Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 267 z późn. zm.); art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. 2013 r., poz. 1409 z późn.zm.), uchylił w części terminu wykonania obowiązku decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dn. [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] orzekając o zmianie terminu do dnia [...] września 2015 r. i jednocześnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu w pozostałej części.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji nałożył obowiązek na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T. z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr. geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...], polegający na sporządzeniu i przedstawieniu w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw.
Z analizy akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na wniosek z dn. [...].02.2010 r. złożony przez M. L. przeprowadził sprawdzenie wykonania decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dn. [...].03.1981 r. odnośnie wykonania linii SN i NN M. N. ul. T. [...], przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kwestii modernizacji powyższej linii napowietrznej NN i SN.
Podczas podjętych czynności m.in. odebrano oświadczenie od W. W. pełnomocnika E. O. S.A. Oddział w T., dokonano oględzin usytuowania linii SN i NN wraz ze stacją transformatorową w dn. [...].04.2011 r. na działce o nr geod. [...] w dn. [...].10.2011 r.
Podczas ww. oględzin ustalono, że przez teren działki o nr geod. [...] w m. M N przebiega linia napowietrzna średniego napięcia na słupach żelbetonowych oraz, że równolegle do budynku i ul. T. nr [...] przebiega linia niskiego napięcia na słupach żelbetonowych, a słupy żelbetonowe stacji transformatorowej odchylone są od pionu w kierunku budynku o około 30 cm (oględziny z dn. [...].04.2011 r.). Nadto na działce o nr geod. [...] w m. M. N. na wysokości ok. 10 m od poziomu działki przebiega linia napowietrzna, a na działce znajduje się słup żelbetonowy składający się z dwóch podpór (oględziny z dn. [...].10.2011 r.)
W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie odcinków linii napowietrznych średniego napięcia i niskiego napięcia, wybudowanych w obrębie działek o nr geod. [...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji wezwał E. O. S.A. do przedstawienia aktualnych protokołów z okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, co zostało przez ww. wykonane w dn. [...].01.2012 r. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wezwał E. O. S.A. do udzielenia informacji nt. odcinka linii SN biegnącego od stacji transformatorowej usytuowanej na działce o nr geod. [...] w stronę działek o nr geod. [...],[...] i dalszych w tym: datę wykonania odcinka linii, informacji nt. pozwolenia na budowę linii wraz ze stacją transformatorową, przekazania kopii planów realizacji inwestycji, ustosunkowanie się do poczynionych ustaleń w sprawie przez ww. organ.
W odpowiedzi na powyższe E. O. S.A. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. pismem z dnia [...].08.2012 r., że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Sygn. akt. [...] (wg stanowiska E. L. z dn. [...].11.2012 r. na ww. wyrok złożono kasację do Sądu Najwyższego) ustanowiono na rzecz ww. spółki służebność przesyłu, a odcinek przedmiotowej linii wykonano w dniu [...].06.1982 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dn. [...].03.1981 r. znak: RR/GTN/15//IN//81 ws. modernizacji linii napowietrznych SN i NN w m. M. N. gm. Wi. N. Ponadto wskazano, że zmiana trasy linii nastąpiła prawdopodobnie za zgodą właściciela gruntu - Gminy W. N., a w zakresie nieruchomości J. N. toczy się przed Sądem Rej. w T. postępowanie o zasiedzenie służebności gruntowej.
Na podstawie zebranych dokumentów organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, że projekt inwestycji nie przewidywał przebiegu linii SN przez działkę o nr geod. [...]. Nadto ustalono, że działka o nr geod. [...] została później podzielona na działki nr geod. [...],[...],[...], a z działek o nr geod. [...],[...],[...] wyodrębniono działki o nr geod. [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...].
Ponadto pismem z dnia [...].11.2012 r. E. O. S.A. przekazała kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego nr [...] z 1982 r. potwierdzającego przyjęcie linii SN 15kV i stacji transformatorowej STSa M. N. [...].
Natomiast w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym organ nadzoru budowlanego I instancji wystąpił pismem z dn. [...].02.2013 r. do Gminy W. N. z prośbą o przekazanie kserokopii dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii napowietrznych SN i NN, wykonanych na podstawie decyzji z dnia [...].03.1981 r. znak: [...].
W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy W. N. poinformował ww. organ, że w archiwum Urzędu Gminy nie odnaleziono dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku rzeczonych linii napowietrznych. Również takiego dokumentu nie odnaleziono w bazie danych Archiwum Państwowego.
W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję znak: [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania odcinków linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia, wybudowanych w obrębie działek o nr geod. [...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., która to decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z dn. [...].08.2013 r. po rozpatrzeniu złożonych odwołań została utrzymana w całości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który to wyrokiem z dnia 4.02.2014 r. sygn. akt: II SA/Bd 1164/13 uchylił ww. decyzję organu nadzoru budowlanego II instancji oraz poprzedzającą decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji. Sąd orzekł, że niezasadne było umorzenie postępowania i zaniechanie przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji zrealizowanej w istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji dokonał ponownej analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...] oraz przeprowadził oględziny w dniu [...].08.2014 r. ustalając, iż lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV".
Na tej podstawie organ uznał, że przedmiotem postępowania są: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stacja transformatorowa "M. N. IV" na działce o nr geod. [...].
W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. uznał, iż zmiany dokonane względem pierwotnego projektu mają charakter istotnych odstępstw od projektu budowlanego i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] nakładającą na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T., z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw.
Od powyższej decyzji odwołanie w terminie złożyli: M. L., E. L., J. N. (złożona w jej imieniu przez A. N.), E.-O. S.A. w G. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, przepisy tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie tj. 1 stycznia 1995 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, z zastrzeżeniem, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia wżycie ustawy z dnia 7.07.1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 ww. ustawy z dn. 07.07.1994 r. W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prowadzący postępowanie stosuje przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Organ II instancji wskazał, że obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa Prawo budowlane wyróżnia istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
I tak zgodnie z art. 36a ust. 1 ww. ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W art. 36a ust. 5 ww. tejże ustawy określono nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, [...] zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Zatem ustalenia wskazujące na odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie ww. pkt. 1-7 oznaczają, iż dokonano istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dokonanie odstępstw jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a w przypadku bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych, i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią art. 36a ust. 2 ww. ustawy.
Obowiązkiem inwestora jest rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tak w art. 28 ust. 1 ww. ustawy) oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym.
Według treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane [...] organ w drodze decyzji [...j w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę -nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził, że lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV" w odniesieniu do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...].
W związku z tym przedmiotem niniejszego postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji uczynił: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stacja transformatorowa "M. N. IV" na działce o nr geod. [...], co w ocenie ww. organu stanowi istotne odstąpienie o którym mowa wart. 36a ust. 5 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane.
To oznacza konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, czyli nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zebrał możliwie cały materiał dowodowy nie naruszając art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach organ II instancji stwierdził, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a w tym przepisie ustawodawca wprost nie wyjaśnia, co projekt zamienny winien zawierać. Z funkcji tej regulacji wynika, że projekt zamienny powinien zawierać przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. Ponadto projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian jakich dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (tak np. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24.03.2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10).
E. L. i M. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].06.2015 r., w której zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także nakazania rozbiórki urządzeń energetycznych pobudowanych z istotnym odstępstwem od decyzji Wojewody T. W uzasadnieniu skargi wskazali, że organy nie podjęły żadnych działań mających na celu unormowanie ich wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. złożonego w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane o wyłączenie urządzeń energetycznych znajdujących się na ich nieruchomości jako zagrażających zdrowiu i mieniu. W ich ocenie obiekt budowlany nie może być użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem, bez pozwolenia na użytkowanie a także niezgodnie z- założeniami projektowymi i wreszcie w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia. Dostateczną przesłanką na wyłączenie z użytkowania obiektu jest zakaz przebywania na pobyt stały w strefie ochronnej, w której zlokalizowany został budynek mieszkalny za zgodą poprzednika prawnego E. O. SA. Także norma energetyczna PN-E-5100/75 wykluczała jakąkolwiek zabudowę w pasie ochronnym.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są obarczone naruszeniami prawa mogącymi skutkować ich uchyleniem.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że w wyroku z dnia 4 lutego 2014r. II SA/Bd 1164/13 tut. Sąd stwierdził, że bezsporna w sprawie jest ustalona przez organy w toku przeprowadzonych w postępowaniu czynności kontrolnych i wyjaśniających okoliczność, że inwestycja obejmująca modernizację linii napowietrznych SN i nn na terenach położonych w miejscowości M. N., gmina W. N., została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia [...] marca 1981 r. znak [...] udzielającej firmie E. w B. pozwolenia na jej budowę, że zatwierdzony wskazaną decyzją z dnia [...] marca 1981 r. projekt inwestycji nie przewidywał przebiegu linii SN i sytuowania stacji transformatorowej w obrębie stanowiącej własność osoby fizycznej działki nr [...] (po podziale m.in. działka nr [...],[...] i [...]), lecz przez działki nr [...],[...],[...] i [...], a zatem, że nastąpiła zmiana fragmentu trasy SN, że w dniu [...] czerwca 1982 r. dokonano odbioru technicznego objętych inwestycją urządzeń elektrycznych (protokół nr [...]), a więc że miało miejsce zakończenie realizacji inwestycji, a także że w protokole odbioru technicznego nr [...] stwierdzone zostało, iż roboty zostały wykonane zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją w postaci projektu powykonawczego oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami budowy urządzeń energetycznych i przepisami bezpieczeństwa.
Sąd potwierdził ustalenia stanu faktycznego dokonanego przez organy I i II instancji, że realizacja linii SN i usytuowanie stacji transformatorowej nie nastąpiła w ramach samowoli budowlanej, lecz jest wynikiem istotnych odstępstw od projektu budowlanego.
Przy tym w chwili budowy spornego obiektu budowlanego obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa "Prawo budowlane z 1974 r."), jak również przepisy wykonawcze do tej ustawy, które nie zakazywały dokonywania zmian w trakcie realizacji inwestycji, oraz nie zawierały analogicznego wymogu co w treści przepisu art. 63 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc obowiązku przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej.
Uznanie, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, z tym że z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego nim projektu inwestycji, nie pozwala na zakwalifikowanie takiej inwestycji jako inwestycji zrealizowanej w warunkach objętych hipotezą art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a w konsekwencji na ocenę jej legalności w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd stwierdził, że na skutek przyjęcia, że inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, to stwierdzoną przez organy nieprawidłowość w postaci zmiany fragmentu trasy linii SN w odniesieniu do zatwierdzonego projektu, i zrealizowaniu go nie na działce nr [...], zamiast jak przewidziano to w projekcie technicznym na działce nr [...] (Klauzula nr [...]), należało i można było ocenić wyłącznie z punktu widzenia przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc przepisów, które stosuje się w przypadku stwierdzenia stanu niezgodnego z prawem, i których ratio legis polega na wyegzekwowaniu od inwestora doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Sąd zauważył, że WINB w zaskarżonej decyzji, jednoznacznie stwierdził, że w stosunku do inwestycji nie nałożono wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a zakończenie jej budowy zostało potwierdzona odbiorem technicznym. Z akt sprawy wynika także, że PINB zwrócił się pismem z dnia [...] lutego 2013 r. do Wójta Gminy W. N. o przekazanie kserokopii dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii napowietrznych SN i nn, wykonanych na podstawie ww. decyzji z dnia [...] marca 1981 r., i że odpowiedzi wskazany organ poinformował PINB, że w archiwum Urzędu Gminy nie odnaleziono takiego dokumentu. Powyższe wskazuje po pierwsze, że w stosunku do spornej inwestycji nie było wydane pozwolenie na użytkowanie (art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.), a po drugie, że nie wiadomym jest, z uwagi na brak dokumentu, czy miało miejsce zawiadomienie właściwego organu o oddaniu do użytku obiektu budowlanego (art. 41 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.).
Zatem nie ma w sprawie dowodów, że oddanie obiektu do użytku miało którąś ze wskazanych postaci. Sąd zaznaczył, że ustawa Prawo budowlane z 1994 r. przewiduje dwa tryby poprzedzające przystąpienie do użytkowania obiektu na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, tj. tryb określony w art. 54 polegający na zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy i nie wniesieniu przez niego sprzeciwu, oraz tryb z art. 55 związany z wymogiem uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Sąd wskazał, że w przepisach Prawa budowlanego ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ wykonania robót, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Przepis art. 51 ust. 7 stanowi zaś wyraźnie, że postępowanie naprawcze może być stosowane także w stosunku do robót budowlanych, które zostały wykonane. Wykonanie robót budowlanych prowadzi co do zasady do użytkowania obiektu, bądź to jak zaznaczano w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy (art. 54), bądź to na skutek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 55). W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie sposób przyjąć, że nie zgłoszenie sprzeciwu przez organ oznacza moc sanującą istotne odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 444/07, publ. lex nr 510943).
W takim wypadku nie mamy bowiem do czynienia ani z ostateczną decyzją administracyjną, korzystającą z domniemania mocy obowiązującej, ani też z inną przeszkodą natury formalnej, zwłaszcza że przepis art. 51 ust. 7 w zw. z ust. 4 uprawnia do przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do "wykonanych" robót, nie stanowiąc żadnego w tym zakresie ograniczenia czasowego. Zdaniem Sądu także uzyskanie ostatecznego pozwolenia na użytkowanie nie może być utożsamiane z bezwzględnym zakazem przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art.
51. Celem Prawa budowlanego jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego i indywidualnego, zagrożonego ze strony wadliwie wykonanych obiektów budowlanych. Nie sposób więc przyjąć, jak słusznie podkreślił to WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 350/09 (publ. lex nr 619899), aby organy nadzoru budowlanego musiały powstrzymać się od koniecznych w celu usunięcia realnego zagrożenia ze strony wadliwie wykonanego obiektu budowlanego działań tylko dlatego, że wystąpiła przeszkoda w postaci ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie; zważywszy, że kierując się takimi względami w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczono możliwość stosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc jednego z przypadków uzasadniających wszczęcie postępowania naprawczego, nawet wtedy, gdy roboty budowlane były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w tym pozwoleniu (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 170/98, opublikowany w ONSA nr 3 z 2001 r., poz. 108).
Sąd stwierdził, że WINB wyraźnie uznał, że w stosunku do inwestycji nie nałożono wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W aktach sprawy brak jest nawet dokumentu potwierdzającego oddanie do użytku linii energetycznej, wykonanych na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1981 r. Wobec tego, w takich okolicznościach faktycznych, w świetle poczynionych przez Sąd uwag, bezpodstawne jest stanowisko orzekających organów o braku możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane 1994 r. z uwagi na okoliczność oddania do użytku inwestycji. Samo stwierdzenie, że obiekt został oddany do użytku, bez jednoznacznego wypowiedzenia się nawet co do formy w jakiej to nastąpiło, nie uzasadnia zaniechanie przeprowadzenia przez organy postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji, co do której przyjęto, że została ona zrealizowana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu.
Tak więc wskazania Sądu zawarte w prawomocnym wyroku co do potrzeby przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51, ustawy Prawo budowlane z 1994 r. a nie legalizacyjnego są wiążące zarówno dla organów orzekających w przedmiotowej sprawie jak i dla Sądu rozpoznającego obecnie skargę.
Wynika to z treści art. 153 p.p.s.a. przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W przedmiotowej sprawie nie uległ zmianie ani stan faktyczny, ani też prawny od momentu wydania ww. wyroku. Stąd też po przekazaniu akt sprawy organowi I instancji postępowanie administracyjne powinno zostać poprowadzone w kierunku postępowania naprawczego przewidzianego w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Oceniając zakres czynności podjętych przez organy nadzoru budowlanego oraz rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody T. z dn. [...].03.1981 r. znak: [...] oraz oględziny przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego I instancji w dn. [...].08.2014 r. potwierdzają, że lokalizacje stacji trafo o nr III oraz od V do XII wraz z przebiegiem linii są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, natomiast potwierdzono niezgodność usytuowania stacji transformatorowej "M. N. IV".
Słusznie w wyniku stwierdzonych odstępstw od projektu budowlanego przedmiotem postępowania naprawczego organ I instancji uczynił: słup na działce o nr geod. [...], słup na pograniczu działek o nr geod. [...] i [...], dwa słupy na działce o nr geod. [...], słup na działce o nr geod. [...] oraz stację transformatorową "M. N. IV" na działce o nr geod. [...].
Ma rację organ I instancji wywodząc, że zmiany dokonane względem pierwotnego projektu mają charakter istotnych odstępstw. Stanowisko to uzasadniało wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] nakładającej na E. O. S.A. Oddział w T. Rejon Dystrybucji w T., z/s ul. PI. F. S. [...],[...] T., jako właściciela linii napowietrznej średniego napięcia, zlokalizowanej na działkach o nr geod. [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] w m. M. N. (obręb [...]), gm. W. N., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Wojewody T. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1981 r. znak: [...] - obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej linii napowietrznej średniego napięcia, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie ich budowy względem zatwierdzonego projektu budowlanego jw. Słusznie też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podzielił stanowisko organu I instancji.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Wydane decyzje znajdują oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego - w przepisach ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz w przepisach postępowania - ustawy z dn. 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, przepisy tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, tj. 1 stycznia 1995 r. a niezakończonych decyzją ostateczną, z zastrzeżeniem, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia wżycie ustawy z dn. 07.07.1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 ww. ustawy z dn. 07.07.1994 r. W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego I instancji prowadzący postępowanie stosuje przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.
Obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa Prawo budowlane wyróżnia istotne oraz nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. I tak zgodnie z art. 36a ust. 1 ww. ustawy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W art. 36a ust. 5 ww. tejże ustawy określono nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, [...]; zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Zatem ustalenia wskazujące na odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie ww. pkt. 1-7 oznaczają, iż dokonano istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dokonanie odstępstw jest dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a w przypadku bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z treścią art. 36a ust. 2 ww. ustawy. Obowiązkiem inwestora jest rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (tak w art. 28 ust. 1 ww. ustawy) oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym.
Według treści przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę -nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Prawidłowe jest również stanowisko organu, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a w tym przepisie ustawodawca wprost nie wyjaśnia, co projekt zamienny winien zawierać.
Z funkcji tej regulacji wynika, że projekt zamienny powinien zawierać przedstawienie robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do zgodności z prawem. Ponadto projekt zamienny winien odpowiadać projektowi budowlanemu - odpowiednio do zakresu zmian jakich dopuścił się inwestor, czyli jak dalece odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (tak np. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24.03.2011 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 747/10).
Dodać również należy, że z wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] marca 1999 r., sygn. akt [...], że inwestor – Urząd Wojewódzki w T. Skarb Państwa nie naruszył niczyjej własności. Nieruchomość, na której znajduje się stacja transformatorowa stanowiła własność Skarbu Państwa. Inwestor budował stację na własnej nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...]. Już po wybudowaniu stacji transformatorowej nieruchomość została nabyta od Skarbu Państwa przez R. D. i M. D. (1983 r.), a następnie w 1990 r. i 91r. sprzedana E. L. W powyższym wyroku Sąd wskazał, że w dacie nabycia nieruchomości skarżąca powinna mieć pełną wiedzę o istnieniu na nieruchomości stacji transformatorowej. Pozwolenie na budowę zostało wydane [...] marca 1981 r.
Odnosząc się do zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, to należy wskazać, że poprzez wniesienie odwołania nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji na sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego. Zmiana terminu przez organ była w tym stanie sprawy konieczna w celu zapewnienia wykonalności decyzji organu I instancji w realnym terminie.
Podsumowując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie istotną jest okoliczność, że sporna inwestycja była realizowana w oparciu o pozwolenie na budowę, które wskazywało, na jakich działkach umiejscowiona ma być ta inwestycja. Przeprowadzenie chociażby części tej inwestycji na innej działce uznać należy za istotne odstępstwo o zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzenie tego rodzaju okoliczności obliguje organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania administracyjnego, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest natomiast dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Brak takiej decyzji obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 50 i 51 powołanej ustawy. W przypadku gdy roboty budowlane przy obiekcie zostały zakończone zastosowanie znajduje tryb postępowania przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt II OSK 1715/10, z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1723/07 i z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 15/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten przewiduje, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych robót budowlanych, oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w warunkach rozpoznawanej sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakładając na jego podstawie na następcę prawnego inwestora obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego w związku ze stwierdzonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Nie ma natomiast przeszkód by projekt zamienny nie mógł wykorzystać wcześniejszej dokumentacji technicznej w zakresie, w jakim w dalszym ciągu jest ona aktualna. Projekt budowlany jako akt techniczny, a nie prawny, zachowuje swoją wartość jako dokument w oparciu, o który była wykonywana budowa. Nie ma więc przeszkód, by w sytuacji, gdy projekt architektoniczno – budowlany nie uległ zmianie, projekt budowlany zamienny wykorzystywał ten dokument, ewentualnie po dokonaniu koniecznych poprawek czy uaktualnień. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1386/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1069012).
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.