Uzasadnienie
Pismem z 30 grudnia 2013 r. (data nadania 13 stycznia 2014 r.) skarżąca – A.W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2013 r. o sygn. akt I SAB/Wa 527/13, którym odrzucono jej skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie rozpoznania wniosku o wykup nieruchomości.
Na mocy zarządzenia Sądu z 20 stycznia 2014 r. wezwano skarżącą do wskazania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, podstawy prawnej wznowienia, wynikającej z działu VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.".
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca wyjaśniła, że podstawą skargi o wznowienie są okoliczności nieznane Sądowi w dacie wydania postanowienia z 21 listopada 2013 r. o sygn. akt I SAB/Wa 527/13. Taką okolicznością jest posiadanie przez skarżącą wyroku sądu powszechnego (wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 1989 r. o sygn. akt [...]), którym oddalono jej powództwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. o sygn. akt I SA/Wa 104/14, odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Jak wskazał w uzasadnieniu, zgodnie z art. 270 p.p.s.a. wznowienia postępowania można żądać jedynie w przypadkach określonych w dziale VII p.p.s.a., jeśli postępowanie zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem. Przesłanki takiego wznowienia określone zostały w sposób enumeratywny w art. 271-273 p.p.s.a. Zatem żadne inne okoliczności, nawet istotne w ocenie składającego skargę, nie mogą skutkować nadaniem skardze o wznowienie dalszego biegu.
Stosownie do art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać, oprócz oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, także podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Łączne spełnienie obu tych warunków umożliwia rozpoznanie zasadności skargi. Brak choćby jednego z nich sprawia zaś, że merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe i powoduje jej odrzucenie na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy WSA stwierdził, że skarżąca, również po wezwaniu ją przez Sąd, nie wskazała żadnej ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżąca podniosła, że podstawą skargi o wznowienie są okoliczności nieznane Sądowi w dacie wydania postanowienia z 21 listopada 2013 r. o sygn. akt I SAB/Wa 527/13. Sąd pierwszej instancji wskazał jednak, iż zawarty enumeratywnie w art. 271-273 p.p.s.a. katalog przesłanek do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego nie zawiera powoływanej przez Skarżącą podstawy wznowienia. Skarga o wznowienie podlega więc odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła A.W., Zarzuciła mu naruszenie: art. 280 § 1 p.p.s.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało odrzuceniem skargi o wznowienie, mimo iż zaistniały ku temu przesłanki; art. 273 § 3 zdanie 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię, co skutkowało nieuwzględnieniem podnoszonej przez skarżącą przesłanki wznowienia; art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niewłaściwym uzasadnieniem skarżonego postanowienia. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji narusza prawo do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stosownie do art. 280 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1) Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2).
Stosownie do art. 273 § 3 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca skargę o wznowienie postępowania wniosła opierając ją na fakcie posiadania przez nią wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 1989 r. o sygn. akt [...]. Dopiero w skardze kasacyjnej sprecyzowane zostało, że wiąże go z podstawą wznowienia określoną w art. 273 § 3 p.p.s.a. (nie było bowiem jasne, czy nie chodzi skarżącej o przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a.). Wcześniej, mimo wezwania Sądu, o którym mowa w art. 280 § 2 p.p.s.a., skarżąca nawet nie określiła podstawy prawnej swojego żądania.
Godzi się zauważyć, że art. 273 § 3 p.p.s.a. nie jest jednak ustawową przesłanką wznowienia w niniejszej sprawie.
Jak zauważył NSA w postanowieniu z 4 września 2013 r. o sygn. akt I FSK 1424/13 (publ. LEX nr 1363475), art. 273 § 3 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że późniejsze wykryte orzeczenie musi dotyczyć tej samej sprawy. Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenia tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. W aspekcie podmiotowym chodzi o identyczność strony w postępowaniu, natomiast w aspekcie przedmiotowym – o stan faktyczny, podstawę prawną, treść żądania strony (uprawnienia) lub treść obowiązku.
Podstawa wznowienia postępowania określona w § 3 komentowanego przepisu związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej przysługująca prawomocnym orzeczeniom (A. Kabat, Art. 273, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, uwaga 8). Przy rozważaniu przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w komentowanym przepisie za w pełni aktualne uznać należy postanowienie SN z dnia 5 maja 1967 r., I PZ 20/67 (OSNC 1967, nr 11, poz. 209), przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda".
Mając powyższe na uwadze, a zwłaszcza biorąc pod uwagę zdanie drugie art. 273 § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, że wskazana przesłanka wznowieniowa odnosi się do prawomocnego orzeczenia, ale wyłącznie sądu administracyjnego.
Z tych względów należy uznać, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował art. 280 p.p.s.a., odrzucając skargę o wznowienie postępowania, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w sposób odpowiadający art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a.