Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. O. (dalej: skarżący) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W treści skargi na ww. postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Oprócz tego wniósł o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd potraktował wniosek o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi" jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu, rzeczywistą intencją skarżącego było zaniechanie prowadzenia postępowanie egzekucyjnego do czasu merytorycznego rozpoznania skargi, tj. albo jej oddalania albo uwzględnienia. Celem więc wniosku było udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w postanowieniu z dnia 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06, w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. W myśl natomiast powołanego przepisu, sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31 stycznia 2006 r., II FZ 882/05, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14 września 2005 r. II FZ 580/05, CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wymaga wskazania, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcie postępowania w sprawie z wniosku skarżącego. Trzeba jednak stwierdzić, że takie postanowienie nie nosi znamion wykonalności. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest bowiem art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z treści powołanego przepisu wynika więc, że postanowienie o odmowie wszczęcia nie nakłada na stronę żadnych obowiązków publicznoprawnych, które mogłyby podlegać przymusowemu wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji Sąd – w zawisłej sprawie – nie mógł "wstrzymać" prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego.
Na marginesie należy wyjaśnić, że gdyby przedmiotem skargi była decyzja nakładająca na skarżącego obowiązek publicznoprawny (np. obowiązek zapłaty podatku) to Sąd uprawniony byłby do wstrzymania przymusowego wykonania ww. obowiązku, o ile skarżący wykazałby w swoim wniosku, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie podlega wykonaniu, Sąd – na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.