Uzasadnienie
Decyzją z 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 września 2014 r., odmawiającą A. i R. R. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi w parterze, położonego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. K. w S., wybudowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z 19 września 2000 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej państwu A. i R. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami handlowo-usługowymi w parterze wraz z przyłączami wod.-kan., zmienionej decyzją z dnia 17.08.2001 r., wyrażającą zgodę na podniesienie budynku o jedną kondygnację i usytuowanie na V kondygnacji drugiego poziomu mieszkań IV kondygnacji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji jako uzasadnienie decyzji odmownej wskazał niewykonanie robót wykończeniowych w czterech lokalach biurowych i w sześciu lokalach mieszkalnych, brak posadzek, stolarki drzwiowej wewnętrznej, armatury sanitarnej w pomieszczeniach wc i kuchniach (mieszkania), tynku na sufitach (biura). Ponadto stwierdził, że w pomieszczeniach strychowych nr [...] i [...], określonych w projekcie jako poddasze, wykonano ścianki działowe, których nie przewidywał projekt i wyposażono je w instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i przeciwpożarową (projektant nie zakwalifikował tych zmian i nie zostały one naniesione na kopiach rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego).
Dodatkowo wprowadzono zmiany w stosunku do projektu zagospodarowania terenu w ten sposób, że na miejscu stanowiska postojowego nr [...] wybudowano budynek trafostacji, nie oznaczono miejsca postojowego dla pojazdu osoby niepełnosprawnej, chodnik prowadzący do klatki schodowej zlokalizowano bezpośrednio przy budynku, z pominięciem projektowanego pasa zieleni, przy chodniku wydzielono (innym kolorem kostki brukowej) pięć miejsc postojowych zamiast projektowanej zieleni i chodnika, utwardzono kostką brukową teren projektowanej zieleni od strony ulicy K. (te odstępstwa projektant zakwalifikował jako "drobne zmiany w zagospodarowaniu terenu").
Ponadto organ stwierdził, że załączone do wniosku oświadczenia o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych w art. 56 ust.1 ustawy-Prawo budowlane dotyczą zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania jedynie pomieszczenia usługowego - kancelarii notarialnej, a nie całego budynku.
W odwołaniu inwestorzy zarzucili, że we wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiekt został określony jako wybudowany całkowicie, wobec czego organ I instancji nie miał podstaw do przyjęcia, iż w tej sprawie będzie miał zastosowanie art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jeżeli ma ono nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych), gdyż w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożono na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego obiektu budowlanego w części handlowo-usługowej, nie nakładając go dla części mieszkaniowej. Wskazali, że organ nie może dowolnie modyfikować złożonego wniosku, a dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje także ustalenie treści żądania prezentowanego przez stronę w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto PINB przeprowadził obowiązkową kontrolę budowy, chociaż nie było ku temu podstaw, gdyż obiekt realizowano w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw.
Dodatkowo podniesiono, że nie został dochowany termin 21 dni na przeprowadzenie kontroli oraz nie został zgłoszony, na podstawie art. 54 ustawy, sprzeciw w drodze decyzji.
Dalej zarzucono, że organ I instancji nie ustalił, czy zmiany w stosunku do zatwierdzonego planu zagospodarowania terenu, które zakwalifikował jako istotne na podstawie art. 36a ust.1 ustawy Prawo budowlane, miały miejsce w podczas realizacji obiektu budowlanego przed, czy po wejściu w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. Podkreślono, że stacja transformatorowa została wybudowana przed zmianą, w 2003 r.. Odwołujący się podkreślili, że pozostałe odstępstwa są wynikiem prac budowlanych wykonanych także przed wejściem w życie nowelizacji ustawy, ponadto zmiany w zagospodarowaniu terenu mają charakter estetyczny - zgodnie z art. 36a ust.6, kwalifikacji zamierzonego odstąpienia dokonuje projektant. Dyspozycja art. 56 dotyczy tylko podmiotu, na który nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, dla omawianego budynku - w zakresie części usługowej, i został spełniony, a organ nie wezwał inwestorów (art. 57 ust.4 ustawy) do uzupełnienia dokumentów.
W ocenie inwestorów cały budynek znajdował się na etapie, który umożliwiał natychmiastowe jego użytkowanie. Rozważania organu, że niektóre lokale nie miały zainstalowanej armatury sanitarnej oraz innych elementów, jest bezprzedmiotowe, bowiem wpis do dziennika budowy o stanie deweloperskim nie wyklucza możliwości złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu w całości lub zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Organ odwoławczy podzielił pogląd skarżących, wywiedziony z art. 7 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, że do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Podkreślił organ wojewódzki, że nie wyklucza to przeprowadzenia kontroli z inicjatywy organu nadzoru budowlanego.
W przekonaniu organu w rozpatrywanej sprawie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynika z treści decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Przepis art. 59 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności jego wykonania z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę.
Natomiast w myśl art. 59 ust. 5 tej ustawy, właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust.1, w art. 57 ust. 1-4 ustawy, przy czym przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
W wyniku przeprowadzonej w dniu 22 sierpnia 2014 r. z udziałem inwestorów kontroli (w zawiadomieniu nazwanej omyłkowo obowiązkową) przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ocenili, że objęty wnioskiem z 20 lipca 2014 r. o pozwolenie na użytkowanie "budynek mieszkalny wielorodzinny z lokalami usługowymi" zrealizowano niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, ponieważ:
- - nie wykonano robót wykończeniowych w czterech lokalach biurowych i w sześciu lokalach mieszkalnych; brak: posadzek, stolarki drzwiowej wewnętrznej, armatury sanitarnej w pomieszczeniach wc i kuchniach (mieszkania), tynku na sufitach (biura);
- - w pomieszczeniach strychowych nr [...] i [...], określonych w projekcie jako poddasze, wykonano ścianki działowe, których projekt nie przewidywał i wyposażono je w instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną, przeciwpożarową;
- - wprowadzono zmiany w stosunku do projektu zagospodarowania terenu: w miejscu stanowiska postojowego nr [...] wybudowano budynek trafostacji; nie oznaczono miejsca postojowego dla pojazdu osoby niepełnosprawnej; chodnik prowadzący do klatki schodowej zlokalizowano bezpośrednio przy budynku, z pominięciem projektowanego pasa zieleni; przy chodniku wydzielono (innym kolorem kostki brukowej) pięć miejsc postojowych zamiast projektowanej zieleni i chodnika; utwardzono kostką brukową teren projektowanej zieleni od strony ulicy K. (odstępstwa te projektant uznał za drobne zmiany w zagospodarowaniu terenu).
Ponadto organ stwierdził, że załączone do wniosku oświadczenia o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych w art. 56 ust.1 ustawy Prawo budowlane dotyczą zawiadomień o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania jedynie jednego pomieszczenia usługowego - kancelarii notarialnej, a nie całego budynku.
W tej sytuacji organ powiatowy zaskarżoną decyzją odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i uznał dokonane ustalenia za prawidłowe. Podkreślił przy tym, że również przed wprowadzeniem wymogu obowiązkowej kontroli budowy, po złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, właściwy organ był obligowany ocenić protokolarnie zgodność wykonania go z warunkami pozwolenia na budowę i w przypadku stwierdzenia niezgodności - odmówić wydania takiego pozwolenia (art.59 ust.5 p.b).
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, do którego zalicza się m.in. wzniesienie obiektu trafostacji w miejscu projektowanego stanowiska postojowego, w przeszłości także wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Brak takiej decyzji implikował odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie, gdy było to wymagane w pozwoleniu na budowę, oraz odpowiednie zastosowanie przepisów art.
51. Zmiana brzmienia art. 36a ustawy Prawo budowlane przez dodanie do niego ust.5, która weszła w życie z dniem 31 maja 2004 r. i wyeliminowała element uznaniowości przy kwalifikacji istotnych odstępstw, lecz nie wyznaczyła cezury uniemożliwiającej uznanie wcześniejszej budowy trafostacji w dowolnie wybranym miejscu za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu (w zw. z art.36a ust.5 pkt 1).
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazał organ wojewódzki, że skoro PINB ustalił, iż poza obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie części handlowo-usługowej budynku wystąpiła również przesłanka planowanego przystąpienia do użytkowania części objętej wymogiem zawiadomienia o zakończeniu budowy - przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (art.55 pkt 3 p.b.), prawidłowo włączył tę część do toczącego się postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku. Zakres robót budowlanych uniemożliwiających prawne przystąpienie do użytkowania wybudowanego obiektu określa natomiast organ nadzoru budowlanego w ramach przypisanych mu ustawowo zadań i kompetencji, a "brak posadzek, stolarki drzwiowej wewnętrznej, armatury sanitarnej w pomieszczeniach wc i kuchni w 6 lokalach mieszkalnych", nazwany we wpisie kierownika budowy do dziennika budowy (str.
- 11) "stanem deweloperskim", wypełnia tę przesłankę;
Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art.36a ust.6 Prawa budowlanego, kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonuje projektant, jednak tylko na potrzeby inwestora. Kwalifikację taką weryfikuje organ nadzoru budowlanego, który w uzasadnionych przypadkach wszczyna postępowanie z przesłanki określonej w art.50 ust.1 pkt 4 i art.51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
WINB stwierdził, że obowiązek zawiadomienia organów, o których mowa w art. 56 o zakończeniu obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania nie został przez inwestorów spełniony, ponieważ w kierowanych do tych organów pismach z dnia 15 stycznia 2007 r. zawiadamiają oni wyłącznie "o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania pomieszczenia usługowego - kancelarii notarialnej w realizowanym budynku";
W przekonaniu organu drugiej instancji organ pierwszej instancji nie wzywając inwestorów do uzupełnienia braków i usunięcia nieścisłości w dokumentach, uchybił wprawdzie normie art. 57 ust.4 Prawa budowlanego tym niemniej wobec ustalonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaniechanie to nie rzutowało na zasadność wydania zaskarżonej decyzji;
Co zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że dla kwestii odstępstw nie ma znaczenia, iż dokonano ich przed ustanowieniem wymogu przeprowadzania obowiązkowej kontroli budowy, bowiem przesłanka wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach jest aktualna od wprowadzenia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, czyli od 1 stycznia 1995 r.. Natomiast PINB nie przeprowadził obowiązkowej kontroli w stosunku do omawianej inwestycji, nie użył bowiem sformalizowanego druku protokołu, kontroli z 22 sierpnia 2014 r. nie oznaczył mianem obowiązkowej (zwykły formularz protokołu), lecz przede wszystkim nie wymierzył inwestorom, w drodze postanowienia, kary z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w stosunku do warunków pozwolenia na budowę, która może być skutkiem tylko kontroli obowiązkowej (art.59f i 59g Prawa budowlanego.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. i R. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów art. 36 ust. 1, art. 54 i art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
W przekonaniu skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art.36a ustawy Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie. Fakt wybudowania budynku stacji transformatorowej jest bezsporny. Nie można mieć wątpliwości, co do tego, że zastosowanie art.36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest możliwe tylko w wypadku istnienia tożsamości obiektu oznaczonego w pozwoleniu na budowę, z obiektem, którego planowane odstępstwa dotyczą, gdyż istotne odstąpienie w rozumieniu tego przepisu nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu. Przepis art. 36a ustawy Prawo budowlane znajduje bowiem zastosowanie do konieczności dokonania korekty pozwolenia na budowę z powodu istotnego odstąpienia od pierwotnego projektu budowlanego, a nie realizacji nowego obiektu budowlanego. Tożsamość obiektu, uzasadniająca zastosowanie art. 36a ustawy Prawo budowlane, jest główną przesłanką jego stosowania.
Budynek stacji transformatorowej jest oddalony od budynku, którego dotyczy postępowanie, o około 10 metrów, a na jego budowę została wydana ostateczna decyzja Prezydenta Miasta z 22 kwietnia 2003 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę stacji transformatorowej kontenerowej betonowej na terenie działki numer [...] przy ulicy J. K. w S. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 54 ustawy Prawo budowlane przez błędną jego wykładnię prowadzącą do sytuacji, że uchybienie terminowi 21 dni na zgłoszenie sprzeciwu nie prowadzi w przyszłości do bezprzedmiotowości tego postępowania administracyjnego wskazali skarżący, że termin, o którym mowa w art. 54 jest terminem materialnym i stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego, przy czym termin 21 dni, jako termin prawa materialnego nie może być przedłużony ani skrócony, a zawieszenie postępowania nie przerywa biegu tego terminu.
Jego uchybienie wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (naruszenie art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Skarżący zarzucili, że ustalenia organu I instancji, na które powołuje się Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mogły doprowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie, której przedmiot już nie istniał, w zawiadomieniu zostało bowiem złożone oświadczenie o wykonaniu wszystkich robót budowlanych. Świadczy to, zdaniem skarżących, o naruszeniu przepisu art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Rozwijając zarzut naruszenia prawa procesowego przez niewyjaśnienie przy pomocy innych środków dowodowych, czy obowiązek zawiadomienia organu o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania został spełniony wskazali skarżący, że sformułowanie użyte w zawiadomieniach: "pomieszczenia usługowego Kancelarii Notarialnej w realizowanym budynku" nie przesądza, że przedmiotem zgłoszenia jest tylko jedno pomieszczenie Kancelarii Notarialnej, albowiem sformułowanie wskazuje, że chodzi o pomieszczenia usługowe, w tym - Kancelarii Notarialnej. Pisma w swej treści nawiązują do decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami handlowo - usługowymi (liczba mnoga) i obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie części (całej części) handlowo - usługowej budynku i zawiadomieniu o zakończeniu robót budowlanych (w całej części handlowo – usługowej).
Nieprecyzyjne sformułowanie w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 56 ustawy Prawo budowlane wzięło się z tego, że pozostała część handlowo - usługowa nie miała być fizycznie użytkowana, nadto, że projekt budowlany tylko to pomieszczenie handlowo - usługowe określa szczególną nazwą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie wobec bezskuteczności podniesionych w niej zarzutów.
Kontroli Sądu poddana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 września 2014 r., odmawiającą A. i R. R. udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi w parterze, położonego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. K. w S., wybudowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z 19 września 2000 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej państwu A. i R. R. pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni do doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Na podstawie art. 55 przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
- 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;
- 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
- 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w pozwoleniu na budowę z 19 września 2000 r., na inwestora nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego obiektu w części handlowo – usługowej. Nie ulega także wątpliwości, że obiekt realizowano w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, zatem zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 organ nie miał obowiązku przeprowadzenia obowiązkowej kontroli tego obiektu, wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.). Jednakże na akceptację Sądu zasługują argumenty organów obu instancji, że mimo braku obowiązku przeprowadzenia sformalizowanej kontroli obowiązkowej, organ nadzoru budowlanego w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie ma prawo do skontrolowania objętego wnioskiem obiektu.
Należy także przypomnieć, że pomimo, iż na inwestorów nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu jedynie w części handlowo – usługowej wniosek z dnia 20 lipca 3014 r. dotyczy całości obiektu objętego pozwoleniem na budowę z dnia 19 września 2000 r. i do tak sformulowanego wniosku odniosły się organy nadzoru budowlanego w przeprowadzonym postępowaniu.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 56 Prawa budowlanego inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Niezajęcie stanowiska przez powyższe organy w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.
informacje o jednostce orzeczenia sądów orzeczenia administracji pisma urzędowe komentarze monografie wzory i zestawienia
Ponadto zgodnie z art. 57 Prawa budowlanego do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć: m.inn:
- - oryginał dziennika budowy;
- - oświadczenie kierownika budowy: a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, oraz b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
- - oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
- - protokoły badań i sprawdzeń;
- - inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;
- - potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;
W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego lub budynku z częścią mieszkalną, w załączonym do wniosku oświadczeniu, zamieszcza się informację o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
W przypadku zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie w przedmiotowej sprawie było niewykonanie robót wykończeniowych w czterech lokalach biurowych i w sześciu lokalach mieszkalnych (brak posadzek, stolarki drzwiowej wewnętrznej, armatury sanitarnej w pomieszczeniach wc i kuchniach w mieszkaniach oraz tynku na sufitach w biurach). Ponadto w pomieszczeniach strychowych nr [...] i [...], określonych w projekcie jako poddasze, wykonano ścianki działowe, których nie przewidywał projekt i wyposażono je w instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną, przeciwpożarową (projektant nie zakwalifikował tych zmian i nie zostały one naniesione na kopiach rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego).
Dodatkowo wprowadzono zmiany w stosunku do projektu zagospodarowania terenu w ten sposób, że na miejscu stanowiska postojowego nr [...] wybudowano budynek trafostacji, nie oznaczono miejsca postojowego dla pojazdu osoby niepełnosprawnej, chodnik prowadzący do klatki schodowej zlokalizowano bezpośrednio przy budynku, z pominięciem projektowanego pasa zieleni, przy chodniku wydzielono (innym kolorem kostki brukowej) pięć miejsc postojowych zamiast projektowanej zieleni i chodnika, utwardzono kostką brukową teren projektowanej zieleni od strony ulicy K. (te odstępstwa projektant zakwalifikował jako drobne zmiany w zagospodarowaniu terenu").
Oceniając zastosowanie w przedmiotowej sprawie wskazanych wyżej przepisów Prawa budowlanego należy uznać, że zastosowane zostały prawidłowo. W szczególności brak było możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, gdy inwestor nie przedstawił dowodu prawidłowego zawiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.
Do wniosku zostały dołączone pochodzące z 15 stycznia 2007 r. skierowane do tych organów pisma informujące o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania jedynie stanowiącej lokal użytkowy pomieszczenia kancelarii notarialnej. Zasadnie zatem uznały organy, że powyższe stanowi przeszkodę do udzielenia pozwolenia na użytkowanie zgodnie z wnioskiem, który obejmował cały obiekt.
Także okoliczność, że przedmiotowy obiekt nie został całkowicie wykończony, stanowi przeszkodę w udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Pozwolenie na budowę wskazywało na konieczność wykonania w obiekcie tynków wewnętrznych gipsowych szlifowanych, glazury w kuchniach i łazienkach oraz sufitów podwieszanych, a także stolarki zgodnie z zestawieniem. Jak wynika z niekwestionowanych przez skarżących ustaleń, powyższe prace nie zostały w całości wykonane.
Zasadnie także organy wskazały, że w sytuacji odstępstwa od zatwierdzanego projektu budowlanego, w szczególności zmian wprowadzonych w stosunku do projektu zagospodarowania terenu, co zgodnie z przepisem art. 36 a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga zmiany pozwolenia na budowę, brak możliwości udzielenia pozwolenia zgodnie z wnioskiem.
Zarówno brzmienie przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego jak i jego cel zdają się nie pozostawiać wątpliwości że inwestor, który dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie może oczekiwać, że otrzyma pozwolenie na użytkowanie bez doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zatem - stosownie do brzmienia przepisu art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego - inwestor nie spełnił wymagań określonych w art. 59 ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4 tej ustawy, właściwy organ jest zobowiązany do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie.
Natomiast z przepisu art. 59 ust. 1 w zw. z 59a ust. 2 pkt 1 i 2 wynika, że podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie może być każda, a nie tylko istotna niezgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub z projektem architektoniczno-budowlanym. Jeżeli zatem decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie będzie spowodowana nieistotnym odstąpieniem od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, to odpowiednie stosowanie art. 51 sprowadzać się będzie do wymuszenia uzupełnienia przez inwestora dokumentacji wymaganej w razie takiego odstąpienia. Dochodząc do takiego wniosku, należy mieć na uwadze, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne po spełnieniu formalnych warunków, którymi są odpowiednie informacje (rysunek i opis) projektanta w projekcie (art. 36a ust. 6).
Jeżeli więc jedyne naruszenie prawa przez inwestora polega na tym, że nie zostały sporządzone rysunek i opis nieistotnego odstąpienia od projektu budowlanego, to usunięcie tego stanu niezgodności z prawem polegać będzie na sporządzeniu przez projektanta odpowiedniego rysunku i opisu. Taką możliwość daje art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.
7. Z tych przepisów wynika, że właściwy organ może nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. (Z. Kostka Komentarz Lex Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2014 stan prawny: 2014.04.25).
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.