Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 351/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 marca 2019 r. nr 212/OPON/2019 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W skardze kasacyjnej K. M. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, polegający na uznaniu, iż organ II instancji nie uchybił przepisom postępowania, w sytuacji gdy organ ten odmówił inicjatywie dowodowej skarżącego w zakresie ustalenia, w jakiej odległości od nieruchomości skarżącego, oznaczonej ewidencyjnie numerami 56/2 i 57/2 znajduje się budynek mieszkalny, objęty wnioskiem o wydanie pozwolenia na nadbudowę, które to prawo przysługiwało skarżącemu;
- 2. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy, polegający na błędnym uznaniu, że skarżący nie wskazał konkretnych przepisów prawa, do których naruszenia miało dojść w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.) w sytuacji gdy skarżący w sposób wystarczający wskazał, iż w wyniku realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nie będzie mógł w sposób prawidłowy wykonywać przysługującego mu prawa własności nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 140 i nast. kc;
- 3. art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż realizacja inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nie będzie skutkowała naruszeniem usprawiedliwionych interesów skarżącego, w sytuacji gdy realizacja tego przedsięwzięcia doprowadzi w efekcie do zlokalizowania części budynku inwestorów na nieruchomości skarżącego;
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji uchybił wskazanym przez niego przepisom błędnie uznając, że organ II instancji nie ustalił w sposób prawidłowy w jakiej odległości od nieruchomości skarżącego kasacyjnie, znajduje się budynek mieszkalny, objęty wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze zgromadzony w aktach materiał dowodowy, zgodzić się należało z oceną Sądu I instancji, że organy administracji architektoniczno-budowlanej przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi wyżej wymienionymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie zasadnie Sąd I instancji zaakceptował ustalenia faktyczne, przyjęte w decyzjach jako podstawę rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji.
W sposób uprawniony Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej, że odległość projektowanego budynku, od granicy nieruchomości będącej własnością skarżącego kasacyjnie wynika ze znajdującego się w projekcie architektoniczno-budowlanym, projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych. Mapa do celów projektowych została sporządzona 8 sierpnia 2018 r. przez geodetę uprawnionego inż. A. P., Nr upr. Zaw. 20506.
Oceny tej nie zmienia przedłożony przez skarżącego kasacyjnie, w toku postępowania administracyjnego, protokół wznowienia znaków granicznych z 2000 r. Mapa do celów projektowych, załączona do projektu architektoniczno-budowlanego została sporządzona 8 sierpnia 2018 r. przez uprawnionego geodetę. Sąd I instancji nie miał zatem podstaw, by kwestionować ustalenia organów administracji publicznej, że budynek mieszkalny jednorodzinny przeznaczony do nadbudowy, położony na działkach nr: [...] i [...] w W., usytuowany jest w odległości od 1 m do 1,5 m od granic działek sąsiednich, tj. działek o nr ewid.: [...] i [...].
Skarżący kasacyjnie natomiast nie przedłożył żadnego aktualnego dokumentu, który mógłby podważyć te ustalenia. Ponadto podkreślić trzeba, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami oraz rozstrzygania sporów w tym zakresie między stronami postępowania (zob. wyroki NSA: z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1750/11; z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 300/16).
Trafnie ocenił także Sąd I instancji, iż w toku postępowania organy nie dopuściły się naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. Przepis ten przewiduje, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie uciążliwości czy też utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. Oznacza to, że poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia.
Jednocześnie poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację planowanego przez niego zamierzenia (wyrok NSA z 30 marca 2022 r., II OSK 851/19, LEX nr 3396432). Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może zatem tym być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które może dotyczyć realnych naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości (wyroki NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2327/14, LEX nr 2141143 oraz z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 560/17, LEX nr 2643569).
Rację ma skarżący kasacyjnie, że przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora, związanymi z budowanym obiektem mogą być również przepisy prawa cywilnego, w tym art. 140 k.c., który gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem. Niemniej skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby realizacja inwestycji uniemożliwiała mu korzystanie z będącej jego własnością nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. W szczególności nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania administracyjnego, podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z możliwością wykonania elewacji i ocieplenia przedmiotowego budynku, już na części nieruchomości należącej do skarżącego kasacyjnie. Okoliczność ta była poddana analizie organów administracji architektoniczno-budowlanej, które w oparciu o projekt zagospodarowania terenu wskazały, że odległość budynku mieszkalnego jednorodzinnego przeznaczonego do nadbudowy, od granicy działek sąsiednich, oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] wynosi od 1 m do 1,5 m.
Nie można podzielić również stanowiska skarżącego kasacyjnie, że w sprawie doszło do naruszenia art 5 ust. 1 pkt 9 p.b. z uwagi na konieczność ustawienia na jego nieruchomości rusztowań, celem wykonania planowanych prac na wysokości Kwestia ta została bowiem rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu zakończonym wydaniem na podstawie art. 47 ust. 2 p.b., decyzji Starosty z dnia 12 czerwca 2019 r. nr 305A/2019 z 12 czerwca 2019 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.