§ 1.Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy:
1)o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane;
1¹)o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy;
1²)w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;
1³)w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;
2)o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy;
3)o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
4)o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej;
5)o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej;
6)o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia.
§ 2.Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących:
4)innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
5)świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
§ 3.Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
1)jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń,
3)wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości
–właściwe do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2, a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
a)członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny i spadkobierców pracownika, członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej i osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, a także inne osoby, którym z mocy odrębnych przepisów przysługują roszczenia z zakresu prawa pracy,
b)osobę dochodzącą od pracodawcy odszkodowania lub ustalenia uprawnień do świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
2)ubezpieczony – rozumie się osobę ubiegającą się o:
a)świadczenie z ubezpieczeń społecznych albo o emeryturę lub rentę,
b)ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu,
c)świadczenia w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
d)świadczenie odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Prostym językiem
Przepis wyjaśnia, co w postępowaniu cywilnym uznaje się za sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Do spraw pracowniczych należą m.in. roszczenia ze stosunku pracy, odwołania od decyzji Państwowej Inspekcji Pracy oraz spory o układy zbiorowe. Sprawy ubezpieczeniowe to odwołania od decyzji organów rentowych, np. ZUS, dotyczących emerytur, rent czy innych świadczeń. Przepis definiuje też, kogo uważa się za pracownika i ubezpieczonego w tych sprawach.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie powyższego przepisu. Wiążący jest tekst przepisu.
stwierdzania, w drodze decyzji, istnienia stosunku pracy, w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dni…
Wydanie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468).
Orzeczenia i interpretacje (1676)
Powołują ten przepis: 1569 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 106 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 1 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
od 8.07.2026 do dziśobowiązujetekst ujednolicony ISAPpotwierdzonestały link
… prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy;
1²) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;
1³) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. …
od 13.12.2025 do 8.07.2026odtworzone z tekstu ujednoliconegopotwierdzonestały link
… ze stosunku pracy lub z nim związane;
1¹) o ustalenie istnienia lub treścistosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew … o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;4) o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej;
5) o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej;
6) o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia.
§ 2. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się …
od 7.11.2019 do 13.12.2025odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
… stosuje się przepisy prawa pracy;
3) o odszkodowania dochodzone od zakładu pracypracodawcyna podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy … przysługują roszczenia z zakresu prawa pracy,
b) osobę dochodzącą odzakładu pracypracodawcy odszkodowania lub ustalenia uprawnień do świadczeń na podstawie …
od 1.07.2016 do 7.11.2019odtworzone z tekstu ujednoliconegoniepotwierdzonestały link
Art. 476.
§ 1. Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy:
1) o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane;
1_11¹) o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy;
1³) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;
2) o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy … o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.;§ 2. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się … od decyzji organów rentowych, dotyczących:
1) ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinn …
od 5.02.2005 do 1.07.2016tekst jednolity (obwieszczenie)potwierdzonestały link
… sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
5) [brzmienie nieustalone]
5) odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej.
§ 3. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także … sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,d) [brzmienie nieustalone]d) odszkodowanie przysługujące w razie wypadku i choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub w Służbie Więziennej.