Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], uchyliło postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2014 r., nr [...], pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Wójt Gminy [...] pismem z 27 stycznia 2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], w celu wydzielenia działki pod poszerzenie drogi gminnej, zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Następnie Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] lutego 2014 r. pozytywnie zaopiniował projekt podziału ww. nieruchomości, zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.
B.G., B.K. i A.K. wnieśli zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2014 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że wprawdzie zgodnie z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje – w formie postanowienia – wójt, burmistrz albo prezydent miasta, ale postanowienie to ma charakter tylko procesowy, a ponadto tryb dokonywania podziału nieruchomości z urzędu jest trybem uproszczonym w porównaniu z postępowaniem wszczętym na wniosek osoby uprawnionej i dlatego – przy dokonywaniu podziału nieruchomości z urzędu – do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ww. przepisach. Odnosząc się do treści zażalenia SKO stwierdziło, że wszelkie zarzuty, związane z błędnym zaprojektowaniem w planie przebiegu drogi, winny być podnoszone w procedurze uchwalania planu.
B.K. i A.K. wnieśli skargę na postanowienie z [...] kwietnia 2015 r., w której wskazali, że zaopiniowany pozytywnie podział nieruchomości był dla nich krzywdzący, bo powodował, że w wyniku dalszego podziału powstałaby bardzo wąska nieruchomość trudna do zabudowania.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 listopada 2015 r., I SA/Wa 966/15, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który przewiduje, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z tej przyczyny SKO mogło wydać jedynie decyzję, w ramach której mogło uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości lub części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję – umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Żadne ze wskazanych rozstrzygnięć nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 stycznia 2018 r., I OSK 561/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], uchylił zaskarżony wyrok z 20 listopada 2015 r., I SA/Wa 966/15, i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości wszczynanym na wniosek strony, ustawodawca wyodrębnił – w ramach postępowania podziałowego – jego etap wstępny, w którym organ opiniuje zgodność przedstawionego przez wnioskodawcę projektu podziału nieruchomości, odnosząc go do ustaleń wynikających z planu (art. 93 ust. 4 u.g.n.). Powyższy etap wstępny, który kończy powyższa opinia, mająca formę postanowienia, na które przysługuje środek odwoławczy (art. 93 ust. 5 u.g.n.), jest natomiast zbędny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału, wszczętym z urzędu.
Postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a stanowi jedynie część postępowania podziałowego, ponadto jest wydawane tylko w postępowaniu wszczętym na wniosek. Ponadto art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczy decyzji administracyjnej. Wprawdzie po myśli art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale XI kodeksu do zażaleń mają zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, ale jedynie odpowiednio. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że przy ocenie zastosowania przepisów dotyczących odwołań niezbędne jest uwzględnienie cech właściwych dla zażalenia i postępowania zażaleniowego. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza zatem, że niektóre przepisy będą w takim przypadku stosowane w całości, niektóre – częściowo, a inne – w ogóle nie będą miały zastosowania.
W związku z tym, jeśli organ drugiej instancji uzna, że nie było podstaw prawnych do wydania w danym przypadku postanowienia to po prostu je uchyla. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną uznał za usprawiedliwioną oraz nakazał rozpoznać skargę B.K. i A.K., mając na uwadze powyższą wykładnię prawa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2018 r., I OSK 561/16, przesądził dwa zagadnienia, które mają zasadniczy wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze stwierdził, że w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości (art. 96 ust. 1 u.g.n.), wszczynanym z urzędu (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.), zbędny jest etap wstępny w postaci opinii (w formie postanowienia) o zgodności projektu podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n.). Po drugie stwierdził, że postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a stanowi jedynie część postępowania podziałowego i jest wydawane tylko w postępowaniu wszczętym na wniosek.
W niniejszej sprawie postępowanie podziałowe zostało wszczęte z urzędu (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.), a zatem wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału z planem zagospodarowania przestrzennego okazało się zbędne.
Zdaniem NSA wyrażonym w powołanym wyżej wyroku "jeśli organ drugiej instancji uzna, że nie było podstaw prawnych do wydania w danym przypadku postanowienia to po prostu je uchyla", mając na uwadze tylko odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. o odwołaniach do zażaleń (art. 144 k.p.a.). Tak też uczyniło SKO w zaskarżonym postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r.
Zastrzeżenia do projektu podziału zgłaszane w skardze, skarżący będą mogli przedstawić w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, a sama opinia (w postaci zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2014 r.) okazała się zbędna, a zatem jej uchylenie nie narusza prawa.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.