Uzasadnienie
Wnioskami z dnia 2 maja 2013 r. i z dnia 31 stycznia 2014 r. (data wpływu) W. G.zwrócił się do tutejszego Sądu o zwolnienie go do kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 stycznia 2013 r. nr [...] W "oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. G.ł ur. w 1950 r., z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2002r., synem R. G. ur. w 1974 r., synową Ma. G. ur. w 1975 r. oraz wnukami: N. G. ur. w 2004 r. i A. G. ur. w 2008 r. Rodzina mieszka w domu będącym własnością córki wnioskodawcy.
W. G.ł pobiera emeryturę w wysokości 3300,00 zł miesięcznie netto, M. G.emeryturę w wysokości 1 207,00 zł miesięcznie netto, R. G. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, M. G. uzyskuje z tytułu umowy o pracę wynagrodzenie w wysokości 1 032,00 zł miesięcznie netto. Małżonkowie ci również pozostają w rozdzielności majątkowej.
Łączny dochód rodziny wynosi zatem miesięcznie 5 539,00 zł. Skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która wynika bezrobocia jego syna.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 338,00 zł, opłatę za usługi wodnokanalizacyjne – 156,00 zł, wydatki na opał 458,00 zł, wydatki na leki wnioskodawcy i jego żony – 430,00 zł, wizyty u lekarza 260,00 zł, abonament telewizyjny i telefoniczny – 170,00 zł, opłatę za wywóz śmieci – 30 zł, podatek od nieruchomości 16,70 zł, wydatki na żywność, ubranie oraz środki czystości – ok. 500 – 600 zł na osobę. Nadto wnioskodawca spłaca kredyt w SKOK, z ratą miesięczną – 1800,00 zł, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Żona wnioskodawcy posiada grunt orny o powierzchni 40 ha.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania konicznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć należy, że ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te - a wśród nich wpis - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (por. Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia 7 września 2006 r. II SA/Ol 588/06, wszystkie orzeczenia opubl. www.cbois.nsa.gov.p/).
Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej, natomiast ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do Sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005 r. FZ 60/04 i z dnia 30 listopada 2005 r. II FZ 781/05).
Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie brak przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy poprzez zwolnienie go z kosztów sądowych. Łączny dochód przepadający na gospodarstwo domowe wnioskodawcy stanowi kwotę 5 539,00 zł, natomiast ponoszone wydatki związane z utrzymaniem wynoszą 3 130,30 zł. Wnioskodawcy pozostaje zatem do dyspozycji miesięcznie jeszcze kwota 2 408,70 zł. Sąd przy tym nie wziął pod uwagę faktu spłaty kredytu, który wnioskodawca zaciągnął na prywatne cele. Taka okoliczność nie może stanowić przyczyny uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Wnioskodawca jako główną przyczynę trudności finansowych wskazał bezrobocie syna. Jak wynika z przedłożonego oświadczenia syn wnioskodawcy ma 40 lat, jest osobą zdrową i nic nie wskazuje na brak możliwości podjęcia przez niego pracy. Wnioskodawca w zasadzie nawet nie uprawdopodobnił faktu bezrobocia syna, chociażby poprzez przedłożenie stosownego zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy. Bark także dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania 40 ha nieruchomości rolnej stanowiącej majątek żony wnioskodawcy. Ponadto wnioskodawca odmówił przedłożenia pozostałych dokumentów, które pozwoliłyby określić wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, choćby wyciągu z kont bankowych.
Należy zaznaczyć, że skarżący wnosił również w innych toczących się przed tut. Sądem sprawach o przyznanie mu prawa pomocy. Także w tych sprawach pomimo wezwań przedstawiał jedynie część dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 września 2013 r. I GZ 311/13 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie tut. Sądu z dnia 22 maja 2013 r. I SA/Kr 642/12 odmawiające mu przyznania prawa pomocy. W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "brak przedstawienia chociażby tych - dostępnych dla skarżącego - dokumentów uniemożliwiał weryfikację prawdziwości składanych przez niego oświadczeń o sytuacji majątkowej.
Zatem prawidłowo zostało uznane przez Sąd pierwszej instancji za okoliczność świadczącą o braku wykazania przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny".
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do przyznanie skarżącemu prawa pomocy choćby w części. Tym samym na podstawie art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art.260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.