Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa A w C. (dalej: "skarżąca" albo "wspólnota"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata Ł.N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o zaliczeniu wpłat z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez zarząd A sp. z o.o. w C. (dalej jako "A sp. z o.o. w C.") oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, dotyczący A sp. z o.o. w C. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 22 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków jej zarządu, nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie A sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wskazane zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 kwietnia 2016 r.
W dniu 18 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył:
- – uchwałę podjętą na zebraniu Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu [...] w sprawie wyboru 3 – osobowego zarządu Wspólnoty;
- – umowę z dnia [...] zawartą pomiędzy Wspólnotą a A sp. z o.o. w C. o zarządzanie nieruchomością wspólną, podpisaną przez dwóch członków zarządu Wspólnoty;
- – wydruk z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący A sp. z o.o. w C. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył również w piśmie przewodnim z dnia 15 kwietnia 2016 r., że z ostrożności procesowej przedkłada odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Wspólnotę do reprezentowania w przedmiotowej sprawie. Dokument taki nie został jednak do tego pisma dołączony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu wskutek niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych.
Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku gdy pierwsza czynność sprowadza się do złożenia pisma, konieczne jest więc załączenie do niego takiego dokumentu. W razie braku przesądzenia kwestii możności podpisania pisma przez osobę, która to uczyniła, nie jest możliwe ustalenie, czy pismo to wyraża wolę podmiotu, w którego imieniu zostało wniesione.
Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Jest przy tym oczywiste, że w przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika, to na nim spoczywa powinność spełnienia powyższego wymogu i to on jest adresatem wspomnianego wezwania.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej. Wyjaśnienie, czy pełnomocnik ten został umocowany do działania w imieniu skarżącej przez osoby upoważnione do jej reprezentacji było zatem niezbędne do nadania skardze dalszego biegu. W tym celu, mając na względzie pełnomocnictwo załączone do skargi, wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi, w szczególności poprzez nadesłanie statutu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz uchwały o powołaniu członków jej zarządu, nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie A sp. z o.o. w C. zarządu przez skarżącą Wspólnotę, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo sądami administracyjnymi.
W udzielonej terminowo odpowiedzi na wezwanie do akt niniejszej sprawy zostały złożone: uchwała podjęta na zebraniu Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu [...] w sprawie wyboru 3 – osobowego zarządu Wspólnoty, umowa z dnia [...] zawarta pomiędzy Wspólnotą a A sp. z o.o. w C. o zarządzanie nieruchomością wspólną, podpisana przez dwóch członków zarządu Wspólnoty oraz wydruk z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący A sp. z o.o. w C. Mając na względzie powyższe, odnotować należy, że zasady reprezentacji wspólnot mieszkaniowych są określone w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1892, dalej w skrócie: "u.w.l.").
Zgodnie z art. 18 u.w.l. właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale (ust. 3). Następnie należy podnieść, że stosownie do art. 20 ust. 1 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona, zaś według art. 21 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1), gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (ust. 2).
Z regulacji tych wynika, że ze względu na organ albo osobę (osoby) sprawujące zarząd nieruchomością wspólną można wyodrębnić zarząd bezpośredni, sprawowany przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, oraz zarząd pośredni, sprawowany:
- a) przez zarząd, jako organ wspólnoty mieszkaniowej, albo
- b) przez zarządcę, ustanawianego zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l., którym może być osoba fizyczna bądź osoba prawna.
Wymaga jednocześnie podkreślenia, że ustanowienie zarządu wspólnoty (art. 20, art. 21 u.w.l.) wyklucza ustanowienie zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l. i odwrotnie, tj. ustanowienie zarządcy zgodnie z art. 18 u.w.l. wyklucza ustanowienie zarządu, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r., III CZP 96/11, Lex nr 1112715, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., III CZP 62/05, Lex nr 171751, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 74/03, Lex nr 81625 oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 29 lutego 2016 r., I SA/Gl 1477/16 i I SA/Gl 1446/15, z dnia 15 lipca 2016 r., II SA/Gl 308/16 oraz z dnia 26 września 2016 r., I SA/Gl 309-312/16, I SA/Gl 1478-1481/16 i I SA/Gl 1472/16, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Właścicielom nieruchomości powierzono wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania, jednak względy natury organizacyjno-gospodarczej przemawiają za brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną i wynikających z tego konsekwencji (np. problemu rozkładu uprawnień pomiędzy te struktury).
Z powyższego wynika, że przedkładając wskazane wyżej dokumenty profesjonalny pełnomocnik nie udokumentował rzeczywistego sposobu zarządzania nieruchomością wspólną, a w konsekwencji nie nadesłał dokumentów wykazujących swe umocowanie do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, do czego był wezwany. Przypomnienia wymaga, że załączone do skargi pełnomocnictwo podpisały dwie osoby uprawnione do reprezentowania A Sp. z o.o. w C., co potwierdza dołączony do skargi (i następnie nadesłany przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2016 r.) dokument z Krajowego Rejestru Sądowego. Tymczasem na mocy cytowanego wyżej art. 18 u.w.l. nie ulega wątpliwości, że powierzenie tej spółce zarządu nieruchomością wspólną powinno wynikać z umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo z umowy zawartej później w formie aktu notarialnego. Na takie dokumenty pełnomocnik skarżącej nie powołał się ani ich nie przedłożył.
Jednocześnie zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącej, pomimo powołania się w piśmie przewodnim z dnia 15 kwietnia 2016 r. na dokument w postaci pełnomocnictwa udzielonego mu przez Wspólnotę do reprezentowania w przedmiotowej sprawie, faktycznie dokumentu tego nie nadesłał.
Jedynie na marginesie (abstrahując od różnic pomiędzy regulacjami dotyczącymi podmiotów, którym może przysługiwać status pełnomocnika przed sądami powszechnymi i sądami administracyjnymi) warto zacytować pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08, Lex nr 470697, że reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przed sądem przez zarządcę ustanowionego na podstawie art. 18 ust. 1 u.w.l. wymaga umocowania w umowie o określeniu sposobu zarządu nieruchomością wspólną bądź w uchwale o zmianie tej umowy.
Mając zatem na uwadze, że pojęcie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a. rozumieć należy całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowanie pełnomocnika do działania za mocodawcę [por. J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka (w:) R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Beck 2013, s. 217, nb 11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., I OSK 319/14, Lex nr 1643279] stwierdzić należy, że działający adwokat nie nadesłał dokumentów wykazujących jego umocowanie do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Nie wykonał zatem wezwania do usunięcia tego braku formalnego skargi i dlatego skargę należało odrzucić na podstawie wyżej powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z tych względów wydanie niniejszego postanowienia stało się konieczne.