Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 9 lutego 2016r., sygn. akt II SA/Kr 1529/15, oddalił skargi Gminy [...] i L. I. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał, iż powyższą decyzją M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ([...]WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołań L. I. oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia [...] grudnia 2009 r., w zakresie objętym pkt 2 tej decyzji, którym na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) odmówiono wydania nakazu zamurowania otworów okiennych w ścianie południowej budynku i likwidacji tarasu budynku remizy Ochotniczej Straży Pożarnej na działce nr [...] w [...] - uchylił decyzję organu I instancji w części objętej pkt 2 oraz w to miejsce, na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazał właścicielowi Gminie [...] zamurować na pełną grubość ściany, cegłą ceramiczną pełną na zaprawie cementowo wapiennej wszystkie otwory okienne w ścianie południowej budynku remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w [...], położonego na działce nr [...] w [...], w granicy z działką nr [...], w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r.
Organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A. i L. I. z dnia 2[...] sierpnia 1995r., a jego przedmiotem w myśl wskazań wiążącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, jest wyłącznie kwestia legalności okien istniejących w ścianie południowej budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w [...], zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości J.. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "Skarżąca kwestionuje w tym postępowaniu tylko jeden element budynku, tj. nielegalnie wybudowane w ostrej granicy okna i tylko w odniesieniu do tej kwestii mogły wypowiadać się w sprawie z jej wniosku - organy i Sąd Wojewódzki." [...]WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie przed organem I instancji w zakresie wykonania robót względem dobudowanego do remizy OSP w [...] garażu. WSA w K. prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1563/14 oddalił skargę w zakresie tego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że Prezydium Rady Narodowej w [...] wydało decyzję z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak: [...], którą udzielono zgodę na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowej remizy strażackiej OSP w [...]. Budynek remizy powstał w latach 1966-1969, a następnie w latach 1970-1973 dobudowano na wschodniej części budynku piętro z dwoma otworami okiennymi w ścianie budynku. W 1993 r. do remizy dobudowano garaż. Porównując plan, będący integralną częścią decyzji Prezydium, ze stanem aktualnym należy wskazać na przebieg granic pomiędzy działką, na której projektowany był budynek OSP, a działką ówcześnie należącą do G. H..
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, przebieg tej granicy nie jest zgodny z jej rzeczywistym położeniem w terenie. Budynek OSP uwidoczniony na planie załączonym do powyższej decyzji posadowiony jest w miejscu wskazanym na rysunku planu, natomiast wymiary podane na planie pozostają w sprzeczności z zastosowaną skalą. Ponadto do pierwotnie projektowanego obiektu dobudowano w jego wschodniej części piętro z dwoma oknami zlokalizowanymi w południowej ścianie budynku. Tym samym, mając na uwadze wykładnię prezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 8 kwietnia 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 754/96, należy uznać, iż przedmiotowy obiekt remizy, będąc wzniesionym niezgodnie z pozwoleniem na budowę, został wybudowany bez pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie do likwidacji samowoli należy stosować - z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - przepisy ustawy uprzednio obowiązującej, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Na ten przepis wskazał także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, zapadłym w niniejszej sprawie. Organ przytoczył brzmienie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. i zaznaczył, że przepis ten należy wykładać w łącznie z art. 40 tej ustawy.
Organ podkreślił, że w tych okolicznościach zadaniem organu nadzoru budowlanego jest zbadanie i rozważenie, czy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę oraz czy powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ ustalił, że działki nr [...] i [...] w [...] nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi natomiast na to, że inwestor przed rozpoczęciem budowy uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę ww. remizy należy wskazać, że obiekt znajdował się w dacie budowy na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju, jak przedmiotowy budynek. W odniesieniu do przedmiotowego obiektu brak jest zatem możliwości zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na treść wydanego uprzednio w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, należy uznać za przesądzone w sprawie, że przedmiotowe okna zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Z uwagi na aktualne posadowienie obiektu i bieżący przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], przedmiotowy budynek, a w szczególnie ściana południowa z oknami, może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, tj. dla każdorazowych właścicieli działki nr [...]. [...]WINB podniósł przy tym, że decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność zachodzi w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym jest, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego konieczność taka w sprawie niniejszej nie zachodzi. Przede wszystkim L. I., począwszy od dnia [...] sierpnia 1995 r. domaga się trwałego zastawienia otworów okiennych w ścianie południowej budynku, wskazując na uciążliwości związane z ich ulokowaniem. Usytuowanie okien w ścianie remizy znajdującej się w granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] niewątpliwie godzi w podstawowe prawa właścicielskie przysługujące właścicielce działki nr [...], tj. L. I.. Obecność okien w ścianie granicznej powoduje brak możliwości zagospodarowania sąsiedniej działki uniemożliwiając np. budowę w jej granicy innego obiektu budowlanego. Związany zaleceniami wyroku WSA z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1563/14, [...]WINB dokonał zatem ponownie całościowej i dogłębnej analizy przedmiotowej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, konkludując iż wskazane w sentencji niniejszej decyzji roboty budowlane są adekwatne do celu jakiemu mają służyć - likwidacji samowoli budowlanej i jej skutków.
Obecnie obowiązujące przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane - w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie wykluczają możliwości posadowienia budynków w granicy z sąsiednią działką (§ 12). Wobec powyższego [...]WINB skorzystał z kompetencji reformatoryjnych i w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. orzekł o zamurowaniu istniejących otworów okiennych w ścianie południowej w celu doprowadzenia obiektu OSP w [...] do stanu zgodnego z przepisami. Organ zaznaczył, że art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i wydanie nakazu rozbiórki nie może być stosowane w niniejszej sprawie, albowiem poprzez zamurowanie otworów pełną cegłą ceramiczną ograniczone zostanie negatywne oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią
Rozważając kwestie sposobu wypełnienia otworów okiennych południowej ściany remizy organ wskazał, że nakazanie zamurowania otworów okiennych bezbarwnymi pustakami dopuszczonymi do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 883) spełniałoby wymóg odporności ogniowej określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie, a w szczególności w Dziale VI - Bezpieczeństwo pożarowe, jednak z uwagi na ingerencję w prawa właścicielskie L. I. do sąsiedniej działki, nakaz taki byłby niewystarczający dla ochrony prawnej każdorazowych właścicieli działki nr [...].
Jednocześnie organ podkreślił, że nakaz zamurowania okien cegłą ceramiczną nie powoduje naruszenia przepisów rozporządzenia w zakresie dostępu światła dziennego. Pomieszczenia przedmiotowego budynku, w których należy zamurować okna nie są bowiem pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.
Organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] stanowi własność Gminy [...], a przedmiotowy obiekt remizy strażackiej jest zarządzany przez OSP, która jednak nie posiada prawa do dysponowania tą nieruchomością w rozumieniu art. 3 punkt 11 ustawy Prawo budowlane W związku z tym nie jest możliwe nałożenie nakazu wykonania robót budowlanych na OSP w [...]. Decyzja taka byłaby bowiem obarczona wadą niewykonalności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ podniósł przy tym, że istota dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej.
Zatem jeżeli w sprawie prowadzonej przez organ odwoławczy występują podmioty, którym zapewniono czynny udział także w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a przedmiot sprawy pozostaje tożsamy, to nie można mówić o naruszeniu zasady dwuinstancyjności w sytuacji wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych na podmiot, który nie był zobowiązany do ich wykonania na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
W odniesieniu do pisma L. I. z dnia 18 września 2015 r. organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż A. I. nie jest właścicielem sąsiedniej działki nr [...] w [...], a tym samym nie przysługuje mu status strony w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym nie wystosowano do niego zawiadomienia o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, natomiast pismo informujące o ustaleniach [...]WINB oraz przyczynach niedoręczenia decyzji kończącej postępowanie zostało wystosowane do A. I. równolegle z wydaniem niniejszej decyzji.
Odnosząc się do wniosku dowodowego OSP w [...] z dnia 18 września 2015 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W aktach [...]WINB znajduje się adnotacja urzędowa z dnia 25 września 2015 r., znak: [...], sporządzona na okoliczność rozmowy telefonicznej z P. C. - inspektorem prowadzącym w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego postępowanie znak: [...], zakończone wydaniem ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...]. Z treści tej adnotacji wynika, iż w aktach prowadzonego przez GINB postępowania brak jest materiałów, które pozwoliłyby ustalić przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w [...] w roku 1965 r. Również prowadzona korespondencja ze Starostwem Powiatowym w [...] nie doprowadziła do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] w [...] w dacie budowy remizy OSP. Z tych też powodów podnoszone przez OSP w [...] okoliczności zostały przesądzone zapadłymi w sprawie wyrokami, którymi związany jest organ odwoławczy na mocy art. 153 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę wszystkie aspekty sprawy [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję w części objętej pkt 2 i orzekł jak wskazano powyżej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze Gmina [...] domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie § 4, § 5 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
L. I. w skardze na powyższą decyzję zakwestionowała nie tyle podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie, lecz niektóre jego motywy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie organowi sporządzenia uzasadnienia odpowiadającego prawu i stanowi faktycznemu, z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przeze nią w treści skargi, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podkreśliła, że zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem decyzji organu odwoławczego co do nakazania zamurowania na pełną grubość ściany, cegłą ceramiczną pełną na zaprawie cementowo wapiennej wszystkich otworów okiennych w ścianie południowej budynku remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r. Zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...] położonymi w [...] oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, polegające na pominięciu podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących przebiegu granicy między działką nr [...] i nr [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie. O oddalenie skargi Gminy [...] wnosiła też L. I..
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku przytoczył stan faktyczny niniejszej sprawy, a także powołał się na art. 153 p.p.s.a. oraz wydane w tej sprawie wyroki tegoż Sądu i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał, że z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Prezydium Rady Narodowej w [...] wydało decyzję z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak: [...], którą udzielono pozwolenia na budowie przedmiotowej remizy strażackiej. Zarówno powyższa decyzja, jak i zatwierdzona nią dokumentacja budowlana, których brak było w zasobach archiwalnych, zostały pozyskane w toku postępowania administracyjnego z innych źródeł, a walor dowodowy tych dokumentów nie był kwestionowany. Budynek remizy powstawał w latach 1966-1969, a następnie w latach 1970-1973 - a więc w kontynuacji budowy tego obiektu - dobudowano na wschodniej części budynku piętro z dwoma otworami okiennymi, nieprzewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Dopiero znacznie później, bo w 1993 r., do remizy dobudowano garaż z tarasem, bez pozwolenia na budowę. Ustalenia dotyczące okresu budowy budynku remizy i dobudowy garażu z tarasem znajdują odzwierciedlenia w materiałach zgromadzonych w aktach administracyjnych. Nie budziło przy tym kontrowersji na żadnym etapie rozpatrywania sprawy, że budowę remizy zakończono na długo przed 1 stycznia 1995 r. Dokładny moment zakończenia dobudowy do budynku remizy garażu z tarasem nie ma natomiast znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak bowiem wynika m.in. z "Projektu technicznego dokończenia budowy budynku garaży remizy OSP w [...]" autorstwa mgr inż. arch. W. M., czy dostępnych fotografii, w tej części obiektu brak okien w ścianie południowej. Analizując plan realizacyjny, będący integralną częścią decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1965r., organ odwoławczy wskazał na przebieg granicy pomiędzy działką, na której projektowany był budynek OSP w [...], a działką ówcześnie należącą do G. H., podając iż jest on niezgodny ze stanem aktualnym, a następnie stwierdzając również, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przebieg tej granicy nie jest zgodny z jej rzeczywistym położeniem w terenie.
Wskazał ponadto, że budynek OSP w [...], uwidoczniony na planie załączonym do powyższej decyzji, posadowiony jest w miejscu wskazanym na rysunku planu, natomiast wymiary podane na planie pozostają w sprzeczności z zastosowaną skalą.
Sąd podniósł, że wbrew twierdzeniom L. I., z ustaleń organu odwoławczego nie wynika, że w dacie wydania decyzji Prezydium z dnia [...] sierpnia 1965 r., przebieg granicy pomiędzy działką, na której miał zostać wzniesiono budynek remizy, a nieruchomością z nią sąsiadującą, był inny niż obecnie. Z ustaleń tych wynika jedynie, że plan będący załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę - a więc nie mapa ewidencyjna - odzwierciedlał inny przebieg granicy. Takie ustalenie, po porównaniu planu z dostępnymi w aktach administracyjnych mapami z ewidencji gruntów, znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale. Plan ten został poddany przez organ odwoławczy negatywnej ocenie skoro stwierdził on, że tak oznaczony przebieg granicy nie jest zgodny z jej rzeczywistym położeniem w terenie. Ów plan, będący integralną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę, został poddany krytyce przez organ odwoławczy, co dotyczyło odzwierciedlonych w nim wymiarów budynku, które z uwzględnieniem zastosowanej skali, nie oddają rzeczywistego stanu rzeczy.
W ocenie Sądu odmiennych ustaleń niż poczynione wyżej, nie można upatrywać w zdaniu znajdującym się w zupełnie innej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie rozważając, na datę orzekania, sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami organ odwoławczy podał, że "... z uwagi na aktualne posadowienie obiektu i bieżący przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], przedmiotowy budynek remizy OSP, a w szczególnie ściana południowa z oknami może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, tj. dla każdorazowych właścicieli działki nr [...] w [...]." Powyższe zagadnienie należało rozważać na datę orzekania, a zatem takie wskazanie organu odwoławczego nie budzi zastrzeżeń.
Sąd podniósł, że rację ma skarżąca, że w aktach administracyjnych poza planem realizacyjnym brak jakikolwiek innych dokumentów, zwłaszcza dokumentów urzędowych, obrazujących zmieniony przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami względem tego, który przedstawiono na mapie z ewidencji gruntów przedstawionej przez Łucję I.. O ile rzeczywiście wadliwości zaskarżonej decyzji, a w szczególności uchybienia wymogom z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., można upatrywać w tym, że dostępne w aktach administracyjnych dokumenty urzędowe wskazujące przebieg granicy nie zostały w uzasadnieniu powołane jako dowód ustaleń, to jednak same ustalenia organu są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale. Także z ustaleń branych pod uwagę w wyrokach sądowych wynika, że ściana południowa z oknami została wzniesiona w granicy z nieruchomością sąsiednią.
Sąd uznał za niezasadny zarzut Gminy co do tego, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając kwestii przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w [...]. Ustalenie takie zostało bowiem dokonane i znajduje potwierdzenie w dokumentach urzędowych korzystających z waloru przewidzianego w art. 76 § 1 k.p.a. Materiał ten był już dostępny w aktach administracyjnych przy poprzednich kontrolach sądowych wydanych w sprawie decyzji, co skutkowało prezentacją w wyroku z dnia z dnia 28 listopada 2013r., sygn. akt II OSK 1525/12, oceny prawnej dotyczącej stosowania art. 37 albo 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w konkretnym stanie faktycznym sprawy. Zdaniem Sądu nie można uznać, że wskazywane przez Gminę [...] ustalenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. stanowią o zmianie stanu faktycznego i upoważniają do odstąpienia od przewidzianego w dyspozycji art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania wyrażonymi w wyrokach sądów administracyjnych.
W uzasadnieniu powyższej decyzji GINB podał: "W tym miejscu należy wskazać na przebieg granicy, w dacie wydania kontrolowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1965 r., znak: [...], pomiędzy ówczesną działką ewidencyjną w [...], na której zaprojektowano sporny budynek remizy strażackiej, a działką oznaczoną jako " [...]." z mapy sytuacyjnej sporządzonej w skali 1:500 wynika bowiem niejednolity (nieregularny) przebieg powyższej granicy. Na wysokości projektowanej remizy granica pomiędzy ówczesnymi działkami przebiegała w odległości ok. 5 m od południowej ściany planowanego budynku". Cytowane ustalenia nie są czynione na podstawie nowych dowodów, w tym pozyskanych ze Starostwa Powiatowego lub innych źródeł, niedostępnych już wcześniej w aktach niniejszej sprawy. GINB dokonuje ich bowiem na podstawie planu realizacyjnego, uznawanego za integralną część decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1965r. o pozwoleniu na budowę, który to plan został uwzględniony i poddany trafnej krytyce przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie.
Nie jest zatem tak, jak twierdzi w skardze Gmina [...], że kwestia przebiegu granicy nie była przedmiotem rozważań w dotychczasowych postępowaniach. Dodatkowo nie można też przyjąć, że GINB czyniąc cytowane ustalenia, bazował na nowych dowodach.
Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że przebieg granicy w dacie wydania decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r., nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż dostateczną przesłanką uznania, że budynek remizy powinien być traktowany jako wzniesiony niezgodnie z przepisami, w tym pozwoleniem na budowę, jest fakt dokonania jego nadbudowy o jedną kondygnację na części parteru, czego nie obejmowała zatwierdzona dokumentacja. W takim przypadku bez znaczenia dla procesu rozstrzygania o legalności okien w ścianie południowej budynku remizy jest fakt, że tak usytuowane okna uwzględniał projekt budowlany, gdyż obiekt zrealizowano niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Jak wynika z art. 41 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz.46) pozwolenie na budowę obiektu budowlanego traci ważność, jeżeli samowolnie odstąpiono od istotnych warunków pozwolenia.
Istotnym warunkiem pozwolenia na budowę jest bryła obiektu budowlanego, w tym liczba kondygnacji i kubatura budynku. Już w wyroku NSA w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 754/96, wskazano, iż przedmiotowy obiekt remizy, będąc wzniesionym niezgodnie z pozwoleniem na budowę, został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Analogiczne stanowisko zaprezentowano także w późniejszym wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, z którego wynika ponadto wiążąca ocena prawna, dotycząca stosowania w sprawie art. 37 albo art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji, w ślad za oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, do której odwołuje się następnie uzasadnienie prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1563/14, organ odwoławczy zawarł trafne i wystarczające rozważania w kwestii przyczyn braku przesłanek do stosowania w sprawie niniejszej nakazu rozbiórki na podstawie ww. art.
37. Żadna z rozpoznawanych skarg nie zawiera polemiki z tymi rozważaniami i nie zmierza do wykazania zasadności wydania w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki budynku remizy wyłącznie z powodu usytuowania okien w południowej ścianie granicznej. Sąd zwrócił dodatkowo uwagę na fakt, że w świetle trafnych tez, prawidłowo powołanej przez organ odwoławczy uchwały składu NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, dla uznania, że budowa remizy nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma znaczenia nie tylko fakt wydania wcześniej dla takiego obiektu pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1965 r., ale także okoliczność, że działka nr [...] w [...], zgodnie z późniejszym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszarów wiejskich gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] marca 1993 r. nr [...], poz. [...]), obowiązującym od dnia 17 lutego 1993 r. do [...] grudnia 2003 r., znajdowała się w terenie usług, oznaczonym symbolem B45U, przewidującym takie zagospodarowanie.
Sąd podniósł dalej, że stosując się do zaleceń wynikających w obu wyżej wskazanych wyroków, uchylając decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2009 r., w zakresie objętym pkt 2 tej decyzji i orzekając w to miejsce, na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., o obowiązku właściciela nieruchomości Gminy [...] zamurowania na pełną grubość ściany, cegłą ceramiczną pełną na zaprawie cementowo wapiennej, wszystkich otworów okiennych w ścianie południowej budynku remizy OSP w [...], położonego na działce nr [...] w [...], w granicy z działką nr [...], w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r., organ odwoławczy rozważył i uzasadnił zarówno wybór takiego właśnie środka, jak i powody nałożenia obowiązku na podmiot nie będący inwestorem. Co do obowiązku zamurowania otworów okiennych cegłą ceramiczną pełną, a nie luksferami lub innym podobnym materiałem Sąd wskazał, że chociaż nie wszystkie wywody organu odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe, to wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Istotnym jest bowiem, że decydując o likwidacji naruszających przepisy skutków samowolnej realizacji budynku w granicy organ odwoławczy słusznie dążył do maksymalnego ograniczenia negatywnego oddziaływania przedmiotowej budowy na nieruchomość sąsiednią. W tym zakresie trafnie uwzględnił wnioski i zarzuty właścicielki nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] oraz wyeksponował jej interes prawny, czego wymaga art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Organ zasadnie podkreślił, że usytuowanie okien w ścianie remizy znajdującej się w granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] godzi w uprawnienia przysługujące L. I.. Nakazując zmurowanie okien cegłą pełną dostrzegł prawidłowo, że obecność okien w ścianie granicznej powoduje brak możliwości zagospodarowania sąsiedniej działki na analogicznych zasadach, tj. przez budowę na tym odcinku w granicy innego obiektu budowlanego. Bez znaczenia dla przywrócenia stanu zgodności z przepisami prawa w tym zakresie jest to, że działka L. I. jest już aktualnie zabudowana, albowiem z prawa własności wynikają uprawnienie do zmiany istniejącego zagospodarowania, podziału i zbycia nieruchomości albo jej części, w tym pod zabudowę mieszalną lub użytkową.
Nieruchomość L. I. ma zaś taki kształt i obszar, które wskazane inwestycje oraz rozporządzenia prawem umożliwiają. Akceptując stanowisko organu odwoławczego, jako przesądzające o dokonanym wyborze sposobu doprowadzenia obiektu remizy do zgodności z przepisami na odcinku granicznym, Sąd zwrócił dodatkowo uwagę na fakt, że powierzchnia okien w ścianie południowej budynku remizy jest znaczna, a użycie luksferów, względnie podobnych materiałów budowlanych przepuszczających światło, nie może zastąpić funkcjonalnie okien. Luksfer jest kształtką budowlaną wykonaną ze szkła, służącą do wypełniania konstrukcji ściennych lub stropowych. Może być wykonany ze szkła przezroczystego lub barwionego, o powierzchni gładkiej lub wzorzystej. Ma znaczną przepuszczalność światła, sięgającą ponad 60%. Niemniej jednak z uwagi na to ograniczenie i inne właściwości fizyczne (brak możliwości penetracji wzrokowej), czy stałość zespolenia ze ścianą, w prawie budowlanym ściana z luksferami uznawana jest za ścianę pełną, którą co do zasady można zlokalizować w odległości 3, a nie 4 m od granic (§12 ust.1 rozporządzenia o warunkach technicznych).
Dla obiektu posiadającego ścianę wypełnioną luksferami nie przeprowadza się badania spełnienia przesłanek określonych w § 13 ww. rozporządzenia co do tak wypełnionych otworów, które to regulacje stosuje się w przypadku okien. Jak bowiem wynika wprost z § 13 ust. 1 pkt 1 oraz 2, normującego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów w sposób gwarantujący naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, wprowadza on jako istotny parametr wysokość przesłaniania, a ta jest mierzona od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Kolejna przesłanka, którą należy spełnić w myśl §13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ma związek z regulacją § 57 i 60. Jednakże również § 57, normujący oświetlenie dzienne pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, odnosi się do okien.
Natomiast § 60 rozporządzenia nie ma w sprawie znaczenia, gdyż dotyczy czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, oraz pokojów mieszkalnych. Nakaz zamurowania okien cegłą pełną, a nie luksferami nie jest zatem dla właściciela budynku mniej korzystny z punktu widzenia powyższych przepisów. Niezależnie od tego oświetlanie pomieszczeń z luksferami w ścianie granicznej remizy po zmierzchu i w porze nocnej może stanowić niepożądane źródło immisji świata na cudzą nieruchomości, której niwelacja nie zależy od właściciela takiej nieruchomości, co również bez uzasadnienia i podstaw godzi w jego prawa.
Ponadto istnienie ściany zabudowanej luksferami granicy działki powoduje niemożność czynienia użytku z ich funkcji doświetlającej, gdyż jej realizacja nie jest możliwa bez stałego utrzymywania luksferów w czystości. Wykonanie takich zbiegów wymagałoby zaś niedopuszczalnej ingerencji w cudzą przestrzeń. Z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego wynika m.in., że obiekt budowlany należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zapewniając warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego, odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej, poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, a nadto użytkować go w sposób zgodny z przeznaczeniem oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
Wskazane wyżej okoliczności przesądzają zdaniem Sądu o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia oraz powodują, że nie mają znaczenia dostrzegane uchybienia, polegające na powierzchowności i dowolności innych wskazań organu odwoławczego na temat wyboru materiałów służących zabudowaniu istniejących okien w ścianie południowej remizy. W tym zakresie, z uwagi na brak szczegółowych wyjaśnień, budzi zastrzeżenia stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że nakazanie zamurowania otworów okiennych bezbarwnymi pustakami dopuszczonymi do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 883) spełniałoby wymóg odporności ogniowej określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, a szczególności w Dziale VI - Bezpieczeństwo pożarowe. Zważyć należy, że w ścianie południowej przedmiotowego budynku znajduje się znaczna liczba okien.
Ściana ta jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, w której dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany (§ 232 ust. 6 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono wyliczeń ani powierzchni ściany południowej, ani powierzchni tam znajdujących się i okien. Budzi też zdaniem Sądu zastrzeżenia stwierdzenie organu odwoławczego, że w świetle § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, pomieszczenia przedmiotowego budynku remizy, w których należy zamurować okna, nie są pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, co wiąże ogólnikowo ze specyfiką działalności ochotniczej straży pożarnej. W tym zakresie brak ustaleń co do tego, jakie jest przeznaczenie poszczególnych pomieszczeń w budynku remizy, a nadto wyjaśnień na czym polega owa specyfika działalności ochotniczej straży pożarnej.
We wskazanym zakresie zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 107 §1 i 3 k.p.a. Niemniej jednak biorąc pod uwagę funkcję ścian z luksferów lub podobnych materiałów, jaką jest doświetlanie pomieszczeń, a nie zapewnienie spełnienia wymogów z § 13 rozporządzenia i § 59 rozporządzenia, należy wskazać na treść § 58 rozporządzenia, w myśl którego nawet w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi dopuszczalne jest oświetlenie wyłącznie światłem sztucznym. Nie jest zatem tak, że tylko przy zabudowaniu otworów okiennych w południowej ściany remizy luksferami albo podobnym materiałem jest możliwe użytkowanie pomieszczeń w tym budynku, nawet gdyby miały one charakter pomieszczeń kwalifikowanych, jako przeznaczone na stały lub czasowy pobyt ludzi.
Dodatkowo należy też mieć na uwadze, że w związku z treścią wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12, przedmiot niniejszego postępowania został zasadniczo ograniczony i zawężony w taki sposób, że czynienie szczegółowych ustaleń związanych z legalizacją budynku remizy, w tym uwzględnienie przeznaczenia i zgodności z przepisami tam znajdujących się pomieszczeń, przekracza jego ramy.
W ocenie Sądu brak podstaw do uznania, że narusza prawo nałożenie na Gminę [...], jako właściciela terenu inwestycji i tam wzniesionego budynku remizy, obowiązków objętych rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. W tym zakresie organ odwoławczy respektował zarówno ocenę prawną, jak i zalecenia co do dalszego toku postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1563/14. Na podstawie zgromadzonych dowodów Sąd uznał za wykazane, że w związku ze znacznym upływem czasu od daty wszczęcia postępowania tylko takie rozstrzygnięcie zapewnia decyzji wykonalność, co jednak nie pozbawia inwestora, którym jest OSP w [...], statusu strony postępowania.
Sąd wskazał dalej, iż nie budzi zastrzeżeń pominięcie udziału w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji A. I., wobec ustalenia, że wyłączną właścicielką sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji działki nr [...] jest L. I.. W przedmiotowej sprawie A. I. posiada jedynie interes faktyczny, który nie upoważnia go do bycia stroną postępowania.
Skargą kasacyjną L. I. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., które skutkuje nieważnością niniejszego postępowania, albowiem w rozpoznawanej sprawie w składzie orzekającym WSA w Krakowie, który wydał zaskarżony wyrok z dnia 9 lutego 2016 r. zasiadała sędzia Aldona Gąsecka-Duda (spr.), która uczestniczyła także w wydaniu wcześniejszego orzeczenia tegoż Sądu w sprawie, tj. wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r., II SA/Kr 1158/11, którym to wyrokiem oddalono skargę L. I. na decyzję [...]WINB z dnia [...].04.2011 r. [...], a który to wyrok został następnie uchylony wyrokiem NSA z dnia 28.11.2013 r. sygn. II OSK 1525/12 wraz z decyzją [...]WINB z dnia [...].04.2011 r. [...].
Tym samym należy stwierdzić, że przy rozpoznaniu ponownej skargi skarżącej na decyzję [...]WINB, wydanej w następstwie uchylenia wcześniejszej decyzji ww. wyrokiem NSA z dnia 28.11.2013 r., zaistniała przesłanka wyłączenia ww. sędzi ex lege z orzekania w tej sprawie, która zakończyła się wydaniem zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku z dnia 9 lutego 2016r.
Skarżąca podniosła, iż jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny dojdzie do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, to uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji będzie konieczne bez możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
W sytuacji uznania, iż nieważność postępowania w niniejszej sprawie nie zachodzi, Sądowi I instancji zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi kontroli pod względem zgodności z prawem, a także zgodności z przepisami postępowania administracyjnego zaskarżonej decyzji administracyjnej organu odwoławczego i stwierdzenie, że ustalenia organu odwoławczego przedstawione w jego uzasadnieniu są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale, mimo, iż Sąd I instancji sam zauważa uchybienia organu administracyjnego w tym zakresie, co powinno skutkować uchyleniem uzasadnienia decyzji [...]WINB w [...] z dnia [...] września 2015 r. zgodnie z żądaniem skarżącej,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez WSA w Krakowie, że [...]WINB w [...] słusznie pozbawił A. I. praw strony w niniejszym postępowaniu.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że w niniejszej sprawie zachodzą wątpliwości co do obiektywizmu podjętego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji skoro w jego wydawaniu jako sprawozdawca brała udział sędzia, która orzekała też w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1158/11 zakończonej wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., uchylonym przez NSA wyrokiem z dnia 28.11.2013 r., sygn. akt II OSK 1525/12.
Skarżąca stwierdziła, że zgadza się w pełni z rozstrzygnięciem podjętym przez organ odwoławczy. Nie zgadza się jednak z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji nie poddał uzasadnienia zaskarżonej decyzji wystarczającej kontroli. Sąd dokonał oceny uzasadnienia zaskarżonej decyzji niejako nadinterpretując to co w niej wskazano. Co więcej - sam ustala rzeczywistą wadliwość zaskarżonej decyzji i uchybienia wymogom art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a jednak stara się je wytłumaczyć, a nawet odmiennie od organu zinterpretować. Skarżąca wskazała w tym miejscu na stwierdzenie Sądu I instancji, że plan będący załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę odzwierciedlał inny przebieg granicy. Takie ustalenie według Sądu wynika z porównania planu z dostępnymi w aktach administracyjnych mapami ewidencji gruntów i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale.
Sąd wobec tego uznał, że plan ten został poddany przez organ odwoławczy negatywnej ocenie skoro twierdził, że tak oznaczony przebieg granicy nie jest zgodny z jej rzeczywistym położeniem w terenie. Tymczasem organ odwoławczy stwierdził, że porównał plan ze stanem aktualnym, ponadto, że budynek posadowiony jest w miejscu wskazanym na rysunku planu, natomiast wymiary podane na planie pozostając w sprzeczności z zastosowaną skalą. Skarżąca podniosła, że chce jasnego, jednoznacznego odzwierciedlającego stan faktyczny i prawny, określenia przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] ze wskazaniem za NSA (wyrok 28.11.2013 r., II OSK 1525/12), że budynek remizy wybudowano w "ostrej granicy" z działką skarżącej. Organy bowiem używając różnych terminów dla określenia przebiegu tej granicy i usytuowania budynku OSP względem granicy skarżącej próbują wykazać jej inny, nieprawdziwy przebieg.
Istotnym, zdaniem skarżącej, uchybieniem było także zaakceptowanie przez Sąd pozbawienia A. I. przez organ praw strony. A. I. od [...] kwietnia 1977 r. pozostaje ze skarżącą w związku z małżeńskim i wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Co prawda działka nr [...] formalnie należy wyłącznie do skarżącej, jednak dom na tej działce, a także wszystkie inne inwestycje wybudowała wspólnie z mężem, z którym na tej działce mieszka. Ponadto nabyła wraz z mężem przyległe do swojej działki inne nieruchomości, które obecnie tworzą ogrodzoną całość. A. I. dotychczas aktywnie uczestniczył w niniejszym postępowaniu. Skarżąca podkreśliła, że w sprawach, gdzie badana jest kwestia inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia, interesem prawnym może legitymować się nie tylko ten podmiot, który posiada tytuł prawny do działki bezpośrednio graniczącej z terenem, na którym posadowiona jest stwarzająca uciążliwość inwestycja, ale także podmiot, który posiada tytuł prawy do nieruchomości położonej w strefie oddziaływania tej uciążliwości. A. I. posiada natomiast tytuł prawny do działki nr [...]i [...], którą kupił wraz ze skarżącą.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania - OSP w [...], powołując się m.in. na okoliczności dotyczące budowy "[...]" i zgodę Pani H. na budowę tego budynku w granicy działki z otworami okiennymi.
Skarżąca L. I. złożyła pismo procesowe w związku z otrzymanym pismem uczestnika postępowania OSP w [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Po pierwsze, chybiony jest zarzut dotyczący nieważności postępowania, o jakim mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Celem instytucji wyłączenia sędziego jest realizacja konstytucyjnego prawa obywateli do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Żadna z sytuacji przewidzianych w tym przepisie nie zachodzi w niniejszej sprawie. W szczególności, sędzia Aldona Gąsecka-Duda, będąca w składzie orzekającym, który wydał zaskarżony wyrok z dnia 9 lutego 2016r., sygn. akt II SA/Kr 1529/15 nie brała udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia tj. w wydaniu orzeczenia zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Tym samym sędzia nie podlegała wyłączeniu w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1529/15 z mocy art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarżąca upatruje nieważności postępowania sądowoadministracyjnego w tym, iż w składzie Sądu wydającego wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1529/15 i wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1158/11 uczestniczyła sędzia Aldona Gąsecka-Duda. Jednak przepis art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie dotyczy takiej sytuacji. Nie jest także trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Z tych względów przypomnieć należy, iż zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej jest rezultatem przeprowadzenia przez ten sąd kontroli administracji publicznej. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. Pamiętać też należy, iż przepis art. 151 p.p.s.a. (powołany przez Sąd pierwszej instancji), podobnie jak i art. 145 § 1 p.p.s.a. łączą sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu.
Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p. p. s. a. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji jest jasne, zrozumiałe i nawiązuje w dostateczny sposób do podstawy materialnoprawnej decyzji, a dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena postępowania administracyjnego nie nosi znamion dowolności. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, potwierdza proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu tak w zakresie zgodności z prawem materialnym jak i przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu wyroku przepisy regulujące rozpatrywany stan faktyczny i wyjaśnił, dlaczego w tej konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Stan faktyczny przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji jest wystarczający dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej ani w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma wypowiedzi organu i Sądu pierwszej instancji, że przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] był inny niż istniejący aktualnie. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na plan stanowiący integralną część decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1965r. i stwierdził, że przebieg tej granicy nie jest zgodny z rzeczywistym jej położeniem w terenie, budynek OSP w [...] uwidoczniony na tym planie posadowiony jest w miejscu wskazanym na rysunku planu, ale wymiary podane na planie pozostają w sprzeczności z zastosowaną skalą. Wprawdzie organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji stanowisko, że "z uwagi na aktualne posadowienie obiektu i bieżący przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], przedmiotowy budynek, a w szczególnie ściana południowa z oknami, może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, tj. dla każdorazowych właścicieli działki nr [...]", to jednak nie oznacza to, że organ stwierdził, iż aktualny przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] jest inny niż istniejący niż w 1965r.
Organ odwoławczy jednoznacznie podkreślił, że usytuowanie okien w ścianie remizy, znajdującej się w granicy między działkami nr [...] i [...] godzi w podstawowe prawa właścicielskie przysługujące L. I. (właścicielki działki nr [...]). A zatem, organ II instancji, podobnie jak i organ I instancji, ustalił, że ściana budynku remizy posiadająca okna znajduje się w granicy między działkami nr [...] i [...] i ten fakt uzasadniał nałożenie na Gminę [...] obowiązku zamurowania wszystkich otworów okiennych w ścianie południowej budynku remizy znajdującej się w granicy z działką nr [...].
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez, zdaniem skarżącej, błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że [...]WINB w [...] słusznie pozbawił A. I. praw strony w niniejszym postępowaniu. Taki zarzut może podnieść wyłącznie osoba, której nie przyznano statusu strony (została pozbawiona statusu strony). Inne podmioty nie mogą skutecznie powoływać się na okoliczność, iż określony podmiot błędnie nie został uznany za stronę postępowania. W niniejszej sprawie A. I. nie wniósł skargi kasacyjnej, zaś L. I. nie może skutecznie podnosić zarzutu dotyczącego nieuznania A. I. za stronę postepowania.
Odnośnie argumentów podniesionych w odpowiedzi na skargę kasacyjną podkreślić należy, iż Gmina [...], ani uczestnik postępowania - OSP w [...] nie wnieśli skargi kasacyjnej, a zatem zarzuty podniesione w odpowiedzi na skargę kasacyjną L. I. nie mogły odnieść skutku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.