Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 441/20

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 510/19 oddalił skargę P. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w I. - Z. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko – Mazurskiego w Olsztynie z dnia 21 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków na realizację projektu.

Decyzją z dnia 21 maja 2019 r. utrzymana została w mocy decyzja z dnia 17 września 2018r. Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Olsztynie, który na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a, ust. 9 pkt 1 i ust. 11 w zw. z art. 184 ust. 1 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej: "u.f.p.") oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (tekst jedn. Dz.U. 2017 r. poz. 1460 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa"), zobowiązał P. P. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w I.-Z. (dalej jako beneficjent, spółka, strona) do zwrotu części środków na dofinansowanie projektu w kwocie 166.462,80 zł, wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, przeznaczonych na realizację projektu pn. "Szansa na pracę!" (dalej jako projekt), realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 19 października 2019 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 listopada 2019 r. zarzuciła mu:

A. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego a to:

1. 1) art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z rozdziałem 6.5,2 pkt 3 Wytycznych i 6.5 pkt 7 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016 r. w zw. z § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu przez niewłaściwą ich wykładnię a w konsekwencji błędne zastosowanie i przyjęcie, że doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych przez przyjęcie, że w ramach przedmiotowego projektu doszło do konieczności odzyskania środków z powodu niezastosowania przy wynajmie sal zasady konkurencyjności, do stosowania której Spółka była zobowiązana na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie projektu;
2. 2) art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie zw. z w zw. z przepisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (wersja z dnia 19 września 2016 r.; dalej: Wytyczne (podrozdziału 6.5.2 pkt 7 lit a Wytycznych i rozdziału 6.5.2 pkt 3 i 6.5.2 pkt 6 i 7 Wytycznych przez ich niewłaściwą wykładnię a w konsekwencji błędne zastosowanie i przyjęcie, że naruszono zasadę konkurencyjności przez:
3. a) oszacowanie wartości zamówienia bez dochowania należytej staranności;
4. b) opis przedmiotu zamówienia w zakresie wyboru wykonawcy usługi szkoleniowej w sposób nieprecyzyjny;
5. c) ustalenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia dotyczącego realizacji szkoleń służących nabyciu kompetencji lub uzyskaniu kwalifikacji zawodowych przez beneficjenta - w świetle ww. przepisów - nieproporcjonalnie i tym samym naruszały one zasadę konkurencyjności oraz spowodowały dyskryminację potencjalnych wykonawców, a nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia ograniczył krąg potencjalnych wykonawców, bowiem nie mieli oni pewności co do sposobu wykazania swojego doświadczenia;

B. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

1. 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się przez Sąd I instancji w treści uzasadnienia wyroku do wszystkich zarzutów skargi złożonej przez skarżącą Spółkę, a to do drugiego zarzutu naruszenia prawa materialnego i zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w pkt II.2, II.3, II.4 petitum skargi do WSA w Olsztynie;
2. 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7,77,80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, która powinna być uwzględniona w sytuacji, gdy organ administracji - Zarząd Województwa Warmińsko- Mazurskiego dopuścił się w prowadzonym przez siebie postępowaniu, zakończonym skarżoną decyzją, naruszenia art. 7,77,80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, wybiórczy, niewyczerpujący i bezzasadne oraz sprzeczne z zasadami logiki uznanie, że pomiędzy Spółką, a M. P. Sp. z o. o. Sp. k. istnieją powiązania osobowe ze względu na fakt rzekomej współpracy Pani M. W. ze Spółką, w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn błędnego wskazania Pani M. W. jako osoby uprawnionej do kontaktów roboczych we wniosku o dofinansowanie Projektu oraz zakresu dotychczasowej współpracy Pani M. W. ze Spółką ani, że w związku z przedstawionymi przez Spółkę w odwołaniu okolicznościami nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego;
3. 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, która powinna być uwzględniona w sytuacji, gdy organ administracji - Zarząd Województwa Warmińsko- Mazurskiego dopuścił się w prowadzonym przez siebie postępowaniu, zakończonym skarżoną decyzją, naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie bądź wskazanie w sposób niewyczerpujący uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej umowie zlecenia między Spółką a M. W., oświadczeniom Spółki i M. W. załączonych do odwołania, które to dokumenty dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, która powinna być uwzględniona w sytuacji, gdy organ administracji - Zarząd Województwa Warmińsko- Mazurskiego dopuścił się w prowadzonym przez siebie postępowaniu, zakończonym skarżoną decyzją, naruszenia art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji bez odniesienia się do wszystkich zarzutów Spółki podniesionych w odwołaniu a to do zarzutu oznaczonego w odwołaniu cyframi 2 i 5 oraz, wobec powyższego, organ II instancji dopuścił się nienależytej kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji;
4. 5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 §3 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, która powinna być uwzględniona w sytuacji gdy organ administracji - Zarząd Województwa Warmińsko- Mazurskiego dopuścił się w prowadzonym przez siebie postępowaniu, zakończonym skarżoną decyzją, naruszenia art. 7,77,80 K.p.a. poprzez sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego - zapytania ofertowego z 28 grudnia 2016 r. - i w konsekwencji wyciągnięcie z zebranego materiału dowodowego wniosków, które z niego nie wynikają;

Mając na uwadze przedstawione zarzuty spółka w pierwszej kolejności wniosła o uwzględnienie skargi i:

1. 1. uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości skarżonego wyroku i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Olsztynie;
2. 2. zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Dokonując w pierwszej kolejności oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że zarzuty te są bezpodstawne.

Bezzasadny jest zarzut najdalej idący, a więc zarzut naruszenia przepisu art.141 § 4 p.p.s.a (pkt.B.1. petitum skargi kasacyjnej).

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania t.j. art.141 § 4 p.p.s.a. w myśl którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje, wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, wyrok NSA z 8 sierpnia 2019 r., sygn.. akt II GSK 690/17- publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej upatruje w nieodniesieniu się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi. W tym kontekście, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (porównaj m.in. wyrok NSA z 17 maja 2019 r. II OSK 1683/17, LEX nr 2679273).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie do takiego uchybienia nie doszło. Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu nakreślonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu oraz kontrolę instancyjną orzeczenia. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można uznać za usprawiedliwiony w sytuacji, gdy skarżący wykaże, iż sąd nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, zastosowania przez organy przepisów prawa. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia: 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2243/11; 20 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 2230/13; 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 95/12).

Bezzasadne są także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zasadniczo wszystkie one zmierzają do podważenia prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji oceny postępowania organów w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego dotyczącego ustalenia powiązania osobowego M. W. ze spółką.

Wbrew twierdzeniom zarzutów skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ poczynił prawidłowe ustalenia uzasadniające przyjęcie, że między beneficjentem a M. W. istniały powiązania osobowe. Zasadnie w tym zakresie wskazał WSA, że z analizy dokumentów wynika, iż w ramach przedmiotowego projektu na wynajem sal szkoleniowych beneficjent zawarł umowę z podmiotem M. P.Sp. z o.o. Sp.k., której członkiem zarządu jest M. W., uprawniona do samodzielnej reprezentacji podmiotu. Osoba ta została jednocześnie wskazana w pkt 2.12 wniosku beneficjenta o dofinansowanie projektu jako osoba do kontaktów roboczych. Z przedstawionego w uzasadnieniu skarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy wynika, że z M. W. zawarto w ramach wniosku łącznie 16 z 18 z umów na wynajem sal szkoleniowych.

Ponadto z informacji udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że beneficjent był płatnikiem składek wobec M. W. Sąd I instancji podkreślił, że trafnie organ odwoławczy podniósł również, że M. W., uprawniona zgodnie z KRS do samodzielnej reprezentacji podmiotu oferującego wynajem sal beneficjentowi, pozostawała z beneficjentem lub innymi podmiotami, w których członkami zarządu byli K. M. G. i S. J. K. (członkowie zarządu skarżącej Spółki), w stałej współpracy co najmniej od początku 2012 r. do sierpnia 2017 r. Jednocześnie M. W. została wskazana we wniosku o dofinansowanie (łącznie w 7 wersjach wniosku) jako osoba do kontaktów roboczych. Wbrew twierdzeniem strony skarżącej, wskazanie tej osoby nie mogło mieć charakteru czysto technicznego czy administracyjnego. Zasadnie Sąd I instancji podkreślił, że nie sposób podzielić stanowiska, że M. W. została zgłoszona do wniosku bez jej wiedzy we wszystkich kolejnych 7 wersjach wniosku o dofinansowanie składanych w okresie od 7 października 2016r. do 14 marca 2017r.

Oznaczałoby to, że wnioskodawca w sposób oczywisty naruszył prawo i złożył wniosek nieodpowiadający prawdzie. Wnioskodawca, składając wniosek o dofinansowanie, zobowiązał się do respektowania Instrukcji wypełniania wniosku w ramach RPO WiM. Zgodnie z definicją legalną zawartą w tym dokumencie osoba do kontaktów roboczych: "musi to być osoba mająca możliwie pełną wiedzę na temat składanego wniosku o dofinansowanie" (w praktyce są to najczęściej osoby, które są albo autorami wniosków o dofinansowanie albo koordynatorami nadzorującymi realizację projektów). Jak prawidłowo ocenił Sąd, trudno przyjąć, aby podmiot składający wniosek o dofinansowanie jako osobę do kontaktów roboczych wskazał osobę niemającą pojęcia o założeniach projektu, tym bardziej, że beneficjent w swoich wyjaśnieniach podkreślał szczególną i wzmożoną dbałość o wysoki poziom merytorycznego przygotowania zatrudnionych u siebie osób.

Powyższe okoliczności w sposób prawidłowy zostały ocenione jako uzasadniające przyjęcie, że między beneficjentem a M. W. istniały powiązania osobowe. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej powyższe ustalenia nie zostały przeprowadzone z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7,77 i 80 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie decyzji, co podkreślił Sąd I instancji, odpowiada w pełni wymogom art.107 § 3 K.p. Zawiera ono bowiem wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić bowiem należy, że odmienne stanowisko, czy też pogląd strony w zakresie oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów nie może prowadzić do uznania, że uzasadnienie decyzji narusza art.107 § 3 K.p.a.

Uznanie za bezzasadnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, z uwagi na sposób sformułowania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, prowadzi do oceny również i tych zarzutów jako bezpodstawnych. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie, są tożsame z zarzutami skarg wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Trafnie wskazał Sąd I instancji, że dokonana przez organ ocena naruszenia przez beneficjenta art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z pkt 7 lit. a sekcji 6.5. Wytycznych w zw. z § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu jest prawidłowa, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ wykazał bowiem, że w wyniku wyłaniania przez beneficjenta podmiotu wynajmującego sale konferencyjne, doszło do naruszenia zasady konkurencyjności, do stosowania której skarżąca spółka była zobowiązana na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie projektu. W myśl § 25 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do stosowania zasady konkurencyjności. Takie zobowiązanie do respektowania zasady konkurencyjności zawarte jest również we wniosku o dofinansowanie.

Jednocześnie zgodnie z § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do stosowania Wytycznych, które mają charakter wiążący. Według pkt 3 sekcji 6.5.2. Wytycznych przez powiązania osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na:

1. a) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej,
2. b) posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji, ile niższy próg nie wynika z przepisów prawa lub nie został określony przez IZ w wytycznych programowych,
3. c) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika,
4. d) pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.

Jak słusznie podkreślono, wskazane w tej regulacji przypadki powiązań, z uwagi na użycie zwrotu "w szczególności", nie stanowią katalogu zamkniętego, co pozwala zaliczyć do nich również przypadek, który wystąpił w rozpoznawanej sprawie. Nie można bowiem podzielić poglądu spółki, że wykazane przez organ zależności między beneficjentem a wykonawcą pozostają bez wpływu na wynik zapytania ofertowego, a tym samym są obojętne dla pomocy finansowej, o którą ubiegała się spółka.

Równocześnie w przypadku gdy instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie stwierdzi udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu w inny sposób, niż wskazane w lit. a-d sekcji 6.5.2. pkt 3 Wytycznych, jest zobowiązana przez wezwaniem do zwrotu środków wykazać istnienie naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązanie.

Jak słusznie uznał Sąd I instancji, w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty doszło do naruszenia zasady konkurencyjności. Posiadanie pełnej wiedzy w zakresie kluczowych założeń projektu, w tym precyzyjnych danych dotyczących kosztów zaplanowanych na realizację poszczególnych zadań w ramach projektu, ma bowiem istotne znaczenie w procesie kalkulowania ceny oferty. Osoba mająca dostęp do danych na temat środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych zamówień ma pełną informację co do możliwości finansowych beneficjenta. W niniejszej sprawie brak jest też pewności, że cena uzyskana w ramach postępowania odpowiadała cenie rynkowej usługi.

Tym samym zawarcie umowy z M. W., która miała dostęp do wiedzy o założeniach projektu, w tym o jego budżecie, nastąpiło z pominięciem zasady konkurencyjności, co skutkowało naruszeniem procedur i koniecznością odzyskania środków wykorzystywanych z naruszeniem tych procedur. Nie budzi wątpliwości, że formą naruszenia zasady konkurencyjności jest występowanie powiązań osobowych pomiędzy zamawiającym, a oferentem, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Niewątpliwie istniejące w niniejszej sprawie powiązanie osobowe stanowiło naruszenie zasady konkurencyjności, w sytuacji gdy ta sama osoba reprezentowała skarżącą w toczącym się postępowaniu i jednocześnie pełniła funkcję członka zarządu Spółki, która realizowała częściowo projekt skarżącej. Bezspornie stanowi to o uprzywilejowanej pozycji M. P. Sp. z o.o. Sp.k. wobec innych potencjalnych oferentów usług.

Jak słusznie uznano obowiązkiem skarżącej było takie przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy, aby bezwzględnie zapewnić zachowanie zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Tymczasem skarżąca naruszyła powyższą zasadę, faworyzując jeden z podmiotów, której przedstawicielem była ta sama osoba, która brała udział w procedurze konkursowej zainicjowanej przez skarżącą. W wyniku naruszenia zasady konkurencyjności, wskazane wydatki kwalifikowane nie były zgodne z zasadami finansowania projektów w ramach konkursu. Organ więc prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z pkt 7 lit. a sekcji 6.5. Wytycznych w zw. z § 5 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu.

Ponadto zasada konkurencyjności została naruszona poprzez skierowanie przez beneficjenta zapytania o oszacowanie wartości zamówienia do podmiotów powiązanych. A zatem nie sposób uznać, żeby szacowanie zostało dokonane w sposób należyty. Stwierdzone przez organ powiązania bez wątpienia mogły wpłynąć na ustalenie ceny zakupu usługi. Tym bardziej, że skarżąca mogła w sposób dowolny wybrać podmioty, do których skierowała zapytanie o szacowanie wartości zamówienia, a świadomie skierowała je do podmiotu, z którym była powiązana.

Również prawidłowo uznano, że zasada Konkurencyjności została naruszona ponadto w związku z nieprawidłowym opisem przedmiotu zamówienia oraz ustaleniem warunków udziału w postępowaniu i kryteriów oceny ofert.

W Podrozdziale 6.5.2. pkt 6 i 8 Wytycznych, dotyczącym warunków udziału w postępowaniu i kryteriów oceny ofert, wskazano:

Pkt 6: Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym, o którym mowa w pkt 8 lit a, określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia.

Pkt 7: Kryteria oceny ofert składanych w ramach postępowania o udzielenie zamówienia są formułowane w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, przy czym:

1. a) każde kryterium oceny ofert musi odnosić się do danego przedmiotu zamówienia,
2. b) każde kryterium (i opis jego stosowania) musi być sformułowane jednoznacznie i precyzyjnie, tak żeby każdy poprawnie poinformowany oferent, który dołoży należytej staranności, mógł interpretować je w jednakowy sposób,
3. c) wagi (znaczenie) poszczególnych kryteriów powinny być określone w sposób umożliwiający wybór najkorzystniejszej oferty,
4. d) kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, a w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej. Zakaz ten nie dotyczy zamówień na usługi społeczne i innych szczególnych usług oraz zamówień o charakterze niepriorytetowym w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. W uzasadnionych przypadkach IZ, w wytycznych programowych, może określić inne rodzaje zamówień, w odniesieniu do których możliwe jest stosowanie kryteriów odnoszących się do właściwości wykonawcy,
5. e) kryteria te powinny, co do zasady, określać poza wymaganiami dotyczącymi ceny również inne wymagania odnoszące się do przedmiotu zamówienia, takie jak np. jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, aspekty środowiskowe, społeczne, innowacyjne, serwis, termin wykonania zamówienia oraz koszty eksploatacji.

Co zasadnie podkreślił Sąd I instancji, słusznie stwierdziła IŻ, że w zapytaniu ofertowym skarżąca wskazała na obowiązek zapewnienia przez wykonawcę kadry wykładowców legitymizujących się odpowiednim przygotowaniem do zajęć, odpowiednią wiedzą i doświadczeniem umożliwiającym przeprowadzenie danego wsparcia. Skarżąca nie doprecyzowała co rozumie pod pojęciem danej dziedziny. Również w opisie warunków udziału w postępowaniu Skarżąca wskazywała, że wykonawca musi posiadać niezbędna wiedzę i doświadczenie, tj. legitymować się godzinami zrealizowanych usług szkoleniowych o tematyce pokrewnej z zamówieniem opisanym w zapytaniu ofertowym, jak też dysponować potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, umożliwiającymi przeprowadzenie danego wsparcia. Dodatkowo, zamawiający wymagał, żeby wykonawcy posiadali środki finansowe na rachunku bankowym w wysokości 130 000,00 zł na czas realizacji całości zamówienia.

W związku z powyższym zasadnie uznał Sąd I instancji, że prawidłowe jest stanowisko organu, że w zakresie ustalenia kryteriów oceny ofert spółka dopuściła się uchybień, bowiem ustaliła kryteria związane z doświadczeniem i potencjałem wykonawcy, nie precyzując w opisie przedmiotu zamówienia, jakiego rodzaju szkoleń ma dotyczyć usługa. Wytyczne wyraźnie wskazują, iż powinny być one ustalane precyzyjnie i jednoznacznie, bez możliwości dopuszczania interpretacji. Tym samym, kryterium ocen odnoszące się do potencjału wykonawcy, w realiach pozostawienia przez skarżącą potencjalnym wykonawcom dowolności w interpretacji "danej dziedziny", nie może zostać uznane za ustalone w sposób jednoznaczny.

Z uwagi na powyższe prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na postawnie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art.205§ 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b), §14 ust.1 lit. a) i § 2 pkt.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.).