Uzasadnienie
Prezydent Wrocławia wnioskiem z dnia 13 stycznia 2020 r. wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Wrocławia a Prezydentem Łodzi poprzez wskazanie organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny z dnia [..] stycznia 2019 r., sygn. akt: [..] w stosunku do P.K..
W uzasadnieniu wniosku Prezydent Wrocławia wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2019 r. do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [..] stycznia 2019 r., sygn. akt: [..]. Organ stwierdzając, że właściwy do załatwienia sprawy jest Prezydent Łodzi, przekazał wyrok przy zawiadomieniu z dnia 20 sierpnia 2019 r do Urzędu Miejskiego w Łodzi, zgodnie z właściwością miejscową.
W dniu 14 października 2019 r. Urząd Miasta Łodzi uznał, że Prezydent Łodzi nie jest właściwy do wykonania środka karnego i zawiadomieniem z dnia 8 października 2019 r odesłał wyrok do Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Zdaniem Prezydenta Wrocławia, nie jest on jednak organem właściwym, ponieważ z jego ustaleń wynika, że jakkolwiek prawo jazdy zostało wydane P.K. przez Prezydenta Wrocławia w dniu 6 sierpnia 2004 r., zgodnie z miejscem jego ówczesnego zamieszkania, tj. w W. przy ul. [..], to P.K. aktualnie nie jest zameldowany w W., zaś ostatnim adresem, pod którym zameldowany był P.K. – w czasie od [..] października 2014 r. do [..] grudnia 2018 r. był adres w Ł. przy ul. [..]. Organ wskazał, że taki adres swojego zamieszkania P.K. podał także m.in. przed Sądem Rejonowym w P. na przełomie 2018 i 2019 r. Wobec powyższego, zdaniem organu, ustalając właściwość organu według przepisu art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. właściwym do prowadzenia postępowania administracyjnego będzie Prezydent Łodzi, niezależnie od faktu, że akta ewidencyjne kierowcy znajdują się w Urzędzie Miejskim we Wrocławiu.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Łodzi wniósł o oddalenie tego wniosku, wskazanie Prezydenta Wrocławia jako organu właściwego do załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.
W ocenie Prezydenta Łodzi właściwość miejscową wykonania środka karnego w tej sytuacji określa art. 182 § 1 k.k.w. Co jednak istotniejsze, miejsce zamieszkania nie jest utożsamiane z miejscem zameldowania, tymczasem Prezydent Wrocławia nie przedstawił żadnych faktów i dowodów wskazujących na aktualne miejsce zamieszkania P.K., co oznacza, że wniosek jest przedwczesny, skoro nie został jednoznacznie ustalony stan faktyczny w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t,.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny).
W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór pomiędzy Prezydentem Wrocławia a Prezydentem Łodzi i jest to spór negatywny, bowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, orzeczonego wyrokiem Sadu Rejonowego w P.. II Wydział Karny w stosunku do P.K.
Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 523) – dalej: k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 341), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Wskazać należy, że o sporze o właściwość (sporze kompetencyjnym) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na arbitralnym wskazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jednego z organów pozostających w sporze jako organu właściwego do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Dlatego też wskazanie właściwego organu jest możliwe wtedy, gdy nie zachodzą żadne wątpliwości co do stanu faktycznego czy prawnego sprawy objętej sporem o właściwość. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dla stwierdzenia istnienia sporu o właściwość i jego rozstrzygnięcia konieczne jest więc uprzednie precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy, ponieważ tylko dla konkretnego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie przez organy właściwych norm prawa materialnego. Nie można natomiast mówić o rozstrzygnięciu sporu o właściwość w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy, w której taki spór się pojawia, nie jest ustalony jednoznacznie, a więc gdy spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do kompetencji, czyli co do prawa, z którego te kompetencje wynikają (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GW 41/17; 26 września 2017 r., sygn. akt II GW 27/17; 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14, 18 marca 2020, II GW 2/20). Taki spór kompetencyjny należy ocenić jako pozorny.
Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Rozstrzygnięcie rozbieżności w tym zakresie, czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, należy – w myśl art. 7 k.p.a. - do organów administracji rozpoznających sprawę (por. postanowienia NSA z dnia: 14 lutego 2020 r., I OW 235/19, 20 listopada 2019 r., I OW 150/19, 15 marca 2017 r., sygn. akt II GW 1/17; 20 października 2015 r., sygn. akt I OW 88/15; 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04; 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego i dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk w tej kwestii, nie można mówić o sporze kompetencyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2003 r., IV SA 3955/02; postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2007 r., II OW 25/07, LEX nr 384675).
Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2004 r., OW 39/04, ONSAiWSA 2004, Nr 1, poz. 17; postanowienie NSA z dnia 30 września 2004 r., OW 110/04, ONSAiWSA 2005, Nr 2, poz. 46; postanowienie NSA z dnia 23 maja 2013 r., II OW 15/13, LEX nr 1319036).
Ponieważ z wniosku Prezydenta Wrocławia oraz z odpowiedzi Prezydenta Łodzi wynika, że miejsce zamieszkania P.K. nie jest przez organy ustalone, spór o właściwość należało uznać za pozorny. Nie istnieje bowiem w istocie rozbieżność stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, oba organy kwestionują natomiast stan faktyczny sprawy, a więc istotny element sprawy, od którego uzależnione jest jej rozpatrzenie w wyniku skorzystania z przysługujących organom kompetencji. Bez wątpienia ustalenie miejsca zamieszkania P.K. ma determinujące znaczenie dla ustalenia organu właściwego do załatwienia sprawy. Brak ustaleń w tym zakresie powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a.
Wniosek Prezydenta Łodzi o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony. Do wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stosuje się odpowiednio przepisy o skardze (art. 64 § 3 p.p.s.a.), a do rozpoznania wniosku odpowiednio przepisy p.p.s.a. (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Te przepisy szczególne to art. 200-201 oraz art. 203-204 wymienionej ustawy i tylko w tych wypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami. Żaden z wymienionych przepisów nie dotyczy wniosku organu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Oznacza to, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Prezydenta Łodzi o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie z wniosku Prezydenta Wrocławia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, bez względu na treść tego rozstrzygnięcia.