Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 182/16, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej zwrotowi do budżetu państwa.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w skardze [...] (dalej: skarżący) - zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżący podał, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Dotacja oświatowa przyznana na rok 2013 została już w całości wydana zgodnie z jej przeznaczeniem. Istnieje zatem duże prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonej decyzji. Wykonanie orzeczenia skutkowałoby poważnymi konsekwencjami, nie wyłączając pozbawienia [...] płynności finansowej. To ostatnie mogłoby spowodować, iż ośrodek nie miałby możliwości wykonywania swoich funkcji statutowych.
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA w Warszawie podkreślił, że nawet trudna sytuacja finansowa wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie. Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności.
Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w toku prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tę sytuację jakichkolwiek innych czynników.
Zdaniem WSA, do skargi (i w konsekwencji do wniosku o wstrzymanie wykonania aktu) skarżący dołączył kilka dokumentów, które nie oddają jednak jego aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Odpisy protokołów z kontroli, jakie przeprowadzane były w ośrodku dla młodzieży, przedstawiają zagadnienie wykorzystania dotacji, jakie przyznane zostały skarżącemu. Prawidłowość wykorzystania przez beneficjenta przyznanych środków zostanie rozstrzygnięta w toku rozprawy i dalej w wyroku kończącym postępowanie sądowe I instancji. Na tym etapie postępowania, a więc w momencie, w którym Sąd rozstrzyga o potrzebie przyznania stronie ochrony tymczasowej, najistotniejsze znaczenie ma kwestia aktualnej sytuacji finansowej skarżącego podmiotu i wpływu, jaki na tę sytuację mieć będzie wykonanie ostatecznej decyzji organu. W tej pierwszej kwestii, a więc prezentacji aktualnej sytuacji finansowej (i majątkowej) skarżącego, nie sposób ocenić, na podstawie przekazanych Sądowi dokumentów, możliwości i płynności finansowej ośrodka.
Podobnie w kwestii zaistnienia potencjalnej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie sposób przychylić się do argumentacji skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej skarżącego.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił jaką konkretną szkodę lub jakie konkretne trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego zwrotu przyznanych dotacji. Nie stanowi trafnego argumentu stwierdzenie, iż przyznana dotacja została już wykorzystana w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, a jej zwrot spowoduje znaczące pogorszenie bilansu ekonomicznego ośrodka. Ogólnikowe wskazanie na utratę płynności i zagrożenie likwidacją przedsiębiorstwa nie może być uznane za wykazanie, by zaszły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu I instancji złożył [...]. Zaskarżył to orzeczenie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W uzasadnieniu autor zażalenia podkreślił, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazał jego podstawy prawnej. W tej sytuacji Sąd I instancji przedwcześnie wypowiedział się co do wniosku albowiem winien wezwać go do tego, czy popiera swoje żądanie zawarte we wniosku przed Sądem. Przy tym nie wezwał go do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii formalnej, jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie czy wobec faktu skierowania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do organu, po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego, sąd ten mógł rozpoznać taki wniosek. Ma rację skarżący, że przepis art. 61 p.p.s.a. rozróżnia wstrzymanie aktu lub czynności przez organ administracji i przez sąd. W pierwszym wypadku jest to dozwolone do czasu przekazania skargi sądowi, w drugim od chwili wpływu skargi wraz z aktami sprawy do sądu. Adresatem wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności zawartego w skardze będzie więc w zależności od podstawy prawnej albo organ (art. 61 § 2 p.p.s.a.) albo sąd (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jeżeli zatem w podstawie powołano art. 61 § 2 p.p.s.a., to wniosek powinien rozpoznać organ. W sytuacji, gdy pomimo wskazania art. 61 § 2 p.p.s.a., organ do tego wniosku się nie doniósł, jak w niniejszej sprawie, rozpoznanie wniosku przez sąd jest możliwe po wezwaniu strony do jego uzupełnienia o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. B. Dauter [w]: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 201).
Jak wynika z przedmiotowego wniosku skarżący nie wskazał w nim podstawy prawnej. Jednakże powołał się na dwie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. nieodwracalne skutki i szkodę, które to przesłanki stanowią podstawę do rozpoznania wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Oznacza to, że po przekazaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skargi do Sądu I instancji, zachodziły podstawy do rozpoznania takiego wniosku przez ten Sąd, natomiast nie zachodziła potrzeba wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o wskazanie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro przedmiotowy wniosek takie przesłanki już zawierał (tak też NSA w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1304/14).
Pomimo, że skarżący oparł swój wniosek na dwóch przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak ani we wniosku o wstrzymanie, ani w zażaleniu nie uzasadnił w sposób przekonujący by w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania przez Sąd Administracyjny ochrony tymczasowej do czasu wydania w sprawie wyroku. Ma zatem rację Sąd I instancji, wskazując na konstrukcję art. 61 § 3 p.p.s.a., z której wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt: II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ 585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał bowiem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do niego w kontekście wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowi powołana we wniosku, jak i zażaleniu okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej prowadzonego przez niego ośrodka. Bez wykazania powyższego stosownymi dokumentami źródłowymi uprawdopodobnienie tego nie jest możliwe. W tym miejscu należy zauważyć, że wywieranie skutków wynikających z decyzji zawierającej nakaz dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14).
W okolicznościach tej sprawy, skarżący nie uzasadnił na żadnym z etapów postępowania sądowoadministracyjnego, jakie konkretnie zaistnieją negatywnie skutki trudne do odwrócenia lub jaka zaistnieje konkretnie szkoda po stronie skarżącego w wyniku wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Brak uzasadnienia wniosku w okolicznościach tej sprawy, przy uwzględnieniu przedmiotu tej decyzji, jest decydujące dla odmowy jej wstrzymania. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny ocenia zaistnienie przesłanek wstrzymania w kontekście okoliczności całej sprawy, a mając na względzie przedmiot zaskarżonej decyzji nie można z samej istoty decyzji wywodzić, że wykonanie takiej decyzji przed wydaniem wyroku – tym bardziej, że decyzja ta zostanie skierowana do egzekucji - uzasadnia jej wstrzymanie.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.