Postanowienie NSA z 13 sierpnia 2024 r., I OSK 2000/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1350/22

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący
Sędzia NSA Monika Nowicka
Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik sprawozdawca

Sprawa

w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/529/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1350/22 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 21 czerwca 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/529/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

A. A. we wniosku z 23 sierpnia 2021 r. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, B. B., legitymującą się orzeczeniem z 16 grudnia 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, datowanym od 23 października 2020 r. Orzeczenie zostało wydane do 31 grudnia 2023 r.

Burmistrz Gminy X. decyzją z 23 marca 2022 r. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, decyzją z 21 czerwca 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/529/2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga na powyższą decyzję z 21 czerwca 2022 r. znak SKO.ŚR/4111/529/2022 nie jest zasadna. Sąd wskazał, że nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", ponieważ prawidłowe są ustalenia organu odwoławczego co do braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a opieką nad matką.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego przez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z pracy przez wnoszącą skargę kasacyjną a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje a przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia przez wnoszącą skargę kasacyjną bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jak zaznaczyła wnosząca skargę kasacyjną, samodzielnie sprawuje opiekę nad matką, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W opinii wnoszącej skargę kasacyjną, ustalenia Sądu I instancji, że brak było podstaw do stwierdzenia, że zrezygnowała ona z pracy w celu opieki nad matką, są sprzeczne z ustaleniami organu. Przeprowadzony 26 sierpnia 2021 r. wywiad środowiskowy potwierdza bowiem, że wnosząca skargę kasacyjną sprawuje opiekę nad matką. Jak wskazał organ, "p. A. A. rezygnuje i nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad swoją matką". Ponadto, organ II instancji wskazał, że Kolegium nie kwestionuje argumentacji wnioskodawczyni, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia matki, zrezygnowała z pracy, ani tego że sprawuje ona opiekę nad swoją matką.

Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, z materiału dowodowego wynika, że B. B. jest osobą całkowicie zależną od sprawowanej przez córkę całodobowej opieki. Wnosząca skargę kasacyjną zrezygnowała z pracy z uwagi na pogarszający się stan zdrowia matki, co zbiegło się z wydaniem orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Bez znaczenia pozostaje przyczyna rozwiązania stosunku pracy, na co powołuje się Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku.

Wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym istotne jest, czy na dzień złożenia wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.), a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, skarżąca spełniała przesłanki przyznania jej oczekiwanego świadczenia, w tym przesłankę niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki (tak WSA w Poznaniu w wyroku z 22 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 729/21, czy WSA w Gdańsku w wyroku z 25 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 66/21).

W opinii wnoszącej skargę kasacyjną, wobec niekwestionowanego przez organy zakresu opieki oraz lakonicznego uzasadnienia Sądu I instancji co do braku spełnienia powyższej przesłanki, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził opiekę sprawowaną przez A. A. i jej całodobowy wymiar. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, z orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz utrwalonego stanowiska doktryny wynika, że przy ocenie prawa opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego niedopuszczalne jest kreowanie "dodatkowych", nieznajdujących uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, przesłanek uzyskania świadczenia, jak np. brak możliwości poruszania się przez osobę z niepełnosprawnością, korzystanie z pieluchomajtek, występowanie bądź brak określonych dolegliwości. Zasadniczym warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki nad osobą bliską, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, która nie jest samodzielna i takiej opieki potrzebuje. Jak wynika z akt sprawy, B. B. nie jest samodzielna w codziennych czynnościach, wymaga pomocy i nadzoru, a opiekę nad nią sprawuje wnosząca skargę kasacyjną.

Wnosząca skargę kasacyjną odniosła się również do twierdzenia Sądu I instancji, że jej brat mógłby osobiście, ewentualnie przez przekazanie środków na opiekę nad matką, realizować swój obowiązek alimentacyjny względem matki i wskazał, że z braku partycypacji w opiece nad rodzicem przez pozostałe dzieci, organ nie może czynić zarzutu uzasadniającego odmowę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego temu ze zstępnych, który podjął się sprawowania opieki nad rodzicem. Jak się wskazuje w orzecznictwie, "jeżeli jest kilka osób zobowiązanych w jednakowym stopniu do alimentacji, to można przyznać świadczenie jednej z nich, jeżeli tylko spełnia przewidziane prawem warunki. Jeżeli zatem skarżąca, jako córka osoby wymagającej opieki znajduje się wraz z rodzeństwem wśród osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., którym w razie spełnienia pozostałych warunków ustawowych przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, to do niej należy wybór, czy wypełni swój obowiązek alimentacyjny względem ojca poprzez sprawowanie osobistej opieki (nie podejmując bądź rezygnując z zatrudnienia), czy też zapewni mu opiekę w inny sposób, np. podejmując zatrudnienie, dzieląc się obowiązkami opiekuńczymi z rodzeństwem" (tak WSA w Gdańsku w wyroku z 3 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 307/22 i cyt. tam orzecznictwo, por. też wyrok WSA w Rzeszowie z 22 września 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1035/22).

Ponadto, wnosząca skargę kasacyjną zaznaczyła (powołując wyrok NSA z 16 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1552/20 i przytoczony tam pogląd zawarty w uchwale NSA z 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22), że odesłanie, zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie szerszym, niż to wynika z tego odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), powoływanej dalej jako "K.r.o.", i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. W związku z tym, w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak jest podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a czy art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinny być interpretowane z uwzględnieniem art. 132 K.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym.

Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale do tych osób, które wywiązują się ze swojego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc oraz jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. W niniejszej sprawie dotyczy to wyłącznie wnoszącej skargę kasacyjną.

W piśmie z 15 maja 2023 r. zatytułowanym "Uzupełnienie skargi kasacyjnej", A. A. "doprecyzowała skargę w zakresie zarzutu", wskazując naruszenie prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni "art. 17 ust. 1 pkt 4" u.ś.r.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.". W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Przede wszystkim należy wskazać, że wymóg rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd odwoławczy pozostawiono uznaniu strony. To ona określa ten zakres poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.) oraz przytoczenie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia. Może to uczynić jedynie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Po jego upływie strona skarżąca może tylko przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. To ograniczenie czasowe, w którym strona może modyfikować podstawy kasacyjne nie pozostaje wszakże w sprzeczności, ani z prawem do "zaskarżania" orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), ani z prawem do dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 78 zd. 2 i art. 176 ust. 2 Konstytucji RP), ponieważ przebieg postępowania kasacyjnego musi być przewidywalny także dla pozostałych stron postępowania, tzn. tych które podzielają ocenę prawną zawartą w zaskarżonym orzeczeniu (J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 183. https://sip.lex.pl, dostęp: 2024-08-13). Warto też zaznaczyć, że przewidziane w art. 183 § 1 P.p.s.a., prawo strony do przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych oznacza przede wszystkim możliwość powoływania nowej argumentacji na ich poparcie (por. wyr. SN z 24 września 1999 r. sygn. akt I CKN 448/98, LexPolonica nr 353780). Komentowany przepis nie daje natomiast możliwości rozszerzenia czy uzupełnienia podstaw kasacyjnych, przez powołanie nowych zarzutów naruszenia prawa, po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej. Niedopuszczalne zatem jest przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem. Pogląd ten został zaakceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - por. wyrok z 7 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 131/04, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została uzupełniona pismem z 15 maja 2023 r. Z treści tego pisma wynika, że doprecyzowuje skargę kasacyjną w zakresie wskazania zarzutu kasacyjnego. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że dla skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1350/22 upłynął w dniu 4 maja 2023 r. Pismo uzupełniające nie zostało zatem wniesione w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym w piśmie z 15 maja 2023 r., po pierwsze uzupełniono podstawę kasacyjną przez powołanie zarzutu naruszenia prawa po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej, a po drugie nie wzięto pod uwagę warunku z art. 183 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., że po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strona skarżąca może tylko przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że wskazany w piśmie z 15 maja 2023 r. zarzut dokonania błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., nie mógł być brany pod uwagę przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny musiał zatem poprzestać wyłącznie na granicach wyznaczonych treścią pisma zawierającego skargę kasacyjną, które wpłynęło do Sądu Wojewódzkiego w dniu 4 maja 2023 r.

Odnosząc się zatem do sposobu sformułowania zarzutu kasacyjnego w niniejszej skardze kasacyjnej, konieczne jest przypomnienie treści art. 176 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna zawierać:

1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

W świetle natomiast art. 176 § 2 P.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Skarga kasacyjna jest zatem sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tej sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu Sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 29 marca 2018 r. sygn. akt I FSK 13/18, 19 września 2017 r. sygn. akt I FSK 126/16; 29 września 2017 r. sygn. akt I FSK 868/16; 19 października 2017 r. sygn. akt II GSK 1701/17). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno natomiast szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie skarżący zarzuca Sądowi I instancji.

Przytoczenie podstaw kasacyjnych wiąże się z koniecznością powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił sąd. Tylko takie opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Treść art. 183 § 1 P.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwanie za stronę przepisów, którym ewentualnie mógł uchybić wojewódzki sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 688-690, tezy 13-16 i powołane tam orzecznictwo).

Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13, wyrok NSA z 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została wadliwie skonstruowana i jest nieskuteczna.

W badanej skardze kasacyjnej jej autorka w ogóle nie przytoczyła podstaw kasacyjnych. Nie można bowiem uznać za spełnienie wymogu przytoczenia podstaw kasacyjnych wskazanie w zarzucie naruszenia prawa materialnego wyłącznie na przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. oraz wskazanie, że naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, przez: "Zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją z pracy przez Skarżącą a sprawowaniem przez Nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia.".

Brak wskazania przez autorkę skargi kasacyjnej konkretnych przepisów prawa materialnego, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do argumentacji skargi kasacyjnej kwestionującej przyjętą przez Sąd I instancji wykładnię przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest czasami możliwa do usunięcia przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jednak w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że tam również nie przywołano żadnego przepisu prawa, który zdaniem skarżącej kasacyjnie został naruszony przez Sąd I instancji. Wskazywany zaś w uzasadnieniu przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 został przywołany wyłącznie w cytowanym w skardze kasacyjnej wyroku WSA w Gdańsku o sygn. akt II SA/Gd 307/22 – s. 6 skargi kasacyjnej i wyroku NSA o sygn. akt I OSK 1552/20 – s.

7. Takie przywołanie przepisu prawa materialnego – w kontekście cytatu z uzasadnienia wyroku sądowego nie spełnia warunku przytoczenia podstaw kasacyjnych.

Z tego względu, że przedmiotowa skarga kasacyjna nie spełnia obligatoryjnych wymogów formalnych, określonych w art. 176 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za niedopuszczalną i – z mocy art. 180 w związku z art. 178 i w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.