Uzasadnienie
- 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
- 1.1. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1808/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu) z dnia 17 kwietnia 2014 r. nr ILPB1/415-84/14-2/AG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
- 1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny, będący podstawą rozstrzygnięcia podał, że W.Z. (wnioskodawca) jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej (dalej: spółka) mającej siedzibę oraz miejsce zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podlegającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych od dnia 1 stycznia 2014 r. Planowane jest przekształcenie spółki z komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową w trybie art. 551 i nast. ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.; dalej: k.s.h.) i kontynuowanie dalszej działalności w tej formie. Na moment przekształcenia spółki w spółkę komandytową może wystąpić zysk roku bieżącego, to jest zysk wypracowany od początku roku obrotowego do dnia przekształcenia oraz wypracowane przez spółkę zyski z lat ubiegłych przekazane uchwałami walnych zgromadzeń na kapitał zapasowy lub rezerwowy. W wyniku przekształcenia wszystkie aktywa i pasywa spółki przejdą na spółkę przekształconą. Wspólnikami spółki przekształconej (spółki komandytowej) będą wszyscy akcjonariusze i jedyny komplementariusz spółki. W momencie przekształcenia żaden ze wspólników nie wystąpi ze spółki, a także żaden z nich nie otrzyma spłat.
- 1.3. W odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał pytanie: "Czy w przypadku przekształcenia spółki w spółkę komandytową uzyskany przez skarżącego przychód stanowiący podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 30a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.), winien być pomniejszony o poniesione przez niego wydatki na nabycie lub objęcie akcji w spółce przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz o przypadającą zgodnie ze statutem spółki na skarżącego przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszoną o wypłaty dokonane na rzecz skarżącego z tytułu udziału w spółce i przypadające na niego wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu ?".
- 1.4. W ocenie pytającego, w przypadku przekształcenia spółki w spółkę komandytową uzyska on wyłącznie przychód z udziału w zyskach osób prawnych na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. Przychód ten będzie określony na dzień przekształcenia w wysokości niepodzielonych zysków w spółce, przypadających na skarżącego. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 4c u.p.d.o.f. przekształcona spółka będzie obowiązana jako płatnik pobrać zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f. od uzyskanego przez skarżącego przychodu z udziału w zyskach osób prawnych, a więc od wartości niepodzielonych zysków przypadających na niego, określonych na dzień przekształcenia. Z kolei, zgodnie z przepisem art. 30a ust. 6 u.p.d.o.f. zryczałtowany podatek od przedmiotowego przychodu pobiera się bez pomniejszania tego przychodu o koszty uzyskania.
W tym jednak zakresie należy mieć na uwadze art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1387; dalej: u.zm.) i biorąc zaś pod uwagę, że skarżący nabył akcje spółki przed dniem 1 stycznia 2014 r. (przed dniem, w którym spółka stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych), przy określeniu kwoty przychodu stanowiącej podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem, o którym mowa w art. 30a u.p.d.o.f., znajdzie zastosowanie wspomniany wyżej art. 6 ust. 1 u.zm.
W konsekwencji, ustalony na dzień przekształcenia zryczałtowany podatek dochodowy pobierany przez płatnika według stawki 19%, o którym mowa w art. 30a u.p.d.o.f., winien być pobrany od kwoty wyliczonej według wzoru: PO=PR-NA-NP., który wnioskodawca szczegółowo omówił.
Skarżący wyraził pogląd, że wydatki na nabycie lub objęcie akcji w spółce powinny być ustalone zgodnie z art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f. w przypadku, gdy akcje zostały objęte za wkład niepieniężny lub zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f.
w przypadku, gdy akcje zostały nabyte albo objęte za wkład pieniężny.
1.5. W interpretacji indywidualnej, Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ powołał się na treść art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r. oraz art. 5a ust. 26 u.p.d.o.f. i art. 5 ust. 28 lit. c) u.p.d.o.f. i stwierdził, że przychód (dochód) z tytułu wartości niepodzielonych zysków powstaje w momencie przekształcenia spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (spółki komandytowo-akcyjnej) w spółkę osobową, co wynika wprost z brzmienia art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f.. Zatem w sytuacji przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę osobową cała wartość niepodzielonych zysków podlega opodatkowaniu na podstawie powołanego przepisu. Organ podatkowy wskazał także, że w myśl art. 41 ust. 4c u.p.d.o.f., spółka przejmująca, nowo zawiązana lub powstała w wyniku przekształcenia jest obowiązana, jako płatnik, pobierać zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., od dochodu określonego w art. 24 ust. 5 pkt 7 lub 8 u.p.d.o.f. Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a u.p.d.o.f., z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.). Natomiast w oparciu o art. 30a ust. 6 u.p.d.o.f. zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem jednak art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e u.p.d.o.f.
Dalej organ podatkowy argumentował, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm., jeżeli akcje lub udział w spółce komandytowo-akcyjnej posiadającej siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostały nabyte lub objęte przed dniem, w którym spółka ta stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, przychód wspólnika z tytułu o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f., w brzmieniu nadanym tą ustawą, pomniejsza się o wydatki na nabycie lub objęcie akcji lub udziału w takiej spółce oraz o określoną art. 8 u.p.d.o.f. część odpowiadającą uzyskanej przez wspólnika przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu. Stąd też akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej nie będzie miał prawa do pomniejszenia uzyskanego przychodu o wydatki na nabycie lub objęcie akcji oraz o określoną zgodnie art. 8 u.p.d.o.f. część odpowiadającą uzyskanej przez wspólnika przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu.
W odniesieniu do możliwości pomniejszenia uzyskanego przychodu o wydatki na nabycie lub objęcie akcji organ podatkowy zauważył, że w niniejszej sprawie, przed momentem w którym spółka komandytowo-akcyjna uzyskała status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu ich nabycia lub objęcia. Co do możliwości pomniejszenia uzyskanego przychodu w części odpowiadającej uzyskanej przez wspólnika przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu stwierdził organ podatkowy, że art. 8 u.p.d.o.f. nie znajdzie zastosowania.
W konsekwencji, w przypadku przekształcenia spółki w spółkę komandytową uzyskany przez skarżącego przychód, stanowiący podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 30a u.p.d.o.f. nie powinien zostać pomniejszony o poniesione przez skarżącego wydatki na nabycie lub objęcie akcji w spółce przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych oraz o przypadającą zgodnie ze statutem spółki na niego przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszoną o wypłaty dokonane na rzecz skarżącego z tytułu udziału w spółce i przypadające na niego wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu.
- 1.6. Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, który to stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
- 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
- 2.1. Powyższy wyrok W.Z. w całości zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 6 ust. 1 pkt. 4 u.zm. oraz 7 ust. 1 u.zm. w związku z art. 24 ust. 5 pkt 8 oraz art. 30a i art. 41 ust. 4c zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zyski wypracowane przez spółkę komandytowo - akcyjną w latach ubiegłych, przekazane na kapitał zapasowy, stanowiły zyski niepodzielone, a w konsekwencji w związku z przekształceniem spółki w spółkę osobową przedmiotowe zyski będą podlegały opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych a na spółce powstałej w wyniku przekształcenia będą ciążyły obowiązki płatnika z tego tytułu;
- - art. 147 § 1 oraz art. 347 § 1, art. 348, art. 395 § 2 i art. 396 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2, a także art. 551 i nast. k.s.h., poprzez ich niezastosowanie i pominięcie, że przekazanie zysku wypracowanego przez spółkę komandytowo - akcyjną stosownymi uchwałami na kapitał zapasowy i rezerwowy jest jedną z form podziału zysku;
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej jako: O.p.), poprzez dokonanie wykładni art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. w sposób arbitralny, podporządkowany jedynie względom fiskalnym, przy zupełnym zignorowaniu jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii właściwej interpretacji podjęcia "niepodzielonych zysków" na gruncie art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. a także pominięciu własnych rozstrzygnięć (interpretacji indywidualnych) wydanych w innych analogicznych sprawach.
- 2.2. Minister Finansów podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzupełnieniu własnego stanowiska podniósł, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 120 i 121 O.p., z uwagi na to, że zaskarżona interpretacja spełnia wymogi merytoryczne i formalne stawiane takim aktom, przez art. 14b, art. 14c § 1 i 2 O.p., zwłaszcza w zakresie jednoznacznej oceny stanowiska skarżącego. Wskazał jednocześnie, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie może być uznane za wiążące dla organu źródło prawa i w związku z tym, wydając zaskarżoną interpretację, nie miał on obowiązku ustosunkowywać się do niego. Podniósł również organ podatkowy, że wynikająca z art. 14e § 1 O.p. kompetencja do zmiany z urzędu interpretacji indywidualnych przysługuje wyłącznie Ministrowi Finansów, a nie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu, który to jedynie jest upoważniony do działania w imieniu Ministra w zakresie wydawania interpretacji indywidualnych.
- 2.3. W piśmie procesowym z dnia 20 października 2014r. skarżący uzupełnił skargę i dokonał zmiany zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt. 4 u.zm. oraz 7 ust. 1 u.zm. w związku z art. 24 ust. 5 pkt 8 oraz art. 30a i art. 41 ust. 4c zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię przejawiająca się w bezzasadnym uznaniu, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym: do przychodów (dochodów) skarżącego powstałych na dzień przekształcenia spółki, podlegających opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych należy zaliczyć wartość zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo – akcyjną w latach ubiegłych, a przekazanych na kapitał zapasowy – jako zysków niepodzielonych; ewentualny przychód (dochód) skarżącego powstały na dzień przekształcenia nie podlega pomniejszeniu o wartości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm.
- 2.4. W piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2014r. skarżący wskazał na wyroki WSA we Wrocławiu dotyczące wspólników zapadłe w przedmiocie pojęcia "niepodzielonych zysków".
- 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
- 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylając zaskarżoną interpretację uznał, że błędnie organ podatkowy dokonał wykładni art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm. Przywołując treść tego przepisu Sąd stwierdził, że jest ona jest jednoznaczna i nie budzi najmniejszych wątpliwości. Tym samym, przychód wspólnika powstały w wyniku przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę niebędącą osobą prawną pomniejsza się o wydatki poniesione na nabycie lub objęcie akcji lub udziału w takiej spółce oraz o część wyliczoną według zasad określonych w tym przepisie. Warunkiem takiego odliczenia jest to, że takie akcje lub udziały w spółce komandytowo-akcyjnej zostały nabyte lub objęte przed dniem, w którym spółka stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
W ocenie sądu, nieporozumieniem jest dokonywanie takiej wykładni, jak ta poczyniona w zaskarżonej interpretacji indywidualnej przez organ podatkowy, która przez pryzmat braku przychodu z tytułu nabycia akcji lub udziału wywodzi wniosek o braku zastosowania przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm., który nie uzależnia od ww. faktu możliwości skorzystania z tego przepisu. Sąd wskazał, że art. 6 ust. 1 u.zm. jest przepisem przejściowym, szczególnym wprowadzającym specyficzny sposób rozliczenia środków pieniężnych (przychodu) jakie otrzymałby wspólnik (akcjonariusz) spółki komandytowo-akcyjnej na skutek zaistnienia zdarzenia przewidzianego w tym przepisie, takiego jak: umorzenie akcji, wystąpienia wspólnika ze spółki, odpłatnego zbycia akcji lub udziału, likwidacji spółki komandytowo-akcyjnej. Ze zdarzeniami tymi zrównano sytuację uzyskania przychodu na skutek zaistnienia wartości niepodzielonych zysków w spółce w przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną.
Treść tego przepisu jest konsekwencją nadania spółce komandytowo-akcyjnej statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Jego celem zaś uniknięcie ponownego opodatkowania dochodów wspólników z tytułu udziału (akcji) w spółce komandytowo-akcyjnej w momencie zaistnienia ww. zdarzeń (por. uzasadnienie do projektu o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym, nr druku 1725, dostępne na stronie internetowej: www.sejm.gov.pl). Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że wspomniane akcje (udziały) zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2014 r., zatem przed dniem w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. W sytuacji zatem, gdy zaistnieje przychód przewidziany w treści art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. skarżący będzie miał możliwość skorzystania z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.
Dodał przy tym, że o to co należy rozumieć pod pojęciem "wartości niepodzielonych zysków" koniecznym jest wystąpienie z nowym wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej do organu podatkowego i wskazał na ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych.
- 4. Skarga kasacyjna.
- 4.1. Od powyższego wyroku Minister Finansów złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego art. 174 pkt. 1 p.p.s.a, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i art. 146 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 6 u.zm. oraz art. 7 ust. 1 u.zm. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego w sytuacji, gdy zaistnieje przychód przewidziany w treści art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. przychód z udziału w zyskach osób prawnych w postaci wartości niepodzielonych zysków w spółce w przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną, który określa, się na dzień przekształcenia) wnioskodawca będzie miał możliwość skorzystania z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm., podczas gdy prawidłowym jest przyjęcie, że ewentualny przychód wnioskodawcy powstały na dzień przekształcenia nie podlega pomniejszemu o wartości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.zm.
- 4.2. Odwołując się do treści art. 10 ust.1 pkt 7, art. 24 ust. 5 pkt 8 oraz art. 5a ust. 26 u.p.d.o.f organ wskazał, że przychód (dochód) z tytułu wartości niepodzielonych zysków powstaje w momencie przekształcenia spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w spółkę osobową, co wynika wprost z brzmienia przepisu art. 24 ust. 5 pkt 8 u.p.d.o.f. A więc w sytuacji przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę osobową cała wartość niepodzielonych zysków podlega opodatkowaniu na podstawie ww. przepisu. W ocenie organu podatkowego akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej nie będzie miał więc prawa do pomniejszenia uzyskanego przychodu o wydatki na nabycie lub objęcie akcji oraz o określoną zgodnie art. 8 u.p.d.o.f. część odpowiadającą uzyskanej przez wspólnika przed dniem, w którym spółka komandytowo-akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce do wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem organu w odniesieniu do możliwości pomniejszenia uzyskanego przychodu o wydatki na nabycie lub objęcie akcji, przed momentem w którym spółka komandytowo-akcyjna uzyskała status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, nie powstał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu ich nabycia lub objęcia. Akcjonariusz nie pomniejsza takiego przychodu o wydatki na nabycie lub objęcie akcji lub - udziału w spółce komandytowo - akcyjnej, z uwagi na to, że wydatki te pozostają bez związku z opodatkowanym przychodem z tytułu niepodzielonych zysków s.k.a. Natomiast w odniesieniu do możliwości pomniejszenia uzyskanego przychodu w części odpowiadającej uzyskanej przez wspólnika przed dniem, w którym spółka komandytowo- akcyjna stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodu organ stwierdził, że przepis art. 8 u.p.d.o.f nie miał zastosowania do przychodów uzyskiwanych z tytułu wypłaconej dywidendy dla akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej, stąd też w tym zakresie przepis ten nie będzie miał zastosowania. Tym samym zdaniem organu nieistotnym dla sprawy jest, kiedy osiągnięte zostały zyski przekształcanej spółki komandytowo-akcyjnej skoro ustawodawca wyraźnie i w sposób literalny wskazał, że do czynności wymienionych w art. 6 u.zm. zawsze znajdą zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą (tj. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r.).
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- 5.2. Strona skarżąca podniosła zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Jednocześnie wskazać należy, że Sąd w składzie orzekającym, w całości potwierdza trafność stanowiska i zasadność argumentacji zaprezentowanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2017 r., w sprawie II FSK 4054/14 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, nie podzielił argumentów Ministra Finansów. Stanowisko wyrażone w tym wyroku Sąd w niniejszej sprawie przyjmuje za własne i argumentację na jego poparcie przedstawia poniżej.
5.3. W hipotezie art. 6 ust. 1 u. zm. ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że dotyczy on zarówno udziałów, jak i akcji nabytych (objętych) przez wspólników spółki komandytowo-akcyjnej. Co istotne przepis ten w żaden sposób nie różnicuje sytuacji obu kategorii wspólników: akcjonariuszy i komplementariuszy. Sporny przepisy intertemporalny stosuje się przy tym wprost, a nie – jak twierdzi organ – jedynie odpowiednio do opodatkowania niepodzielonych zysków.
5.4. Ustawa nowelizująca została uchwalona już po podjęciu przez NSA uchwał, które różnicowały podatkową sytuację akcjonariuszy i komplementariuszy w spółkach komandytowo-akcyjnych. Organ władzy legislacyjnej dysponował zatem wiedzą na temat odmiennego sposobu opodatkowania obu tych kategorii wspólników; co więcej omawiany akt normatywny jest w istocie efektem interwencji ustawodawcy, na skutek stwierdzenia nieprawidłowości w systemie opodatkowania spółek komandytowo-akcyjnych. Ustawodawca, dokonując korekty dotychczas funkcjonujących reguł – motywowanej właśnie rezygnacją z uprzywilejowania akcjonariuszy, które w praktyce mogło prowadzić do unikania opodatkowania - miał możliwość wyraźnego określenia w przepisach intertemporalnych, że odnoszą się one wyłącznie do komplementariuszy. Skoro tego nie uczynił - a posłużył się w art. 6 ust. 1 u.zm. ogólną kategorią "wspólników" oraz wskazał, że przepis ten odnosi zarówno do sytuacji nabycia (objęcia) udziałów, jak i akcji – nie jest rolą ani organów stosujących prawo, ani sądu administracyjnego, przeprowadzającego kontrolę legalności, dokonywanie w drodze rozszerzającej wykładni korekty unormowań ustawowych. Wykładnia taka, zaprezentowana przez organ interpretacyjny ma w niniejszej sprawie postać wykładni contra legem, jest niedopuszczalna w prawie podatkowym - ta dyrektywa interpretacyjna ma szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy ekstensywna interpretacja mogłaby prowadzić do ograniczenia uprawnień lub rozszerzenia obowiązków podatników. Aktywność w tym zakresie mogą podejmować wyłącznie organy władzy ustawodawczej, a nie sąd administracyjny.
5.5. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W ocenie NSA, rozumienie spornych przepisów, przyjęte przez organ w wydanej interpretacji i prezentowane w skardze kasacyjnej, stanowi w istocie wykładnię contra legem, bowiem organ założył istnienie w analizowanych przepisach dodatkowych przesłanek, wpływających na kształt podstawy opodatkowania. Przyjęcie interpretacji spornych przepisów, pozostającej w jawnej sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 6 ust. 1 u.zm. prowadziłoby do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o kryteria pozaustawowe, co stanowiłoby rażące naruszenie art. 217 Konstytucji RP.
5.6. Jak wskazał NSA w wyroku z 17 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3774/13, "nie można [...] zaakceptować sytuacji, w której w celu zapewnienia szczelności systemu podatkowego organy podatkowe w drodze wykładni prawa dokonują za ustawodawcę korekty unormowań podatkowych. Działania takie – zgodnie z art. 217 Konstytucji RP – należą do sfery wyłącznej kompetencji organów władzy ustawodawczej. Ponieważ powołany przepis, interpretowany łącznie z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, stanowi w polskim systemie prawa podatkowego fundament ochrony jednostki (czy szerzej podmiotów podległych władztwu podatkowemu) przed przejawami arbitralności władz podatkowych, należy mu przyznać bezwzględne pierwszeństwo w sytuacji kolizji z art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. To władza publiczna, a nie podległe jej podmioty, musi ponosić konsekwencje niedoskonałego ukształtowania regulacji podatkowej" - dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
5.7. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA we Wrocławiu, dokonując kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego aktu, dokonał prawidłowej interpretacji art. 6 ust. 1 u.zm.. W konsekwencji, zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za nieuzasadnione i skargę tę oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.