka, nie może wykluczyć, że celem dokonania zbycia działek i uzyskania środków celem spłaty byłego małżonka, będzie zmuszona do podjęcia działań administracyjnych mających na celu: podział działek nr 1-3 na mniejsze nieruchomości i/ lub uzyskanie zmian statusu działek w MPZP na pozwalający na zabudowę i/lub złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co umożliwi szybsze pozyskanie nabywców i uzyskanie środków celem spłaty byłego małżonka.
Jednocześnie z uwagi na dotychczasowy brak znalezienia potencjalnych nabywców działek, a także zaobserwowaniem przez Wnioskodawczynię zwiększeniem liczby działek dostępnych do sprzedaży w okolicy, Wnioskodawczyni zawarła umowę pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości.
Pośrednik zobowiązał się do: prowadzenia działań marketingowych i promocyjnych oferty sprzedaży Działek nr 1-3, w szczególności w serwisach dedykowanych sprzedaży nieruchomości, wyszukiwania podmiotów zainteresowanych zakupem działek nr 1-3, organizowania i przeprowadzenia prezentacji nieruchomości, przedstawienie Wnioskodawczyni potencjalnych nabywców oraz sprecyzowania ich oczekiwań, co do warunków nabycia nieruchomości, obecności przy negocjacjach z potencjalnym nabywcą, pomoc w ustaleniu warunków umowy, dbałości o kompromisowe rozwiązania sytuacji konfliktowych z potencjalnym nabywcą.
Wnioskodawczyni będzie natomiast zobowiązana do udostępnienia nieruchomości potencjalnym nabywcom, udzielania wyjaśnień, przedstawienia dokumentów i informowania o zmianach dotyczących stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Wynagrodzenie pośrednika ustalone zostało procentowo od wartości sprzedaży nieruchomości. Pośrednikowi nie udzielono pełnomocnictwa do reprezentowania Wnioskodawczyni, w szczególności do zawarcia w jej imieniu umów sprzedaży nieruchomości, czy występowania przed organami.
Wnioskodawczyni wskazuje, że samodzielnie będzie poszukiwała jednocześnie potencjalnych nabywców wykorzystując przede wszystkim możliwość publikowania ofert na różnego rodzaju portalach internetowych, a zawarcie umowy z pośrednikiem ma na celu zwiększenie potencjalnego grona nabywców i kanałów ogłoszeń o sprzedaży działek objętych niniejszym wnioskiem. Wnioskodawczyni w takiej sytuacji będzie samodzielnie prowadzić rozmowy i negocjacje z potencjalnymi nabywcami. Nie będzie udzielać pośrednikowi pełnomocnictwa (zgody, upoważnienia) w celu występowania w jego imieniu w sprawach dotyczących nieruchomości.
Jak już wskazano, zasadniczo celem zbycia działek nr 1-3 jest uzyskanie środków finansowych, które Wnioskodawczyni przeznaczy na spłatę byłego małżonka. Zgodnie z ugodą z byłym małżonkiem, Wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność prawa majątkowe do nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7 z obowiązkiem spłaty na rzecz byłego małżonka kwoty 559.000 zł w ten sposób, że: kwota 100.000 zł zostanie uiszczona do 31 maja 2025r., kwota 459.000 zł zostanie uiszczona do 6 marca 2028 r. (tj. w terminie 3 lat od dnia podpisania ugody sądowej), przy czym każda z tych kwot może być dochodzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z nich.
Wnioskodawczyni wyjaśnia, że kwota 100.000 zł została przez nią zapłacona w wyznaczonym terminie, przy czym część środków w wysokości 20.000 zł pochodziła ze środków własnych Wnioskodawczyni, natomiast kwota 80.000 zł pochodziła z pożyczki udzielonej Wnioskodawczyni przez brata. Na mocy aktu notarialnego Rep. A nr (…) z 02.06.2025 r. Wnioskodawczyni zawarła umowę pożyczki z bratem. Brat Wnioskodawczyni działając jako Pożyczkodawca udzielił Wnioskodawczyni jako Pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 80.000 zł. Pożyczka została wypłacona 27.05.2025 r. Pożyczka jest nieoprocentowana.
Termin spłaty pożyczki wyznaczono na 1 czerwca 2028 r. Jednocześnie Wnioskodawczyni wskazuje, że jeśli w wyznaczonym ugodą terminie (tj. do 6 marca 2028 r.) nie dokona zbycia działek nr 1-3, tym samym nie uzyska środków na spłatę byłego małżonka, będzie zobowiązana do zaciągnięcia pożyczki lub kredytu od instytucji finansowej celem dokonania spłaty na rzecz byłego małżonka.
W konsekwencji, Wnioskodawczyni wskazuje, że środki ze sprzedaży działek nr 1-3 zostaną przeznaczone na: 1. spłatę pożyczki zaciągniętej od brata w wysokości 80.000 zł tytułem spłaty I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, przy czym: jeśli zbycie działek nastąpi przed 1 czerwca 2028 r., dochód uzyskany ze zbycia działek zostanie wydatkowany do 1 czerwca 2028 r. (tj. w terminie spłaty pożyczki), jeśli zbycie działek nastąpi po 1 czerwca 2028 r., Wnioskodawczyni rozważa zawarcie z bratem aneksu celem wydłużenia terminu spłaty, przy czym również w tym przypadku środki na spłatę będą pochodziły ze zbycia działek, a wydatkowanie środków ze zbycia (spłata brata) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, 2. spłatę byłego małżonka tytułem spłaty II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jeżeli do zbycia działek dojdzie do 6 marca 2028 r., wobec czego w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (spłata byłego małżonka) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, 3. spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej, które zostaną przeznaczone na spłatę II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jeżeli do zbycia działek nie dojdzie do 6 marca 2028 r., a Wnioskodawczyni będzie zmuszona zaciągnąć kredyt lub pożyczkę celem spłaty byłego małżonka, przy czym wydatkowanie środków ze zbycia (spłata finansowania dłużnego) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
Ewentualną nadwyżkę środków uzyskanych ze zbycia działek nr 1-3 (o ile taka zostanie uzyskana po spłacie byłego małżonka i/ lub pożyczek i kredytów wskazanych powyżej), Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5. Również w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (poniesienie wydatków na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
Jednocześnie Wnioskodawczyni ma na względzie, że w odniesieniu do definicji wydatków określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy PIT została wydana Interpretacja Ogólna Ministra Finansów z dnia 13 października 2021 r., nr DD2.8202.4.2020, wobec czego na cele wydania interpretacji indywidualnej wnosi o przyjęcie, że poniesione przez nią wydatki będą spełniały definicję zgodnie z tą interpretacją ogólną. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego Uzupełnienie z 11 sierpnia 2026 r. Pytanie nr 1 Wnioskodawczyni nabyła nieruchomość stanowiącą działkę nr 2 (we wniosku jako „Działka nr 1”) na mocy umowy darowizny w formie aktu notarialnego Rep. A nr (…) z 7 września 2023 r. Była to darowizna od ojca Wnioskodawczyni jako pomoc w rozliczeniu majątkowym w sprawie rozwodowej.
Jednocześnie Wnioskodawczyni doprecyzowuje, że działka nr 2 (we wniosku jako „Działka nr 1”) została podzielona na następujące działki: działka 6 (opisana jako „działka nr 1”), o powierzchni 0,3088 ha, działka 7 (opisana jako „działka nr 2”), o powierzchni 0,3001 ha, działka 8 (opisana jako „działka nr 3”), o powierzchni 0,3011 ha dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (…) (co odpowiada łącznej powierzchni 0.9100 ha).
30 grudnia 2024 r. zostały wprowadzone zmiany w danych ewidencyjnych Starostwa Powiatowego w B. dotyczące podziału działki nr 4 na działki nr 1- 3 i to te działki mają być przedmiotem sprzedaży, a dochód uzyskany z ich sprzedaży ma zostać wykorzystany celem rozliczenia i spłaty byłego małżonka.
Jednocześnie jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, Wnioskodawczyni, z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka, nie może wykluczyć, że celem dokonania zbycia działek 1-3 i uzyskania środków celem spłaty byłego małżonka, będzie zmuszona do podjęcia działań administracyjnych mających na celu podział działek nr 1-3 na mniejsze nieruchomości, wobec czego w zależności od zainteresowania potencjalnych nabywców i przebiegu procesów administracyjnych związanych z podziałem działek lub zmianą ich statusu, przedmiotem odpłatnego zbycia będą działki nr 1-3 lub mniejsze działki, które powstaną z ich podziału.
Pytanie nr 2 W odniesieniu do planowanej przez Wnioskodawczynię spłaty pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka: a) kredyt/pożyczka zostanie zaciągnięty w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w Polsce, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, b) Wnioskodawczyni obecnie nie zaciągnęła jeszcze pożyczki/ kredytu, jednak według jej wiedzy w umowie kredytowej/pożyczkowej zostanie określony cel, na jaki został on zaciągnięty.
Wnioskodawczyni poinformuje instytucję finansową (bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową) o tym, że kredyt/ pożyczka ma zostać przeznaczony na spłatę byłego małżonka w związku z zawartą w wyniku rozwodu ugodą, na mocy której Wnioskodawczyni zobowiązana jest do spłaty kwoty 459.000 zł w terminie do 6 marca 2028 r. (tj. w terminie 3 lat od dnia podpisania ugody sądowej), w związku z przeniesieniem na jej rzecz w wyniku ugody wyłącznej własności prawa majątkowego do nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7. Według wiedzy Wnioskodawczyni, taki właśnie cel określać będzie ewentualna umowa pożyczki/ kredytu, przy czym dokładne sprecyzowanie tego celu pozostaje po stronie instytucji, która udzieli jej finansowania dłużnego i przedstawi Wnioskodawczyni umowę kredytu/ pożyczki. c) Wnioskodawczyni będzie jedynym kredytobiorcą/pożyczkobiorcą/stroną umowy kredytowej/pożyczkowej.
Jednocześnie uzupełniając własne stanowisko w odniesieniu do pytań nr 3 i 4 z wniosku o wydanie interpretacji z 17 czerwca 2026 r., Wnioskodawczyni wskazuje, że znane jest jej stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zgodnie z którym „w przypadku, gdy w umowie kredytu nie został wskazany cel jego przeznaczenia, a pozostałe okoliczności (np. faktyczne przeznaczenie środków z niego pochodzących) wskazują, że celem zaciągnięcia tego kredytu była realizacja przez podatnika własnego celu mieszkaniowego - przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy - wydatki na spłatę takiego kredytu dają prawo do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 omawianej ustawy.” (por. interpretacja z dnia 24 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.598.2026.1.JK3).
Wobec czego, w ocenie Wnioskodawczyni, niezależnie od tego w jaki sposób bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa określi cel kredytu lub pożyczki w zawartej z Wnioskodawczynią umowie pożyczki lub kredytu, jeżeli z okoliczności faktycznych (np. faktyczne przeznaczenie środków z niego pochodzących) wskazywać będą, że celem zaciągnięcia tego kredytu była realizacja przez podatnika własnego celu mieszkaniowego – a takim w jej ocenie będzie spłata byłego małżonka lub pożyczki udzielonej przez brata w związku ze spłatą byłego małżonka - kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka lub brata, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, - przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 25 ust. 2 ustawy o PIT.
Pytanie nr 3 Ewentualną nadwyżkę środków uzyskanych ze zbycia działek nr 1-3 lub mniejszych działek z ich podziału (o ile taka nadwyżka zostanie uzyskana po spłacie byłego małżonka i/ lub pożyczek i kredytów wskazanych powyżej), Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5. Pod pojęciem poniesienia wydatków na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, Wnioskodawczyni rozumie sfinansowanie następujących wydatków: wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, gazu przewodowego, wydatki na zakup kuchenki gazowej, kuchenki elektrycznej lub gazowo-elektrycznej, płyty indukcyjnej, płyty ceramicznej, piekarnika, zmywarki, pralki, oświetlenia sufitowego i ściennego wewnętrznego, w tym taśm LED i oczek halogenowych, okapów kuchennych, na nabycie i montaż mebli trwale związanych z budynkiem, wykonanych na indywidualne zlecenie, tj. szafy wnękowe, pawlacze, zabudowa garderoby i zabudowa kuchenna "pod wymiar", zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, wymiana dachu i/ lub wykonanie ocieplenia dachu, wymiana stolarki okiennej, wymiana istniejących schodów zewnętrznych i/lub wewnętrznych, remont tarasu, przeprowadzenie prac remontowych wewnątrz budynku, polegających na odtworzeniu i naprawie zużytych elementów, w tym również prace ogólnobudowlane, w tym kładzenie tynków, gładzi gipsowych, malowanie i tapetowanie ścian oraz sufitów, wymiana ocieplenia i elewacji (termomodernizacja) ścian budynku mieszkalnego, Zakres prac, które faktycznie zostaną wykonane uzależnione będzie od: stanu technicznego budynku i faktycznych potrzeb, które określone zostaną na moment wydatkowania przez Wnioskodawczynię środków za zbycia nieruchomości, stanu środków, które Wnioskodawczyni będzie posiadać ze zbycia nieruchomości, gdyż jak wskazano na wskazane wydatki ma zostać przeznaczona ewentualna nadwyżka środków uzyskanych ze zbycia działek nr 1-3 (o ile taka zostanie uzyskana po spłacie byłego małżonka i/ lub pożyczek i kredytów wskazanych powyżej).
Wszystkie wydatki, które mają stanowić podstawę do skorzystania z ulgi określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, zostaną ostatecznie poniesione najpóźniej w okresie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpi odpłatne zbycie nieruchomości.
Pytanie nr 4 Wnioskodawczyni będzie posiadała wystawione na siebie rachunki i faktury lub inne udokumentowane rzetelne i wiarygodne dowody (np. umowę zawartą z wykonawcą prac wykończeniowych lub potwierdzenie zapłaty za ich wykonanie) potwierdzające wydatkowanie pieniędzy na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, sfinansowane ze środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży w działek nr 1-3 lub mniejszych działek z ich podziału. Pytanie nr 5 Wnioskodawczyni nie dokonywała nigdy wcześniej sprzedaży innych nieruchomości.
Pytanie nr 6 Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, Wnioskodawczyni pozostaje właścicielką następujących nieruchomości: nieruchomości, powstałych w wyniku podziału działki nr 1: i) działka 6 („działka nr 1”), o powierzchni 0,3088 ha, ii) działka 7 („działka nr 2”), o powierzchni 0,3001 ha, iii) działka 8 („działka nr 3”), o powierzchni 0,3011 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (…) (co odpowiada łącznej powierzchni 0.9100 ha), które to działki lub mniejsze działki powstałe z ich podziału mają być przedmiotem odpłatnego zbycia, działka o nr 2 położona w miejscowości A. o powierzchni 1,2000 ha dla której Sąd Rejonowy w B. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…) o łącznej wartości 1.118.000 zł, która to nieruchomość została podzielona na trzy odrębne działki objęte ww. księgą wieczystą tj.: i) działka 3 o powierzchni 0,5294ha, o wartości 190.000 zł („działka nr 6”), ii) działka 4 o powierzchni 0,1413ha, o wartości 685.000 zł („działka nr 5”), iii) działka 5 o powierzchni 0,5293ha, o wartości 243.000 zł („działka nr 7”) – Wnioskodawczyni obecnie wraz z dziećmi zamieszkuje w domu wybudowanym w okresie trwania małżeństwa na działce nr 5, natomiast wskazane działki nr 6 i 7 jako bezpośrednio przylegające do działki nr 5 stanowią podwórko.
Działki nr 5-7 nie mają być przedmiotem planowanego odpłatnego zbycia, w odniesieniu, do którego o ocenę skutków podatkowych Wnioskodawczyni zwraca się niniejszym wnioskiem. Poza wskazanymi wyżej nieruchomościami, Wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości, w tym nieruchomości, które mają być przedmiotem planowanego odpłatnego zbycia.
Uzupełnienie wniosku o wydanie interpretacji Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej: obecnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej jako „MPZP”) Gminy działki posiadają status tereny rolnicze, 04.09.2025 r. Wnioskodawca złożyła wniosek do projektu akt do Wójta Gminy A. o zmianę w planie ogólnym gminy przeznaczenia terenu działek nr 1-3 z dotychczasowego ER (tereny rolnicze) na MN-UT (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usług turystyki).
Zgodnie z wiedzą Wnioskodawcy obecnie Urząd Gminy w A. prowadzi prace nad uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obejmie również działki nr 1-3, które mają być przedmiotem odpłatnego zbycia celem pozyskania środków na spłatę byłego małżonka. Zgodnie z udzielonymi jej wyjaśnieniami, może to nastąpić w okresie około roku od dnia złożenia niniejszego wniosku o wydanie interpretacji.
Po uzyskaniu przez Wnioskodawczynię informacji o długości trwania procesu zmiany MPZP z inicjatywy gminy, z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka, Wnioskodawczyni rozważa złożenie wniosku o rozpoczęcie procedury uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego (dalej jako „ZPI”). Zintegrowany plan inwestycyjny jest szczególną formą planu miejscowego. Mechanizm ten został wprowadzony na mocy nowelizacji ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie 24 września 2023 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907, 1940).
Uregulowania dotyczące charakteru zintegrowanego planu inwestycyjnego i procedury jego uchwalenia określają art. 37ea i następne ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zintegrowany Plan Inwestycyjny jest szczególnym rodzajem planu miejscowego, uchwalanym przez radę gminy na wniosek inwestora, po przeprowadzeniu negocjacji i zawarciu umowy urbanistycznej, określającej zasady i warunki realizacji inwestycji oraz zobowiązania stron. ZPI jest uchwalane przez radę gminy, a skutkiem jego uchwalenia będzie utrata mocy obowiązującej planów miejscowych lub ich części odnoszących się do terenu objętego ZPI.
Na wniosek inwestora złożony za pośrednictwem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta rada gminy może uchwalić zintegrowany plan inwestycyjny. Do wniosku i uchwalenie ZPI inwestor dołącza projekt zintegrowanego planu inwestycyjnego. Jednym z elementów uchwalenia ZPI jest umowa urbanistyczna, która określa ramy współpracy pomiędzy gminą a inwestorem w zakresie realizacji inwestycji uzupełniającej. Jeżeli rada gminy wyraziła zgodę na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta prowadzi z inwestorem, negocjacje w zakresie treści projektu umowy urbanistycznej oraz projektu zintegrowanego planu inwestycyjnego.
Przez umowę urbanistyczną inwestor zobowiązuje się na rzecz gminy do realizacji inwestycji uzupełniającej.
Zgodnie z art. 37ed ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez umowę urbanistyczną inwestor może zobowiązać się na rzecz gminy, w szczególności do: 1) przekazania nieruchomości stanowiących część przedmiotu inwestycji głównej; 2) pokrycia całości lub części kosztów realizacji inwestycji uzupełniającej, w tym do zapłaty ceny za nieruchomość, o której mowa w ust. 5; 3) pokrycia całości lub części poniesionych przez gminę kosztów uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego, w tym kosztów realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3. Umowę urbanistyczną zawiera się w formie aktu notarialnego.
Wnioskodawczyni rozważa złożenie rozpoczęcie procedury uchwalenia ZPI, w wyniku którego miałby nastąpić podział i zmiana przeznaczenia terenu działek nr 1-3, w wyniku którego wskazane działki nr 1-3 zostaną podzielone na 9 działek: - 3 działki z przeznaczeniem MNW - „teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej”, - 3 działki z przeznaczeniem mieszanymi MNW oraz ZP - „teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej” oraz „teren zieleni urządzonej”, - 3 działki z przeznaczeniem ZP - „teren zieleni urządzonej”.
Nadanie 3 działkom powstałym w wyniku ewentualnego podziału działek nr 1-3 statusu ZP oznacza, że na terenie działki co do zasady nie można wznosić budynków mieszkalnych ani komercyjnych. Wobec czego, w przypadku nadania takiego statusu, Wnioskodawczyni zdaje sobie sprawę z potencjalnych trudności w zbyciu tego rodzaju działek, wobec czego nie wyklucza, że odpłatnemu zbyciu będą podlegały wyłącznie te działki (6 działek z podziału działek nr 1-3), którym nadany zostanie status MNW lub MNW/ZP.
Jednocześnie Wnioskodawczyni wskazuje, że na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia wniosku nie włożyła jeszcze wniosku o rozpoczęcie procedury uchwalenia ZPI, jednak nie wyklucza, że nastąpi to w bliskim terminie, bowiem z uwagi na wyznaczony przez sąd termin spłaty byłego małżonka, zmuszona jest podjąć działania, które umożliwią jej zbycie działek, celem pozyskania środków na spłatę byłego małżonka.
Obecnie Wnioskodawczyni rozpoczęła rozmowy z biurem architektonicznym w przedmiocie przygotowania wniosku o rozpoczęcie procedury ZPI oraz niezbędnych do tego wniosku załączników, w szczególności projektu zintegrowanego planu inwestycyjnego, które określać będzie sposób podziału działek nr 1-3 oraz zmianę ich statusu z działek rolnych na umożliwiające zabudowę przyszłym nabywcom. Wnioskodawczyni zastrzega, że ostateczny status jaki zostanie nadany wydzielanym działkom uzależniony jest od uchwały Rady Gminy w tym przedmiocie.
Wnioskodawczyni została poinformowana, że działki nr 1-3 w ocenie Gminy posiadają dostęp do niezbędnej infrastruktury technicznej, wobec czego uchwalenie ZPI na wniosek Wnioskodawczyni, nie będzie skutkowało koniecznością realizacji przedsięwzięć należących do zadań własnych gminy i finansowanych z budżetu gminy.
Według informacji udzielonych Wnioskodawczyni, zgodnie z ustaleniami planu Gminy w zakresie wyposażenia terenów i działek w infrastrukturę techniczną obecnie obejmuje: - zaopatrzenie w wodę z gminnego systemu wodociągowego, wodociąg gminny biegnie w liniach rozgraniczających (…), - odprowadzenie ścieków komunalnych do kanalizacji sanitarnej, do czasu jej realizacji dopuszcza się zbiorniki bezodpływowe, - zagospodarowanie wód opadowych lub roztopowych w granicach działki lub przynależnej posesji, z wykorzystaniem indywidualnych rozwiązań.
Ponadto, Wnioskodawczyni została poinformowana, że wyposażenie wydzielanych działek w infrastrukturę techniczną (wodociąg, kanalizacja, zagospodarowanie wód opadowych), należy do obowiązków inwestorów realizujących zabudowę i zagospodarowanie działek. Według informacji przekazanych Wnioskodawczyni, w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI, w ramach umowy urbanistycznej, Wnioskodawczyni ma zostać zobowiązania do pokrycia kosztów doprowadzenia kanalizacji sanitarnej do działek nr 1-3 lub działek, które powstaną w wyniku uchwalenia ZPI (powstałych z podziału działek 1-3).
Zgodnie z art. 37i ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawarcie umowy urbanistycznej stanowi warunek uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji głównej lub jej części. Stosownie do art. 37i ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nieodpłatne przekazanie na rzecz gminy zrealizowanej inwestycji uzupełniającej, a w przypadku gdy stanowi ona część obiektu budowlanego, zakończenie robót budowlanych dotyczących inwestycji uzupełniającej, stanowi warunek przystąpienia do użytkowania obiektów budowlanych stanowiących inwestycję główną.
Jednocześnie z uwagi na obowiązek zapewnienia drogi dojazdowej do wydzielanych działek, Wnioskodawczyni wskazuje, że składany przez nią wniosek o przyjęcie ZPI będzie uwzględniał konieczność wydzielenia drogi, jeśli w wyniku przyjęcia ZPI dojdzie do podziału działek nr 1-3 na mniejsze działki. Wnioskodawczyni wskazuje, że podjęcie działań zmierzających do uchwalenia ZPI i wywiązania się z ewentualnych obowiązków nałożonych na nią w drodze zawarcia umowy urbanistycznej wynika wyłącznie z konieczności przyspieszenia procesu zbycia nieruchomości celem pozyskania środków na spłatę byłego małżonka, co ma na celu zabezpieczenie jej sytuacji życiowej.
Jak bowiem wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, głównym celem jest uzyskanie środków na spłatę byłego małżonka i zabezpieczenie miejsca do życia dla rodziny, gdyż dom znajdujący się na działce nr 5 (którego własność w części 1/2/ uzyskała w wyniku rozwodu) objęty został hipoteką, w przypadku braku spłaty byłego małżonka. Oznacza to, że brak spłaty rozpocząć może wobec Wnioskodawczyni procedurę egzekucyjną a w konsekwencji również utratę domu, w którym zamieszkuje z dziećmi.
Ponadto Wnioskodawczyni wskazuje, że w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie zobowiązana Wnioskodawczyni na mocy zawartej umowy urbanistycznej, możliwe jest, że będzie musiała ponieść następujące wydatki: zapłata za usługę przygotowania wniosku i niezbędnych załączników do wniosku o uchwalenie ZPI, w szczególności usług zakupionych od biura projektowego lub architektonicznego obejmujących sporządzenie projektu ZPI oraz wymaganych analiz czy ekspertyz urbanistycznych, z tytułu taksy notarialnej od zawarcia umowy urbanistycznej się w formie aktu notarialnego, opłaty za pełnomocnictwo w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI przez pełnomocnika, wydatków poniesionych na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy infrastruktury towarzyszącej, do zrealizowania której Wnioskodawczyni zostanie zobowiązania w ramach umowy urbanistycznej, opłaty planistycznej, jeśli Wnioskodawczyni zostanie zobowiązana do jej poniesienia na rzecz Gminy.
Wysokość poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków zostanie ustalona na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Ponadto, w przypadku zbycia nieruchomości, Wnioskodawczyni poniesie wydatki z tytułu: taksy notarialnej od zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości się w formie aktu notarialnego, wynagrodzenia z tytułu umowy o współpracy z biurem pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości.
Uzasadnienie stanowiska do pytań Wnioskodawczyni po uzupełnieniu wniosku o wydanie interpretacji Mając na względzie uzupełniony opis zdarzenia przyszłego, Wnioskodawczyni wskazuje, że w jej ocenie nowo wskazane okoliczności zdarzenia przyszłego, w szczególności: fakt wystąpienia z wnioskiem o uchwalenie ZPI, fakt podziału działek nr 1-3 na mniejsze w wyniku ewentualnego uchwalenia ZPI, fakt wydzielenia drogi w wyniku ewentualnego uchwalenia ZPI, fakt uzbrojenia działek w przyłącze kanalizacji w wyniku podpisania umowy urbanistycznej jako warunku uzyskania pozwolenia na budowę dla działek, w przypadku zobowiązania Wnioskodawczyni do sfinansowania zobowiązania do pokrycia kosztów doprowadzenia kanalizacji sanitarnej do działek nr 1-3 lub działek, które powstaną w wyniku uchwalenia ZPI (powstałych z podziału działek 1-3), nie wpływają na ocenę skutków podatkowych planowanej transakcji zbycia nieruchomości.
Wnioskodawczyni wskazuje, że podjęcie działań zmierzających do uchwalenia ZPI i wywiązania się z ewentualnych obowiązków nałożonych na nią w drodze zawarcia umowy urbanistycznej wynika wyłącznie z konieczności przyspieszenia procesu zbycia nieruchomości celem pozyskania środków na spłatę byłego małżonka, co ma na celu zabezpieczenie jej sytuacji życiowej. Jak bowiem wskazano we wniosku o wydanie interpretacji, głównym celem jest uzyskanie środków na spłatę byłego małżonka i zabezpieczenie miejsca do życia dla rodziny, gdyż dom znajdujący się na działce nr 5 (którego własność w części 1/2/ uzyskała w wyniku rozwodu) objęty został hipoteką, w przypadku braku spłaty byłego małżonka.
Oznacza to, że brak spłaty rozpocząć może wobec Wnioskodawczyni procedurę egzekucyjną a w konsekwencji również utratę domu, w którym zamieszkuje z dziećmi. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawczyni zarówno na gruncie PIT, jak i VAT powinna zostać uznana za osobę dokonującą zbycia majątku prywatnego.
Uzupełnienie z 4 września 2026 r. Pytanie nr 5 Ewentualną nadwyżkę środków uzyskanych ze zbycia działek nr 1-3 lub mniejszych działek z ich podziału (o ile taka nadwyżka zostanie uzyskana po spłacie byłego małżonka i/ lub pożyczek i kredytów wskazanych powyżej), Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5. W odniesieniu do wydatków przeznaczonych na sfinansowanie remontu tarasu, Wnioskodawczyni wyjaśnia, że taras jest obiektem trwale związanym z budynkiem (domem).
Uzupełnienie z 21 września 2026 r. Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, po uzyskaniu przez Wnioskodawczynię informacji o długości trwania procesu zmiany MPZP z inicjatywy gminy, z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka, Wnioskodawczyni na początku września (1 września) złożyła wniosek o rozpoczęcie procedury uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego (dalej jako „ZPI”).
Według informacji przekazanych Wnioskodawczyni, w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI, w ramach umowy urbanistycznej, Wnioskodawczyni może zostać zobowiązania do pokrycia kosztów doprowadzenia kanalizacji sanitarnej do działek nr 1-3 lub działek, które powstaną w wyniku uchwalenia ZPI (powstałych z podziału działek 1-3). Przy czym Wnioskodawczyni na tym etapie nie ma jednoznacznej informacji, do wykonania jakich działań lub nakładów zostanie zobowiązana w przypadku wyrażenia przez właściwe organy gminy zgody na zawarcie umowy urbanistycznej. Zintegrowany plan inwestycyjny jest szczególną formą planu miejscowego.
Mechanizm ten został wprowadzony na mocy nowelizacji ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie 24 września 2023 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907, 1940). Uregulowania dotyczące charakteru zintegrowanego planu inwestycyjnego i procedury jego uchwalenia określają art. 37ea i następne ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z przepisów tej ustawy wynika, że Zintegrowany Plan Inwestycyjny jest szczególnym rodzajem planu miejscowego, uchwalanym przez radę gminy na wniosek inwestora, po przeprowadzeniu negocjacji i zawarciu umowy urbanistycznej, określającej zasady i warunki realizacji inwestycji oraz zobowiązania stron. ZPI jest uchwalane przez radę gminy, a skutkiem jego uchwalenia będzie utrata mocy obowiązującej planów miejscowych lub ich części odnoszących się do terenu objętego ZPI. Na wniosek inwestora złożony za pośrednictwem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta rada gminy może uchwalić zintegrowany plan inwestycyjny.
Do wniosku i uchwalenie ZPI inwestor dołącza projekt zintegrowanego planu inwestycyjnego. Jednym z elementów uchwalenia ZPI jest umowa urbanistyczna, która określa ramy współpracy pomiędzy gminą a inwestorem w zakresie realizacji inwestycji uzupełniającej. Jeżeli rada gminy wyrazi zgodę na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta prowadzi z inwestorem, negocjacje w zakresie treści projektu umowy urbanistycznej oraz projektu zintegrowanego planu inwestycyjnego.
Wnioskodawczyni niniejszym pismem uzupełnia wniosek o wydanie interpretacji wskazując, że po złożeniu przez nią wniosku o uchwalenie ZPI, oczekuje na wyznaczenie terminu posiedzenia rady gminy, podczas którego pod obrady ma zostać poddane wyrażenie zgody na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego.
Z ogólnodostępnych informacji (Biuletyn Informacji Publicznej Gminy A.) wynika, że zgodnie z art. 37 ust. 4eb ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wójt Gminy A. przekazał wniosek Wnioskodawczyni do Rady Gminy (OGŁOSZENIE WÓJTA GMINY A. (…) Z DNIA 03.09.2026 r.) Jednocześnie w odpowiedzi na wezwanie, Wnioskodawczyni wskazuje, że: Pytanie nr 1 Kto będzie właścicielem infrastruktury towarzyszącej do sfinansowania lub wybudowania której zostanie Pani zobowiązana w ramach umowy urbanistycznej? Zgodnie z art. 37ed ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez umowę urbanistyczną inwestor zobowiązuje się na rzecz gminy do realizacji inwestycji uzupełniającej.
Stosownie do art. 37ed ust. 2 tej ustawy, przez umowę urbanistyczną inwestor może zobowiązać się na rzecz gminy, w szczególności do: 1) przekazania nieruchomości stanowiących część przedmiotu inwestycji głównej; 2) pokrycia całości lub części kosztów realizacji inwestycji uzupełniającej, w tym do zapłaty ceny za nieruchomość, o której mowa w ust. 5; 3) pokrycia całości lub części poniesionych przez gminę kosztów uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego, w tym kosztów realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3. Stosownie do art. 37ed ust. 4 tej ustawy, jeżeli inwestor jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja uzupełniająca, zobowiązuje się przez umowę urbanistyczną do zbycia tej nieruchomości gminie.
Stosownie do art. 37ed ust. 6 tej ustawy, jeżeli umowa urbanistyczna zobowiązuje do zbycia rzeczy, w umowie urbanistycznej określa się zasady tego zbycia. Jak wskazuje Szlachetko Jakub H. (red.), Szlachetko Katarzyna (red.), w Komentarzu „Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne”: „Ważnym elementem umowy urbanistycznej jest regulacja kwestii związanych ze statusem nieruchomości, na których ma być realizowana inwestycja uzupełniająca.
W praktyce możliwe są trzy podstawowe sytuacje: nieruchomość jest własnością gminy – umowa urbanistyczna obejmuje wtedy wyłącznie kwestię nakładów inwestora na realizację inwestycji uzupełniającej; nieruchomość jest własnością inwestora-wnioskodawcy ZPI (lub w jego użytkowaniu wieczystym) – w umowie urbanistycznej inwestor musi zobowiązać się do zbycia tej nieruchomości gminie; nieruchomość jest własnością osoby trzeciej (lub w jej użytkowaniu wieczystym) – może ona wtedy przystąpić do umowy urbanistycznej jako kolejna strona, po gminie i inwestorze-wnioskodawcy, i zobowiązać się do zbycia nieruchomości gminie; skoro jest to możliwość fakultatywna, to ustawa dopuszcza też nabycie nieruchomości osób trzecich poprzez inne formy prawne (odrębna umowa zobowiązaniowa, wywłaszczenie, przejście nieruchomości z mocy prawa na własność gminy).
Jeżeli umowa urbanistyczna zawiera zobowiązanie inwestora lub osoby trzeciej do zbycia nieruchomości (lub innej rzeczy) gminie, to w umowie określa się zasady tego zbycia. W szczególności chodzi tu o określenie formy prawnej zbycia (np. sprzedaż, zamiana, darowizna), terminu, ceny nabycia lub sposobu jej określenia (w przypadku sprzedaży) albo wskazanie nieruchomości zamiennej (w przypadku zamiany).” Odnosząc się zatem do pytania Organu wskazać należy, że kwestia prawa własności infrastruktury towarzyszącej do sfinansowania lub wybudowania której może zostać zobowiązana Wnioskodawczyni w ramach umowy urbanistycznej, zostanie uregulowana w tej umowie.
Przy czym, jeśli z prawnego punktu widzenia infrastruktura ta będzie własnością Wnioskodawczyni, jak wynika z powołanych przepisów, Wnioskodawczyni jako Inwestor będzie musiała zobowiązać się do jej zbycia na rzecz gminy. Pytanie nr 2 Jeśli to Pani będzie właścicielem to proszę jednoznacznie wskazać, czy po wybudowaniu nastąpi przeniesienie na rzecz gminy ww. infrastruktury? Odnosząc się zatem do pytania Organu wskazać należy, że kwestia prawa własności infrastruktury towarzyszącej do sfinansowania lub wybudowania której może zostać zobowiązana Wnioskodawczyni w ramach umowy urbanistycznej, zostanie uregulowana w tej umowie.
Przy czym, jeśli z prawnego punktu widzenia infrastruktura ta będzie własnością Wnioskodawczyni, jak wynika z powołanych przepisów, Wnioskodawczyni jako Inwestor będzie musiała zobowiązać się do jej zbycia na rzecz gminy. Pytanie nr 3 Czy wydatki jakie Pani poniesie na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy ww. infrastruktury, zostaną Pani w jakiekolwiek formie zwrócone? Mając na względzie cytowany powyżej art. 37ed ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przyjąć należy, że ustawodawca wskazuje przykładowo, na czym może polegać zobowiązanie inwestora.
Może on zobowiązać się do przekazania na rzecz gminy nieruchomości stanowiących część przedmiotu inwestycji głównej (np. przekazanie części wybudowanych w ramach inwestycji głównej lokali mieszkalnych), zobowiązać się do pokrycia całości lub części kosztów realizacji inwestycji uzupełniającej poniesionych przez gminę, a także do pokrycia całości lub części poniesionych przez gminę kosztów uchwalenia ZPI, w tym roszczeń planistycznych. Z przepisów tej ustawy nie wynika jednocześnie, aby jakiekolwiek wydatki na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy ww. infrastruktury poniesione przez inwestora miały zostać w jakiekolwiek formie zwrócone.
Zasadniczo celem tych przepisów jest zobowiązanie inwestora do zobowiązania się do wykonania nakładów lub poniesienia przez niego pewnych kosztów z własnych środków, w zamian za co, niejako gmina na wniosek inwestora uchwali zintegrowany plan inwestycyjny. W konsekwencji powyższego, wydatki jakie wnioskodawczyni poniesie na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy ww. infrastruktury, nie zostaną jej w jakiekolwiek formie zwrócone.
Pytania
1) Czy za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Wnioskodawca nie uzyska przychodów ze zbycia nieruchomości (działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki) zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy PIT, w konsekwencji przychody ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki, będą podlegały opodatkowaniu na zasadach wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 30e ustawy o PIT?
2) Czy – w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę byłego małżonka tytułem rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej działek nr 5-7 będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?
3) Czy – w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?
4) Czy – w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki zaciągniętej od brata, która została przeznaczona na spłatę byłego małżonka, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?
5) Czy – w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT? 6) Czy w związku z planowaną sprzedażą nieruchomości (działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki), Wnioskodawca będzie występować w ramach tej sprzedaży w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?
7) Czy – w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – wydatki poniesione przez Wnioskodawczynię w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie zobowiązana Wnioskodawczyni na mocy zawartej umowy urbanistycznej, wskazane wydatki spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego będą stanowić koszty odpłatnego zbycia pomniejszające przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości? Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie podatku od towarów i usług zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pani stanowisko w sprawie
Pytanie nr 1 Zdaniem Wnioskodawczyni, w wyniku planowanej transakcji zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki, nie uzyska przychodów ze zbycia nieruchomości zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy PIT. W jej ocenie sprzedaż nieruchomości następuje z majątku prywatnego, w konsekwencji przychód ze sprzedaży nieruchomości będzie podlegał opodatkowaniu na podstawie art. 30e w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT.
Pytanie nr 2 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę byłego małżonka tytułem rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej działek nr 5-7 będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Pytanie nr 3 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Pytanie nr 4 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki zaciągniętej od brata, która została przeznaczona na spłatę byłego małżonka, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Pytanie nr 5 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Pytanie nr 7 W ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – wydatki poniesione przez Wnioskodawczynię w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie zobowiązana Wnioskodawczyni na mocy zawartej umowy urbanistycznej, wskazane wydatki spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego będą stanowić koszty odpłatnego zbycia pomniejszające przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Uzasadnienie stanowiska Uzasadnienie do pytania nr 1 Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Z kolei, jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu.
Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zatem, przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: - odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz - zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.
Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Użyte w ww. przepisie pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej opiera się na trzech przesłankach: - zarobkowym celu działalności, - wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły, - prowadzeniu działalności we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek.
Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże, brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.
Ten warunek nie zostanie więc w sprawie spełniony z uwagi na fakt nabycia nieruchomości do majątku prywatnego, a sprzedaż którego ma pozwolić uzyskać środki na zaspokojenie potrzeb prywatnych Wnioskodawcy i jego rodziny. Należy wskazać, że wola uzyskania zysku w przytoczonym wyżej rozumieniu, stanowić bowiem może również imperatyw, którym kierować się będzie podatnik zamierzający osiągnąć przychód zaliczany do innych źródeł niż pozarolniczą działalność gospodarcza, w tym np. z najmu lub dzierżawy (art. 10 ust. 1 pkt 6), z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7), czy też wreszcie z odpłatnego zbycia składników majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 8).
Wszystkie opisane źródła mają przynieść podatnikowi wpierw przychód a następnie dochód (zysk), gdyż ten jest przedmiotem opodatkowania. Przepisy ustawy o PIT wymagają również, aby czynności wykonywane były w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej). Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza natomiast względnie stały zamiar jej wykonywania.
Warunek ten także nie będzie spełniony ponieważ Wnioskodawca dokona tylko niezbędnych, wybranych działań mających na celu odpłatne zbycie nieruchomości, a nie będzie prowadzić profesjonalnych działań mających na celu obrót nieruchomościami. Element ciągłości świadczy o względnie stałym zamiarze wykonywania działalności gospodarczej, co nie wyklucza możliwości prowadzenia jej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu. Ustawodawcy chodzi o wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym.
Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Powinna to być działalność stała, planowa (celowa), przy czym obojętne jest, czy plan obejmuje dłuższy czy krótszy okres. Prowadzenie działalności gospodarczej oznacza podejmowanie w sposób zorganizowany i ciągły szeregu następujących po sobie w oznaczonym czasie i terminie, czynności faktycznych zmierzających do określonego celu w postaci zarobku mogącego przybrać formę zysku lub przychodu.
Działalność zorganizowana to takie ułożenie i wyodrębnienie aktualnych i przyszłych działań danego podmiotu, które umożliwią jego racjonalne i prawidłowe funkcjonowanie w określonej dziedzinie. Na pojęcie "zorganizowanie" w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT składa się zespół celowych, uporządkowanych czynności o charakterze profesjonalnym, realizowanych w ramach mniej lub bardziej wyodrębnionej struktury, mieszczących się zarówno w tzw. fazie przygotowawczej, związanej z uruchomieniem określonej działalności, jak i w fazie realizacyjnej. Z kolei przez "ciągłość" działań należy rozumieć stałość (trwałość) ich wykonywania, powtarzalność, regularność i stabilność (por.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. I SA/Gd 248/23). Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT może wskazywać, rozpatrywany całościowo zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku, w szczególności łącznie polegających na wielokrotnym nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży (tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem), wielokrotnym zbywaniu w celu zarobkowym odpowiednio przygotowanych nieruchomości.
Brak jest natomiast podstaw, aby podejmowane przez podatnika czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 tej ustawy.
Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o PIT, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności; 2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności; 3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
W związku z powyższym, istotne jest również dla aktywności zarobkowej podatnika - mieszczącej się w zakresie zdefiniowanym w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT- nieistnienie przeszkód określonych w art. 5b ust. 1 ww. ustawy. Aby dana aktywność nie została uznana za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie tych przesłanek.
Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT, przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat. Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.
O tym jaki składnik majątku może stanowić środek trwały decydują regulacje zawarte w art. 22a i art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy ustawy o PIT nie uzależniają możliwości uznania danego składnika majątku za środek trwały od ujęcia go w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wymagają jednak, aby składnik majątku był przez podatnika wykorzystywany na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Z przytoczonych przepisów wynika, że przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości może stanowić przychód jednego z dwóch źródeł, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej (art.
10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT) lub z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT. Ustalenie, z jakiego źródła pochodzi przychód, ma kluczowe znaczenie dla ustalenia sposobu opodatkowania przychodu. W pewnych sytuacjach możliwe jest występowanie wątpliwości, do jakiego źródła przychodów należy zakwalifikować danego rodzaju przychód. Jeden i ten sam przychód stanowić może przychód wyłącznie z jednego źródła. Ponadto nie jest możliwa sytuacja, w której ten sam przychód będzie np. zakwalifikowany częściowo do jednego źródła, a częściowo do innego.
Wobec powyższego, w celu zakwalifikowania - na gruncie ustawy o PIT - działań podjętych przez Wnioskodawcę do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z planowanym odpłatnym zbyciem nieruchomości.
Jak już wcześniej wskazano, na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT (działalność gospodarcza) może wskazywać, rozpatrywany całościowo zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku, w szczególności łącznie polegających na nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży (tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem), zbywaniu w celu zarobkowym odpowiednio przygotowanych nieruchomości.
Brak jest natomiast podstaw, aby podejmowane przez podatnika czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT.
Mając na względzie okoliczności przedstawione w stanie faktycznym: działki mające być przedmiotem odpłatnego zbycia stanowią majątek prywatny Wnioskodawcy, Wnioskodawczyni nie wykorzystywała i nie wykorzystuje działek do celów zarobkowych, są one nieodpłatnie użytkowane przez ojca Wnioskodawczyni w celu upraw rolnych, Wnioskodawczyni nie dokonywała na nieruchomości żadnych prac, nie prowadziła działalności gospodarczej z jej wykorzystaniem, nie wykorzystywała jej w celach zarobkowych - nieruchomość nie była nigdy wykorzystywana w celu prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, dokonała tylko niezbędnych działań prawnych umożliwiających zbycie działek – ich podział i złożenie wniosku o zmianę statusu w planie ogólnym gminy, przy czym nie wyklucza konieczności podjęcia kolejnych działań zmierzających do podziału na mniejsze działki lub zmiany statusu działek – jeśli taka będzie wola potencjalnych nabywców działek i ich obecny status prawny uniemożliwiać lub utrudniać będzie sprzedaż działek, Wnioskodawczyni nie podejmowała i nie podejmuje żadnych profesjonalnych, ciągłych działań, a tylko dokonuje rozporządzenia własnym majątkiem prywatnym, w takim zakresie jaki jest konieczny i jakiego dokonałby rozsądny właściciel dążący do uzyskania optymalnego przychodu ze zbycia swojego majątku, przy czym w przypadku Wnioskodawczyni jedyną okolicznością, która spowodowała konieczność zbycia działek nr 1-3 (lub mniejszych działek, jeśli dojdzie do ich podziału) jest konieczność spłaty byłego małżonka, uzyskane środki zamierza przeznaczyć na spłatę byłego małżonka lub pożyczek/ kredytów, celem spłaty przyznanej w wyniku rozwodu ½ własności działki nr 5, na której to znajduje się dom, w którym Wnioskodawczyni mieszka wraz z dziećmi, nie zamierza uczynić z tego tytułu źródła stałego zarobkowania ani utrzymania, czynności związane z przygotowaniem nieruchomości do sprzedaży mają cechy zwykłego dbania o własne interesy finansowe, nie są podejmowane w sposób ciągły i zorganizowany, oferty sprzedaży mają formę zwyczajowo przyjętą (zwykłe formy ogłoszenia online), Wnioskodawczyni nie podejmowała działań dla podwyższenia atrakcyjności działek – nie dokonywała uzbrojenia terenu, nie wnioskowała o przyłączenie działki do mediów, nie dokonywała ogrodzenia nieruchomości, Wnioskodawczyni nie ponosiła i nie zamierza ponosić żadnych nakładów finansowych, które mogłyby uatrakcyjnić nieruchomości ani nie zawierała żadnych umów, które prowadziłyby do uatrakcyjnienia nieruchomości oraz podniesienia ich wartości, Wnioskodawczyni samodzielnie prowadziła i prowadzi rozmowy i negocjacje z potencjalnymi nabywcami, a jedynie z uwagi na zbliżający się termin spłaty byłego małżonka i dotychczasową nieskuteczną sprzedaż zdecydowała się na zawarcie umowy z pośrednikiem sprzedaży nieruchomości, Wnioskodawczyni podejmuje samodzielne działania niezbędne do przygotowania nieruchomości do sprzedaży takie jak pozyskiwanie informacji na temat nieruchomości w organach, wykonanie zdjęć nieruchomości (w tym ujęć z drona), pozyskanie informacji na temat sąsiednich działek, Wnioskodawczyni nie udzielała i nie udzieli przyszłemu nabywcy jak i pośrednikowi pełnomocnictwa (zgody, upoważnienia) w celu występowania w jej imieniu w sprawach dotyczących nieruchomości, działania podejmowane przez Wnioskodawczynie nie są działaniem planowanym i profesjonalnym, a wynikają wyłącznie z konieczności zbycia nieruchomości celem uzyskania środków na spłatę byłego małżonka, podejmowane lub rozważane przez Wnioskodawczynię działania takie jak zawarcie umowy przedwstępnej i rozpoczęcie współpracy z pośrednikiem w sprzedaży nieruchomości mają wyłącznie na celu przyspieszenie potencjalnej sprzedaży nieruchomości, z uwagi na określony sądownie termin spłaty byłego małżonka, a ponadto zabezpieczenie interesów potencjalnych nabywców.
Opisane powyżej działania, które zostały przez Wnioskodawczynie podjęte, a także te, które rozważa podjąć (jeśli nie uda się zbyć działek nr 1-3 przy obecnym ich statusie prawnym i powierzchni), należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Całokształt podejmowanych przez Wnioskodawczynię czynności nie wskazuje na aktywność w zakresie obrotu nieruchomościami w ramach prowadzonej działalności. Działania podejmowane przez Wnioskodawczynie mieszczą się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mają na celu zwyczajowe gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajania potrzeb osobistych podatnika i jego rodziny.
W tym przypadku głównym celem jest uzyskanie środków na spłatę byłego małżonka i zabezpieczenie miejsca do życia dla rodziny, gdyż dom znajdujący się na działce nr 5 (którego własność w części 1/2/ uzyskała w wyniku rozwodu) objęty został hipoteką, w przypadku braku spłaty byłego małżonka. Oznacza to, że brak spłaty rozpocząć może wobec Wnioskodawczyni procedurę egzekucyjną a w konsekwencji również utratę domu, w którym zamieszkuje z dziećmi.
Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawczyni należy uznać, że przedstawiona we wniosku aktywność nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności w odniesieniu do zbywanej nieruchomości (działek nr 1-3 lub mniejszych, które potencjalnie mogą powstać w wyniku podziału).
Wnioskodawczyni zwraca uwagę na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2022 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1155/20: "Wobec tego wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych, czy uregulowania prawidłowego dostępu do nich, nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Zdaniem NSA w badanej sprawie wystąpiło jedynie uzyskanie decyzji administracyjnych, które pozwalało na uzyskanie wyższej ceny.
Bez wątpienia także w obrocie prywatnoprawnym zbywca składników prywatnego majątku, biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego oraz logiki, kieruje się chęcią osiągnięcia zysku i tylko z tego względu nie staje się uczestnikiem obrotu gospodarczego, nie wchodzi w obszar profesjonalnego obrotu handlowego.
Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku, w szczególności łącznie polegających na wielokrotnym nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży, tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem, wielokrotnym zbywaniu w celu zarobkowym odpowiednio przygotowanych nieruchomości oraz dokonywaniu tych transakcji, tj. nabycia i zbycia, w stosunkowo krótkim przedziale czasowym.
(...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności skarżącego nie miały cech zorganizowania w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. O spełnieniu tej przesłanki nie świadczą podnoszone przez organ okoliczności, jak nabycie nieruchomości w 2005 r., doprowadzenie ujęcia wody na działkę, uzyskanie warunków zabudowy i/lub pozwolenia na budowę. Należy wskazać, że przedmiotem sprzedaży ma być jedna nieruchomość i wykluczone są przez wnioskodawcę inne tego typu transakcje.
Zatem takie działania poprzedzające sprzedaż pojedynczego składnika majątku wspólnego jak uzyskanie warunków zabudowy, choćby dedykowane pod potrzeby dewelopera i opcjonalnie uzyskanie pozwolenia na budowę, nie daje podstaw do przyjęcia, aby działania wnioskodawcy w sposób istotny odbiegają od normalnego wykonywania prawa własności, a już z pewnością do uznania, że dokonując sprzedaży tej nieruchomości z warunkami zabudowy, jakie by one nie były i opcjonalnie z pozwoleniem na budowę, uczynił sobie z tego stałe źródło zarobkowania.
Mamy do czynienia z czynnością jednorazową, wyzbyciem się składnika majątku dorobkowego małżonków, nabytego przed laty, który dotąd był wykorzystywany do realizacji określonych potrzeb rodziny wnioskodawcy." Podobny pogląd przedstawiony został również w aktualnie wydawanych interpretacjach indywidualnych, w których Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, podkreśla, że samo zarządzanie majątkiem prywatnym, nawet poprzedzone dokonaniem uzasadnionych działań mających na celu zwiększenia przychodu z dokonanej sprzedaży, czy prawidłowej wyceny zbywanych składników nie może przesądzać o działaniu w warunkach prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym zakresie należy wskazać np. na stanowisko wyrażone w interpretacji z dnia z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 0113-KDIPT2-2.4011.363.2023.2.AKU, w której podkreślono że: "W stosunku do nieruchomości, będącej przedmiotem planowanej sprzedaży, nie prowadziła Pani jakichkolwiek działań mających na celu zachęcenie potencjalnego nabywcy do nabycia nieruchomości - to była okazja. Osoba ta skontaktowała się z Panią w celu nabycia całości nieruchomości widząc, że chce Pani sprzedać pojedyncze lokale. Nie poszukiwała Pani nabywcy na całość. W celu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości ograniczyła się Pani do umieszczenia ogłoszenia na portalu i wywieszenia banneru informującego o sprzedaży.
Środki ze sprzedaży mają stanowić zabezpieczenie na emeryturę. Chce Pani odzyskać część zainwestowanej gotówki. Nie dokonywała Pani sprzedaży innych nieruchomości niż wskazana we wniosku. Zaprezentowany we wniosku opis zdarzenia przyszłego nie wskazuje, że sprzedaż nieruchomości nastąpiła w ramach zorganizowanej i ciągłej działalności, która wyczerpywałaby znamiona działalności gospodarczej, określone w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem podejmowane przez Panią działania mieszczą się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, związanym ze zwykłym gospodarowaniem tym majątkiem i nie wskazują na działania o charakterze inwestycyjnym, typowym dla przedsięwzięć realizowanych w ramach działalności gospodarczej. Zakres, stopień zaangażowania i cel działania wskazuje, że są to działania należące do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. W związku z tym, kwota uzyskana ze sprzedaży ww. nieruchomości nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Skutki podatkowe tej czynności należy więc ocenić w kontekście przesłanek wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.” Ponadto Wnioskodawca wskazuje, że w wydanej na jej rzecz interpretacji z dnia 22 maja 2025 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.250.2025.3.LS, organ potwierdził, że jeśli planowana sprzedaż nieruchomości (działka nr 4 podzielona w 2024 r. na mniejsze działki nr 1, 2, 3), które Wnioskodawczyni nabyła w drodze umowy darowizny od ojca, nastąpi przed upływem terminu, o którym mowa w ww. przepisach tj. przed 31 grudnia 2028 r., będzie stanowić źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.
Zdaniem Wnioskodawczyni, na powyższe nie będzie miał wpływ ewentualny dalszy podział nieruchomości, w wyniku którego nastąpi zmiana powierzchni działek oraz numerów ewidencyjnych, a także ewentualne działania zmierzające do zmiany statusu z działek rolnych na takie, które umożliwią przyszłym nabywcom ich zabudowę. Działania te – o ile w ogóle, to będą podejmowane wyłącznie celem przyspieszenia zbycia nieruchomości, celem dochowania wyznaczonego terminu spłaty byłego małżonka.
W ocenie Wnioskodawczyni, na powyższe nie wpływają również występujące nowe okoliczności: wystąpienie o zmianę MPZP poprzez zmianę statusu działek z rolnych na umożliwiające zabudowę, jeśli takie zostaną podjęte, zawarcie umowy o współpracy z biurem pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, potencjalna możliwość zawarcia umów przedwstępnych na warunkach opisanych we wniosku o interpretację, jeśli taką wolę wyrażą potencjalni nabywcy.
Zdaniem Wnioskodawcy z opisanych okoliczności sprawy wynika, że brak jest podstaw, aby podejmowane przez nią czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Wobec powyższego, przychody ze sprzedaży nieruchomości będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 30e ustawy o PIT, tj. będą stanowić przychód ze zbycia majątku prywatnego.
Tym samym przychody ze sprzedaży nieruchomości nie będą stanowić przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Część wspólna uzasadnienia do pytań nr 2-5 Jak wskazała Wnioskodawczyni, w jej ocenie przychody ze sprzedaży nieruchomości nie stanowią przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Tym samym, co do zasady przychody ze zbycia nieruchomości będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 30e ustawy o PIT.
Jak wynika jednak z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, zwalnia się od podatku dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Zwolnienie to obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru: dochód zwolniony = D x (W / P) gdzie: D - dochód ze sprzedaży, W - wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, P - przychód ze sprzedaży.
W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego. Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości uprawniają do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Ponadto, stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o PIT, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego (lit. d), położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Natomiast, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o PIT, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na: a) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1, b) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a, c) spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b, - w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30. Stosownie do art. 21 ust. 25a ustawy o PIT, wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia wynikającego z przywołanego wcześniej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym jest fakt wydatkowania (począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie) środków z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych na wskazane w ustawie „własne cele mieszkaniowe” podatnika.
Wobec czego, jeżeli Wnioskodawczyni przeznaczy cały przychód ze sprzedaży działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na własne cele mieszkaniowe, to uzyskany dochód będzie zwolniony od podatku, jeśli poniesie opisane wydatki w okresie 3 lat od odpłatnego zbycia nieruchomości.
Uzasadnienie do pytania nr 2 W ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę byłego małżonka tytułem rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej działek nr 5-7 będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Sądy administracyjne wskazują, że zniesienie współwłasności poprzez spłatę byłego małżonka - współwłaściciela nieruchomości ma na celu własny cel mieszkaniowy. Wydatkiem na cele mieszkaniowe jest także nabycie udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu.
Zniesienie współwłasności poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych stanowi zatem uzyskanie udziału dotychczasowego współwłaściciela, a zatem jego nabycie. (por. Wyrok NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. II FSK 1613/20). Również w wyroku NSA z dnia 10 marca 2022 r., sygn. II FSK 1723/19 wskazano, że: wydatek na spłatę zobowiązań wobec byłego małżonka jest wydatkiem na nabycie nieruchomości (udziału) w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT.
Z kolei w wyroku z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. II FSK 724/20 NSA podkreślił, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT jest normą celu społecznego, mającą ułatwić zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji NSA wskazał, że również wykładnia celowościowa przemawia za przyjęciem, że w przypadku byłych małżonków zniesienie współwłasności nieruchomości mieszkalnej, nabytej w czasie trwania związku małżeńskiego, za spłatą jednego z nich powoduje, że zarówno małżonek, który dokonuje spłaty, jak i małżonek, którego udział został spłacony, mogą zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.
Wnioskodawczyni wskazuje, że również Dyrektor KIS w wydawanych interpretacjach podkreśla, że podstawowym warunkiem zwolnienia jest przeznaczenie przychodu na własne cele mieszkaniowe podatnika a spłata byłego małżonka w wyniku podziału majątku może być uznana za taki wydatek, jeśli prowadzi do uzyskania wyłącznej własności nieruchomości mieszkalnej.
W interpretacja Dyrektora KIS z dnia 9 listopada 2023 r. 0114-KDIP3-2.4011.792.2023.2.AC wskazano, że „(…) wydatkowanie (…) przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w darowiźnie na spłatę męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w budynku mieszkalnym stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia (…) do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ww. ustawy.” Podobnie w Interpretacji Dyrektora KIS z dnia 17 grudnia 2024 r. 0114-KDWP.4011.162.2021.12.AS, zostało potwierdzone, że „(…) wydatkowanie (…) przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na spłatę byłego męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w nieruchomości stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia (…) do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ww. ustawy.” Jednocześnie jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, środki ze sprzedaży nieruchomości zostaną przeznaczone na spłatę byłego małżonka tytułem spłaty II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jeżeli do zbycia działek dojdzie do 6 marca 2028 r., wobec czego w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (spłata byłego małżonka) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
W świetle powyższego, w ocenie Wnioskodawczyni, w części w jakiej dochód ze sprzedaży działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki zostanie przeznaczony na spłatę byłego małżonka tytułem rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej działek nr 5-7, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Uzasadnienie do pytanie nr 3 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Warunkiem zwolnienia podatkowego jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych.
Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”. Innymi słowy podatnik, który uzyskał przychód ze sprzedaży nieruchomości może przeznaczyć go na spłatę zaciągniętego kredytu, zachowując przy tym prawo do ww. zwolnienia, jednakże spłata ta może dotyczyć jedynie kredytu zaciągniętego przez tego podatnika na zaspokojenie jego własnych potrzeb mieszkaniowych.
Poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne” świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT i dopisując ten przymiotnik, przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie „własnych” potrzeb mieszkaniowych. Tak więc, uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.
Jednym z tych celów jest wskazana w art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o PIT, spłata kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Przy czym, z treści art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) ustawy o PIT jasno wynika, że kredyt, na którego spłatę został przeznaczony przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa musi być nie tylko kredytem zaciągniętym na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ust. 1 ww. ustawy, ale również kredytem zaciągniętym przez podatnika, a więc przez osobę, która uzyskuje przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i u której powstaje zobowiązanie podatkowe z tego tytułu.
W świetle art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o PIT, wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, m.in. na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Ponieważ podstawową okolicznością decydującą o prawie do przedmiotowego zwolnienia jest cel zaciągnięcia kredytu (pożyczki), dlatego też z umowy kredytu bankowego powinno wynikać, że kredyt został udzielony na cel mieszkaniowy wymieniony w ustawie. Spłata kredytu stanowi bowiem etap realizacji tego celu. Ważne jest również, aby przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości podatnik przeznaczył na spłatę kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe, począwszy od dnia odpłatnego zbycia nie później niż w okresie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym podatnik dokonał odpłatnego zbycia.
Kolejnym warunkiem jaki przewidział ustawodawca, jest zaciągnięcie spłaconego kredytu przez podatnika, a więc osobę, na której spoczywa obowiązek podatkowy z tytułu odpłatnego zbycia. W ocenie Wnioskodawczyni, warunki te będą spełnione. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w przypadku gdy Wnioskodawczyni w wyznaczonym w ugodzie rozwodowej terminie nie dokona zbycia działek, będzie zmuszona do zaciągnięcia pożyczki lub kredytu w instytucji finansowej celem spłaty byłego małżonka.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, pożyczka lub kredyt na spłatę byłego małżonka zostaną zaciągnięte, w przypadku gdy Wnioskodawczyni w wyznaczonym w ugodzie rozwodowej terminie nie dokona zbycia działek. Zatem uzyskanie tego rodzaju finansowania nastąpi przed opłatnym zbyciem działek nr 1-3 (lub mniejszych działek powstałych z ich podziału). Będzie to finansowanie zaciągnięte na własne cele mieszkaniowe tj. spłatę rozliczenia w ramach rozwodu ½ własności nieruchomości, która należała do byłych małżonków, a która ustała w wyniku zasądzonej ugody. Spłata tego finansowania nastąpi natomiast ze środków uzyskanych ze zbycia nieruchomości.
Jeżeli do zbycia działek dojdzie do 6 marca 2028 r., wobec czego w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (spłata byłego małżonka) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
W ocenie Wnioskodawczyni, skoro wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę byłego męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w nieruchomości stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, to również spłata kredytu lub pożyczki (oraz odsetek) zaciągniętej od instytucji finansowej celem spłaty byłego małżonka, powinna zostać uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Uzasadnienie do pytanie nr 4 W ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na spłatę pożyczki zaciągniętej od brata, która została przeznaczona na spłatę byłego małżonka, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Wnioskodawczyni zdaje sobie przy tym sprawę, że ustawodawca definiując katalog wydatków na własne cele mieszkaniowe, w odniesieniu do pożyczek i kredytów w art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o PIT, dokonał zastrzeżenia w myśl którego powinny to być wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Wnioskodawczyni wskazuje jednak, że w jej przypadku w rzeczywistości środki te będą stanowiły spłatę I transzy rozliczeń z byłym małżonkiem. W rzeczywistości taki był bowiem cel zaciągnięcia pożyczki od brata. Bowiem środki z tej pożyczki zostały wydatkowe na zapłatę I transzy środków, które stanowiły niejako warunek zawarcia ugody rozwodowej w przedmiocie podziału majątku. Wnioskodawczyni wskazuje, że w jej ocenie, kwotę która zostanie wydatkowana na spłatę brata należy utożsamić z sytuacją, gdyby spłata I transzy na rzecz byłego małżonka nastąpiła bezpośrednio ze środków uzyskanych ze zbycia nieruchomości.
W jej ocenie, wydatki na spłatę pożyczki wpisują się tym samym w katalog wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT, gdyż w rzeczywistości (uwzględniając obieg tych środków) stanowią zapłatę za rozliczenie zniesienia współwłasności. W jej ocenie brak jest podstaw do różnicowania sytuacji, gdy spłata byłego małżonka nastąpi bezpośrednio ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości od sytuacji, gdy środki z tej sprzedaży wydatkowane są na spłatę pożyczki rodzinnej, która na spłatę byłego małżonka została wykorzystana.
W obu tych sytuacjach, środki ze zbycia nieruchomości mają na celu rozliczenie Wnioskodawczyni z byłym małżonkiem, celem zabezpieczenia jej sytuacji mieszkaniowej, a to takiemu celowi mają służyć wydatki rozliczane w ramach tzw. ulgi na cele mieszkaniowe, o której mowa w omawianych przepisach.
Mając na względzie, że jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego środki ze sprzedaży działek nr 1-3 zostaną przeznaczone na spłatę pożyczki zaciągniętej od brata w wysokości 80.000 zł tytułem spłaty I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, przy czym: - jeśli zbycie działek nastąpi przed 1 czerwca 2028 r., dochód uzyskany ze zbycia działek zostanie wydatkowany do 1 czerwca 2028 r. (tj. w terminie spłaty pożyczki), - jeśli zbycie działek nastąpi po 1 czerwca 2028 r., Wnioskodawczyni rozważa zawarcie z bratem aneksu celem wydłużenia terminu spłaty, przy czym również w tym przypadku środki na spłatę będą pochodziły ze zbycia działek, a wydatkowanie środków ze zbycia (spłata brata) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, w konsekwencji, w ocenie Wnioskodawczyni należy uznać, że stanowią wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Uzasadnienie do pytanie nr 5 W ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Jak wskazała Wnioskodawczyni, ewentualna nadwyżka ze sprzedaży działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki, zostanie przeznaczona na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5. Wnioskodawczyni zauważa, że wydana została Interpretacja Ogólna Nr Dd2.8202.4.2020 Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 13 października 2021 r. w sprawie stosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z kwalifikacją niektórych wydatków poniesionych na remont i wykończenie nieruchomości jako wydatków stanowiących realizację celu mieszkaniowego.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, ewentualną nadwyżkę środków uzyskanych ze zbycia działek nr 1-3 (o ile taka zostanie uzyskana po spłacie byłego małżonka i/ lub pożyczek i kredytów wskazanych powyżej), Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5. Również w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (poniesienie wydatków na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
Jednocześnie Wnioskodawczyni ma na względzie, że w odniesieniu do definicji wydatków określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy PIT została wydana Interpretacja Ogólna Ministra Finansów z dnia 13 października 2021 r., nr DD2.8202.4.2020, wobec czego na cele wydania interpretacji indywidualnej wnosi o przyjęcie, że poniesione przez nią wydatki będą spełniały definicję zgodnie z tą interpretacją ogólną.
Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Mając na względzie uzupełniony opis zdarzenia przyszłego, Wnioskodawczyni wskazuje, że w jej ocenie w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – kwota przeznaczona ze zbycia działek nr 1-3 lub działek powstałych z ich podziału na mniejsze działki na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 5, będzie stanowić wydatek na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Za wydatki na własne cele mieszkaniowe uznać należy również wydatki na remont tarasu trwale związanego z budynkiem domu.
Uzasadnienie stanowiska do pytania nr 7 Jak wskazano, Wnioskodawczyni w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie zobowiązana Wnioskodawczyni na mocy zawartej umowy urbanistycznej, możliwe jest, że będzie musiała ponieść następujące wydatki: zapłata za usługę przygotowania wniosku i niezbędnych załączników do wniosku o uchwalenie ZPI, w szczególności usług zakupionych od biura projektowego lub architektonicznego obejmujących sporządzenie projektu ZPI oraz wymaganych analiz czy ekspertyz urbanistycznych, z tytułu taksy notarialnej od zawarcia umowy urbanistycznej się w formie aktu notarialnego, opłaty za pełnomocnictwo w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI przez pełnomocnika, wydatków poniesionych na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy infrastruktury towarzyszącej, do zrealizowania której Wnioskodawczyni zostanie zobowiązania w ramach umowy urbanistycznej, opłaty planistycznej, jeśli Wnioskodawczyni zostanie zobowiązana do jej poniesienia na rzecz Gminy.
Ponadto, w przypadku zbycia nieruchomości, Wnioskodawczyni poniesie wydatki z tytułu: taksy notarialnej od zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości się w formie aktu notarialnego, wynagrodzenia z tytułu umowy o współpracy z biurem pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Wysokość poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków zostanie ustalona na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat.
W ocenie Wnioskodawczyni, w przypadku uznania stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe – wskazane powyżej wydatki poniesione przez Wnioskodawczynię w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie zobowiązana Wnioskodawczyni na mocy zawartej umowy urbanistycznej, spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego będą stanowić koszty odpłatnego zbycia pomniejszające przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).
Do kosztów takich można zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe itp., o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustawodawca wprawdzie nie określił, jakie koszty należy uważać za koszty odpłatnego zbycia, niemniej w doktrynie wskazuje się, że mogą to być wyłącznie koszty, które muszą być ponoszone w związku ze zbyciem.
Będą to więc - jak już wyżej wskazano - np. koszty związane z wyceną nieruchomości, koszty notarialne, koszty pośredników, ale także koszty związane z ponoszeniem ciężarów publicznoprawnych (por. J. Marciniak (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych, Warszawa 2011 r., s. 199, A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 10, art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, LEX 2010). Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód. Przychodem ze sprzedaży, jak wskazano powyżej, jest cena pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Zatem stwierdzić należy, że do kosztów odpłatnego zbycia nieruchomości można zakwalifikować wszystkie koszty, które były niezbędne, tzn. musiały być poniesione aby czynność sprzedaży doszła do skutku.
W ocenie Wnioskodawczyni, wskazane wydatki zapłata za usługę przygotowania wniosku i niezbędnych załączników do wniosku o uchwalenie ZPI, w szczególności usług zakupionych od biura projektowego lub architektonicznego obejmujących sporządzenie projektu ZPI oraz wymaganych analiz czy ekspertyz urbanistycznych, z tytułu taksy notarialnej od zawarcia umowy urbanistycznej się w formie aktu notarialnego, opłaty za pełnomocnictwo w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI przez pełnomocnika, wydatków poniesionych na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy infrastruktury towarzyszącej, do zrealizowania której Wnioskodawczyni zostanie zobowiązania w ramach umowy urbanistycznej, opłaty planistycznej, jeśli Wnioskodawczyni zostanie zobowiązana do jej poniesienia na rzecz Gminy, Z tytułu taksy notarialnej od zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości się w formie aktu notarialnego, wynagrodzenia z tytułu umowy o współpracy z biurem pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego będą stanowić koszty odpłatnego zbycia pomniejszające przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy: Jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że dokonane poza działalnością gospodarczą odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie skutkuje powstaniem przychodu.
W rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu a tym samym kwota uzyskana z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Tak więc, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia. W związku z tym, dla określenia skutków podatkowych tego typu transakcji istotne jest ustalenie daty, od jakiej należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie.
Zatem, przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki: odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Odrębnym źródłem przychodów jest, wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: pozarolnicza działalność gospodarcza. Pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 ww. ustawy.
Zgodnie z tym przepisem, za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową: a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Wskazać należy, że treść definicji zawartej w wyżej cytowanym art. 5a pkt 6 ww. ustawy, daje podstawę by przyjąć, że dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest m.in. łączne spełnienie trzech warunków: po pierwsze, dana działalność musi być działalnością zarobkową, po drugie, działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany oraz, po trzecie, działalność ta musi być wykonywana w sposób ciągły.
Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże, brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymagają również, aby czynności wykonywane były w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych.
Co do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej, to jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany.
Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Zatem, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 3 czerwca 2015 r. sygn. I SA/Po 919/14: „Dla przyjęcia, że działalność ma charakter ciągły, nie jest niezbędne, by powtarzane były konkretne czynności; możliwe, że dana czynność (np. sprzedaż) będzie dokonana jednorazowo, natomiast wraz z poprzedzającymi ją czynnościami przygotowawczymi będzie tworzyła ciąg działań, który uznać należy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a ust. 6 u.p.d.f.”.
Natomiast, przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Na pojęcie „zorganizowanie” w rozumieniu art. 5a pkt 6 ww. ustawy składa się zespół celowych, uporządkowanych czynności, realizowanych w ramach mniej lub bardziej wyodrębnionej struktury, mieszczących się zarówno w tzw. fazie przygotowawczej, związanej z uruchomieniem określonych działalności, jak i w fazie realizacji. Zatem każde działanie spełniające wskazane wyżej przesłanki, stanowi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozarolniczą działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy podatnik dokonał jej rejestracji.
W szczególności działania podatnika wypełniają definicję działalności gospodarczej, gdy podejmuje on pośrednio lub bezpośrednio określone czynności w zakresie sprzedaży nieruchomości (zarówno w fazie przygotowawczej, jak i w okresie realizacji) angażując środki wykraczające poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym.
Istotne znaczenie, choć nie decydujące, mają również poszczególne elementy zdarzenia będące efektem działań podatnika, np. to w jaki sposób i w jakim celu zostaną nabyte lub wytworzone składniki majątku będące przedmiotem sprzedaży (w drodze zakupu, spadku, darowizny), to czy zostaną nabyte de facto na cele inwestycyjne celem czerpania zysków z najmu lub sprzedaży, czy przede wszystkim na potrzeby osobiste podatnika i jego najbliższej rodziny.
Przy czym każdy przypadek należy oceniać indywidualnie, mając na względzie całokształt okoliczności faktycznych danej sprawy, a więc wszystkie działania podejmowane przez podatnika, a nie tylko poszczególne czynności, pojedyncze elementy stanu faktycznego. Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości może zatem stanowić przychód z dwóch źródeł, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) lub z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w cyt. art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.
Zakwalifikowanie do źródła przychodu ma ogromne znaczenie dla ustalenia chociażby takich kwestii, jak sposób opodatkowania przychodu, możliwość odliczenia kosztów jego uzyskania, możliwość skorzystania ze zwolnień przedmiotowych itp. W pewnych sytuacjach możliwe jest występowanie wątpliwości, do jakiego źródła przychodów należy zakwalifikować danego rodzaju przychód. Przy czym, jeden i ten sam przychód stanowić może przychód wyłącznie z jednego źródła. Ponadto nie jest możliwa sytuacja, w której ten sam przychód będzie np. zakwalifikowany częściowo do jednego źródła, a częściowo do innego.
Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przekracza zwykły zarząd majątkiem prywatnym czego przejawem jest np. nabycie nieruchomości, podział nieruchomości, uzbrojenie terenu, itp. Wobec powyższego, w celu właściwego zakwalifikowania skutków działań podjętych przez Panią do właściwego źródła przychodu należy ocenić zamiar, okoliczności i cel działań związanych z odpłatnym zbyciem działek o których mowa we wniosku.
Z opisu sprawy wynika, że nabyła Pani nieruchomość stanowiącą działkę nr 2 (we wniosku jako „Działka nr 1”) na mocy umowy darowizny w formie aktu notarialnego Rep. A nr (…) z 7 września 2023 r. Była to darowizna od Pani ojca jako pomoc w rozliczeniu majątkowym w sprawie rozwodowej. Jednocześnie doprecyzowuje Pani, że działka nr 2 (we wniosku jako „Działka nr 1”) została podzielona na działki 3, 4, 5 dla których prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Działka nr 1 przez cały okres posiadania była nieodpłatnie użytkowana przez Pani ojca w celu upraw rolnych.
W skład majątku wspólnego byłych małżonków wchodziło na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej prawo własności do nieruchomości stanowiącej działkę o nr 2 położonej w miejscowości B. o powierzchni 1,2000 ha o łącznej wartości 1.118.000 zł, która to nieruchomość została podzielona na trzy odrębne działki objęte ww. księgą wieczystą tj. działka 6, działka 7, działka 8. W wyniku ugody z 6 marca 2025 r. zawartej w związku z rozwodem z byłym małżonkiem, postanowiono, że byli małżonkowie dokonują zgodnego podziału majątku wspólnego opisanego powyżej jako działki nr 5-7 i znoszą współwłasność ww. nieruchomości w ten sposób, że Pani otrzymała na wyłączną własność prawa majątkowe do nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7 z obowiązkiem spłaty na rzecz byłego małżonka kwoty 559.000 zł.
W konsekwencji ugody, zniesiono wspólność małżeńską działek nr 5-7, a Pani stała się ich jedyną właścicielką, co potwierdzają wpisy do księgi wieczystej nr (…). Wpis dotyczący zmiany własności wskazanych działek nr 5-7 z współwłasności małżeńskiej na wyłączną własność Wnioskodawczyni został dokonany do księgi wieczystej 27.03.2025 r. Ze względu na brak funduszy jest Pani zmuszona sprzedać część posiadanych nieruchomości (lub mniejsze działki z nich wydzielone), w celu rozliczenia z byłym mężem. Zdecydowała Pani o przeznaczeniu do zbycia działki nr 1, po uprzednim dokonaniu ich podziału na mniejsze nieruchomości.
W 2024 r. Pani podjęła decyzję o podziale nieruchomości – działki nr 1, w wyniku którego doszło do wydzielenia działek nr 1-3. Wobec czego doprecyzowuje Pani, że obecnie jest właścicielem następujących nieruchomości, powstałych w wyniku podziału działki nr 1: działka 3, działka 4, działka 5. Wskazuje Pani, że na ten moment nie wnioskowała o zmianę w MPZP, a informacje dotyczące możliwej zmiany statusu działek w MPZP wynikają z informacji o zmianach, które mają być zainicjowane przez Urząd Gminy. Działki nr 1-3 są niezabudowane budynkami ani budowlami i w momencie sprzedaży również będą niezabudowane. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.
Opisane nieruchomości pozostają w Pani majątku prywatnym. W odniesieniu do Pani sytuacji opisanej we wniosku o wydanie poprzednich interpretacji indywidulanych, informuje Pani, że działki nadal nie były i nie są użytkowane przez Panią, są przez cały okres posiadania nieodpłatnie użytkowane przez Pani ojca w celu upraw rolnych. Wskazuje Pani, że nie dokonywała uzbrojenia terenu, nie wnioskowała o przyłączenie działki do mediów, nie dokonywała ogrodzenia nieruchomości. Podjęła Pani próbę zbycia działek nr 1-3 poprzez publikację ogłoszeń o sprzedaży w mediach społecznościowych (platforma (...) oraz na portalach z ogłoszeniami o sprzedaży (...).
Podejmuje Pani samodzielne działania niezbędne do przygotowania nieruchomości do sprzedaży takie jak pozyskiwanie informacji na temat nieruchomości w organach, wykonanie zdjęć nieruchomości (w tym ujęć z drona), pozyskanie informacji na temat sąsiednich działek. Przy sprzedaży działek planuje Pani zawierać umowy wstępne. Nie udzielała i nie udzieli Pani potencjalnym przyszłym nabywcom pełnomocnictwa (zgody, upoważnienia) w celu występowania w jego imieniu w sprawach dotyczących nieruchomości.
Poza wskazanymi wyżej działaniami, nie ponosiła i nie zamierza Pani ponosić żadnych nakładów finansowych, które mogłyby uatrakcyjnić nieruchomości ani nie zawierała żadnych umów, które prowadziłyby do uatrakcyjnienia nieruchomości oraz podniesienia ich wartości. Nie dokonywała Pani nigdy wcześniej sprzedaży innych nieruchomości. W celu ustalenia prawidłowego źródła przychodów z tytułu przychodów uzyskanych z planowanej sprzedaży należy rozważyć, czy czynności sprzedaży powyższych nieruchomości zawierają znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jak już wcześniej wyjaśniono, na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku, w szczególności łącznie polegających na wielokrotnym nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży (tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem), wielokrotnym zbywaniu w celu zarobkowym odpowiednio przygotowanych nieruchomości.
Brak jest natomiast podstaw, aby podejmowane przez podatnika czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 tej ustawy. Zarobkowego charakteru nie mają działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności, czy też jej rodziny.
Zatem sprzedaż, nawet wielokrotna, przedmiotów z majątku prywatnego osoby fizycznej, które nie są związane z działalnością gospodarczą oraz nie były nabyte w celu ich odsprzedaży, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przedstawionych we wniosku zdarzeń nie sposób zatem przyjąć, że sprzedaż opisanych we wniosku nieruchomości wygeneruje/wygenerowała przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Całokształt czynności, a w szczególności fakt, że sprzedaż nieruchomości nastąpi po upływie długiego okresu czasu od nabycia działki, oraz okoliczności nabycia sugerują, że są to działania należące do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. W analizowanej sprawie, czynności podejmowane przez Panią wskazują, że mieszczą się w zwykłych działaniach związanych z właściwym zarządem własnym majątkiem. W konsekwencji, istotą Pani działań nie jest prowadzenie działalności gospodarczej, lecz zwykły zarząd majątkiem.
Zatem kwota przychodu uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, nie będzie stanowiła przychodu ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Okoliczności opisane we wniosku wskazują, że skutki podatkowe planowanej sprzedaży należy ocenić w kontekście przesłanek wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia. Aby ustalić, czy w przedmiotowej sprawie odpłatne zbycie przez Panią nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie, czy odpłatne zbycie nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycie”, należy zatem odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.). W szczególności art. 155 § 1 ww. Kodeksu stanowi, że: Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zatem, pojęcie „nabycie” należy rozumieć szeroko, tzn. że nabycie nieruchomości następuje z chwilą uzyskania prawa własności, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie, której doszło do przysporzenia majątkowego. Tym samym, poprzez „nabycie” należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika. Zgodnie z art. 888 § 1 ww. Kodeksu: Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawową cechą umowy darowizny jest bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem jego majątku.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone, jako nieodpłatne. Interpretacja pojęcia nabycie została również przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu.
Zdaniem Sądu, przez pojęcie nabycie użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika. Przyjmując zatem przedstawione we wniosku okoliczności zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że otrzymana 7 września 2023 r. od Pani ojca w formie darowizny nieruchomość (tj. działka nr 2 podzielona w 2024 r. na mniejsze działki nr 6, 7 oraz 8) stanowi dla Pani nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Planowana sprzedaż nieruchomości (działka 2 podzielona w 2024 r. na mniejsze działki nr 6, 7 oraz 8), które nabyła Pani w drodze umowy darowizny od ojca, jeżeli nastąpi przed upływem terminu, o którym mowa w ww. przepisach tj. przed 31 grudnia 2028 r., będzie stanowić dla Pani źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na powyższe nie będzie miał wpływ podział nieruchomości, w wyniku którego następuje zmiana powierzchni działki oraz numerów ewidencyjnych. Wydzielenie działek z nieruchomości gruntowej nie powoduje zmiany jej właściciela.
Na skutek dokonania tej czynności nie następuje przeniesienie prawa własności działki, a więc nie dochodzi do jej nabycia. Przechodząc więc do skutków podatkowych w zakresie planowanej sprzedaży działki jeśli nastąpi przed upływem terminu, o którym mowa w ww. przepisach tj. przed 31 grudnia 2028 r., należy wskazać, co następuje: W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Na podstawie art. 30e ust. 2 powołanej ustawy: Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy: Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby odpłatne zbycie mogło dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).
Pomiędzy tymi wydatkami, a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód. W przypadku gdy zbywaną nieruchomość lub jej część nabyto w drodze darowizny, ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia takiej nieruchomości odbywa się zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika.
Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c. W świetle art. 22 ust. 6e ww. ustawy: Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać: 1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub 2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Według art. 30e ust. 5 cyt. ustawy: Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Z kolei art. 30e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że: W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Na podstawie art. 45 ust. 1 powołanej ustawy: Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Stosownie do art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e. Dochód ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy – może jednak zostać objęty zwolnieniem z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie.
Art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że: Wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru: dochód zwolniony = D × W/P gdzie: D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa, W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa. Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Tym samym, aby dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości był w całości zwolniony z podatku dochodowego, cały przychód ze zbytej nieruchomości musi być wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przepisu art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 ww. ustawy wynika, że: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się: 1) wydatki poniesione na: a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego, d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego - położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
2) wydatki poniesione na: a) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1, b) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a, c) spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b - w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30. Nadmieniam, że zawarte w przepisie art. 21 ust. 25 ustawy wyliczenie wydatków mieszkaniowych ma charakter wyczerpujący, w związku z czym tylko realizacja w wymaganym terminie celów w nim wymienionych pozwala na zwolnienie od podatku dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 21 ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Według art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.
Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Zgodnie z art. 21 ust. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na: 1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub 2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części - przeznaczonych na cele rekreacyjne.
W myśl art. 21 ust. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: W przypadku gdy kredyt (pożyczka), o którym mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a-c, stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych niż wymienione w tych przepisach zobowiązań kredytowych (pożyczkowych) podatnika, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki przypadające na spłatę kredytu (pożyczki) określonego w ust. 25 pkt 2 lit. a-c oraz zapłacone odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w ust. 25 pkt 2 lit. a-c.
Stosownie do art. 21 ust. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Przepis ust. 1 pkt 131 nie ma zastosowania do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, które podatnik uwzględnił korzystając z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz do tej części wydatków, o których mowa w ust. 25 pkt 2, którymi sfinansowane zostały wydatki określone w ust. 25 pkt 1, uwzględnione przez podatnika korzystającego z ulg podatkowych, w rozumieniu Ordynacji podatkowej, przy opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Korzystanie ze zwolnienia od podatku jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. W przypadku niewypełnienia warunków określonych w wyżej cytowanym art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik traci prawo do ulgi i jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego. Ponadto należy zauważyć, że wszelkiego rodzaju ulgi czy zwolnienia są odstępstwem od konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania, w sposób szczegółowy uregulowanymi w przepisach materialnego prawa podatkowego. Są one przywilejami, z których podatnik ma prawo, a nie obowiązek skorzystania.
W związku z tym, tylko wydatkowanie środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych – w terminie i na cele wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a szczegółowo określone w art. 21 ust. 25 ww. ustawy pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia. Podkreślenia wymaga również kwestia, że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przez podatnika przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.
Z opisu sprawy oraz uzupełnienia wynika, że cały przychód uzyskany z planowanej sprzedaży nieruchomości (działki 2 podzielonej w 2024 r. na mniejsze działki nr 6, 7 oraz 8) otrzymanej w darowiźnie w 2023 r. od ojca zamierza Pani przeznaczyć, w terminie trzech lat licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpi odpłatne zbycie działki, na własne cele mieszkaniowe, tj. 1. spłatę pożyczki zaciągniętej od brata w wysokości 80.000 zł tytułem spłaty I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, przy czym: jeśli zbycie działek nastąpi przed 1 czerwca 2028 r., dochód uzyskany ze zbycia działek zostanie wydatkowany do 1 czerwca 2028 r. (tj. w terminie spłaty pożyczki), jeśli zbycie działek nastąpi po 1 czerwca 2028 r., rozważa Pani zawarcie z bratem aneksu celem wydłużenia terminu spłaty, przy czym również w tym przypadku środki na spłatę będą pochodziły ze zbycia działek, a wydatkowanie środków ze zbycia (spłata brata) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, 2. spłatę byłego małżonka tytułem spłaty II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jeżeli do zbycia działek dojdzie do 6 marca 2028 r., wobec czego w takim przypadku wydatkowanie środków ze zbycia (spłata byłego małżonka) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości, 3. spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej, które zostaną przeznaczone na spłatę II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jeżeli do zbycia działek nie dojdzie do 6 marca 2028 r., a Pani będzie zmuszona zaciągnąć kredyt lub pożyczkę celem spłaty byłego małżonka, przy czym wydatkowanie środków ze zbycia (spłata finansowania dłużnego) nastąpi nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
W odniesieniu do planowanej przez Panią spłaty pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej przeznaczonej na spłatę byłego małżonka: a) kredyt/pożyczka zostanie zaciągnięty w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w Polsce, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, b) obecnie nie zaciągnęła Pani jeszcze pożyczki/ kredytu, jednak według jej wiedzy w umowie kredytowej/pożyczkowej zostanie określony cel, na jaki został on zaciągnięty.
Poinformuje Pani instytucję finansową (bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową) o tym, że kredyt/ pożyczka ma zostać przeznaczony na spłatę byłego małżonka w związku z zawartą w wyniku rozwodu ugodą, na mocy której Pani zobowiązana jest do spłaty kwoty 459.000 zł w terminie do 6 marca 2028 r. (tj. w terminie 3 lat od dnia podpisania ugody sądowej), w związku z przeniesieniem na jej rzecz w wyniku ugody wyłącznej własności prawa majątkowego do nieruchomości stanowiącej działki nr 5-7. Według Pani wiedzy, taki właśnie cel określać będzie ewentualna umowa pożyczki/ kredytu, przy czym dokładne sprecyzowanie tego celu pozostaje po stronie instytucji, która udzieli jej finansowania dłużnego i przedstawi Pani umowę kredytu/ pożyczki. c) będzie Pani jedynym kredytobiorcą/pożyczkobiorcą/stroną umowy kredytowej/pożyczkowej.
Wskazuję, że podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia określonego w przywołanym wcześniej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – jest przeznaczenie przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych na własne cele mieszkaniowe wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ww. ustawy począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie środków z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych na wskazane w ustawie „własne cele mieszkaniowe” podatnika.
Ustawodawca w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarł katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. Katalog tych wydatków ma charakter zamknięty, jest to wyliczenie enumeratywne. Ustawodawca formułując zwolnienie przedmiotowe w sposób jednoznaczny wskazał realizację celów mieszkaniowych, które pozwalają na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży. Przy czym do skorzystania z ulgi mieszkaniowej o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ww. ustawy – wystarczające jest samo nabycie nieruchomości lub prawa określonych typów.
Oznacza to, że wydatkiem na własne cele mieszkaniowe jest sam zakup określonego prawa (takiego jak samodzielny lokal mieszkalny, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, nabycie nieruchomości lub udziałów w nieruchomości itd.). Oznacza to, że wydatkiem na własne cele mieszkaniowe jest np. spłata kredytu na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.
Z treści art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jasno wynika, że kredyt, na którego spłatę zostanie przeznaczony przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości musi być kredytem zaciągniętym na własne cele mieszkaniowe, które zostały wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, tj. m.in. nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ww. ustawy).
Spłacony kredyt (pożyczka) nie ma być jakimkolwiek kredytem (pożyczką), lecz musi spełniać ściśle określone ustawą wymagania. Musi to być bowiem kredyt (pożyczka) – co wynika literalnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – zaciągnięty przez podatnika na cele określone w pkt 1. Istotne jest również, aby spłacany kredyt zaciągnięty był przed dniem uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości.
Zgodnie z wyżej cytowanym art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uważa się m.in. spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie (art.
21 ust. 25 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki na własne cele mieszkaniowe uznaje się wyłącznie spłatę kredytu (pożyczki), którymi sfinansowane zostały wydatki mieszkaniowe oraz odsetki od tego kredytu (pożyczki). Takimi wydatkami nie są inne opłaty oraz prowizje, w tym związane z wcześniejszą spłatą kredytu (pożyczki). Konstrukcja powołanych przepisów oraz ich wykładnia literalna prowadzą do jednoznacznych rezultatów jeżeli chodzi o kwestię uzależnienia prawa do zwolnienia od faktu zaciągnięcia określonego kredytu.
Zwolnienie w sposób literalny odnosi się do sytuacji spłaty kredytu, w przypadku którego wynika, że został on zaciągnięty na ściśle określony cel mieszkaniowy; ustawodawca wymaga dla takiego kredytu określenia konkretnego celu.
Odnosząc się zatem do zakwalifikowania wydatku na spłatę pożyczki lub kredytu zaciągniętego od instytucji finansowej, które zostaną przeznaczone na spłatę II transzy rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, stwierdzam, że wydatkowanie przez Panią części przychodu z odpłatnego zbycia działki nabytej w darowiźnie, na spłatę ww. kredytu uprawnia Panią do skorzystania ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przechodząc natomiast do zakwalifikowania wydatku na spłatę byłego męża z tytułu otrzymania na wyłączną własność, w wyniku podziału majątku wspólnego, prawa majątkowego do nieruchomości (działki 2, zabudowanej domem, podzielonej na mniejsze działki nr 3, 4 oraz 5), którą nabyła Pani z byłym mężem do majątku wspólnego wyjaśniam, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych spłata dokonana na rzecz byłego współmałżonka – w związku z przyznaniem podatnikowi w wyniku rozwodu na własność nieruchomości, która znajdowała się we wspólności małżeńskiej – może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 724/20, wskazał bowiem, że: Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego, mającą ułatwić zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Także wykładnia celowościowa przemawia zatem za przedstawionym powyżej rozumieniem użytego art. 21 ust. 1 pkt 25 lit. a i b u.p.d.o.f. pojęcia nabycia udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu.
W przypadku byłych małżonków zniesienie współwłasności nieruchomości mieszkalnej, nabytej w czasie trwania związku małżeńskiego, za spłatą jednego z nich powoduje, że zarówno małżonek, który dokonuje spłaty, jak i małżonek, którego udział został spłacony, mogą zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.
Zatem, nabycie przez Panią udziału Pani byłego męża w nieruchomości (działce 2, zabudowanej domem, podzielonej na mniejsze działki nr 3, 4 oraz 5), stanowiącej majątek wspólny Pani i Pani byłego męża, w drodze podziału majątku wspólnego, ze spłatą na rzecz Pani byłego męża, będzie stanowić dla Pani nabycie udziału w ww. prawie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się natomiast do spłaty pożyczki zaciągniętej od brata tytułem spłaty I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, jak już wcześniej wskazano, korzystanie ze zwolnienia od podatku jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z zacytowanego powyżej art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że cele mieszkaniowe uprawniające do zastosowania ww. zwolnienia przedmiotowego obejmują m.in. spłatę kredytu (pożyczki) udzielonego – przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej – na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem.
Zatem, aby dochód ze zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych mógł zostać objęty przedmiotowym zwolnieniem muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: spłacona pożyczka nie może być jakąkolwiek pożyczką, lecz musi to być pożyczka – co wynika literalnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – zaciągnięta przez podatnika na cele mieszkaniowe enumeratywnie wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 oraz musi być to pożyczka zaciągnięta w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, przed dniem uzyskania przychodu.
Z omawianego zwolnienia nie mają więc prawa korzystać podatnicy, którzy przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości przeznaczyli na spłatę pożyczki zaciągniętej od innych podmiotów, w tym od osoby fizycznej, nawet jeśli pożyczka ta została wydatkowana na własne cele mieszkaniowe.
Biorąc pod uwagę powołane powyżej przepisy stwierdzam, że spłata pożyczki udzielonej Pani na spłatę I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej – przez brata (osobę fizyczną), tj. przez inny podmiot niż bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa mające siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej - nie uprawnia Pani do zastosowania ww. zwolnienia.
Spłata pożyczki zaciągniętej u osoby fizycznej na podstawie umowy, nawet jeśli środki z tej pożyczki przeznaczone zostały na realizację własnego celu mieszkaniowego, nie jest celem mieszkaniowym wskazanym w ww. przepisach art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, że podmiotem udzielającym pożyczki (kredytu) musi być bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz przywołane przepisy prawa, stwierdzam, że wydatkowanie przez Panią części przychodu ze sprzedaży nieruchomości (działki 2 podzielonej w 2024 r. na mniejsze działki nr 6, 7 oraz 8), na spłatę pożyczki udzielonej Pani na spłatę I transzy z tytułu rozliczenia zniesienia współwłasności małżeńskiej majątkowej, zaciągniętej u osoby fizycznej (brata), nie uprawnia Pani do zwolnienia od podatku dochodowego, wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie został spełniony ustawowy warunek dotyczący podmiotu udzielającego kredytu lub pożyczki.
W związku z tym, przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości na spłatę ww. pożyczki nie uprawnia do uwzględnienia tego wydatku w wydatkach na własne cele mieszkaniowe wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które można uwzględnić w zwolnieniu od podatku dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. Uzyskany przez Panią dochód ze sprzedaży ww. nieruchomości, pomimo przeznaczenia przychodu na spłatę tej pożyczki, nie będzie korzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisów.
Ma Pani także wątpliwości czy może zastosować zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatkując uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości (działki 2 podzielonej w 2024 r. na mniejsze działki nr 6, 7 oraz 8), na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego: wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, gazu przewodowego, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, wymiana dachu i/ lub wykonanie ocieplenia dachu, wymiana stolarki okiennej, wymiana istniejących schodów zewnętrznych i/lub wewnętrznych, remont tarasu, przeprowadzenie prac remontowych wewnątrz budynku, polegających na odtworzeniu i naprawie zużytych elementów, w tym również prace ogólnobudowlane, w tym kładzenie tynków, gładzi gipsowych, malowanie i tapetowanie ścian oraz sufitów, wymiana ocieplenia i elewacji (termomodernizacja) ścian budynku mieszkalnego.
Koszty opisanych prac remontowo-wykończeniowych zostaną udokumentowane rachunkami i fakturami VAT lub innymi udokumentowanymi rzetelnie i wiarygodnie dowodami i będą opłacone przez Panią ze środków uzyskanych ze sprzedaży ww. nieruchomości. Wskazać w tym miejscu należy, że ulgi i zwolnienia są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowiącego, że: Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Tym samym podkreślenia wymaga fakt, że tylko określone zdarzenia prawne, bądź spełnienie określonych przesłanek, od których ustawodawca uzależnia prawo do zwolnienia z opodatkowania, skutkuje zwolnieniem dochodu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że w prawie podatkowym w stosunku do wszelkich ulg i zwolnień zabronione jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów.
W przypadku skorzystania z omawianego zwolnienia w związku z wykończeniem budynku mieszkalnego, w którym podatnik realizuje własne cele mieszkaniowe, wskazać należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera wprost w katalogu wydatków mieszkaniowych wydatków na wykończenie budynku ale też nie definiuje pojęcia „remont” użytego w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla wyjaśnienia tego pojęcia, należy odnieść się do jego znaczenia funkcjonującego w języku powszechnym. I tak, „remont” to „doprowadzenie jakiegoś budynku lub urządzenia do stanu używalności; naprawa, odnawianie (czegoś)”.
Synonimami tego pojęcia są m.in. „naprawa, przebudowa, odrestaurowanie, modernizacja”. Pojęcie remontu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.): Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie – należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 7 ww. ustawy: Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Niemniej jednak, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie odwołuje się do tego przepisu. Tym samym, definicja „remontu” funkcjonująca na gruncie Prawa budowlanego nie może być wprost przenoszona na grunt omawianej ustawy podatkowej. Może być natomiast uwzględniona jako jeden z elementów służących ustaleniu znaczenia pojęcia „remontu” dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Za „remont” budynku mieszkalnego, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy więc uznać prace dotyczące tego budynku, służące jego utrzymaniu we właściwym stanie, doprowadzeniu go do pożądanej zdolności użytkowej, modernizacji jego elementów składowych. „Remontem” w rozumieniu omawianego przepisu jest również tzw. wykończenie budynku mieszkalnego, a więc prace służące doprowadzeniu do zdolności użytkowej nowo wybudowanego budynku.
W każdym przypadku remont dotyczy „materii” budynku mieszkalnego, a więc jego ścian, podłóg, sufitu, okien, drzwi, wyposażenia technicznego takiego jak instalacje: wodna, kanalizacyjna, elektryczna, grzewcza, gazowa bądź innych elementów trwale połączonych konstrukcyjnie z elementami budowlanymi budynku.
W orzecznictwie przyjmuje się, że za wydatki spełniające kryteria art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można uważać, w szczególności, wykonanie robót budowlanych w istniejącym lub nowopowstałym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku lub lokalu (np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, cieplej wody, gazu przewodowego). W praktyce więc przy rozpatrywaniu przesłanek pozwalających na skorzystanie z ulgi mieszkaniowej, zarówno w przypadku remontu, budowy, jak i wykończenia nieruchomości ponoszone są wydatki o zbliżonym charakterze.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy zatem, że poniesione przez Panią wydatki na wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, gazu przewodowego, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, wymiana dachu i/ lub wykonanie ocieplenia dachu, wymiana stolarki okiennej, wymiana istniejących schodów zewnętrznych i/lub wewnętrznych, remont tarasu, przeprowadzenie prac remontowych wewnątrz budynku, polegających na odtworzeniu i naprawie zużytych elementów, w tym również prace ogólnobudowlane, w tym kładzenie tynków, gładzi gipsowych, malowanie i tapetowanie ścian oraz sufitów, wymiana ocieplenia i elewacji (termomodernizacja) ścian budynku mieszkalnego, mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatków poniesionych na remont własnego budynku mieszkalnego.
Tym samym wydatki te uprawniają Panią do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy.
Do wydatków na własne cele mieszkaniowe uprawniających do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego określonego przepisem art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zakwalifikować może Pani wydatki na wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, gazu przewodowego, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, wymiana dachu i/ lub wykonanie ocieplenia dachu, wymiana stolarki okiennej, wymiana istniejących schodów zewnętrznych i/lub wewnętrznych, remont tarasu, przeprowadzenie prac remontowych wewnątrz budynku, polegających na odtworzeniu i naprawie zużytych elementów, w tym również prace ogólnobudowlane, w tym kładzenie tynków, gładzi gipsowych, malowanie i tapetowanie ścian oraz sufitów, wymiana ocieplenia i elewacji (termomodernizacja) ścian budynku mieszkalnego.
Ww. wydatki mieszczą się w dyspozycji ww. przepisu jako wydatki poniesione na cel, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ww. ustawy i tym samym stanowią wydatkowanie środków ze sprzedaży ww. nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. W przedmiotowej sprawie powzięła Pani również wątpliwość, czy poniesione wydatki w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczności poniesienia nakładów, do których zostanie Pani zobowiązana na mocy zawartej umowy urbanistycznej spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego mogą stanowić koszty odpłatnego zbycia nieruchomości.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością np. koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, prowizje pośredników w odpłatnym zbyciu nieruchomości, koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem odpłatnego zbycia nieruchomości).
Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Koszty te nie są kosztami nabycia, lecz jako koszty odpłatnego zbycia pomniejszają przychód. Koszty odpłatnego zbycia nieruchomości to wszelkie niezbędne wydatki poniesione przez sprzedającego, które bezpośrednio warunkują i umożliwiają dokonanie transakcji sprzedaży. Kosztów odpłatnego zbycia nie należy utożsamiać z kosztami uzyskania przychodu. Ustalenie kosztów uzyskania przychodu odbywa się zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
Ustawodawca wprawdzie nie określił, jakie koszty należy uważać za koszty odpłatnego zbycia, niemniej w doktrynie wskazuje się, że mogą to być wyłącznie koszty, które muszą być ponoszone w związku ze zbyciem. Będą to więc – jak już wyżej wskazano – np. koszty związane z wyceną nieruchomości, koszty notarialne, koszty pośredników, ale także koszty związane z ponoszeniem ciężarów publicznoprawnych (por. J. Marciniak (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych, Warszawa 2011 r., s. 199, A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 10, art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, LEX 2010).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wydatki poniesione w związku z wystąpieniem z wnioskiem o uchwalenie ZPI, w tym konieczność poniesienia nakładów, do których zostanie Pani zobowiązana na mocy zawartej umowy urbanistycznej, tj.: zapłata za usługę przygotowania wniosku i niezbędnych załączników do wniosku o uchwalenie ZPI, w szczególności usług zakupionych od biura projektowego lub architektonicznego obejmujących sporządzenie projektu ZPI oraz wymaganych analiz czy ekspertyz urbanistycznych, z tytułu taksy notarialnej od zawarcia umowy urbanistycznej się w formie aktu notarialnego, opłaty za pełnomocnictwo w przypadku złożenia wniosku o uchwalenie ZPI przez pełnomocnika, wydatków poniesionych na sfinansowanie lub wybudowanie na rzecz gminy infrastruktury towarzyszącej, do zrealizowania której zostanie Pani zobowiązania w ramach umowy urbanistycznej, opłaty planistycznej, jeśli zostanie Pani zobowiązana do jej poniesienia na rzecz Gminy, nie spełniają przesłanki wydatków poniesionych celem doprowadzenia do zbycia nieruchomości, wobec czego będą nie będą stanowić kosztów odpłatnego zbycia pomniejszających przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Jak już wyżej wskazano, do kosztów odpłatnego zbycia zalicza się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku, a zatem tylko takie wydatki, które są bezpośrednio związane z czynnością sprzedaży.
Dodatkowe informacje
Informuję, że w niniejszej interpretacji indywidualnej załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości na wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku mieszkalnym wraz z wymianą/instalacją składników wyposażenia technicznego budynku np. instalacji wodnej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, gazu przewodowego, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż drzwi wewnętrznych i zewnętrznych, wymiana dachu i/ lub wykonanie ocieplenia dachu, wymiana stolarki okiennej, wymiana istniejących schodów zewnętrznych i/lub wewnętrznych, remont tarasu, przeprowadzenie prac remontowych wewnątrz budynku, polegających na odtworzeniu i naprawie zużytych elementów, w tym również prace ogólnobudowlane, w tym kładzenie tynków, gładzi gipsowych, malowanie i tapetowanie ścian oraz sufitów, wymiana ocieplenia i elewacji (termomodernizacja) ścian budynku mieszkalnego.
Natomiast w części dotyczącej stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla wydatków poniesionych na zakup kuchenki gazowej, kuchenki elektrycznej lub gazowo-elektrycznej, płyty indukcyjnej, płyty ceramicznej, piekarnika, zmywarki, pralki, oświetlenia sufitowego i ściennego wewnętrznego, w tym taśm LED i oczek halogenowych, okapów kuchennych, na nabycie i montaż mebli trwale związanych z budynkiem, wykonanych na indywidualne zlecenie, tj. szafy wnękowe, pawlacze, zabudowa garderoby i zabudowa kuchenna "pod wymiar", zostało wydane postanowienie o zastosowaniu interpretacji ogólnej.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Niniejszą interpretację wydano w oparciu o opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pani chroniła.
W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się odnoszącymi, w związku z tym, nie mają waloru wykładni powszechnie obowiązującej.
Orzeczenia sądowe są dla organu nieocenionym źródłem wiedzy i materiałem poznawczym, bieżąco wykorzystywanym w toku załatwiania spraw. Z tego względu należy pamiętać, że orzeczenia mają charakter indywidualny, nie wiążą organów podatkowych i są formalnie wiążące dla organu podatkowego tylko w konkretnej sprawie. Orzeczenia nie mają mocy prawnej precedensów i charakteru wykładni powszechnie obowiązującej.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.