Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 749/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, oddalił skargę P. P.o na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wskazać należy, że przedmiotowa sprawa zaistniała w związku z toczącym się przed Sądami Powszechnymi postępowaniem o podział nieruchomości i wydaniem wstępnego postanowienia o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...]). W celu realizacji tego orzeczenia inwestor wystąpił do organu architektoniczno-budowlanego z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. P. pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego polegającą na: wykonaniu ściany działowej na poddaszu nieużytkowym, dobudowaniu schodów zewnętrznych do wydzielonej części poddasza, na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S..
Odwołanie od ww. decyzji wniósł P. P., podnosząc, że w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], inwestor nie legitymował się tytułem prawnym do wykonania wnioskowanych robót budowlanych. Ponadto wykonanie robót budowlanych nakazanych ww. postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., nie doprowadzi do wydzielenia samodzielnych lokali.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Wskazał na zakres upoważnienia dla S. P. do wykonania robót budowlanych wynikających z ww. postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2012 r., które wynikały z opinii biegłej z zakresu szacowania, inwentaryzacji i podziałów nieruchomości z 15 czerwca 2012 r. wersja I. (postanowieniami tegoż Sądu z [...] września 2013 r. i [...] czerwca 2014 r. wyznaczano nowe terminy wykonania robót adaptacyjnych). Wojewoda wskazał na usytuowanie przedmiotowego budynku, w tym projektowanych ażurowych schodów zewnętrznych, które usytuowano przy północnej, szczytowej ścianie budynku. Na rzucie poddasza oznaczono projektowaną ścianę działową i projektowane drzwi oraz wskazano drzwi przeznaczone do zamurowania.
Ponadto uwidoczniono schody zewnętrzne wraz ze spocznikiem i wskazano usytuowanie istniejącego okna, które zaplanowano zamienić na drzwi wejściowe ze schodów zewnętrznych na poddasze. Z projektu budowlanego wynika, że długość projektowanej ściany wynosi 1,80 m, a wysokość 2,50 m, co jest zgodne z ww. postanowieniem Sądu z [...] sierpnia 2012 r. Ponadto wskazano, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz projekt budowlany nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Projektowane schody zewnętrzne nie zacieniają pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Również ściana działowa i usytuowanie schodów zewnętrznych nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Projekt budowlany jest kompletny, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto projekt jest zgodny z opinią biegłej z zakresu szacowania, inwentaryzacji i podziałów nieruchomości.
Zdaniem organu, wydanie decyzji mimo braku prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. (którym wyznaczono nowy termin wykonania prac adaptacyjnych) uzasadnia potrzeba stabilizacji sytuacji prawnej, która dotyczy interesu zarówno inwestora, jak i autora odwołania, jako podmiotów wychodzących ze współwłasności. W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. dotyczy postanowienia z dnia [...] października 2013 r., nie zaś postanowienia z dnia [...] września 2013 r. zmieniającego termin wykonania robót adaptacyjnych. Przywołany zaś art. 11 ustawy o własności lokali nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Opinia biegłego sądowego oraz rozstrzygnięcia sądów cywilnych są wiążące dla organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 136, art. 15 i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że organ wzywał inwestora w trybie art. 50 § 1 K.p.a., do złożenia wyjaśnień dotyczących projektu, nie zaś do poprawy projektu budowlanego działając, jak twierdzi skarżący, na podstawie art. 136 K.p.a. W ocenie organu, termin wyznaczony przez Sąd Rejonowy [...] nie jest terminem ustawowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 749/14, oddalając skargę wskazał, że w tej sprawie zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego potrzebne do wydania pozwolenia na budowę. Odnośnie zaś tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Sąd I instancji wyjaśnił, że inwestor uzyskał w tym przedmiocie postanowienie Sądu Rejonowego z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...], które stało się prawomocne. Zaś postanowieniem z [...] września 2013 r. Sąd ten zmienił ww. postanowienie i upoważnił inwestora do wykonania robót adaptacyjnych w terminie do 30 marca 2014 r. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu 9 stycznia 2014 r., inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane. Jak słusznie zauważył inwestor postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], dotyczyło innego postanowienia Sądu Rejonowego [...], tj. postanowienia z dnia [...] października 2013 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 23 września 2013 r. To właśnie postanowienie zostało przez Sąd Okręgowy [...] uchylone, nie zaś postanowienie z dnia [...] września 2013 r. upoważniające inwestora do wykonania robót adaptacyjnych w terminie do 30 marca 2014 r. W aktach sprawy znajduje się ponadto kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. (załącznik do karty KII – 17), który w pkt II ustalił nowy termin do wykonania przez inwestora robót adaptacyjnych wymienionych w postanowieniu wstępnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. na okres dwóch lat od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia.
Brak było zatem podstaw do kwestionowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie wykazano aby złożono środki odwoławcze od orzeczeń w przedmiocie terminu wykonania robót budowlanych. Ponadto w ocenie Sądu, pomiędzy kwestią prawomocnego rozpoznania przez Sąd II instancji zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., a sprawą udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S., nie istnieje związek normatywny, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Odnośnie zarzutów dotyczących zaprojektowanych schodów zewnętrznych, Sąd wskazał, że skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób schody te będą ograniczały dopływ światła dziennego do zajmowanych przez niego pomieszczeń na parterze i w piwnicy. Z rzutu elewacji wschodniej zamieszczonego w projekcie budowlanym wynika, że słup konstrukcji wsporczej, wokół którego będą wykonane schody zaprojektowano w odległości 113 cm od ściany. Z rzutu elewacji północnej wynika zaś, że przedmiotowe schody przesłaniają jedynie fragment okna na parterze. Główna rura zlokalizowana jest poza oknem. Poza tym schody te zaprojektowano jako metalowe, z balustradami z rur stalowych fi 40 mm, tzn. wyposażone w stopnie i barierki, które nie powodują znacznego przysłaniania światła.
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie było potrzeby przeprowadzania przez organ szczegółowej analizy pod kątem ograniczenia dopływu światła dziennego. W konsekwencji nie ma podstaw do kwestionowania zgodności zaprojektowanych schodów z postanowieniami § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 136 w zw. z art. 15 K.p.a. Z materiału dowodowego nie wynika, by projekt budowlany był poprawiany bądź uzupełniany na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a. Natomiast motywy podjętych rozstrzygnięć zostały przedstawione w uzasadnieniach decyzji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył P. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przejawiającą się w nieuchyleniu przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji oczywistego naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegających na błędnej ocenie, spowodowanej nieuwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz dowodów, że istniały podstawy do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. P. pozwolenia na przebudowę budynku jednorodzinnego.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego przez uznanie, że w rozpatrywanym stanie faktycznym inwestor dysponował niepodważalnym prawem do dysponowania nieruchomością nr [...] i nr [...] położoną w miejscowości S.; - art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że w rozpoznanej sprawie zadaniem organów architektoniczno-budowlanych było tylko wyłącznie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z wymogami ustawy Prawo budowlane; - § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia przez uznanie, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby dokonywania szczegółowej analizy pod kątem ograniczenia dopływu do światła słonecznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok i formułując w nim ocenę prawną uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy wynikające z akt sprawy, a mianowicie m.in. kwestie sporne dotyczące posiadanego przez inwestora tytułu prawnego uprawniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz lokalizacji schodów, które w ocenie skarżącego powodują zacienianie lokalu mieszkalnego. W tym właśnie zakresie zostały sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do stwierdzenia aby ocena Sądu, zgodnie z którą nie można przyjąć, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu [...] stycznia 2014 r., inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane; oraz to, że skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób schody te będą ograniczały dopływ światła dziennego do zajmowanych przez niego pomieszczeń i nie ma tym samym potrzeby przeprowadzania przez organ szczegółowej analizy pod kątem ograniczenia dopływu światła dziennego – była wadliwa.
Strona skarżąca powinna mieć na względzie, że z uwagi na treść art. 365 § 1 K.p.c. przepisy ustawy – Prawo budowlane nie mogą być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby realizację prawomocnych orzeczeń zapadłych w wyniku rozstrzygnięcia sporu cywilnego, w tym dotyczącego zniesienia współwłasności i wyodrębnienia samodzielnych lokali mieszkalnych. Zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tej sprawie nie jest kwestionowane, że postanowienie wstępne Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2012 r. jest prawomocne i dokładnie w nim wskazano do wykonania jakich prac uprawniony jest inwestor. To w oparciu o sądownie wyznaczony zakres robót budowlanych potrzebnych do wyodrębnienia dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych został w tej sprawie skierowany do organu architektoniczno-budowlanego wniosek o pozwolenie na budowę.
Stanowi on zatem wyraz nie dowolnych działań inwestora, lecz ma służyć wykonaniu realizacji zakresu robót wskazanych przez Sąd Powszechny, celem zakończenia sporu cywilnego. Ponadto w trakcie postępowania cywilnego zapadło także prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego [...] z [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że kwestia wyznaczenia terminu wykonania robót adaptacyjnych wykracza poza samą zasadę przesądzoną w prawomocnym postanowieniu wstępnym. W konsekwencji Sąd może określić inny termin wykonania prac adaptacyjnych, chociaż nie poprzez zmianę prawomocnego postanowienia wstępnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Już chociażby z takiej oceny prawnej wynika, że w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. w dniu [...] stycznia 2014 r., brak było podstaw do stwierdzenia, że inwestor nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego.
Z postanowienia wstępnego wynikało bowiem, że S. P. był upoważniony do wykonania robót. Poza tym co do zasady dysponowanie nieruchomością na cele budowlane polega na wykazaniu istnienia prawa (uprawnienia). Nie chodzi o faktyczną możliwość wejścia na teren nieruchomości i wykonanie robót w jakimś określonym z góry terminie. Wynika to także wprost z art. 47 Prawa budowlanego, ponieważ uzyskanie stosownej zgody na wejście na teren nieruchomości celem wykonania robót budowlanych przepis ten wiąże nie z postępowaniem o wydanie pozwolenia na budowę, lecz co do zasady z rozpoczęciem robót budowlanych. Uzyskanie takiego uprawnienia możliwe jest zatem już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, która podlega wykonaniu. Wtedy można bowiem wyznaczyć dokładny zakres takiego uprawnienia i właśnie potrzebny termin na wykonanie robót. Brak jest też przeszkód aby takich reguł nie można było zastosować w przypadku sądownie ustalanych uprawnień.
Co do zasady to w ww. postanowieniu wstępnym przesądzono o istnieniu uprawnienia inwestora do wykonania określonych tym orzeczeniem robót budowanych. Kwestia zaś terminu wykonania takich robót budowlanych pozostaje kwestią wtórną, która nie może mieć decydującego wpływu na istnienie co do zasady określonych sądownie uprawnień inwestora. Zresztą taka wykładnia przepisów prawa uprawnia do stwierdzenia, że dopiero po uzyskaniu stosownego pozwolenia na budowę będzie możliwe dokładne oznaczenie sądownie terminu wykonania takich robót budowlanych. Sprzyja to również pewności obrotu gospodarczego, budzi zaufanie obywateli do organów państwa i wyklucza wdrażanie niepotrzebnych postępowań, które mogą powodować niepotrzebne wydłużanie sporu cywilnego.
W konsekwencji na potrzeby postępowania o wydanie pozwolenia na budowę taka wykładnia realizuje także zasadę wolności budowlanej wynikającej z art. 4 Prawa budowlanego, która w okolicznościach tej sprawy stanowi jedynie dopełnienie realizacji określonych uprawnień wynikających z prawomocnego orzeczenia Sądu Powszechnego. Powyższe stanowisko jest również konsekwencją tego, że Prawo budowlane wpisuje się w ogólnie obowiązujący system prawa własności i tylko na zasadzie wyjątku może stanowić ograniczenie prawa własności. W tym zakresie brak jest normy prawnej, która przy stosowaniu przepisów Prawa budowlanego uniemożliwiałaby wykonywanie prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych. Dlatego w okolicznościach tej sprawy argumentacja strony skarżącej kasacyjnie dotycząca sądowego oznaczenia terminu do wykonania robót nie ma w ogóle znaczenia dla oceny legalności złożonego w tej sprawie przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w świetle postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2012 r. Co do zasady uprawnie do wykonania określonych robót wynika z ww. postanowienia wstępnego, a w tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła na żadnym z etapów postępowania dowodu, z którego wynikałoby, że postanowienie wstępne w części dotyczącej wskazania konkretnych robót budowlanych było nieobowiązujące.
W szczególności takiego dowodu nie stanowi postanowienie Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], które dotyczy postanowienia z dnia [...] października 2013 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2013 r. zmieniającego termin wykonania robót określonych w ww. postanowieniu wstępnym, co też prawidłowo wskazał Sąd I instancji. Wymienione wyżej postanowienie Sądu Okręgowego nie wzrusza bowiem wskazanego w postanowieniu wstępnym ustalonego zakresu robót adaptacyjnych. Wbrew zatem stanowisku strony skarżącej kasacyjnie w sprawie uwzględniono zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a jednocześnie strona skarżąca nie wykazała aby istniały inne dowody, które dawałyby podstawę do przyjęcia przeciwnego stanowiska. Nie wykazano zatem aby w sprawie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto brak było podstaw do stwierdzenia aby w sprawie tej w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym o wskazanie terminu wykonania robót zaistniała przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto z uwagi na związanie prawomocnym postanowieniem wstępnym brak jest podstaw do kwestionowania w postępowaniu administracyjnym zasadności i zakresu wydzielonych sądownie dwóch lokali mieszkalnych, chyba, że projekt budowlany w tym zakresie nie odpowiadałby treści orzeczenia sądowego.
Zaistnienia w tym zakresie sprzeczności nie wykazała zaś strona skarżąca kasacyjnie. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także art. 32 ust. 4 i art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Odnośnie kwestii zacieniania wskazania wymaga, że nie każde umiejscowienie przesłaniającej części budynku musi prowadzić do naruszenia § 13 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, aby można było stwierdzić takie naruszenie wymagane jest wykazanie, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku oraz nie zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. W tym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera żadnego wywodu, na podstawie którego można by stwierdzić, że w tej sprawie taki wymóg nie został spełniony. Wskazuje się wyłącznie na okoliczność przesłonięcia części okna, co jest niekwestionowane w tej sprawie. Jednak w świetle ww. przepisu możliwe jest takie przesłonięcie.
Ponadto wskazania wymaga, że w tej sprawie owe przesłonięcie dotyczy tylko jednego okna w lokalu mieszkalnym, znajdującego się w kuchni. Lokal ten zawiera zaś cztery otwory okienne (po jednym w dwóch pokojach, kuchni i łazience). Zgodnie zaś z § 60 ww. rozporządzenia w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagań w zakresie nasłonecznienia co najmniej do jednego pokoju. W tej zaś sprawie projektowane schody nie mogą stanowić o naruszeniu ww. normy dającej podstawę do ograniczenia nasłonecznia w lokalu mieszkalnym wielopokojowym, tym bardziej, że mamy do czynienia z przesłanianiem kuchni, co do której przepisy rozporządzenia nie formułują wyraźnych wymogów. W okolicznościach tej sprawy trudno zatem przyjąć, że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, tj. wydzielony lokal mieszkalny nie spełnia wymogów z § 57 ww. rozporządzenia.
Ponadto pojęcie "kuchni" nie mieści się w normatywnej definicji pomieszczenia mieszkalnego. Zgodnie z § 3 pkt 10 ww. rozporządzenia pomieszczenie mieszkalne to pokoje w mieszkaniu. Inne zaś pomieszczenia mogą zostać uznane za pomieszczenia mieszkalne wtedy gdy dotyczą budynku zamieszkania zbiorowego. W tej zaś sprawie w wyniku prawnego podziału nieruchomości, którego też dotyczy pozwolenie na budowę będziemy mieli do czynienia z zabudową co najwyżej bliźniaczą, a nie zbiorową. Ponadto kuchnia z reguły służy do przyrządzania posiłków i ich spożywania. Odpowiada temu definicja językowa "kuchni" jako pomieszczenia przeznaczonego do przygotowywania posiłków.
Ponadto przepisy rozporządzenia dopuszczają realizację kuchni bez otworów okiennych usprawiedliwione względami bezpieczeństwa (wentylacji). W tej zaś sprawie mamy do czynienia tylko z częściowym przesłanianiem otworu okiennego. Ponadto z treści § 92 i § 93 ww. rozporządzenia wynika, że normodawca odróżnia znaczenia pojęcia pomieszczenia mieszkalnego od kuchni. Ratio legis takiego rozwiązania wynika z konieczności uwzględnienia różnych stanów faktycznych wynikających z projektów budowlanych, tak aby można było dokonać prawnej kwalifikacji mieszkań jako nadających się do użytkowania. O takie kwalifikacji z oczywistych względów nie mogą decydować tylko okoliczności wynikające z układu funkcjonalnego pomieszczenia kuchennego, tym bardziej, że przepisy rozporządzenia w odniesieniu do budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej nie zawierają odnośnie kuchni żadnych ograniczeń. Brak jest tym samym podstaw aby w wyniku realizacji przedmiotowych schodów miało dojść w ogólności do uniemożliwienia stałego pobytu ludzi w wydzielonym lokalu mieszkalnym. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia § 13 ww. rozporządzenia nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.