Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 2860/20

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 548/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik J. G. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1. - art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 130 ust 1 oraz art. 134, art. 150 i art. 151 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną interpretację przepisu doszło do naruszenia prawa materialnego, gdyż zostało pominięte pełne znaczenie określenia,,nieruchomości'',
2. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez uznanie operatu szacunkowego za wykonany prawidłowo i zgodnie z przepisami, bez uwzględnienia zarzutu strony iż operat został wydany bez uwzględnienia wszelkich wymaganych kryteriów branych pod uwagę przy sporządzaniu operatu przez rzeczoznawcę, a ponadto jest on nieaktualny, a wzięte pod uwagę przy wycenie porównawcze transakcje były powzięte z nieaktualnego okresu, co stanowi naruszenie art. 81 kpa i oznacza, iż nie można było uznać wartości nieruchomości ustalonej w ten sposób, za prawidłową, a tym samym tej okoliczności za udowodnioną; zgłaszane przez skarżącą zastrzeżenia w tym zakresie powinny skutkować odmową przyznania waloru wiarygodności i mocy dowodowej temu dowodowi, a ponieważ dowód ten był podstawą określenia wysokości odszkodowania, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. Nie podważono zatem prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji powołanego art. 151 ppsa. Biorąc zaś pod uwagę, że rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny następuje wyłącznie w jej granicach, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa.

Dodatkowo należy wskazać, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nie normuje problematyki sporządzania operatu szacunkowego, dlatego zarzut naruszenia tego przepisu - jak wskazano w skardze kasacyjnej - przez uznanie operatu szacunkowego za wykonany prawidłowo i zgodnie z przepisami, nie został właściwie uzasadniony.

Sąd I instancji nie naruszył również art. 174 pkt 1 ppsa. Przepis ten określa bowiem jedną z podstaw skargi kasacyjnej, tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, dlatego nie stanowi jakiejkolwiek podstawy procedowania przez Sąd I instancji. W konsekwencji, przez niestosowanie w zaskarżonym wyroku powołanego 174 pkt 1 ppsa, również wskazane w zarzucie kasacyjnym przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają znaczenia dla oceny tego zarzutu, skoro zostały powołane jedynie jako mające pozostawać w związku z art. 174 pkt 1 ppsa. Ponadto, w omawianym zarzucie kasacyjnym podniesiono "błędną interpretację przepisu" nie precyzując, którego przepisu dotyczy to sformułowanie. Podniesiono również, że doszło do naruszenia prawa materialnego, ale też bez wskazania przepisu, którego to dotyczy.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji - działając w granicach wyznaczonych w art. 134 ppsa - nie dostrzegł, że art. 122a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm.) - dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323), która weszła w życie w dniu 27 listopada 2010 r., nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Według bowiem art. 2 powołanej ustawy z 24 września 2010 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów działu III ustawy, o której mowa w art. 1 [tj. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami], stosuje się przepisy dotychczasowe. W cytowanym art. 2 sam ustawodawca przesądził zatem, że w sprawach m.in. wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania wszczętych i niezakończonych przed dniem 27 listopada 2010 r., nadal prowadzonych w tym dniu (sprawy te są uregulowane w dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 112 – art. 135), stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. obowiązujące przed dniem 27 listopada 2010 r., a więc z wykluczeniem art. 122a, który znajduje zastosowanie dopiero do tych postępowań, które zostały wszczęte od dnia 27 listopada 2010 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jakichkolwiek rozważań w tej kwestii.

Jakkolwiek zaskarżony wyrok został wydany po uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3799/18, to w uzasadnieniu wyroku NSA wyraźnie wskazał na granice orzekania przez Sąd I instancji wyznaczone w art. 134 ppsa, a uchylając poprzedni wyrok Sądu I instancji wskazał na konieczność rozpoznania skargi J. G. i uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sposób zgodny z art. 141 § 4 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenił przy tym wydanego uprzednio wyroku w kontekście art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedstawiona okoliczność braku zastosowania w niniejszej sprawie art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie spełnia jednak ustawowej przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określonej w art. 183 § 2 ppsa. Również w skardze kasacyjnej nie zgłoszono zarzutu naruszenia omawianego art. 122a, co w świetle ustawowego związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) wyklucza dopuszczalność uwzględnienia przedstawionej wyżej okoliczności z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.