Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3246/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 312/19 oddalił skargę K. S. na postanowienie Rektora-Komendanta [...] z [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Rektor-Komendant [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] maja 2018 r., którym - na podstawie art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." - odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2006 r. o nadaniu K. S. tytułu zawodowego magister inżynier.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że K. S. w dniu [...] listopada 2017 r. wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., o wznowienie postępowania zakończonego powyżej wymienioną decyzją z [...] października 2012 r. We wniosku o wznowienie postępowania nie wskazał terminu, w którym powziął informację o nowych - jego zdaniem - okolicznościach faktycznych i dowodach, stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Organ wezwał wnioskodawcę do wykazania i udowodnienia, że podanie zostało wniesione do organu przed upływem jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawca w odpowiedzi, która wpłynęła do organu [...] lutego 2018 r., wskazał, że powziął informację o zaistnieniu podstawy wznowienia postępowania, która została wykazana we wniosku inicjującym postępowanie, po przeprowadzeniu rozmowy z M. P. W rozmowie tej dowiedział się, że Rektor-Komendant [...] zmienił dyplom na wniosek M. P. K. S. wniósł o przeprowadzenie na powyższą okoliczność dowodu z zeznań M. P. Organ postanowieniem z [...] marca 2018 r. dopuścił dowód z zeznań świadka na wskazane powyżej okoliczności.

W toku przesłuchania M. P. wskazał, że w marcu 2012 r. otrzymał pozytywną decyzję o zmianie tytułu zawodowego. Dyplom otrzymał w maju 2012 r. Wskazał, że w zeszłym roku rozmawiał z K. S., jednak nie pamięta dokładnie kiedy miała miejsce rozmowa.

Organ badając dopuszczalność wznowienia postępowania wskazał, że w oparciu o treść zeznań M. P. nie sposób ustalić od kiedy należy liczyć miesięczny termin na złożenie przez K. S. wniosku o wznowienia postępowania. Prowadzi to do przyjęcia, że wnioskodawca nie wykazał w jakiej dacie dowiedział się o faktach i dowodach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozparzenie sprawy organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1675/15, w myśl którego: "wykładnia art. 148 § 1 K.p.a., że miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinien odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu, nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu" (pkt 1) oraz "[...] taka wykładnia prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony, a postępowaniem prowadzonym z urzędu.

Strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego" (pkt 2).

Organ uznał zatem, że nie został zachowany przez wnioskodawcę jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.

Oceniając argument z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wytykający nieracjonalność kwestionowania uprawnień wnioskodawcy do żądania wydania dyplomu magistra inżyniera pożarnictwa - gdy sam organ, w ramach postępowania dotyczącego świadka, takie uprawnienia przyznał – organ stwierdził, że sprawa o stwierdzenie nieważności tytułu zawodowego nadanego konkretnej osobie jest zawsze sprawą indywidualną, o konkretnym stanie faktycznym, w której okoliczności faktyczne odnoszą się do sytuacji faktycznej danej osoby; wydanie zatem przez organ decyzji w innej sprawie, dotyczącej świadka M. P., mocą której stwierdzono nieważność decyzji o nadaniu mu tytułu zawodowego magistra inżyniera i wydaniu dyplomu, nie przesądza, że taka pozytywna decyzja powinna być wydana także w stosunku do wnioskodawcy.

K. S. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który powołanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił. Sąd uznał, że w sprawie nie ma sporu co do istotnych ustaleń faktycznych. Samo wniesienie wniosku o wznowienie – datowanego na [...] listopada 2017 r. – nastąpiło pismem nadanym przesyłką poleconą [...] grudnia 2017 r. Brak przytoczenia tej informacji w uzasadnieniu skarżonego aktu, gdy ponownie rozpatrywano sprawę, stanowi uchybienie, które nie mogło mieć istotnego znaczenia. Stosowną datę wniosku wskazano bowiem rozpoznając sprawę uprzednio – w uzasadnieniu postanowienia z [...] maja 2018 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania wskazywana w uzasadnieniu skargi reguła z art. 81a K.p.a. Wprawdzie dane postępowanie, o ile zostałoby skutecznie wszczęte, mogłoby doprowadzić do określonego ukształtowania praw i obowiązków jego stron (tu wyłącznie wnioskodawcy). Jest to jednak cecha każdego władczego rozstrzygnięcia organów administracji, wydawanego w formie decyzji. W rozpatrywanej sprawie nie chodzi natomiast o nałożenie na stronę określonych obowiązków bądź ograniczenie lub odebranie jej uprawnienia, w myśl danej regulacji. K. S., inicjujący postępowanie, oczekuje raczej poszerzenia swoich uprawnień, to jest uzyskania w rezultacie – dzięki podważeniu ostatecznej decyzji w przedmiocie nieważności – innego tytułu zawodowego. W tym przypadku wskazana norma K.p.a. – wobec jednoznacznie wyrażonej woli prawodawcy – nie może znaleźć zastosowania.

Sąd wskazał, że przedmiotem sporu jest w istocie to, czy wnioskodawca uprawdopodobnił zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W realiach niniejszej sprawy organ wezwał skarżącego do wykazania zachowania terminu. Skarżący z kolei wskazał świadka jako osobę, od której dowiedział się o okoliczności, mogącej stanowić przesłankę wznowienia postępowania. Świadek przesłuchiwany w kwietniu 2018 r., uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań, wskazał, że nie pamięta, kiedy odbył rozmowę ze skarżącym, choć nie było to w grudniu ubiegłego roku. Rozmowa miała natomiast dotyczyć zdarzenia, które miało miejsce w 2012 r. Sąd uznał, że skoro wskazany świadek w kwietniu 2018 r. nie mógł sobie przypomnieć wydarzenia (rozmowy, jej miejsca oraz okoliczności), które musiałoby mieć miejsce niespełna 5 miesięcy wcześniej, to znaczy w listopadzie 2017 r. (tylko wówczas termin miesięczny byłby zachowany) nie można uznać, aby uprawdopodobniono zachowanie terminu.

Jedynie w takim przypadku postępowanie, które potencjalnie prowadziłoby do podważenia ostatecznej decyzji, mogłoby zostać wszczęte. Nie sposób w tej sytuacji uznać, aby naruszono przepisy postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy na wstępnym etapie, tj. badającym czy nie ma przeszkód formalnych w postaci niedochowania terminu do wznowienia postępowania. Sąd uznał, że trafnie zauważono w skardze, że przesłuchanie świadka potwierdziło powołane przez wnioskodawcę fakty, ale jedynie w zakresie uzyskania przezeń informacji o zdarzeniu dotyczącym spotkania ze świadkiem, nie zaś kwestii istotnej - kiedy przeprowadzono stosowną rozmowę.

Sąd nie podzielił stanowiska prezentowanego przez skarżącego, według którego nawet w razie przekroczenia terminu do złożenia wniosku organ był obowiązany z urzędu wznowić postępowanie, pomimo tego że stanowisko to bywa prezentowane w judykaturze. W ocenie Sądu takie rozumienie przepisów o wznowieniu postępowania negowałoby sens ustalania przez prawodawcę jakiegokolwiek terminu do żądania wznowienia postępowania dla stron. Sąd podzielił w tej kwestii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu o sygn. akt II OSK 1675/15, cytowane również przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Sąd przyznał rację wnioskodawcy w tym zakresie, że - gdyby organ z urzędu uznał istnienie przesłanek do wznowienia postępowania - będzie mógł to uczynić. Jednak jego aktywność w danym zakresie nie podlega kognicji sądu administracyjnego w zainicjowanej skargą sprawie. Nie dotyczy ona ogólnej kontroli działania organów administracji (wykonywanie zadań w interesie publicznym), lecz wydanego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. W danym przypadku natomiast – gdy nie uprawdopodobniono złożenia wniosku we wskazanym w art. 148 K.p.a. terminie - organ był obowiązany orzec o odmowie wznowienie postępowania, wobec konkretnego żądania w myśl art. 149 § 3 K.p.a.

W takiej sytuacji poza granicami sprawy są w istocie skutki procesowe zaskarżonego rozstrzygnięcia, w kontekście pozostawania w obrocie ewentualnie wadliwych aktów (jak twierdzi wnioskodawca). Przepisy proceduralne - zakreślające granice możliwości procedowania w sprawach zakończonych ostatecznymi orzeczeniami, jako dotyczące także jednej z fundamentalnych zasad państwa prawnego - stabilności i pewności prawa - nie mogą być bowiem wykładane rozszerzająco. Reasumując Sąd uznał, że słusznie wskazał organ, że - w realiach niniejszej sprawy – nie było możliwości wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć w kwestii tytułu zawodowego wnioskodawcy (decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia o dyplomie) w ramach wznowienia postępowania na jego wniosek. Nie naruszono tym wskazanych skargą zasad rangi konstrukcyjnej ani reguły budowania zaufania obywateli do organów państwa.

Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. S., zaskarżając go w całości i – na postawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." – zarzucił mu naruszenie:

1. 1) prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 147 i art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. przez niewłaściwą wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania odnosi się do wszystkich podstaw, a nie wyłącznie do tych podstaw, które nie są znane organowi z urzędu i nie dają podstaw do wznowienia postępowania z urzędu;
2. 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
3. a) art. 1 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a także art. 8 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy strona wykazała podstawy dochowania terminu do wniesienia skargi, a niezależnie również od tego podstawa skargi, tj. funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu różnych tytułów zawodowych jest znana organowi z urzędu i w żaden sposób nie została wyjaśniona;
4. b) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niewyjaśnienie przez Sąd w uzasadnieniu wyroku w sposób wszechstronny przyczyn i okoliczności, które spowodowały, że Sąd uznał, że Rektor-Komendant [...] w sposób wnikliwy przeprowadził postępowanie, podczas gdy w żaden sposób nie wyjaśniono, w jaki sposób uznał, że posiadając wiedzę o odmiennym przyznawaniu tytułów zawodowych dla osób objętych tym samym programem nauczania na kierunku studiów, występują niezależnie od siebie sprawy, nie obligujące organu do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu zmianę, unifikację przyznanych tytułów zawodowych;
5. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, niezbędnych do celowego dochodzenia praw i oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezbędnych do celowego dochodzenia spraw, według norm przepisanych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 182 § 2 powołanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może również przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają tak wskazane podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 P.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1688/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu).

Oceniając skargę kasacyjną według wskazanych powyżej kryteriów należało uznać ją za niezasadną.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach: naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jako zarzutu najdalej idącego. Skarżący kasacyjnie zarzucił bowiem Sądowi I instancji, że nie wyjaśnił w sposób wszechstronny w uzasadnieniu wyroku motywów, które doprowadziły Sąd do uznania, że Rektor-Komendant [...] w sposób wnikliwy przeprowadził postępowanie. W tym zakresie skarżący kasacyjnie doprecyzował, że Sąd I instancji w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał, że - pomimo posiadania wiedzy o przypadkach odmiennego przyznawania przez organ tytułów zawodowych dla osób objętych tym samym programem nauczania na kierunku studiów - są to niezależne od siebie sprawy, nie obligujące organu do wszczęcia postępowania mającego na celu zmianę, unifikację przyznanych tytułów zawodowych.

W myśl art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (...). Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. odnosi się zatem do formalnych wymogów uzasadnienia, a nie do kwestionowanych poglądów, oceny czy też stanowiska prezentowanego przez ten Sąd. Z treści tego przepisu wynika, że uzasadnienie ma być zwięzłe, syntetyczne i logicznie spójne (wyrok NSA z 27 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 3237/16). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być zatem skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa materialnego. (wyrok NSA z 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2842/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia warunki wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ zawiera wszystkie elementy w nim wymienione, tj. przedstawia stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji precyzyjnie odniósł się do kwestii podniesionych we wskazanym zarzucie. W uzasadnieniu wyroku na s. 5 Sąd wskazał bowiem, że wobec odmowy wznowienia postępowania poza granicami sprawy są w istocie skutki procesowe zaskarżonego rozstrzygnięcia, w kontekście pozostawania w obrocie ewentualnie wadliwych aktów.

Sąd wyjaśnił, że przepisy proceduralne - zakreślające granice możliwości procedowania w sprawach zakończonych ostatecznymi orzeczeniami, jako dotyczące także jednej z fundamentalnych zasad państwa prawnego - stabilności i pewności prawa - nie mogą być wykładane rozszerzająco. Sąd wskazał też, że działanie organu podejmowane z urzędu w danym zakresie nie podlega kognicji sądu administracyjnego w zainicjowanej skargą sprawie, gdyż nie dotyczy ona ogólnej kontroli działania organów administracji (wykonywanie zadań w interesie publicznym), lecz wydanego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej.

Zauważyć trzeba, że sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 141 § 14 P.p.s.a. wskazuje, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji co do zakresu kontroli działalności organów administracji publicznej w ramach rozpatrywania skargi na indywidulane rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jednakże sam fakt prezentowania odmiennego stanowiska niż Sąd I instancji nie powoduje, że został naruszony art. 141 § 4 P.p.s.a.

Z tego powodu pozostają również niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 1 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a także art. 8 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 11 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w tym zakresie, w jakim zostały poparte argumentacją dotyczącą braku wyjaśnienia tego, że w obrocie prawnym funkcjonują decyzje o przyznaniu różnych tytułów zawodowych i posiadania przez organ o tym wiedzy z urzędu.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia powyższych przepisów postępowania polegającego na oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy strona wykazała podstawy dochowania terminu do wniesienia skargi wskazać należy, że twierdzenia skarżącego kasacyjnie nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Skarżący kasacyjnie nie podważył w żaden sposób przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń organu w zakresie braku wykazania przez skarżącego zachowania jednomiesięcznego terminu do wniesienia o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] października 2017 r. W tym zakresie skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych dowodów, a zeznania świadka powołanego na wniosek skarżącego kasacyjnie nie potwierdziły okoliczności zachowania terminu. Oprócz gołosłownych twierdzeń o wykazaniu podstaw dochowania terminu skarżący kasacyjnie nie podważył przyjętych ustaleń wskazujących, że świadek M. P., od którego skarżący dowiedział się o okoliczności, mogącej stanowić przesłankę wznowienia postępowania, w kwietniu 2018 r. wskazał, że nie pamięta, kiedy miała miejsce rozmowa na temat uzyskania przez niego decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magister inżynier i wydaniu dyplomu, choć nie było to w grudniu ubiegłego roku.

W tej sytuacji nie można skutecznie podważyć stanowiska Sądu I instancji, że wskazany świadek potwierdził powołane przez wnioskodawcę fakty, ale jedynie w zakresie uzyskania informacji o zdarzeniu dotyczącym spotkania ze świadkiem, nie zaś w kwestii istotnej dla niniejszej sprawy - kiedy przeprowadzono rozmowę. Zasadnie więc Sąd I instancji wskazał, że przesłuchanie świadka nie uprawdopodobniło zachowania jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania i co za tym idzie uniemożliwiło wszczęcie na wniosek postępowania prowadzącego potencjalnie do podważenia ostatecznej decyzji.

Podkreślić przy tym trzeba raz jeszcze to, co akcentował w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu sprawa dotyczy odmowy uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z powodu niedochowania terminu o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Należy zgodzić się z wykładnią tego przepisu dokonaną przez Sąd I instancji przyjmującą, że nie ma uzasadnienia w treści tego przepisu stanowisko prezentowane przez skarżącego kasacyjnie, że miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinien odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu.

Należy powtórzyć za Sądem I instancji, że taka wykładnia art. 148 § 1 K.p.a. prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony a postępowaniem prowadzonym z urzędu. Strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 K.p.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu zawartego w powołanym przez skarżącego wyroku NSA z 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11.

W konsekwencji nie można było uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, określonych nieprawidłowo przez autora skargi kasacyjnej jako przepisy prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 147 i art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. przez niewłaściwą wykładnię. Wskazywana przez autora skargi kasacyjnej kwestia, na którą oczekuje odpowiedzi od Naczelnego Sądu Administracyjnego, a dotycząca tego, czy w sytuacji gdy strona powołuje się na podstawę wznowienia znaną organowi z urzędu, w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania organ powinien wyjaśnić dlaczego z urzędu nie wznowił postepowania, została prawidłowo wyjaśniona przez Sąd I instancji. Ustalenie zaś środków jakie przysługują stronie zmierzających do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości w działalności organu, które pozostają poza granicami indywidualnej sprawy administracyjnej, nawet jeśli istnieje między nimi związek, nie może odbywać się w ramach kontroli sądowej tej sprawy indywidualnej, gdyż należy to do zadań związanych z procesową reprezentacją strony.

Również postawiony samodzielnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia nie mógł być skuteczny. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 P.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy.

Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione w analizowanym zarzucie przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/16, 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Ocena, czy uwzględnienie skargi jest wadliwe i stanowi naruszenie art. 145 § 1 P.p.s.a. - przez jego zastosowanie możliwa jest zatem wtedy, gdy zostanie wykazane naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że Sąd I instancji nie mógł łącznie naruszyć przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a., tak jak to zarzucono w ramach zarzutu skargi kasacyjnej. Są to przeciwstawne unormowania prawne, a zatem można zarzucać jedynie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybił przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie uwzględniając skargi pomimo występowania w toku postępowania uchybień prawa materialnego i procesowego, bądź też zarzucać naruszenie art. 151 P.p.s.a., przez błędne oddalenie skargi.

Z tych wszystkich względów, wobec braku naruszeń prawa branych pod uwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną zgodnie z art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r. poz. 265).