Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok NSA z 8 maja 2015 r., II OSK 2425/13

WyrokprawomocneNaczelny Sąd Administracyjny·8 maja 2015 r.

Powołane przepisy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rozpoznanie
w dniu 8 maja 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej
Sprawa
sprawy ze skargi kasacyjnej B. B. i B. B. w sprawie ze skargi B. B., B. B. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji
Skład
Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) del WSA Marek Wroczyński
asystent sędziego Anna Górska protokolant
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2769/12

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2769/12, po rozpoznaniu sprawy ze skarg B. B., B. B. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Burmistrz Miasta Darłowo w dniu [...] grudnia 2002 r. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek nr 96/26 i 96/36 w obrębie nr [...] w D. dla inwestycji polegającej na budowie budynku o funkcji usługowej (usługi nieuciążliwe, handlowo-gastronomiczne) wraz z wykonaniem pomieszczeń socjalno-bytowych na poddaszu.

Starosta Sławieński decyzją [...] czerwca 2005 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowego z pomieszczeniami socjalno-bytowymi na poddaszu na działkach nr 96/26 i 96/3 obręb nr [...] w D..

B. B. oraz B. B., właściciele lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku położonym przy ul. [...] na dz. nr 96/17 w D., wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla ww. inwestycji, ponieważ jej lokalizacja:

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z [...] stycznia 2006 r. znak [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. w uzasadnieniu wskazał, że projektowana inwestycja nie spełnia warunków rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a więc nie jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy oraz nie została uzgodniona z Gminą Darłowo.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2006 r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] stycznia 2006 r.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 914/06, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2006 r. została wyeliminowana z obiegu prawnego. Sąd uznał, że organ odwoławczy winien ponownie przeanalizować cały zabrany materiał w sprawie, wnioski i zarzuty stron, przedstawione przez nich dowody i argumenty, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać.

Rozpatrując ponownie sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2006 r. znak [...], uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] stycznia 2006 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że decyzja Starosty rażąco narusza prawo oraz że przybliżenie budynku i jego usytuowanie, po analizie naturalnego naświetlenia, nie powodują skutków społeczno-gospodarczych, których nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności.

Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2007 r. znak [...], wydaną w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił własną decyzję z [...] listopada 2006 r. i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] stycznia 2006 r.

Wyrokiem z 14 czerwca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 569/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2007 r. znak [...]. Uchylając decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydaną w trybie art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, iż wydana ona została z naruszeniem wymienionego wyżej przepisu. Organ nie zajął się bowiem zawartymi w skardze zarzutami. Wręcz przeciwnie zupełnie je pominął i przyjął własną koncepcję rozstrzygnięcia sprawy, uznając, iż zachodzi niewykonalność decyzji, a więc istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyraził też pogląd, iż "warunkiem skorzystania przez organ administracji z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości a więc uznania za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi jak i wskazanej w niej podstawy prawnej".

Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1575/07.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi B. B., B. B. i P. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2006 r. i wyrokiem z 16 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 662/09, uchylił zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2006 r. Uchylając decyzję organu odwoławczego Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, 77, art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ odwoławczy rozpatrując ponownie odwołanie inwestorów nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 914/06. Sąd uzasadniając to rozstrzygnięcie przytoczył, że organ pierwszej instancji stwierdzając nieważność pozwolenia na budowę ustalił, że budynek został zlokalizowany na działkach nr 96/26 i 96/36 w D., od strony budynku mieszkalnego przy ul. [...], który stanowi współwłasność B. B., B. B. i P. B., w taki sposób, że ściana budynku inwestorów, w której są okna i drzwi znajduje się na granicy działek inwestorów, a okapy wystają poza granice działki. Pomiędzy działką przy ul. [...] a działkami inwestorów jest ciąg pieszo-jezdny, który stanowi nieruchomość gminną. Inwestorzy nie uzyskali zgody gminy na zaprojektowanie okien i drzwi w ścianie od strony tej nieruchomości. Wysokość projektowanego budynku wynosi, według projektu, 9,93 m od poziomu terenu, a wobec tego stosowanie do § 13 ust. 1 rozporządzenia, wysokość przesłaniania istniejącego budynku przy ul. [...], który ma okna na wysokości 1,2 m od poziomu terenu przez projektowany budynek wynosi 8,73 m, co oznacza, że odległość pomiędzy budynkiem inwestorów a budynkiem przy ul. [...] powinna wynosić 8,73 m., z tym że z uwagi na to, iż budynki te znajdują się w zabudowie śródmiejskiej odległość między budynkami może być pomniejszona, nie więcej jednak niż o połowę, tj. minimalna odległość wynosi 4,36 m (§ 13 ust. 4 powołanego rozporządzenia). Budynek inwestorów został usytuowany w taki sposób, że największa odległość od budynku przy ul. [...] wynosi 6,1 m, a najmniejsza odległość wynosi 3,8 m. Ponadto pozwolenie na budowę zostało wydane niezgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, stwierdził, że warunek określony w § 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia został zachowany, co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy "Analizy naturalnego naświetlenia" dotyczącej budynku przy ul. [...]. Natomiast kwestia sprzeczności z przepisami w zakresie zagospodarowania przestrzennego odnosi się do planowanego przeznaczenia pomieszczeń w budynku. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy odniósł się jedynie do zarzutu naruszenia § 13, a nie uzasadnił dlaczego nie został naruszony § 12 tego rozporządzenia i czy naruszenie tego przepisu jest rażące, przy czym stanowisko organu odwoławczego sprowadza się do stwierdzenia, że usytuowanie budynku inwestorów nie wpływa znacząco na warunki doświetlenia pomieszczeń na piętrze istniejącego budynku przy ul. [...]. Nie został jednocześnie określony charakter działki rozdzielającej (nr 96/30) działki inwestorów od działki, na której jest budynek przy ul. [...], która określona jest jako "ciąg pieszo-jezdny", a na której istniała zabudowa gospodarcza. Nie zostało ocenione usytuowanie budynku inwestorów w stosunku do wszystkich działek sąsiednich z planowaną inwestycją, pomimo że otwory okienne, według projektu budowlanego, znajdują się nie tylko w ścianie na granicy z działką nr 96/30.

Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1968/09.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z [...] kwietnia 2011 r. znak [...] uchylającą decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] stycznia 2006 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie ustalił wszystkich stron postępowania, nie wyjaśnił statusu działki nr 96/30 i ograniczył się do rozpatrzenia sprawy tylko co do zarzutów podnoszonych przez wnioskodawców.

Po przeprowadzonym postępowaniu Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z [...] września 2011 r. znak [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r.

Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2012 r. znak [...] powyższe rozstrzygnięcie zostało w trybie odwoławczym również uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W tym przypadku organ odwoławczy wskazał na konieczność uznania za stronę postępowania właścicieli działki nr 96/29 znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z [...] maja 2012 r. znak [...], na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c/ Prawa budowanego, ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] września 2012 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołań B. B. i B. B., E. W., M. W., od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] maja 2012 r. znak [...], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek B. B. i B. B., nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. B. i M. B. pozwolenia na budowę budynku usługowego z pomieszczeniami socjalno-bytowymi na poddaszu na działkach nr ewid. 96/26 i 96/36, obr. [...] w D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oraz w dalszej części, co należy rozumieć pod pojęciem rażącego naruszenia prawa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), według stanu na dzień wydania badanej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego inwestor powinien dołączyć powyższe dokumenty do wniosku o pozwolenie na budowę.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestorzy E. W. i M. B. wraz z wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2005 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (tj. działkami nr ewid. 96/26 i 96/36) na cele budowlane. Ponadto do swojego wniosku dołączyli decyzję Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r. znak [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku o funkcji usługowej (usługi nieuciążliwe, handlowo-gastronomiczne) wraz z wykonaniem pomieszczeń socjalno-bytowych na poddaszu na działkach nr ewid. 96/26 i 96/36, obr. [...] w D..

Organ zaznaczył, że analiza projektu budowlanego wykazała, iż projektowany budynek (dziesięciobok o nieregularnym kształcie) został zlokalizowany w granicy działek nr ewid. 96/26 i 96/36, ścianami, w których zaprojektowano otwory okienne i drzwiowe. Z kolei okapy, lukarny oraz konstrukcja dachu przedmiotowego budynku są wysunięte poza granice działek nr ewid. 96/26 i 96/36 i przewieszone nad działkami nr ewid. 96/30 i 96/45 (ciągi pieszo-jezdne), stanowiącymi własność Gminy Miasta Darłowo.

Następnie, stwierdził, że wprawdzie inwestorzy nie złożyli oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością inwestycyjną (działkami nr ewid. 96/30 i 96/45) na cele budowlane (decyzja Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r. ustalała warunki zabudowy jedynie dla działek nr ewid. 96/26 i 96/36), to jednak Burmistrz Miasta Darłowo w piśmie z [...] sierpnia 2009 r. znak [...], wyraził zgodę na przewieszenie okapów i balkonów zaprojektowanego budynku nad działkami gminnymi nr ewid. 96/30 i 96/45.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ stopnia podstawowego niewątpliwie dopuścił się naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, to jednak stwierdzone uchybienia nie noszą znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Trudno bowiem uznać, że z powodu stwierdzonych wyżej wadliwości kontrolowana decyzja zaprzecza zasadom praworządności. Co prawda w analizowanym przypadku z całą pewnością doszło do nieprawidłowości, tym niemniej ich skutki zostały niejako konwalidowane ("zniwelowane") wskutek okoliczności zaistniałych po wydaniu kontrolowanej decyzji (następcza zgoda Burmistrz Miasta Darłowo wyrażona w piśmie z [...] sierpnia 2009 r.).

Dalej, organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W tym zaś kontekście organ wskazał, że analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby sporna inwestycja naruszała w sposób rażący ustalenia decyzji Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r. znak [...], o warunkach zabudowy. Z całą pewnością nie można zarzucić rażącego naruszenia co do wysokości zabudowy do kalenicy (wymagana maksymalna – 10 m; projektowana – 9,87 m), co do wysokości okapu (wymagana minimalna – 6,0 m; projektowana – 6,20 m) oraz co do charakteru zabudowy (zabudowa zwarta, dachy wysokie).

Tym niemniej, organ odwoławczy uznał, że kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego została wydana z naruszeniem pkt 2d ww. decyzji Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r., który nakładał na inwestorów obowiązek uzgodnienia na roboczo projektu budowlanego w Urzędzie Miejskim w D., Referat Planowania Przestrzennego i Inwestycji. W aktach sprawy brakuje wymaganego uzgodnienia projektu budowlanego na dzień wydania badanej decyzji Starosty Sławieńskiego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że Burmistrz Miasta Darłowo w piśmie z [...] sierpnia 2009 r. znak [...], wyraził zgodę na przewidziane w projekcie usytuowanie okapów i balkonów nad działkami gminnymi nr ewid. 96/30 i 96/45, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ dodał, że stosownie do opracowanej w 1997 r. koncepcji urbanistyczno- architektonicznej terenu przyległego do ulic [...] w D., na działkach nr ewid. 96/30 i 96/45 (poprzednio 96/37), graniczących ze sporną inwestycją, przewidziano ciąg pieszo-jezdny. Nadto wedle zapisów powyższej decyzji o warunkach zabudowy, zabudowa po obrysie działek inwestycyjnych (nr ewid. 96/26 i 96/36), była dopuszczalna, gdyż zakładała ona zabudowę zwartą szeregową.

Jednocześnie organ nie podzielił stanowiska skarżących, że sporne przedsięwzięcie narusza w sposób rażący ustalenia powyższej decyzji o warunkach zabudowy, w części dotyczącej przeznaczenia zaprojektowanego budynku, wskazując, że zapisy tejże decyzji nie są precyzyjne w tym zakresie "(...) zakaz zabudowy nowych obiektów mieszkaniowych lub zawierających miejsca wczasowe/noclegowe/ (...) Dopuszczalna realizacja hotelu ogólnodostępnego. Podstawowym warunkiem jest zapewnienie ogólnodostępności usług na tym terenie".

Oceniając naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, pkt 2d decyzji Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r., w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przez pryzmat przesłanek rażącego naruszenia prawa, organ stwierdził, iż naruszenia są bezsprzeczne, tym niemniej skutki analizowanych uchybień nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania. Organ przypomniał że Burmistrz Miasta Darłowa wyraził następczą zgodę na przewieszenie balkonów i okapów nad działkami gminnymi nr ewid. 96/30 i 96/45, stanowiącymi ciąg komunikacyjny.

Ponadto, organ odwoławczy, wskazał, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przywołał przepis § 12 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, według stanu na dzień wydania badanej decyzji, oraz stwierdził, że z treści tych przepisów wynika jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości, że dotyczą one sytuowania budynków na działce budowlanej graniczącej z inną działką budowlaną. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika natomiast, że teren spornej inwestycji (dz. nr ewid. 96/26, 96/36), od strony południowej, wschodniej i zachodniej graniczy z działkami, stanowiącymi ciąg komunikacyjny (nr ewid. 96/30, 96/45), które z całą pewnością nie były i nie są działkami budowlanymi. Oznacza to, iż § 12 rozporządzenia nie miał w tym przypadku zastosowania. Organ zaznaczył nadto, że z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "działka budowlana", zarówno w przywołanym rozporządzeniu, jak i w ustawie – Prawo budowlane, dopuszczalne jest posłużenie się dla ustalenia jego znaczenia definicjami tego pojęcia przyjętymi w innych aktach prawnych. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zważywszy na przyjęty na gruncie tych aktów prawnych zakres znaczenia tego pojęcia, w ocenie organu, przyjąć należy, że "działka budowlana" w rozumieniu § 12 rozporządzenia to każda działka gruntu, na której możliwa jest realizacja obiektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.

Ponadto, organ podniósł, że ściana północna zaprojektowanego budynku będąca ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych jest usytuowana w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ewid. 96/29 i przylega do ściany bez otworów okiennych i drzwiowych istniejącego budynku, a zatem spełnia wymagania, o których mowa w § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził także, że zaprojektowana inwestycja z całą pewnością nie narusza rażąco § 13 przywołanego rozporządzenia, który stanowi, iż odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczanymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń – co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłaniającego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Wskazał, że z analizy naturalnego naświetlenia, znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż dolna krawędź okna w południowej ścianie budynku usytuowanego na działce nr ewid. 96/17 przy ul. [...], najbardziej narażonego na ponadnormatywne przesłanianie, znajduje się na wysokości 1,20 m od poziomu terenu. Biorąc pod uwagę, że wysokość zaprojektowanego budynku wynosi ok. 9,87 m, to wysokość przesłaniania, istniejącego budynku na działce nr ewid. 96/17 przy ul. [...] przez zaprojektowany budynek, stanowi 8,67 m (9,87 m – 1,20 m). Oznacza to, że odległość pomiędzy tymi budynkami powinna wynosić 8,67 m, podczas gdy odległość od ściany z ww. oknem w istniejącym budynku do projektowanego budynku wynosi 9,5 m. Co więcej, zaznaczył, iż sporna inwestycja spełnia wymagania dotyczące nasłonecznienia, o których mowa w § 60 rozporządzenia. Powyższe potwierdza analiza nasłonecznienia znajdująca się w projekcie budowlanym, z której wynika, że "Obiekt projektowany zarówno w dniu 21 marca jak i 21 września powoduje zacienienie budynku istniejącego po godzinie 13.00 na wysokości dolnej krawędzi okna (rys. nr [...] i 5). Do godziny 13.00 projektowany budynek nie ma wpływu na nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych w budynku istniejącym".

Ponadto, organ nadzoru podniósł, że zgodnie z dyspozycją § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia budynki mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej zaliczają się do kategorii zagrożenia ludzi ZL. Z treści opisu technicznego wynika jednoznacznie, że część usługowa projektowanego obiektu budowlanego zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, zaś część mieszkalna do kategorii ZL IV (patrz opis techniczny – s. 10). Stosownie natomiast do § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległość miedzy zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli (zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL), nie powinna być mniejsza niż 8 m.

Stwierdził, że analiza projektu wykazała, iż ściana zewnętrzna zaprojektowanego obiektu budowlanego posiada klasę odporności ogniowej E I 30. Odległość pomiędzy zaprojektowanym budynkiem, a istniejącym, usytuowanym na działce nr ewid. 96/17, w linii prostopadłej wynosi 9,5 m. Wprawdzie odległość ta liczona pomiędzy narożnikiem północnym zaprojektowanego budynku, a południowym narożnikiem istniejącego budynku wynosi ok. 3,0 m, niemniej jednak jest to zbliżenie występujące na niewielkiej części budynków. Biorąc pod uwagę, że wskazane uchybienie § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy niewielkiej części spornego przedsięwzięcia budowlanego, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma ono charakteru rażącego naruszenia prawa.

Tym bardziej że, jak zaznaczył, w dniu 11 września 2006 r., rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, na mapie zagospodarowania terenu, stwierdził zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, pod warunkiem zastosowania w oknach zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 8 m od budynków sąsiednich kurtyn okiennych o klasie odporności ogniowej E 30. Zdaniem organu, wskazane naruszenie przepisów w zakresie dotyczącym ochrony przeciwpożarowej nie wpływa na bezpieczeństwo użytkowania zaprojektowanego budynku oraz budynku usytuowanego na sąsiedniej działce nr ewid. 96/17. Z punktu widzenia społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego uchybienia, bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że ww. opinia została sporządzona po wydaniu kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego. Istotny z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest natomiast fakt, że sporna inwestycja jest zgodna z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.

Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 121, poz. 1137 ze zm.), uzgodnienia wymaga m.in. projekt budowlany: budynku należącego do grupy wysokości: średniowysokie, wysokie lub wysokościowe, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV, ZL V; budynku niskiego zawierającego strefę pożarową o powierzchni przekraczającej 1000 m2, zakwalifikowaną do kategorii zagrożenie ZL III, obejmującą kondygnację nadziemną inną niż pierwsza. Podkreślił, iż budynki do wysokości 12 m zaliczane są do grupy budynków niskich (§ 8 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Zaznaczył, że wysokość zaprojektowanego budynku wynosi 10,0 m, co niewątpliwie kwalifikuje się on do tej kategorii budynków, powierzchnia zabudowy spornego budynku wynosi 122,62 m2, zaś jego powierzchnia użytkowa to 304,29 m2. Powyższe zaś oznacza, że zaprojektowany budynek nie wymagał uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej E. W., dotyczących kwestii wyliczenia kubatury projektowanego budynku i konieczności dokonania uzgodnienia projektu pod względem ochrony przeciwpożarowej, organ wyjaśnił, iż z projektu budowlanego wynika wprost, że kubatura tego budynku wynosi 984,97 m3. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczenia kubatury dokonanego przez projektanta. W odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ bada, czy zostało złożone oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Natomiast projektant ponosi pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem. Poza tym zaznaczył, że § 4 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, odnosi się do powierzchni strefy pożarowej wyrażonej w m2, a nie do kubatury, którą wylicza się w m3.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących B. B. i B. B., dotyczących naruszenia art. 7, 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ nadzoru wskazał, że organ stopnia wojewódzkiego dokonał pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz omówił je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności, Wojewoda Zachodniopomorski zbadał kontrolowaną decyzję organu stopnia podstawowego pod kątem zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (odwołując się przy tym do koncepcji zagospodarowania kwartału oznaczonego w planie symbolem B.24.UGHT oraz koncepcji urbanistyczno-architektonicznej), z przepisami ustawy – Prawo budowlane, przepisami rozporządzenia oraz przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod kątem ochrony przeciwpożarowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu stopnia wojewódzkiego spełnia wymagania, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a mianowicie uzasadnienie faktyczne zawiera wszystkie niezbędne elementy, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżących, Wojewoda Zachodniopomorski wykonał wskazania wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1968/09 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 662/09, tj. dokonał oceny decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r., pod kątem jej zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, spełnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa, jak również ustalił charakter i przeznaczenie działek nr ewid. 96/30 i 96/45, stanowiących własność Gminy Darłowo.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł także, że nie jest związany swoimi wcześniejszymi decyzjami z [...] marca 2006 r. znak [...] oraz z [...] stycznia 2007 r., albowiem zostały one uchylone.

Odnosząc się do argumentacji skarżących w zakresie niezgodności spornej inwestycji z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, ze względu na zbyt bliską odległość pomiędzy ścianami i oknami budynku istniejącego na działce nr ewid. 96/17 a projektowanym budynkiem, oraz niespełnienie przez inwestorów wymogów w zakresie warunków ewakuacyjnych, organ jeszcze raz podkreślił, iż w dniu 11 września 2006 r., rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, na mapie zagospodarowania terenu, stwierdził zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, pod warunkiem zastosowania w oknach zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 8 m od budynków sąsiednich kurtyn okiennych o klasie odporności ogniowej E 30. Ponadto analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby sporna inwestycja w sposób rażący naruszała § 245 ust. 1 pkt 2, § 256 ust. 3 oraz § 239 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W szczególności, cytowany przez skarżących przepis dotyczący długości wyjścia ewakuacyjnego odnosi się do budynków kategorii ZL V, podczas gdy zaprojektowany budynek zalicza się do budynków kategorii ZL III i ZL IV.

W odniesieniu do zarzutów M. W., organ wyjaśnił, że projektowana inwestycja z całą pewnością nie narusza w sposób rażący ustaleń wynikających z koncepcji stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r., o warunkach zabudowy. Koncepcja ta przewidywała zabudowę zwartą na tym terenie, co przy uwzględnieniu niewielkiej powierzchni działki inwestycyjnej wiązało się z koniecznością zaprojektowania budynku w ostrej granicy z sąsiednimi działkami.

Organ nadzoru stwierdził nadto, iż decyzja Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r., nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Rozpoznając sprawę Sąd wywodził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że decyzja Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. nr [...], nie jest dotknięta wadami nieważności, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że organy nadzorcze obu instancji prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłych pod sygn. akt VII SA/Wa 914/06 i VII SA/Wa 662/09. W tym zakresie nie można skutecznie postawić zarzutu, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozważył wszystkie kwestie związane z kształtem, wielkością i usytuowaniem przedmiotowego budynku, oraz kwestie związane z procedurą związaną z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności z punktu widzenia obowiązujących z w dacie udzielenia pozwolenia na budowę przepisów art. 35 ust. 1, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 12, 13, 271 rozporządzenia pod kątem przesłanki rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżących w tym zakresie nie można zarzucić zaskarżonej decyzji, że został wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ nadzorczy dokładnie wyjaśnił, z jakich względów uznał, że decyzja Starosty Sławieńskiego nie narusza rażąco ww. przepisów.

Skarżący winni mieć na względzie, że kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego również ostatecznych decyzji, co stanowi wyjątek od zasady ich trwałości sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Organ nadzorczy w takim postępowaniu nie rozpatruje sprawy co do istoty, lecz bada decyzję wyłącznie pod względem ewentualnego wystąpienia przesłanek nieważnościowych, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, ale kierując się ogólnymi regułami postępowania, o jakich mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ przeprowadzając postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji winien zatem ustalić stan faktyczny i prawny sprawy na datę wydania kontrolowanej decyzji, co w sprawie sprowadzało się do ustalenia rzeczywistej treści decyzji oraz ustalenia, czy przyjęte i zatwierdzone w niej rozwiązania projektowe są zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. W tego rodzaju postępowaniu, wbrew oczekiwaniom skarżących, organ nadzorczy nie może badać stanu faktycznego wynikłego w związku z wybudowaniem przedmiotowego budynku przy ul. Kotwicznej 8 w D., ponieważ nie należy to do istoty postępowania nieważnościowego, w którym oceniana jest wyłączenie decyzja pod kątem przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Dla tej oceny nie ma zupełnie znaczenia to, w jaki faktycznie sposób został zrealizowany przedmiotowy budynek, ponieważ taka ocena możliwa jest w zupełnie innym postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego.

Dokonując oceny działań w ww. zakresie Sąd stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, iż objęta postępowaniem nieważnościowym decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazał, że ocena rażącego naruszenie prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polega na zbadaniu, czy czynność zmierzająca do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (postanowienie). Przed stwierdzeniem nieważności postanowienia niezbędne jest zatem dokonanie oceny naruszenia jego podstawy prawnej jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze.

Oceniając kwestię związaną z posadowieniem przedmiotowego budynku w ostrej granicy działek Sąd wskazał, że organ nadzorczy zgodnie z wyrokiem o sygn. akt VII SA/Wa 662/09 ustalił jednoznacznie charakter drogi wewnętrznej jako działki rozdzielającej teren inwestycji od działek skarżących. Jak wynika z ustaleń organu droga ta stanowi ciąg pieszo-jezdny. Wskazania wymaga, że ustalenia w zakresie charakteru (przeznaczenia) działki nr 96/30 były przedmiotem sporu cywilnego zawisłego przed Sądem Rejonowym w Koszalinie w sprawie sygn. akt [...] i w apelacji od wyroku zapadłego w tej sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] przed Sądem Okręgowym w Koszalinie. W ww. sprawach sądy cywilne uznały, że działka nr 96/30 stanowi ciąg komunikacyjny, który miał służyć obsłudze powstającego w tym miejscu pasażu o charakterze usługowo-turystycznym. Sądy powszechne uznały, że nie bez znaczenia dla określenia przeznaczenia działki nr 96/30 miała koncepcja architektoniczno-urbanistyczna z 1998 r. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z wydaniem przez Sąd Okręgowy w Koszalinie prawomocnego wyroku z 18 czerwca 2009 r. sygn. akt [...], oddalającego apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie z 18 września 2008 r. sygn. akt [...], w związku z treścią art. 365 § 1 k.p.c. ustalenia ww. sądów powszechnych w zakresie przeznaczenia działki nr 96/30 wiążą Sąd Administracyjny w sprawie. Poza tym takimi ustaleniami związane są również strony postępowania. Z tego względu należy stwierdzić, że bezzasadny jest zarzut strony skarżącej jakoby działka nr 96/30 nie posiadała charakteru ciągu pieszo-jezdnego, skoro ta kwestia została wyjaśniona pomiędzy stronami postępowania w innych postępowaniach prowadzonych przed sądami powszechnymi. Nie ulega więc wątpliwości, że w zasadzie w sposób bezsporny Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, że działka nr 96/30 to ciąg pieszo-jezdny. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, że takie samo przeznaczenie ma działka nr 96/45, która jako działka o poprzednim nr 96/37 – została przeznaczona w ww. koncepcji jako ciąg komunikacyjny. Dla tej oceny nie ma też wpływu okoliczność, że na działce nr 96/30 została nielegalnie zrealizowana zabudowa, ponieważ fakt nielegalnej zabudowy części tej działki nie przesądza o zmianie przeznaczenia pozostałej jej części.

Powyższe ustalenia mają decydujący wpływ na prawidłowo dokonaną w zaskarżonej decyzji ocenę, że w sprawie nie można było doszukać się zastosowania § 12 rozporządzenia względem działek nr 96/30 i 96/45, bowiem odległości, o jakich mowa w § 12 dotyczą granicy z sąsiednią działką budowlaną, a takiego waloru nie posiadają przecież ww. działki. W takim stanie faktycznym i prawnym trudno jest więc mówić o jakimkolwiek naruszeniu § 12 ww. rozporządzenia. Sąd wskazał na wyjaśnienie kwestii przewieszenia balkonów i okapów nad działkami nr 96/30 i 96/45. W związku z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego takowe przewieszenie wymagało od inwestora tytułu do dysponowania ww. nieruchomościami na cele budowlane. Nie ulega wątpliwości, że w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy nie dysponowali ww. działkami na cele budowlane, a organ pomimo braku stosownego oświadczenia w tym zakresie udzielił pozwolenia na budowę. Nie bez znaczenia dla oceny rażącego naruszenia prawa w tym zakresie jest jednak fakt, że już po udzielonym pozwoleniu na budowę Burmistrz Darłowa wyraził zgodę na takie przewieszenie. Sąd wskazał, że w tym zakresie Burmistrz działał nie jako organ władzy publicznej lecz jako uprawniony reprezentant miasta, któremu przysługuje prawo własności do działek nr 96/30 i 96/45. Nie było wymagane wydanie zgody w formie aktu administracyjnego, tj. decyzji lub postanowienia, ponieważ w tym zakresie potrzebne było oświadczenie woli właściciela, tj. Gminy Miasto Darłowo, w której imieniu działał Burmistrz Miasta. Powyższe fakty mają istotny wpływ na ocenę, czy w sprawie ma miejsce rażące naruszenie prawa. Jak już wyżej wskazano, dla tej oceny istotne znaczenie mają trzy przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. O ile nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaszło oczywiste naruszenie prawa, to już mając na względzie charakter przepisu i racje ekonomiczne lub gospodarcze w sytuacji, gdy stosowna zgoda właściciela została wyrażona – nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z tej przyczyny obligowałoby organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50–51 Prawa budowlanego, którego celem jest przecież uzyskanie stanu zgodnego z prawem, co w sprawie miałoby polegać na uzyskaniu stosownej zgody właściciela ww. działek. Wobec uzyskania takiej zgody w trakcie trwającego postępowania nieważnościowego, prowadzenie w tym zakresie postępowania legalizacyjnego byłoby niecelowe, w szczególności z uwagi na racje ekonomiczne lub gospodarcze podyktowane w dużej mierze stabilnością obrotu prawnego, który tylko na zasadzie wyjątku może zostać podważony. Gwarantem owej stabilności jest przecież wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnej. Z tych względów, w wyniku wyrażenia zgody przez Burmistrza Miasta Darłowo doszło sanacji naruszenia prawa zaistniałego na tle art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Nie można również zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej jakoby planowana inwestycja powodowała naruszenie § 13 rozporządzenia. W tym zakresie z projektu budowlanego, w którym zawarto analizę nasłonecznienia sąsiednich działek nr 96/26, 96/36, 19/17 oraz analizę naturalnego naświetlenia ww. działek wynika, że przy uwzględnieniu wysokości 10 m, planowany budynek nie będzie powodował ponad normatywnego zacienienia sąsiedniej zabudowy. Należy mieć na względzie, że projektowana wysokość budynku wynosi do kalenicy 9,82 m. Z tego względu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził, że o naruszeniu § 13 rozporządzenia w sprawie nie może być mowy. Dla tej oceny nie ma zupełnie znaczenia to, jaka jest obecnie wysokość projektowanego budynku po wykonaniu robót budowlanych w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. W postępowaniu nieważnościowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający z decyzji o pozwoleniu na budowę i projektu budowlanego, a nie stan faktyczny wynikły ze zrealizowanych robót budowlanych. W tym zakresie skarżący nie przedstawili kontrdowodu, który miałby świadczyć o nieprawidłowościach wyliczeń zawartych w ww. analizach.

W zakresie ochrony przeciwpożarowej to trudno w zasadzie odnieść się do zarzutów stawianych przez skarżących a dotyczących braku uzgodnienia projektu pod względem zabezpieczeń przeciwpożarowych. Jak wynika z dokonanej kwalifikacji stref zagrożenia pożarowego dla budynku niskiego wyposażonego w strefy przeciwpożarowe o wielkości powierzchni poniżej 1000 m2 dla kategorii zagrożenia ZL III i ZL IV nie było wymagane w sprawie uzyskanie stosownego uzgodnienia. W zakresie zachowania odpowiednich odległości ścian pomiędzy projektowanym budynkiem a istniejącym sąsiednim budynkiem na działce nr 96/17, wskazania wymaga, że ściany tych budynków mogły zostać zaprojektowane zgodnie z prawem w odległości mniejszej niż 8 m. Wynika to wprost z przepisów § 271 rozporządzenia. Ponadto jak wynika z § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej w ramach uzgodnienia mogły zostać zastosowane inne zabezpieczenia niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych. W takim przypadku możliwe było zastosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, w przypadkach wskazanych w przepisach przeciwpożarowych. Nie ulega więc wątpliwości, że przepisy prawa przewidywały możliwość odstąpienia od warunków przewidzianych w § 271 ust. 1 rozporządzenia. Nie bez znaczenia jest fakt, że w sprawie (po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę) rzeczoznawca ds. przeciwpożarowych uzgodnił projekt budowlany pod warunkiem zastosowania właśnie takich rozwiązań zamiennych, a mianowicie wyposażenia otworów okiennych znajdujących się bliżej niż 8 m od budynków sąsiednich w kurtyny okienne o klasie odporności ogniowej E 30. Ponadto wskazania wymaga, że niedopuszczalne zbliżenie nie dotyczy płaszczyzny ścian obu budynków lecz ich narożników. Powyższe okoliczności, choć niewątpliwie oznaczają, że w sprawie doszło do naruszenia § 271 ust. 1 rozporządzenia, to jednak w trakcie postępowania strony postępowania nie wykazały, że zastosowanie takich rozwiązań przeciwpożarowych ma wpływ na pogorszenie stanu ochrony przeciwpożarowej istniejącego budynku. W związku z tym w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że powyższe naruszenie prawa ma charakter rażący, tym bardziej jak wyżej wykazano § 271 ust. 1 rozporządzenia nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, ponieważ przepisy dopuszczają odstępstwa od zawartych w tym przepisie wymagań przeciwpożarowych. Ponadto wbrew twierdzeniom strony skarżącej z projektu budowlanego nie wynika by projektowany budynek, który posiada kategorie zabezpieczenia pożarowego ZL III i ZL IV nie miał zapewnionej odpowiednio drogi ewakuacyjnej. Jak wynika z kontropinii p.n. "W sprawie zachowania warunków ochrony przeciwpożarowej w zakresie lokalizacji budynku na działce nr 96/26 w D. przy ul. Kotwicznej" długość dojścia ewakuacyjnego z najdalej oddalonego pomieszczenia wynosi ok. 24 m, podczas gdy z § 256 ust. 3 rozporządzenia wynika, że dla budynku ze strefą pożarową ZL III i ZL IV odległość ta winna odpowiednio wynosić 30 m i 60 m. Brak zatem podstaw do zakwestionowania w tym zakresie rozwiązań projektowych, które w odniesieniu do II piętra projektowanego budynku dotyczą strefy ZL IV – mieszkalnej. Z projektu budowlanego wynika, że II piętro budynku to poddasze przeznaczone na cele mieszkalne właścicieli budynku.

Jak wynika z powyższych ustaleń brak jest podstaw do stwierdzenia, że przy wydaniu przez Starostę Sławieńskiego decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, ponieważ z akt sprawy nie wynika by projekt nie został sprawdzony pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz nie posiadał wszystkich wymaganych prawem uzgodnień i opinii.

Nie można też skutecznie zarzucić, że ww. decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W sprawie projekt budowlany przewiduje realizację budynku usługowo-mieszkalnego z przewagą usług, tj. małej gastronomii i wynajmu pokoi. Z decyzji Burmistrza Miasta Darłowa z [...] grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy wynika jednoznacznie, że ta decyzja została wydana dla budynku o funkcji usługowej wraz z wykonaniem pomieszczeń socjalno-bytowych na poddaszu. Ponadto z decyzji tej wynika, że teren, na którym planowana jest inwestycja docelowo ma ulec przekształceniu na zespół usług gastronomiczno-handlowych i turystycznych; obowiązuje zakaz budowy nowych obiektów mieszkaniowych lub zawierających miejsca wczasowe, jednak możliwa jest na tym terenie realizacja hotelu ogólnodostępnego i podstawowym warunkiem jest zapewnienie ogólnodostępności usług na tym terenie. Skarżący winni mieć na względzie, że w sprawie przedmiotem jest budynek usługowo-mieszkalnym. Nie jest to więc nowy budynek mieszkaniowym, lecz budynek, w którym przewidziano funkcję małej gastronomii, pokoje pod wynajem i lokale mieszkalne na poddaszu. Co prawda ww. decyzja zakazuje realizacji nowych obiektów zawierających miejsca wczasowe, to w kolejnym zdaniu dopuszcza realizację takich miejsc noclegowych w ramach hotelu ogólnodostępnego oraz jednoznacznie wskazuje na ogólnodostępność usług. Nie wyklucza też możliwości realizacji obiektu budowlanego o charakterze mieszanym, tj. usługowo-mieszkalnego. W ocenie Sądu, nie można na podstawie funkcji terenu określonej w ww. decyzji o warunkach zabudowy jednoznacznie przesądzić, że na tym terenie nie jest możliwa funkcja mieszana, tj. usługowo-mieszkaniowa z przewagą usług, tj. małej gastronomi i wynajmu pokoi. Ponadto z projektu budowlanego wynika, że pozostałe warunki zabudowy dotyczące wysokości, zwartej zabudowy, dachu i wysokich walorów architektonicznych, o jakich mowa ww. decyzji o warunkach zabudowy zostały spełnione. Z tych względów brak jest podstaw do stwierdzenia, że Starosta Sławieński, udzielając pozwolenia na budowę, nie dokonał stosownych sprawdzeń, o jakich mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Oznacza to, że w tym zakresie nie można postawić skutecznego zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo też ocenił, że decyzja Starosty Sławieńskiego o pozwoleniu na budowę nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja ta bowiem została wydana przez właściwy organ (starostę), została wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do stron postępowania, tj. inwestorów, jej wykonanie nie prowadzi do wywołania czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

B. B., B. B. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparli na zarzutach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) – naruszeniu przepisów prawa materialnego i postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

  1. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyinego, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując oddaleniem skargi skarżących B. i B. B. z [...] października 2012 r. na decyzję Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] maja 2012 r. znak [...] – mimo naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżanej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. bezpodstawne i bezzasadne utrzymanie w mocy przez ten organ ww. decyzji organu l instancji w sytuacji, gdy Wojewoda Zachodniopomorski wydał ww. decyzję z [...] maja 2012 r. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej rozp. o war. techn. bud.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, przyjmując, iż wydanie przez Starostę Sławieńskiego decyzji z [...] czerwca 2005 r. nr [...], znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. B. i M. B. pozwolenia na budowę budynku usługowego z pomieszczeniami socjalno-bytowymi na poddaszu na działkach nr 96/26 i 96/36 w D. nie stanowiło rażącego, poważnego i oczywistego naruszenia § 271 ust. 1 rozp. o war. techn. bud.;
  2. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 151 p.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując oddaleniem skargi skarżących B. i B. B. z [...] października 2012 r. na decyzję Generalneoo Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] maja 2012 r. znak [...] – mimo naruszenia przez GINB w zaskarżanej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. bezpodstawne i bezzasadne utrzymanie w mocy przez ten organ ww. decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy Wojewoda Zachodniopomorski wydał ww. decyzję z [...] maja 2012 r. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – dalej Prawo budowlane, przyjmując, iż wydanie przez Starostę Sławieńskiego decyzji, o której mowa powyżej, nie stanowiło rażącego naruszenia ww. przepisów Prawa budowlanego wbrew temu, iż do wniosku o pozwolenie na budowę inwestorów E. i M. B. nie zostało załączone oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane, dotyczące działek o nr 96/30 i 96/45, położonych w pobliżu działek nr 96/26 i 96/36 (obręb nr [...], Darłowo), a organ wydał bezprawnie decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo że także te dwie pierwsze działki były objęte inwestycją, które to uchybienie nie może być sanowane przez późniejsze niż decyzja o pozwoleniu na budowę oświadczenie właściciela tych działek, przy czym dodatkowo nastąpiło tu naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż decyzja o pozwoleniu stała się wskutek tego uchybienia trwale niewykonalna, czego nie uznały organy administracyjne i Sąd I instancji;
  3. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując oddaleniem skargi skarżących B. i B. B. z [...] października 2012 r. na decyzję Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] maja 2012 r. znak [...] mimo naruszenia przez GINB w zaskarżanej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7, 77, art. 107 § 3 k.p.a., art. 84 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, czyli niewyjaśnienie pełne i wszechstronne wszelkich okoliczności sprawy oraz nieomówienie ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności okoliczności, podnoszonych przez skarżących w toku całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, dotyczących stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, ujętych w decyzjach organów administracyjnych, wydanych w tej sprawie, a także nieuwzględnienie dyrektyw płynących uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1968/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 662/09, zapadłych w niniejszej sprawie, jak również niewydanie postanowienia o dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej celem oceny, czy budynek, wzniesiony przez inwestorów, odpowiada przepisom z zakresu ochrony przeciwpożarowej, pomimo iż obowiązkiem organów administracyjnych było zbadanie – pod kątem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – okoliczności, które zostaną wymienione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, łącznie z obowiązkiem zbadania przez organy administracyjne naruszeń prawa materialnego w toku udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę;
  4. naruszenie prawa materialnego, tj.:
  1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w postaci naruszenia ww. przepisów Prawa budowlanego wbrew temu, iż do wniosku o pozwolenie na budowę inwestorów E. i M. B. nie zostało załączone oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane, dotyczące działek o nr 96/30 i 96/45, położonych w pobliżu działek nr 96/26 i 96/36 (obręb nr 2, Darłowo), a organ wydał bezprawnie decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo że także te dwie pierwsze działki były objęte inwestycją, które to uchybienie nie może być sanowane przez późniejsze niż decyzja o pozwoleniu na budowę oświadczenie właściciela tych działek, przy czym dodatkowo nastąpiło tu naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż decyzja o pozwoleniu stała się wskutek tego uchybienia trwale niewykonalna, czego nie uznały organy administracyjne i Sąd I instancji;
  2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 55, art. 59 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, iż nie doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów Prawa budowlanego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę, o której była mowa powyżej, była niezgodna z decyzją Burmistrza Gminy Darłowo z [...] grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy;
  3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z niezgodnością projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi i nieposiadaniem przez niego wszystkich wymaganych prawem uzgodnień i opinii, co stanowi naruszenie:

przy czym naruszenie ww. przepisu k.p.a. i ww. przepisów Prawa budowlanego oraz ww. przepisów wykonawczych nastąpiło poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów Prawa budowlanego i ww. przepisów wykonawczych (szczegółowy opis sposobu naruszenia tych przepisów znajduje się w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych).

Z uwagi na powyższe zarzuty, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 p.p.s.a. wnosili o:

  1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i:
  1. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

E. W. i M. B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie na ich rzecz solidarnie kosztów postepowania, w tym koztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (test jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznanie sprawy w granicach podstaw prawnych zarzutów wywiedzionych w skardze kasacyjnej wymaga wskazania na konstrukcję prawną zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej. Sankcja nieważności decyzji jest sankcją, która ma najdalej idące skutki prawne wobec jednostki, która na podstwie decyzji administracyjnej nabyła prawo. Przy jej zastosowaniu należy uwględniać dwie wartości: ochronę zasady praworządności w działaniu organu administracji publicznej i ochronę praw nabytych. Wartości te mają pełne oparcie w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Wartości te, które mogą pozostawać w konflikcie, wymagają kompromisu, który wynika z konstytucjynej zasady proporcjonalności. Zastosowanie zatem tak dolegliwej sankcji, jaką jest sankcja nieważności wymaga rozważenia stopnia naruszenia prawa.

W podstawach skargi kasacyjnej wywiedziono naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez brak złożenia oświadczenia przez inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działek nr 96/30 i 96/45. Przy ocenie stopnia naruszenia prawa należy zważyć, że domagający się stwierdzenia nieważności decyzji nie są właścicielami tych działek, a podejmują ochronę w imieniu Miasta Darłowo, której przedstawiciel ustawowy wyraził zgodę na to, że przewieszenia okapów i balkonów zaprojektowanego budynku wchodzą w granice działek Miasta Darłowo o nr ew. 96/30 i 96/45. Zgoda przedstawiciela ustawowego właściciela działek, jak i zakres wkroczenia w granice tych działek, które są traktem pieszym nie uzasadnia wyprowadzenia tak daleko idącej sankcji nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Wprawdzie zarówno art. 32 ust. 4 pkt 2, jak i art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane ustanawia normę prawną niebudzącą wątpliwości interpretacyjnej, stanowiąc "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie termu, kto: złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" (art. 32 ust. 4 pkt 2), "Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" (art. 33 ust. 2 pkt 2), to nie jest dopuszczalne, przy stosowaniu sankcji nieważności decyzji, pominięcie zakresu nie spełnienia tej przesłanki przy pozwoleniu na budowę. Zgoda właściciela oraz zakres przekroczenia prawidłowości oświadczenia złożonego przez E. B. i M. B. nie uzasadnia wyprowadzenia rażącego naruszenia art. 32 ust. 2 pkt 2, jak i art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dla oceny zasadności wywodzonych w tym zakresie podstaw kasacyjnych dotyczących przede wszystkim naruszenia regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), to należy podkreślić na podstawie założenia przyjęte w regulacji nadzwyczajnego trybu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przyjęte rozwiązanie przedmiotu tego postępowania – ustalenie ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa wyliczonego enumeratywnie w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rodzaje rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie: stwierdzenie nieważności, odmowa stwierdzenia nieważności, stwierdzenie niezgodności z prawem (art. 158 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) przesądza, że w tym trybie wyłączone jest merytoryczne rozpoznawanie sprawy. Ograniczenie przedmiotowe wyłącza dopuszczalność prowadzenia postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ograniczone do ustalenia czy decyzja została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego opiera się na ustaleniach stanu faktycznego przy wydaniu decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności. Tylko gdy z ustaleń faktycznych nie można wyprowadzić czy odpowiadają hipotetycznemu stanowi zapisanemu w normie prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia w decyzji, dopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego. W sprawie kwestia czy stan faktyczny odpowiada zapisanemu stanowi w przepisach powołanych w skardze kasacyjnej: § 12 ust. 1 pkt 1 i 2; § 12 ust. 3; § 112 ust. 1 pkt 1; § 271 ust. 1; § 245 ust. 1 pkt 2; § 256 ust. 3 wiersz 4, kolumna 3; § 68 wiersz drugi; § 239 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, było przedmiotem kilkakrotnej kontroli w prowadzonym od listopada 2005 r. postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Wykazano, że stan faktyczny w sprawie odpowiada stanowi zapisanemu w przepisach ustawy – Prawo budowlane i przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zasadnie Sąd wskazał, że nie można wyprowadzić rażącego naruszenia prawa, które uzależnione jest od podciągnięcia pod normę prawną stanu faktycznego będącego zaprzeczeniem hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w tej normie. Dotyczy to też zarzutu naruszenia § 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.). Brak usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia wadliwej kwalifikacji budynku co do strefy pożarowej i w konsekwencji wyprowadzenia rażącego naruszenia. Należy podkreślić, że to organ administracji publicznej ocenia materiał dowodowy pod względem, zgodnego z art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalenia stanu faktycznego. Organ administracji publicznej, obowiązany jest do oceny opinii biegłego, a zatem nie ma podstaw prawnych do przyjęcia związania opinią.

Nie ma podstaw do wyprowadzenia rażącego naruszenia prawa: art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w związku z art. 55, art. 59 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zasadnie w zaskarżonym wyroku Sąd przyjął, że pozwolenie na budowę mieści się w granicach decyzji o warunkach zabudowy. W okolicznościach sprawy, w której grunt został nabyty od Miasta Darłowo z przeznaczeniem takiej zabudowy, nie ma usprawiedliwionych podstaw faktycznych do ustalenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że przedstawiciel Miasta wyraził pełną aprobatę przedsięwzięcia, a dotyczyło to wyłącznie oceny zamierzenia z przeznaczeniem terenu.

Ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mieszczą się w zakresie ocen w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Tym samym zarzut naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny.

W zaskarżonym wyroku prawidłowo wywiedziono, że zasadnie organy nie stwierdziły nieważności decyzji Starosty Sławieńskiego z [...] czerwca 2005 r. nr [...], nie została bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można podzielić zasadności zarzutu wyprowadzonego w skardze kasacyjnej co do oparcia stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały". Brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nie powoduje niewykonalności decyzji zważywszy na wrażenie zgodny przez Miasto Darłowo na wykorzystanie przez przewieszenie okapów i balkonów, a nadto, że ochrona prawa własności przewidziana jest na drodze cywilnej (art. 151, art. 231 Kodeksu cywilnego). Zwłaszcza art. 151 Kodeksu cywilnego wymaga uwzględnienia dla oceny niewykonalności decyzji. Według art. 151 Kodeksu cywilnego: "Jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze".

W zaskarżonym wyroku Sąd nie naruszył art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie było bowiem podstaw do stosowania wobec zaskarżonej decyzji środków, o których stanowi art. 145 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.