Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 966/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody Śląskiego z [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie sprawy:
Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka w Chorzowie prawa użytkowania wieczystego m.in. działki nr [...]. Wnioskiem z 18 września 2006 r. I. W. wystąpiła o wznowienie tego postępowania z uwagi na to, że nie brała w nim udziału jako strona postępowania. Wojewoda, postanowieniem z [...] grudnia 2006 r. nr [...], wznowił to postępowanie, jednak decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] cyt. na wstępie, umorzył wznowione postępowanie, stwierdzając, że I. W. nie miała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, bowiem z wnioskiem o zwrot działki nr [...] wystąpiła 23 sierpnia 2006 r., zatem już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej i dlatego wadliwie wznowione postępowanie należało umorzyć. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania I. W., utrzymał w mocy tę decyzję, decyzją z [...] lipca 2009 r. nr nr [...], wskazaną na wstępie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. W., wyrokiem z 10 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/09 uchylił decyzje organów obu instancji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Infrastruktur i Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 795/10, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji gdy o wznowienie postępowania występuje podmiot, co do którego brak przymiotu strony nie budzi wątpliwości organ powinien decyzją odmówić wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., jeżeli jednak doszło do wznowienia, a fakt tego braku organ stwierdził po wydaniu postanowienia o wznowieniu, to wówczas powinien wznowione postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W sprawie I. W. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego, a tylko ten wniosek ujawnia prawa osób trzecich w postępowaniu uwłaszczeniowym – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.
Oddalając skargę I. W., po ponownym jej rozpoznaniu w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd powołał się na art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujący zasadę związania wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że zasadnie zostało umorzone wznowione postępowanie wobec tego, iż I. W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym.
Reprezentowana przez adwokata, I. W. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając:
naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to: art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (poprzednio: art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Dz.U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.) w związku z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez uznanie, iż brak jest po stronie I. W. interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, chociaż interes taki wypływa z normy prawnej zawartej w przepisie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to z tego względu, iż na mocy tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca ma prawo złożyć wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – wniosek taki może złożyć w terminie 3 miesięcy od zawiadomienia go przez właściwy organ o zbędności nieruchomości oraz o możliwości złożenia wniosku.
W sytuacji I. W. zawiadomienia takiego nigdy nie było, stąd też i jej interes prawny jest aktualny, rzeczywisty i konkretny, albowiem termin 3-miesięczny nie rozpoczął swego biegu, wobec czego skarżąca ma wciąż aktualny interes prawny we wzięciu udziału we wszelkich postępowaniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem jej zarzutu nie można uznać za usprawiedliwiony.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego, podczas gdy w istocie sprawa ma wymiar procesowy o tyle, iż orzekał w niej już Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd, rozpoznając skargę I. W., był więc oceną związany, co też wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną wyroku, powołując się na ww. przepis.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 marca 2011 r. przedstawił ocenę dotyczącą zasadności rozstrzygnięcia organów w aspekcie tak procesowym, jak i merytorycznym. W postępowaniu administracyjnym organy umorzyły wznowione postępowanie uwłaszczeniowe z tego względu, że odmówiły I. W., występującej z wnioskiem o wznowienie, przymiotu strony. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu, uchylający decyzje organów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie, o ile zostanie wznowione wadliwie, podlega umorzeniu, ale także, że umorzenie przez organ wznowionego postępowania było zasadne, gdyż I. W. nie miała interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, bowiem z wnioskiem o zwrotu nieruchomości wystąpiła już po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego.
Związany taką oceną, Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie skargę I. W., oddalił ją, gdyż z wykładni tej wynika, że złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego nie daje ochrony co do praw osób trzecich, o której mowa w art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W takim stanie rzeczy rozstrzygnięciu temu nie można było zarzucić naruszenia ww. przepisu, jak to czyniła skarga kasacyjna.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.