Postanowienie NSA z 24 marca 2022 r., II OZ 150/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z/s w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2670/21 o odrzuceniu sprzeciwu

Sprawa

w sprawie ze sprzeciwu [...] sp. z o.o. z/s w Warszawie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Roman Ciąglewicz przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Uzasadnienie.

Pismem z dnia 17 grudnia 2021 r. [...] sp. z o.o. z/s w Warszawie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] września 2021 r., nr: [...] nakazującą [...] sp. z o.o. z/s w Warszawie doprowadzenie obiektu budowlanego przy ul. B. [...] w Warszawie do stanu poprzedniego w zakresie otworów okiennych w ścianach zewnętrznych (osłonowych): elewacjach frontowej i tylnej oraz elewacjach szczytowych, w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 grudnia 2021 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis KRS na dzień udzielenia pełnomocnictwa lub pełny odpis z KRS) – w terminie siedmiu dni – pod rygorem odrzucenia sprzeciwu.

Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 11 stycznia 2022 r.

Termin do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu upłynął bezskutecznie w dniu 18 stycznia 2022 r. W/w braki formalne nie zostały uzupełnione, wobec czego postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2670/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił sprzeciw.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie przez WSA sprzeciwu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. z powołaniem się na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych sprzeciwu w postaci nieprzedłożenia przez pełnomocnika skarżącego oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem oraz odpisu KRS skarżącego na dzień udzielenia pełnomocnictwa bądź pełnego odpisu z KRS skarżącego, bez uprzedniego wezwania bezpośrednio skarżącego do osobistego uzupełnienia wskazanych przez WSA braków formalnych sprzeciwu, co doprowadziło do pozbawienia skarżącego prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. sąd odrzuca sprzeciw, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych sprzeciwu.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny poprawnie zastosował ten przepis wobec prawidłowo dokonanego w oparciu o akta sprawy ustalenia, że w niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił na wezwanie Sądu wszystkich braków formalnych sprzeciwu.

Niezasadne są zarzuty wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie sprzeciwu bez uprzedniego wezwania bezpośrednio skarżącego do osobistego uzupełnienia wskazanych przez WSA braków formalnych sprzeciwu.

Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy powinien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić należy, że każde pismo strony, w tym i skarga (sprzeciw) do Sądu pierwszej instancji, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 49 P.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W przypadku nieuzupełnienia we wskazanym wyżej terminie braków formalnych sprzeciwu sąd stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 b § 1 P.p.s.a. odrzuca sprzeciw.

Wprawdzie w art. 49 § 1 P.p.s.a. mowa jest o wezwaniu strony do uzupełnienia braków formalnych pisma, niemniej jednak regulacji tej nie można interpretować w oderwaniu od art. 67 § 5 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Przepis ten ma charakter obligatoryjny. W przedmiotowej sprawie sprzeciw do sądu podpisał radca prawny powołując się na udzielone mu od skarżącej pełnomocnictwo. W konsekwencji, art. 49 § 1 P.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do wezwania do usunięcia braków skargi pełnomocnika strony. Dopiero w sytuacji, gdy po wezwaniu do przesłania pełnomocnictwa procesowego dla osoby, która w imieniu strony podpisała skargę okaże się, że osoba ta nie ma legitymacji do zastępowania strony, sąd zanim odrzuci skargę powinien wezwać bezpośrednio stronę do samodzielnego podpisania skargi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu do dokonania tej czynności skargę odrzucić. Innymi słowy, skargę podpisaną w imieniu skarżącego przez osobę, która nie może go reprezentować, można odrzucić dopiero wówczas, gdy nie zatwierdził tej czynności swoim podpisem skarżący, po prawidłowym wezwaniu go do takiego działania (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., I FSK 20/05; postanowienie NSA z dnia 27 października 2005 r., I FSK 378/05; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., I OSK 203/16, postanowienie z dnia 15 października 2021, sygn. akt I OZ 351/21).

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Skarga została podpisana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, a więc osobę, która jest uprawniona do pełnienia roli pełnomocnika strony skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zauważyć można, że w orzecznictwie przyjmuje się również, że w sytuacji gdy skargę wnosi osoba, która nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem i pomimo wezwania sądu nie jest w stanie wykazać, że jest podmiotem legitymowanym do występowania w charakterze pełnomocnika, przewodniczący na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. powinien wezwać bezpośrednio stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie. Odrzucenie skargi złożonej przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, który w wyznaczonym terminie nie wykazał swoich uprawnień do reprezentowania strony, bez uprzedniego wezwania osobiście strony do podpisania pisma, jest niedopuszczalne (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r. II OZ 830/15; z dnia 19 czerwca 2013 r. II GSK 1024/13).

W świetle poprzedzających rozważań jest niewątpliwe, że również taka sytuacja procesowa w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji zasadnie adresatem wezwania z dnia 30 grudnia 2021 r. uczynił profesjonalnego pełnomocnika skarżącej. Argumentacja zażalenia dotycząca naruszenia art. 45 Konstytucji jest na gruncie tej sprawy chybiona, gdyż skarżąca miała zagwarantowany udział w postępowaniu sądowym pod warunkiem dopełnienia warunków skutecznego złożenia skargi przewidzianych w ustawie procesowej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie dopełniając tych wymogów w terminie wyznaczonym zgodnie z ustawą strona sama pozbawiła się prawa do merytorycznego rozpoznania jej sprzeciwu. Wykonanie obowiązku dołączenia do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa było czynnością leżącą w zasięgu skarżącej, skoro skarżąca wypełniła taki obowiązek.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.