Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W 2018 r. Pana ojciec A. C. nabył w drodze spadku nieruchomość (dom) po swojej drugiej żonie B. C. (Pana macosze), która zmarła 24 maja 2018 r. Spadkodawczyni na mocy testamentu z 22 września 2009 r. sporządzonego przed notariuszem w X nr (...), ustanowiła jedynym spadkobiercą Pana tatę A. C., który nabył spadek w całości. Spadkodawczyni wydziedziczyła tymże testamentem swoją córkę D. E. W 2020 r. Pana ojciec, na podstawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego nr (...) z dnia 6 listopada 2020 r. przekazał tę nieruchomość na Pana rzecz oraz Pana siostry F. G. (w udziałach po 1/2). W roku 2021 Pana ojciec zmarł.
W 2023 r. wraz z siostrą dokonał Pan odpłatnego zbycia (sprzedaży) przedmiotowej nieruchomości. Sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez Państwa nieruchomości w drodze darowizny, co rodziło obowiązek rozliczenia podatku dochodowego w deklaracji PIT-39. W roku 2024 został złożony przez Pana PIT-39, w którym to wykazał Pan przychód z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości w części 1/2 wraz z podatkiem do zapłaty, który został przez Pana uregulowany.
21 kwietnia 2023 r. na podstawie wezwania do zapłaty z roszczeniem o zachowek wystąpiły wnuki Pana zmarłej macochy tj. H. J. i I. J. (zstępni spadkobiercy po drugiej żonie Pana ojca, uprawnieni do zachowku z uwzględnieniem darowizny doliczanej do spadku na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego), co zrodziło po Pana stronie zobowiązania cywilnoprawne. 22 maja 2023 r. na podstawie pozwu o zapłatę zachowku po B. C. wystąpiły wnuki o wypłatę zachowku.
28 października 2025 r. roszczenie o zachowek zostało formalnie potwierdzone zawartą ugodą sądową przed Sądem Okręgowym w (...) w sprawie (...) na podstawie której, powodowie H. i I. J. postanawiają, że pozwani tj. Pan i Pana siostra zobowiązujecie się solidarnie zapłacić powodom kwotę 90 000 zł na każdego z nich. Roszczenie o zachowek zostało przez Pana oraz Pana siostrę w pełni zaspokojone (kwota zachowku została fizycznie wypłacona uprawnionym). Wypłata zachowku została należycie udokumentowana (potwierdzenia przelewów bankowych).
3 listopada 2025 r. wypłacił Pan kwotę po 22 500 zł I. i H. J. ( każdemu z osobna) oraz 12 maja 2026 r. kolejną kwotę po 22 500 zł I. i H. J. Wypłata zachowku stanowiła dla Pana realne obciążenie finansowe i bezpośrednio pomniejszyła Pana faktyczny ekonomiczny przyrost majątkowy uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w 2023 r.
Pytanie
Czy kwota wypłaconego przez Pana w 2025 r. i 2026 r. zachowku na rzecz wnuków macochy stanowi koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej uprzednio w drodze darowizny, o którym mowa w art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji czy uprawnia Pana do złożenia korekty PIT-39 za rok 2023 w celu pomniejszenia wykazanego tam podatku dochodowego i wystąpienia z wnioskiem o zwrot nadpłaty?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, kwota wypłaconego w 2025 r. i 2026 r. zachowku stanowi koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i w pełni uprawnia do pomniejszenia przychodu podlegającego opodatkowaniu w PIT-39. Zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane koszty nakładów oraz kwotę stanowiącą równowartość nabytego w drodze spadku ciężaru spadkowego, w tym również zaspokojone roszczenia o zachowek.
Nieuznanie wypłaconego zachowku za koszt skutkuje opodatkowaniem przychodu, który w sensie ekonomicznym nie stanowi czystego przysporzenia majątkowego, gdyż znaczna jego część musiała zostać oddana osobom uprawnionym do zachowku. Zapłacona kwota stanowi wydatek o charakterze odszkodowawczym, nierozerwalnie związany z prawem własności zbywanej nieruchomości. Wprawdzie sformułowanie „nabytego w drodze spadku ciężaru spadkowego” wprost referuje do spadkobierców, jednakże zgodnie z art. 993 i nast. Kodeksu cywilnego, darowizny dokonane przez spadkodawcę są doliczane do substratu zachowku, a obdarowany odpowiada za zapłatę zachowku, jeżeli uprawniony nie może uzyskać zaspokojenia od spadkobierców.
Obowiązek wypłaty zachowku przez obdarowanego jest bezpośrednią konsekwencją wcześniejszego otrzymania darowizny nieruchomości. Wypłata zachowku przez obdarowanego stanowi realne uszczuplenie jego majątku związane z posiadaniem i późniejszą sprzedażą tej konkretnej nieruchomości.
Skoro art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w jednym zdaniu reguluje koszty dla nieruchomości nabytych w drodze „spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób", celowościowa i systemowa interpretacja tego przepisu nakazuje uznać, że zaspokojone roszczenie o zachowek pomniejsza przychód ze sprzedaży również wtedy, gdy podatnik stał się właścicielem nieruchomości na podstawie umowy darowizny, a obowiązek zapłaty zachowku powstał w wyniku śmierci darczyńcy.
Mając na uwadze powyższe, Pana zdaniem, po fizycznym uregulowaniu całości roszczeń w 2026 r., przysługuje Panu prawo do skorygowania deklaracji PIT-39 za rok 2023, ujęcie kwot zachowku w kosztach i odzyskanie nadpłaconego podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że: Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.
Zgodnie zaś z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment ich nabycia.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika w szczególności, że w 2018 r. Pana ojciec nabył w drodze spadku nieruchomość po swojej drugiej żonie, B. C., zmarłej 24 maja 2018 r. Następnie, 6 listopada 2020 r., na podstawie umowy darowizny przekazał tę nieruchomość Panu i Pana siostrze, w udziałach po 1/2. Po śmierci Pana ojca w 2021 r., w 2023 r. dokonali Państwo sprzedaży nieruchomości. W 2024 r. złożył Pan zeznanie PIT-39, wykazując przypadający na Pana udział w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości oraz należny podatek, który został zapłacony.
W związku z roszczeniami o zachowek zgłoszonymi 21 kwietnia 2023 r. przez H. i I. J., zstępnych zmarłej B. C., 28 października 2025 r. przed Sądem Okręgowym w (...) została zawarta ugoda sądowa, na mocy której Pan i Pana siostra zobowiązaliście się solidarnie zapłacić każdemu z powodów po 90 000 zł. Zobowiązanie to zostało zaspokojone w częściach. Wypłaty zostały udokumentowane potwierdzeniami przelewów bankowych. W pierwszej kolejności wyjaśniam, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne.
Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej bądź zdarzenia prawnego może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.
Interpretacja pojęcia „nabycie” została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według Kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem, aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.
Jak wskazano powyżej, moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określany jest zgodnie z normami prawa cywilnego. W myśl art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.): Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.
Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów.
Tym samym, nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie w 2023 r. udziału w nieruchomości, otrzymanego w 2020 r. w drodze darowizny od Pana ojca, stanowiło dla Pana źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a dochód uzyskany z tego tytułu podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ odpłatne zbycie nastąpiło – jak Pan sam również wskazał – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału w nieruchomości.
I tak, stosownie do art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. W myśl art. 30e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Z treści przepisu art. 19 ust. 1 ww. ustawy wynika, że: Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy: Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe (potoczne) rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez sprzedającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością).
Można do takich kosztów zaliczyć: · koszty wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, · prowizje pośredników w sprzedaży nieruchomości, · koszty ogłoszeń w prasie związanych z zamiarem sprzedaży nieruchomości, · wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, · koszty i opłaty sądowe. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym odpłatnym zbyciem musi istnieć zatem związek przyczynowo-skutkowy. Od powyższych kosztów odróżnić należy koszty uzyskania przychodu, których zasady ustalania w przypadku zbycia nieruchomości nabytych nieodpłatnie określone zostały w art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika.
Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c. Z kolei art. 22 ust. 6e ww. ustawy stanowi, że: Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Natomiast w myśl art. 45 ust. 1a pkt 3 cytowanej ustawy: W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e.
Zgodnie zaś z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać: 1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub 2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Ponadto, art. 30e ust. 5 omawianej ustawy stanowi, że: Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wypłacony w 2025 r. i 2026 r. w częściach zachowek na rzecz wnuków macochy stanowi koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym czy jest Pan uprawniony do skorygowania zeznania PIT-39 za 2023 r. i wystąpienia o zwrot nadpłaty. Stosownie zatem do art. 922 Kodeksu cywilnego: Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Składniki majątkowe będące przedmiotem darowizny dokonanej za życia przez spadkodawcę nie wchodzą w skład spadku.
W myśl natomiast art. 991 Kodeksu cywilnego: § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Z kolei art. 992 Kodeksu cywilnego stanowi, że: Przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. Stosownie do art. 993 Kodeksu cywilnego: § 1. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.
W świetle zaś art. 996 Kodeksu cywilnego: § 1. Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.
Zauważyć zatem należy, że zachowek jest to wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego uprawnienie przysługujące zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, polegające na możliwości żądania określonego świadczenia pieniężnego od spadkobiercy lub spadkobierców, a jego celem jest ochrona interesów najbliższej rodziny spadkodawcy, w sytuacji gdy spadkodawca pominął ich w testamencie lub nie otrzymali odpowiedniej części spadku. W świetle prawa zobowiązanym z tytułu zachowku jest spadkobierca, w stosunku do osoby niewskazanej w testamencie, a mającej prawo do spadku z mocy ustawy, której przysługuje roszczenie o zachowek względem wyznaczonych przez spadkodawcę spadkobierców.
Uprawniony do zachowku otrzymuje pieniężną rekompensatę. Korzyść ta stanowi równowartość części udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu, gdyby dziedziczył z ustawy. Zatem, konieczność zapłaty przez Pana zachowku stanowiła Pana osobiste zobowiązanie względem osób pominiętych w testamencie. Celem ustalenia czy zapłacony przez Pana zachowek może pomniejszyć uzyskany przez Pana przychód z tytułu zbycia udziału w nieruchomości należy zauważyć, że przepis art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazuje, jakie wydatki można zaliczyć w poczet kosztów uzyskania przychodu z tytułu zbycia m.in. udziału w nieruchomości nabytego w drodze darowizny.
Określony w przywołanym powyżej art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalog wydatków, które w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, nabytych w drodze darowizny, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodu ma charakter katalogu zamkniętego. W związku z czym tylko wydatki wyraźnie w nim wskazane mogą pomniejszyć uzyskany przychód.
Ustawodawca zaliczył bowiem do nich – co jednoznacznie wynika z treści powołanego wyżej przepisu – jedynie udokumentowane nakłady na tę nieruchomość zwiększające jej wartość oraz kwotę zapłaconego podatku do spadków i darowizn w takiej części, w jakiej ten podatek przypada na darowaną nieruchomość (pierwsze zdanie cyt. przepisu).
Wobec tego stwierdzam, że zapłata przez Pana zachowków w żaden sposób nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztu uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziału w przedmiotowej nieruchomości, nabytego w drodze darowizny, zawartych w art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie stanowi udokumentowanego nakładu zwiększającego wartość nabytej nieruchomości, nie jest też kwotą zapłaconego podatku od darowizny, a powołany przepis nie daje możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu innego rodzaju wydatków niż w nim wymienione.
Analizowany przepis art. 22 ust. 6d omawianej ustawy dopuszcza – co prawda – zaliczenie w ciężar kosztów uzyskania przychodu np. spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia (…) jednakże tylko w sytuacji kiedy podatnik zbywane prawo nabywa w drodze spadku, z czym jednak w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia, gdyż udział w nieruchomości nabył Pan w drodze darowizny od Pana ojca. Okoliczność, że Pana ojciec uprzednio nabył tę nieruchomość w drodze spadku po swojej żonie, nie zmienia tytułu prawnego, na podstawie którego nabył Pan udział w nieruchomości.
Zatem, poniesione przez Pana wydatki w 2025 i 2026 r. na zaspokojenie roszczeń o zachowek nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia w 2023 r. udziału w nieruchomości nabytego w drodze darowizny. W konsekwencji brak jest podstaw do pomniejszenia przychodu wykazanego w zeznaniu PIT-39 za 2023 r. o kwoty wypłaconego zachowku, a tym samym do uzyskania z tego tytułu zwrotu nadpłaty podatku. Wobec powyższego Pana stanowisko – zgodnie z którym przysługuje Panu prawo do skorygowania deklaracji PIT-39 za rok 2023, ujęcia kwot zachowku w kosztach i odzyskania nadpłaconego podatku – uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji. · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art.
47 § 1 PPSA), albo · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.