Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 230/11 oddalił skargę K. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
W pierwotnie wydanym w sprawie K. K. wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 204/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpatrując skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, uznanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07 za niezgodny z Konstytucją.
Sąd wskazał, że sprawa dotycząca orzekania o istnieniu u K. K. choroby zawodowej powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie wydaną w następstwie decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. K. choroby zawodowej skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienionej w poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ sanitarny wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami art. 235¹ Kodeksu Pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych i narażenia zawodowego.
K. K. była przebadana w jednostce orzeczniczej I stopnia, lecz w czasie badań nie stwierdzono u niej objawów skórnych w kierunku choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, natomiast rozpoznano uogólnione kontaktowe zapalenie skóry w okresie remisji, skórę marmurkowatą i astmę oskrzelową oraz w wywiadzie (1998 r.) alergiczno - toksyczne zapalenie skóry uogólnione. Jednostka orzecznicza I stopnia biorąc pod uwagę dynamikę objawów chorobowych, tj. datę pierwszych udokumentowanych informacji o schorzeniach alergicznych z 1996 r. oraz fakt, iż od 1994 do 2000 r. K. K. prowadziła działalność gospodarczą związaną z handlem odzieżą, a przede wszystkim uwzględniając wyniki badań specjalistycznych, uznała w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Dodatkowo jednostka orzecznicza I stopnia w pismach wyjaśniających poinformowała, iż klinicznie nie neguje choroby alergiczno - toksycznej skóry, ale brak jest potwierdzonego związku pomiędzy objawami chorobowymi a narażeniem zawodowym. Pacjentka wniosła o ponowne przeprowadzenia badania, jednakże pomimo dwukrotnego wyznaczenia terminu, nie stawiła się do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Dalej organ I instancji podał, że wprawdzie K. K. pracując zawodowo mogła być narażona na kontakt z substancjami i preparatami chemicznymi, jednakże nie potwierdzono badaniami, że była na nie uczulona i że stwierdzone objawy chorobowe oraz zmiany alergiczno - toksyczne mają związek z tymi substancjami. Nie wykazano również, że K. K. była narażona w środowisku pracy na substancje, na które potwierdzono u niej testami alergologicznymi uczulenie, tj. eurycynę, lanolinę, kwas borny (test alergiczny z 1998r.), salicyny i niesteroidalne leki przeciwzapalne.
W toku postępowania nie wykonano testów naskórnych na alergeny kontaktowe ponieważ pacjentka podała, że po założeniu poprzednich testów wystąpiły u niej duszności. Ponadto w badaniu z 2005 r. poza marmurkowatością skóry nie stwierdzono żadnych odchyleń chorobowych skóry i pomimo, że jednostka orzecznicza nie neguje choroby alergiczno - toksycznej skóry, nie może jej powiązać z narażeniem na substancje, z którymi K. K. miała kontakt zawodowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji oraz dalszych pismach uzupełniających odwołanie K. K. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, podnosząc iż - wbrew twierdzeniu organu - istnieje ścisły związek przyczynowo - skutkowy między charakterem pracy a objawami chorobowymi.
Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), w związku z § 8 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że K. K. zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej w dniu 28 kwietnia 2005r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie, który po wykonaniu dochodzenia epidemiologicznego przesłał skierowanie na badania wraz z załącznikami. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie na podstawie przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego stwierdził, iż K. K. pracowała łącznie przez okres 21 lat i 3 miesiące, z tego przez okres 11 lat i 3 miesięcy jako sprzedawca artykułów przemysłowych, w tym chemikaliów.
W Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej prowadziła sprzedaż środków ochrony roślin (pestycydy, zaprawy nasienne), w Centralnej Składnicy Harcerskiej sprzedawała artykuły modelarskie (kleje, farby, sklejki, dykta itp.), w Przedsiębiorstwie Handlu Opałem i Materiałami Budowlanymi "[...]" S.A. prowadziła sprzedaż materiałów w opakowaniach jednostkowych zamkniętych dla budownictwa, w tym preparaty chemiczne, kleje, farby, impregnaty do ochrony powierzchni drewnianych, lepik i smołę stosowaną do celów izolacyjnych. K. K. została zbadana w kierunku choroby zawodowej w WOMP ZCLiP w Szczecinie i w dniu [...] lipca 2005 r. otrzymała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, ujętej pod poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. Podczas badania w Poradni Chorób Zawodowych WOMP ZCLiP w Szczecinie pacjentka skarżyła się na łzawienie oczu, duszność, ból w plecach.
Podawała, że dolegliwości pojawiły się ok. lat 70 - tych. W latach 1986-1988 w czasie pracy w Przedsiębiorstwie Handlu Opałem i Materiałami Budowlanymi w Szczecinie (obecnie "[...]" S.A. w Szczecinie), gdzie była zatrudniona jako sprzedawca pojawiła się wysypka na całym ciele, duszność i świąd. Następnie w latach 90 - tych okresowo występowały wysypki pęcherzyki oraz obrzęki rąk i nóg, duszność. Od kilkunastu lat jest leczona z powodu astmy oskrzelowej. Z przedstawionej kopii dokumentacji medycznej wynika, że w lipcu 1998r. była kierowana do szpitala z rozpoznaniem alergiczno -toksycznego zapalenia skóry. Do hospitalizacji nie doszło. W 1998 r. w testach alergologicznych wykazano uczulenie na lanolinę, eucerynę i kwas borny.
Ponadto jest uczulona na salicylany i niesterydowe leki przeciwzapalne. Wywiad rodzinny w kierunku schorzeń alergicznych jest ujemny. W badaniach specjalistycznych przeprowadzonych ww. Poradni Chorób Zawodowych rozpoznano skrzywienie przegrody nosa, alergiczny nieżyt nosa (badania laryngologiczne), uogólnione kontaktowe zapalenie skóry w okresie remisji i skórę marmurkowatą (badanie dermatologiczne), astmę oskrzelową, nietolerancję leków niesterydowych przeciwzapalnych i aspiryny, alergiczno - toksyczne zapalenie skóry (badanie alergologiczne). Jednakże podczas badania nie wykryto objawów skórnych w kierunku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Po dokonaniu analizy dokumentacji dotychczasowego leczenia, kart oceny narażenia zawodowego, uwzględniając dynamikę objawów chorobowych tzn. tego że pierwsze ślady informacji o schorzeniach alergicznych wynikają z dokumentacji w 1996r., od 4,5 roku pacjentka nie pracuje, a przedtem od 1994r. zajmowała się handlem odzieżą a przede wszystkim uwzględniając wyniki badań specjalistycznych, jednostka orzecznicza I stopnia wydała w dniu 4 lipca 2005 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenie skóry wymienionego pod pozycją 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych.
Organ odwoławczy podniósł, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi uwzględniając wniosek K. K. o wykonanie ponownych badań w kierunku choroby zawodowej, wyznaczył dwukrotnie termin badania w Instytucie, tzn. 19 września 2005r. oraz 28 listopada 2005r., na które strona nie zgłosiła się. W toku postępowania administracyjnego K. K. składała do organu szereg pism, w których kwestionowała orzeczenie lekarskie wskazując, iż badania alergologiczne wykonane były niezgodne z faktycznym stanem zdrowia, żądała wyjaśnienia różnic między treścią zapisów lekarza alergologa wynikających z przedłożonej przez nią dokumentacji lekarskiej uspołecznionej służby zdrowia, jak i indywidualnej specjalistycznej praktyce lekarskiej z lat 1996-2006, a dokumentacją zebraną w celu wydania orzeczenia lekarskiego przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP ZCLiP w Szczecinie, wskazała, iż nie jest możliwy wyjazd na badania do jednostki orzeczniczej II stopnia, albowiem: 1) musiałaby odstawić aktualne leczenie, któremu jest poddawana z uwagi na ostre objawy alergiczne, 2) obrzęk Quincke´go powstaje nawet od zapachu chemikaliów, 3) zakaz wyjazdu na badania został potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, wniosła o przeprowadzenie ponownych badań przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP ZCLiP w Szczecinie, wniosła o uznanie okresu pracy w firmie Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" S.A. w Szczecinie, jako okres pracy w narażeniu, albowiem miała bezpośredni kontakt ze środkami chemicznymi, ważąc i nasypując je klientom, kwestionowała staranność badania, stwierdzając, że nie dało ono rzeczywistego obrazu choroby, ponieważ przed badaniem niemożliwe było odstawienie leków ze względu na ciężki stan zdrowia,,skazywała, że zachodzi sprzeczność między dokumentacją leczenia alergiczno toksycznego zapalenia skóry przez lekarz specjalistę dermatologa J. B., w którym potwierdza rozpoznanie choroby zawodowej, a wydanym przez siebie jako późniejszy orzecznik badaniem specjalistycznym wprost zaprzeczającym chorobie zawodowej, wskazała, że błędnie ustalono w toku sprawy, iż przeprowadzone testy nie potwierdziły uczulenia na substancje chemiczne zawarte w preparatach wprowadzonych do obrotu, z którymi miała kontakt przy ich sprzedaży, podnosiła, że niezasadnie stwierdzono brak związku choroby z narażeniem, podniosła, że nie podjęto w toku sprawy starań w ustaleniu stanu faktycznego oraz wskazała, że okres pracy w narażeniu zawodowym wyniósł 17 lat, a nie jak ustalił organ 11 lat.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w celu wyjaśnienia zgłaszanych wątpliwości zwrócił się do Poradni Chorób Zawodowych WOMP ZCLiP w Szczecinie, która ustosunkowując, się do podniesionych przez stronę zarzutów, wyjaśniła m. in., że orzeczenie nr [...] zostało wydane w oparciu o wyniki konsultacji nie tylko alergicznej, ale również dermatologicznej, laryngologicznej i okulistycznej. Ponadto wskazano, że lekarz wydając orzeczenie oparł się na badaniu podmiotowym i przedmiotowym, konsultacjach specjalistycznych, analizie wywiadu zawodowego i dostarczonej przez pacjentkę dokumentacji. Na podstawie tych dokumentów nie stwierdzono bezpośredniego związku między narażeniem zawodowym, a obrazem klinicznym, które jest niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej. Odwołanie od ww. orzeczenia lekarskiego może być rozpatrywane tylko przez jednostkę orzeczniczą II stopnia tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi.
Poradnia zatem, po wydaniu orzeczenia, nie ma możliwości ponownego jego wydania, czy wykonania konsultacji z innymi lekarzami. Zaznaczono, że z dokumentacji medycznej wynika, iż nie ma przeciwwskazań do odbycia podróży do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, a przekazane przez pacjentkę kserokopie dokumentacji pulmonologicznej nie dotyczą jednostki chorobowej, z powodu której była kierowana do Poradni Chorób Zawodowych w Szczecinie. Pacjentka miała wyznaczone terminy badań w Instytucie w Łodzi, na które nie stawiła się. Czas pracy w narażeniu zawodowym został ustalony na podstawie oceny narażenia zawodowego sporządzonego przez organ sanitarny. Podniesiono, że w Poradni strona nie wykonywała żadnych testów alergicznych. Z dalszej części uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że w toku postępowania dowodowo - wyjaśniającego wystąpiono z pismem do Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" S.A. w Szczecinie o udzielenie informacji niezbędnych do oceny ryzyka zawodowego.
W odpowiedzi, wskazano, że K. K. pracując w przedsiębiorstwie nie miała bezpośredniego kontaktu ze środkami chemicznymi, ponieważ sprzedawane towary występowały w zamkniętych jednostkowych opakowaniach.
Po przedstawieniu stanu faktycznego, Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wyjaśnił, iż zgodnie z art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 852) kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia w/w objawów z ekspozycją na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Oznacza to, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzeń. Nie każda jednostka chorobowa, może zostać zatem uznana za chorobę zawodową. W niniejszym przypadku ten warunek formalny nie jest spełniony, bowiem jednostka orzecznicza medycyny pracy, będąca w jednostką organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych, nie rozpoznały u K. K. choroby zawodowej.
Podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie na podstawie zebranej dokumentacji stwierdził dalej, iż K. K. w okresie pracy zawodowej mogła być narażona drogami wziewnymi oraz poprzez styczność ze skórą na: środki ochrony roślin, środki owadobójcze, herbicydy, środki grzybobójcze, pestycydy, smołę, lepik, papę, płyty azbestowe, farby olejne, rozpuszczalniki do farb karbonitronowych, ksenonowych, ftalowych, farby nitro, oleje ftalowe, smary i oleje, kwas siarkowy, płyty pilśniowe, gumy, kleje oraz wiele innych związków chemicznych, albowiem jej praca polegała na przebywaniu w środowisku zagrożenia, na ważeniu, mierzeniu, mieszaniu i podawaniu klientom szkodliwych substancji. Jednak brak jest związku przyczynowo skutkowego rozpoznanej choroby z warunkami pracy, nie stwierdzono bezpośredniego związku między narażeniem zawodowym, a obrazem klinicznym, który jest niezbędny do rozpoznania choroby zawodowej.
Dalej organ wyjaśnił, że wykonując wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2009 r., sprawę rozpoznał w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wywiódł, iż na mocy § 11 ust. 1 rozporządzenia, badania diagnostyczne przeprowadzone u K. K. w 2005r. przez WOMP ZCLiP w Szczecinie, opisane w orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pozostają skuteczne. W myśl bowiem ww. przepisu rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób, wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczęcia postępowań pozostają skuteczne. Organ podał, że z uwagi na to iż strona nie skorzystała z prawa ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, jednostce orzeczniczej II stopnia za podstawę wydania decyzji przyjął orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz pismo stanowiące uzupełnienie opinii z dnia [...] lipca 2010 r. w którym wskazano, że stwierdzone zmiany skórne nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej.
Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy, jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych orzekając o chorobie zawodowej organ nie może zapomnieć, iż orzeczenie lekarza uprawnionego do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 Kpa w związku z art. 84 Kpa. Bez tego orzeczenia bądź sprzecznie z nim organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Opinie wydawane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpatrzenia choroby zawodowej mają walor opinii biegłego, wymienionej w art. 84 Kpa stanowiąc dowód w sprawie w rozumieniu art. 75 Kpa.
Oceniając wartość dowodową orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP ZCLiP w Szczecinie, organ stwierdził, iż spełnia ono wymogi określone w § 6 cytowanego rozporządzenia. Przyjęcie zatem za podstawę wydanej decyzji orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych, w tym do przyczynowego łączenia rozpoznawanych chorób z pracą zawodową wykonywaną przez poddanego badaniom pracownika, jest w pełni uzasadnione.
K. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego wniosła o jej uchylenie i uznanie roszczeń stwierdzenia choroby zawodowej. Zarzuciła, że decyzję oparto na przesłankach niezgodnych z przepisami prawa oraz ustaleniami wzajemnie wykluczającymi się. Podniosła, iż wykonując prace miała bezpośredni kontakt ze środkami toksycznymi negatywnie wpływającymi na zdrowie, co objawiło się u niej chorobami, a zatem istniał związek przyczynowy między warunkami pracy a jej schorzeniem. Ponownie zakwestionowała rzetelność przeprowadzonych badań, zarzucając, iż badania przeprowadzono bez koniecznego odstawienia wcześniej leków na wysypki skórne i duszności.
Ponadto w orzeczeniu lekarskim niezasadnie powołano się na testy alergiczne, których nie wykonano w toku postępowania. Poza tym uniemożliwiono jej ponowne przeprowadzenie badań w Szczecinie, pomimo tego, iż przedstawiła opinię lekarską potwierdzającą niemożliwość wyjazdu na badania do Łodzi. W jej ocenie pomiędzy ustaleniami lekarskimi zachodzi sprzeczność, albowiem w orzeczeniu nr [...] wskazywano w ogóle na brak cech alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, natomiast w opinii z dnia 24 października 2007 r. nie negowano klinicznie tej choroby, wskazując na brak związku przyczynowego z pracą zawodową. Podkreśliła, iż organ inspekcji sanitarnej stwierdził jednoznacznie, iż mogła być narażona na środki toksyczne.
Wobec tego skoro jej praca polegała na przebywaniu w środowisku zagrożenia, a choroby skóry nie zależą od substancji toksycznej ani od czasu ekspozycji na nie, zatem organy winny wziąć pod uwagę, że nawet krótkotrwałe zetknięcie z substancją może wywołać chorobę zawodową.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał opisany na wstępie wyrok, w pierwszej kolejności zauważając, iż organy administracji publicznej, mając na uwadze stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2009 r., prawidłowo oparły swoje decyzje na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r., a zatem obowiązywało w chwili wydania decyzji przez organ I i II instancji.
Sąd zaznaczył, iż rozporządzenie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo tego, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej zostało wszczęte w roku 2005. Stosownie bowiem do unormowania § 11 ust. 1 rozporządzenia, z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
Dalej Sąd wyjaśnił na gruncie ustawy Kodeks pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych znaczenie choroby zawodowej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, uznał za prawidłową ocenę narażenia zawodowego skarżącej, stwierdzając, iż skarżąca - pracując jako sprzedawca artykułów przemysłowych - była narażona przez ok. 11 lat na związki chemiczne tj. środki ochrony roślin, zaprawy nasienne, pestycydy, lepik, smołę, drewnochron, farby oraz kleje. Jak Sąd zauważył, powyższego ustalenia skarżąca nie kwestionuje, natomiast podważa orzeczenie lekarskie z dnia 4 lipca 2005 r. nr [...] stwierdzające brak istnienia podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych pozycja 18 pkt 1 tj. choroby skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia.
Odnosząc się do tego, Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniu skarżącej, nie można odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu wydanemu w 2005 r. z uwagi na znaczny postęp medycyny jaki nastąpił od dnia wydania orzeczenia lekarskiego.
W odniesieniu do oceny skuteczności orzeczenia lekarskiego należy mieć na uwadze uregulowanie prawne wynikające § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a nie kwestie medyczne. W przepisie tym przesądzono, iż orzeczenia wydane na podstawie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., które mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r., pozostają skuteczne. W świetle powyższego, w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, iż orzeczenie lekarskie nr [...] może stanowić podstawę wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. W skardze strona skarżąca podniosła również, iż przeprowadzone badania, które stanowiły podstawę wydania orzeczenia lekarskiego, wykonano nierzetelnie, wobec tego ich wynik nie dał prawdziwego obrazu choroby.
Mając na uwadze tak określony zarzut skargi, w rezultacie odnoszący się do merytorycznej treści orzeczenia, Sąd wyjaśnił charakter prawny orzeczenia lekarskiego i w jakim zakresie organ inspekcji sanitarnej jest nim związany. W pierwszej kolejności wskazał, iż organy administracji publicznej (jak i Sąd) nie posiadają wiedzy fachowej, specjalistycznej, wymaganej do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnieni lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia wydający orzeczenia lekarskie w przedmiocie choroby zawodowej.
Wobec tego organy nie mogą we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby i ustalenia czy mieści się ta choroba w wykazie chorób zawodowych, ani ingerować w merytoryczną treść orzeczenia (por. wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 2396/06 z 22 lutego 2007, LEX nr 318261). Tak więc zarzut skarżącej dotyczący nie przeprowadzenia wobec niej testów alergicznych w toku postępowania, a powołania się w orzeczeniu lekarskim na teksty wykonane jeszcze przed wszczęciem postępowania tj. w 1998 r. nie stanowi zdaniem Sądu o wadliwości tego orzeczenia, albowiem odnosi się do merytorycznych kwestii, co do których ani Sąd ani organ nie mogą się wypowiadać.
Sąd dodał, że również stanowisko skarżącej, iż badania powinny być wykonane po wcześniejszym odstawieniu leków na wysypki skórne i duszności nie może zostać zweryfikowane w postępowaniu sądowym, z uwagi na medyczny aspekt zgłoszonego zastrzeżenia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny dowodowej orzeczenia lekarskiego WOMP CLiP w Szczecinie nr [...] z dnia 4 lipca 2005 r. stwierdzając, że spełnia ono wymogi określone w § 6 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdziło brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, opierając się na dokonanej analizie dokumentacji dotychczasowego leczenia, kart oceny narażenia zawodowego oraz przy uwzględnieniu dynamiki choroby jak i wyników badań specjalistycznych.
Ponadto organ inspekcji sanitarnej wielokrotnie występował do WOMP ZCLiP w Szczecinie, w trybie § 8 rozporządzenia, o dodatkowe wyjaśnienie wątpliwości, na które istnienie wskazywała skarżąca w pismach kierowanych do organu. W rezultacie wyjaśniono wszelkie wątpliwości, co pozwoliło na wykluczenie zawodowego źródła choroby skarżącej. Ustalono przede wszystkim, iż przeprowadzone badania nie wykazały, aby skarżąca była uczulona na substancje z którymi miała kontakt podczas wykonywania pracy w warunkach szkodliwych, zaś w miejscu pracy nie była narażona na substancje, które wywoływały u niej uczulenie potwierdzone testami alergicznymi tj. eurycynę, lanolinę, kwas borny, salicyny i niesteroidalne leki przeciwzapalne.
Jednocześnie podkreślono, że pierwsze udokumentowane ślady informacji o schorzeniu alergicznym datuje się na 1996 r., a więc w okresie, w którym minęło już narażenie zawodowe na substancje tokstyczne tj. środki ochrony roślin, środki owadobójcze, herbicydy, środki grzybobójcze, pestycydy, smołę, lepik, papę, płyty azbestowe, farby olejne, rozpuszczalniki do farb karbonitronowych, ksenonowych, ftalowych, farby nitro, oleje ftalowe, smary i oleje, kwas siarkowy, płyty pilśniowe, gumy oraz kleje związane z wykonywaniem pracy w Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej (w latach 1972-1974), w Centralnej Składnicy Harcerskiej (w latach 1975-1976) oraz w Przedsiębiorstwie Handlu Opałem i Materiałami Budowlanymi "Węglobud" S.A.(w latach 1986-1988).
Natomiast w okresie 1994-2000, a więc obejmującym początki pojawienia się zmian alergiczno-tokstycznych, skarżąca prowadząc działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży odzieży była narażona na farby z ubrań, jednakże badania nie potwierdziły, iż na te farby była uczulona. W konsekwencji z uwagi na brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego objawów alergicznej choroby skóry z pracą zawodową, nie było podstaw by odmówić wiarygodności orzeczeniu lekarskiemu. Wobec tego Sąd stwierdził, iż orzeczenie lekarskie uzupełnione przez wyjaśnienia przedstawione na żądanie organu odpowiada prawu, gdyż spełnia warunki formalne, zostało należycie i wyczerpująco uzasadnione, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia oparto na analizie pełnego stanu faktycznego (tj. na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej - w tym przedłożonej przez skarżącą- oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych).
Sąd dodał, że wbrew twierdzeniu skarżącej, orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości, jest jednoznaczne i rzetelne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego orzeczenia i nie dopatrzył się wskazywanej przez skarżącą sprzeczności w ustaleniach placówki medycznej. Przytoczone zdanie z orzeczenia lekarskiego przez skarżącą, iż "obecnie nie ma objawów skórnych w kierunku alergicznego zapalenia skóry", pomimo nieprecyzyjności jego sformułowania, nie należy rozpatrywać w oderwaniu od całości uzasadnienia, które odnosiło się do braku stwierdzenia choroby zawodowej. W opinii alergicznej z dnia 27 października 2007 r. jednoznacznie wyjaśniono, iż nie jest klinicznie negowana choroba alergiczno-toksyczna skóry, a jedynie brak jest związku między zmianami skórnymi występującymi u skarżącej a pracą zawodową.
Orzeczenie lekarskie odnosi się do faktu nie spełnienia warunków upoważniających do nazwania schorzenia chorobą zawodową, a nie do istnienia bądź nie samego schorzenia klinicznie. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego, podczas przeprowadzonego badania alergologicznego i dermatologicznego rozpoznano u pacjentki m. in. alergiczno-toksyczne zapalenie skóry i uogólnione kontaktowe zapalenie skóry w okresie remisji oraz skórę marmurkowatą, jednakże pomimo tego nie stwierdzono istnienia choroby zawodowej, co oznacza, że nie dopatrzono się związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a rozpoznanymi objawami chorobowymi. Tak więc ta opinia alergiczna nie pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem lekarskim, a jedynie je uzupełnia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia, czyniąc zadość regułom postępowania administracyjnego. Wprawdzie skarżąca zakwestionowała orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Zachodniopomorskiego Centrum Leczenia i Profilaktyki w Szczecinie, która w trybie odwoławczym przesłała zebrany materiał dowodowy do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, jednakże pomimo wyznaczenia dwóch terminów badań, skarżący na żaden się nie zgłosił.
Nieuprawnione jest przy tym zdaniem Sądu stanowisko skarżącej, iż badania powinny zostać wykonane w miejscu jej zamieszkania przez lekarza delegowanego z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, albowiem żaden przepis prawa takiej możliwości nie przewiduje. A ponadto wniosek taki nie został złożony w toku postępowania administracyjnego. Wobec tego skoro orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa, a w aktach brak jest przeciwdowodów, które mogłyby te orzeczenie podważyć, zatem oznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne, jednakże stosowanie tego zapisu według skarżącej w sposób bezkrytyczny, w obliczu podniesionych organ odwoławczy był związany stanowiskiem wyrażonym w tym orzeczeniu i nie mógł orzec w sposób sprzeczny z nim. Sąd podkreślił, iż brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby zawodowej przez upoważniona placówkę medyczną uniemożliwia stwierdzenie przez organ u skarżącego choroby zawodowej.
Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi K. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz o przyznanie kosztów postępowania. Zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 6, 7, 8, 77 i 80 kpa w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 30 czerwca 2009r. poprzez niewłaściwa kontrolę legalności działania administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie pomimo naruszenia zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także pomimo nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła stanowisko, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wydane w sprawie choroby zawodowej orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego. Opinia biegłego zaś, jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji publicznej zgodnie z dyspozycją art. 77 i 80 kpa. W związku z takim stanowiskiem skarżąca uznała, iż niewłaściwym jest rozstrzyganie przez kolejne organy, a ostatecznie oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Zaznaczyła, iż w dacie wydawania orzeczenia lekarskiego art. 6 wówczas obowiązującego rozporządzenia nie regulował procedury oceniania narażenia zawodowego ani czynników, które należy wziąć pod uwagę w związku z badaniem. Zgodnie z treścią rozporządzenia obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych, czynników biologicznych, czynników o działaniu uczulającym, czynników rakotwórczych a zwłaszcza sposobu wykonywania pracy.
Nie sposób przyjąć według skarżącej, iż orzeczenie nr [...] zostało wydane w oparciu o powyższe wskazania bowiem w 2005 r. takie wskazania nie obowiązywały. Dalej podała, że organ administracji mając świadomość, iż badania przeprowadzone w oparciu o poprzednie zapisy są niepełne, mając na uwadze aktualnie obowiązujące przepisy, powinien podjąć decyzję o przeprowadzeniu nowych, aktualnych badań. Skarżąca przyznała, że wprawdzie zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, jednak stosowanie tego przepisu w sposób bezkrytyczny jest błędem. W dalszej kolejności skarżąca podniosła wątpliwości związane z wyznaczeniem terminu ponownych badań w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, wyrażając ocenę, że wszelkie czynności związane z ponownym wykonaniem badań dokonywane były bez poszanowania dla zasad postępowania, zwłaszcza odmowa wykonania badań, która prowadzi do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niezrozumiałym dla skarżącej jest nieoddelegowanie do miejsca jej zamieszkania lekarza.
Nie podzieliła argumentu Sądu, że żaden przepis nie przewiduje możliwości dokonania badania poza Instytutem Medycyny Pracy w Łodzi w sytuacji, w której również żaden przepis nie zakazuje takiej praktyki. Żaden przepis po prostu nie określa gdzie takie badanie ma być przeprowadzone. Podniosła, że jest osobą ciężko chorą i w podeszłym wieku. Miała prawo oczekiwać pomocy ze strony organów państwa. W szczególności powinna zostać pouczona o konieczności złożenia wniosku o przeprowadzenie badania w innym niż siedziba jednostki medycznej miejscu aby w sytuacji gdy badanie niezbędne do prawidłowego orzekania odbyło się. A poza tym wniosek taki pośrednio wypływa z jej pisma tłumaczącego nieobecność na wyznaczonym badaniu powtórnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art.183 § 2 p.p.s.a.. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania tj. na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 3 § 1, art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych oraz w zw. art.6, art..7, art.77, art.80 kpa poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowanie środka określonego w ustawie pomimo naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zarzuty są niezasadne, albowiem Sądowi I instancji nie można przypisać zarzutu przeprowadzenia niewłaściwej kontroli zaskarżonych decyzji, a organom orzekającym w sprawie zarzutu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji nie wyjaśnienia sprawy. Należy przypomnieć, że zgodnie z § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych do postępowań w sprawie chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Jak stanowi § 8 ust.1 powołanego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji, prawidłowo dokonał kontroli organów prowadzących postępowanie w sprawie. W szczególności organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny dowodowej orzeczenia lekarskiego WOMP CLiP w Szczecinie nr [...] z dnia 4 lipca 2005 r. w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, opierając się na dokonanej analizie dokumentacji dotychczasowego leczenia, kart oceny narażenia zawodowego oraz przy uwzględnieniu dynamiki choroby jak i wyników badań specjalistycznych. Z uwagi, iż skarżąca dwukrotnie nie zgłosiła się na badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia podstawą orzekania było orzeczenie lekarskie WOMP ZCLiP w Szczecinie nr [...] z dnia [...] lipca 2005r.
Należy jednak wyraźnie podkreślić, organ inspekcji sanitarnej w trakcie prowadzonego postępowania wielokrotnie występował do WOMP ZCLiP w Szczecinie, w trybie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., o dodatkowe wyjaśnienie wątpliwości, na które wskazywała skarżąca w pismach kierowanych do organu. Zgodnie z powołanym § 8 ust.2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w ust.1, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. W niniejszej sprawie organy administracji sanitarnej skorzystały z powyższego trybu i pismami z następujących dat: z dnia 4 września 2007, z dnia 30 października 2007, z dnia 30 listopada 2007, z dnia 15 kwietnia 2008r. zwróciły się do Poradni Chorób Zawodowych w Szczecinie WOMP ZCLiP o ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów.
Poradnia Chorób Zawodowych w Szczecinie w odpowiedzi na powyższe pisma ustosunkowała się szczegółowo do wszystkich podniesionych zarzutów. Nadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 16 grudnia 2009r. zwrócił się do Poradni Chorób Zawodowych w Szczecinie WOMP ZCLiP o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 4 lipca 2005r, który pismem z dnia 15 stycznia 2010r., odpowiedział że orzeczenie lekarskie wydane w dniu 4 lipca 2005r. nie straciło swej aktualności i nadal podtrzymuje jego treść. Dodatkowo jeszcze Poradnia Chorób Zawodowych w Szczecinie WOMP ZCLiP w piśmie z dnia 27 lipca 2010r. stanowiące uzupełnienie do wydanego orzeczenia wskazał, że stwierdzone zmiany skórne u skarżącej nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej. W rezultacie wyjaśniono wszelkie wątpliwości, co pozwoliło na wykluczenie zawodowego źródła choroby skarżącej. Ustalono przede wszystkim, iż przeprowadzone badania nie wykazały, aby skarżąca była uczulona na substancje z którymi miała kontakt podczas wykonywania pracy w warunkach szkodliwych, zaś w miejscu pracy nie była narażona na substancje, które wywoływały u niej uczulenie potwierdzone testami alergicznymi tj. eurycynę, lanolinę, kwas borny, salicyny i niesteroidalne leki przeciwzapalne.
Podkreślić należy, na co zwracał uwagę Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie jednoznacznie wyjaśniono, że u skarżącej nie jest negowana choroba alergiczno-toksyczna skóry, a jedynie brak jest związku między zmianami skórnymi występującymi u skarżącej a pracą zawodową. Orzeczenie lekarskie odnosi się tylko do faktu nie spełnienia warunków upoważniających do nazwania schorzenia chorobą zawodową, a nie do istnienia bądź nie samego schorzenia z punktu widzenia klinicznego. Nadto jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010r. sygn.akt II OSK 335/10, państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznych orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Nieuprawnione jest przy tym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącej, iż badania powinny zostać wykonane w miejscu jej zamieszkania przez lekarza delegowanego z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, albowiem żaden przepis prawa takiej możliwości nie przewiduje.
Zarówno przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. jak i obwiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych określają w § 5 właściwość jednostek orzeczniczych I i II stopnia do orzekania w sprawach chorób zawodowych i w tym zakresie przepisy nie dopuszczają dowolności. Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., zgodnie z którym do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Przepis ten nie pozostawia organom swobody w wyborze innej reguły intertemporalnej, stąd też zarzut skargi kasacyjnej, że stosowanie powyższej zasady w sposób bezkrytyczny jest błędem, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.
Nadto należy jeszcze zwrócić uwagę, że ostanie zatrudnienie skarżącej, które miało miejsce w PH "[...]" SA w Szczecinie ustało w lutym 1988r. z tym, że od lipca 1986 do końca zatrudnienia skarżąca pracowała na stanowisku zastępcy kierownika składu materiałów budowlanych, a nie na stanowisku sprzedawcy, natomiast podejrzenie choroby zawodowej skarżąca zgłosiła do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie w kwietniu 2005r. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych w załączniku zawierającym wykaz chorób zawodowych, określa dla poszczególnych chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, dla choroby z poz.18 pkt 1 alergiczne kontaktowe zapalenie skóry okres ten wynosi 2 lata.
Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej - radcy prawnemu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art.209 i 210 p.p.s.a mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonana pomoc prawną należne od Skarby Państwa (art.250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjnym w postępowaniu określonym w art.258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.