Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając z urzędu orzekł o braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki lub podjęcia działań naprawczych w trybie art. 50 lub art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) – zwanej dalej "ustawa – Prawo budowlane", w sprawie elementów układu drogowego (stanowiącego dojazd z ul. S. do A.) wykonanego na działce nr [..] obr. [..] w W. przy granicy z działką nr [..] obr. [..] w W., będącej własnością I. P. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji ustalił na podstawie oględzin terenu działki nr [..] przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2016 r., że realizacja przebudowy i rozbudowy układu drogowego, przebudowy uzbrojenia podziemnego sieci, obiektów małej architektury tzw. drogi do A. - będącej łącznikiem z ul. S., na dz. nr [..]-[..] obr. [..] w W., została wykonana na podstawie decyzji Starosty z dnia 30 czerwca 2009 r. zmienionej decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. Inwestor - Gmina Miasta, w dniu 5 listopada 2014 r. uzyskała decyzję o pozwoleniu na użytkowanie ww. inwestycji.
Wskazane pozwolenie na wykonanie robót budowlanych jak również pozwolenie na użytkowanie nie obejmowało działki nr [..] stanowiącej własność I.P. I. P. w toku oględzin podniosła, że w jej ocenie podczas realizacji robót budowlanych, doszło do naruszenia granicy jej nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] poprzez wykonanie murku oporowego o wysokości około 55 cm nad poziomem terenu, na odcinku od granicy z działką nr [..] do wjazdu na działkę nr [..] w pasie o szerokości około 0,5 m, oraz nasadzenia drzewa i krzewów ozdobnych. W ocenie przedstawicieli organu nadzoru budowlanego nazwany przez I. P. mur oporowy jest obrzeżem trawnikowym stanowiącym element zakończenia układu drogowego. O ustaleniach pokontrolnych poinformowano I.P. pismem z dnia 13 grudnia 2016 r.
Gmina Miasta, wezwana przez organ pierwszej instancji do ustosunkowania się do twierdzeń I. P., przedłożyła protokół wznowienia znaków granicznych i wyznaczenia punktów granicznych sporządzony przez uprawnionego geodetę B. P., z czynności geodezyjnych przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2017 r. na działkach o numerach [..]-[..] przy udziale m.in. I. P. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji z przedłożonego protokołu oraz dokumentacji fotograficzne wynika, że żadne elementy układu drogowego zrealizowanego na działce nr [..] nie naruszają granicy z działką nr [..], będącą własnością I. P. Z protokołu wynika natomiast, że to budynek usługowy wybudowany samowolnie na działce nr [..] obr. [..] (w sprawie którego tutejszy organ prowadzi odrębne postępowanie administracyjne) usytuowany jest z naruszeniem granicy z działką nr [..], stanowiącą własność Gminy Miasta. Z tych względów organ pierwszej instancji nie stwierdził podnoszonego przez stronę naruszenia granicy poprzez lokalizację części obiektu budowlanego na działce nr [..] obr. [..] w W. Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że układ drogowy na działce nr [..] (stanowiący część inwestycji obejmującej rewitalizację północnej części Śródmieścia w kwartale ulic [..]-[..] w W.) został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie podlega tym samym uregulowaniom określonym w art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego zbadał czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że część układu drogowego zrealizowana na działce nr [..] obr. [..] w W. została wykonana w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub projekcie budowlanym - z naruszeniem granicy działki nr [..]. Z dokumentów opracowanych przez uprawnionego geodetę wynika, że nie doszło do naruszenia granicy z działki nr [..] elementami inwestycji drogowej na działce nr [..]. Nie zaistniały zatem żadne przesłanki prawne dające podstawę prawną do wydania nakazu rozbiórki obrzeża trawnikowego stanowiącego element układu drogowego będącego łącznikiem pomiędzy budynkiem A. a ul. S.w W. lub podjęcia czynności postępowania naprawczego w trybie art. 50 lub art. 51 ustawy - Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji I. P. wskazała, że w oparciu o prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 59/16, wystąpiła do organu pierwszej instancji o rozbiórkę samowolnie wykonanego przez Gminę Miasta murku oporowego wykonanego wzdłuż granicy jej nieruchomości, który zmniejszał powierzchnię tej nieruchomości z 270 m2 do 269 m2 i wystaje nad powierzchnię około 0,5 m.
Nadto skarżąca stwierdziła, że decyzja organu pierwszej instancji jest sprzeczna z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt [..] potwierdzonym postanowieniem Sądu Okręgowego sygn. akt [..] określonym w pkt II tj. cyt. "projekt podziału opisany w pkt I uczynić integralną częścią niniejszego postanowienia". Projekt podziału wykazuje usytuowane na działce [..] obiekty stałe tj. pawilon handlowy oraz obiekt gospodarczy, granice pawilonu handlowego stanowią granicę zachodnią z terenem własności Gminy Miasta, a cała nieruchomość posiada powierzchnię 270 m2.
Skarżąca wskazała nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 359/99, w którym stwierdziono cyt. "Prawomocnym postanowieniem Sądu stwierdzono, że skarżąca wraz z mężem nabyła z dniem 1 października 1990 r. przez zasiedzenie część działki nr [..] o obszarze 270 m2. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano m. in., że znajdujący się na tej działce pawilon handlowy został wybudowany legalnie i ma lokalizację stałą".
Skarżąca podniosła, że na ww. ustalenia powołał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 1143/04 stwierdzając że cyt. "pawilon handlowy został wybudowany legalnie i ma lokalizację stałą".
Skarżąca wyjaśniła, że w oparciu o ustalenia zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 12 marca 1999 r. została urządzona księga wieczysta Kw nr [..] z 19 lipca 2001 r., która ustala zabudowę stałą na działce nr [..] jako "tereny zabudowane inne".
Jak podniosła skarżąca stwierdzenia zawarte w decyzji organu pierwszej instancji są sprzeczne z prawomocnymi od 18 lat wyrokami sądów i jako takie stanowią rażące naruszenie prawa, gdyż organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień do kwestionowania postanowień i wyroków sądów powszechnych i administracyjnych I i II instancji - zgodnie z art. 83.1 prawa budowlanego. Dodała, że nie podpisywała i nie jest jej znany nowy protokół dotyczący wznowienia nowych znaków granicznych wykonanych przez geodetę z Urzędu Miejskiego w związku z naruszeniem jej nieruchomości. Zarzuciła, że błędnie organ pierwszej instancji stwierdził, że mur graniczny jakoby wynika z wykonanego w 2013 r. łącznika do A.. Wskazała, że pismem z dnia 24 października 2013 r. Urząd Miejski powiadomił ją o usunięciu naruszeń na jej nieruchomości już po wykonaniu łącznika drogowego - odkopano kamień graniczny wykonany przez biegłego Sądu Wojewódzkiego na zlecenie Sądu Rejonowego w dniu 29 stycznia 1997 r. - który obecnie został zabudowany murem podziemnym lub usunięty.
Jak podniosła skarżąca roboty związane z wykonaniem muru oporowego zostały wykonane samowolnie po podjęciu przez Radę Miasta uchwały z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie zmiany planu miejscowego dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] - z terenów zabudowanych na ciąg pieszo-jezdny i natychmiast przystąpiono do realizacji tej zaskarżonej uchwały, wykonując bez zawiadomienia mur oporowy z nasadami zieleni wysokiej na działce nr [..] z naruszeniem działki nr [..]. Zlikwidowano kamień graniczny, a po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 59/16 bez powiadomienia skarżącej wykonano nowe kamienie graniczne i wykonano nowy protokół odszukania granic.
Dodała, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2302/15 oddalona została skarga kasacyjna Rady Miasta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 100/15. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdził nierówne traktowanie inwestorów z faworyzowaniem J. M., któremu zapewniono nawet front usługowy od strony działki [..]. Z drugiej strony nieruchomości skarżącej organ pierwszej instancji stwierdza brak podstaw i sankcjonuje naruszenie jej nieruchomości przez tę samą Gminę Miasta, która rażąco naruszyła prawo od strony działki nr [..]. Zdaniem skarżącej obrzeże trawnikowe nie może spoczywać na fundamencie podziemnym, gdyż takie obrzeże staje się murem oporowym.
Skarżąca wniosła o rozbiórkę muru oporowego oraz odszukanie kamienia granicznego z krzyżem oznaczonego nr [..] w protokole odszukania granic wykonanego na zlecenie Sądu Rejonowego z dnia 25 lipca 2007 r., z którego wynika, że pawilon nie tylko nie narusza granicy z działką nr [..] ale stanowi zapas terenu od tej granicy - na której Gmina posadziła zieleń wysoką (tuje).
Decyzją z dnia 3 października 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 59/16 uchylił zaskarżone przez I. P. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2016 r. i poprzedzające go postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2015 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rekultywacji terenu nieruchomości dz. nr [..] obr. [..] przy ul. S. w W. W uzasadnieniu tego wyroku WSA wskazał, że wniosek I. P. dotyczący podjęcia czynności przez organ nadzoru budowlanego w sprawie nieprawidłowości w realizacji drogi dojazdowej do A. w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości stanowiącej własność I. P. wymaga rozstrzygnięcia merytorycznego po wcześniejszym ustaleniu zakresu żądania.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, I. P. pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. poinformowała organ pierwszej instancji że celem postępowania, którego wszczęcia żąda (niezależnie od tego, w jaki sposób zostanie ono przez organy nadzoru ukształtowane) jest doprowadzenie do rozbiórki wzniesionego bezprawnie na jej działce murku oporowego oraz usunięcia nasadzeń.
Organ odwoławczy wskazał na treść art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i wyjaśnił, że z ustaleń faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, iż realizacja ww. układu drogowego na działce nr [..] nastąpiła na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: 1 zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w oświadczeniu z dnia 25 października 2013 r. przez kierownika budowy S. S. zmiany (karta akt 20a) w związku z zakończeniem budowy na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 30 czerwca 2009 r., "Rewitalizacja północnej części Śródmieścia w kwartale ulic: [..]-[..]..." były analizowane przez organ pierwszej instancji przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Wprowadzone w trakcie realizacji zmiany zaakceptowane przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego organ pierwszej instancji uznał za nieistotne. Ponadto z akt sprawy wynika, że innych nieprawidłowości w realizacji układu drogowego na działce nr [..] w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [..] organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie stwierdził.
Zdaniem organu odwoławczego ustalenia organu pierwszej instancji, że nazwany przez I. P. mur oporowy, faktycznie jest obrzeżem trawnikowym stanowiącym element zakończenia układu drogowego, potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. O ustaleniach organ pierwszej instancji poinformował skarżącą pismem z dnia 13 grudnia 2016 r.
Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji, gdy przedmiotowa inwestycja została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, to brak jest podstaw do wydania w tej sprawie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I.P. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8, art. 10 § 1, art. 28, art. 79 § 2 i art. 107 § 1 k.p.a. i wniosła o rozbiórkę muru oporowego na całym odcinku jej nieruchomości, zmniejszającego powierzchnię jej nieruchomości z 270 m2 do 269 m2 według wyliczenia Biura Geodezyjno-Kartograficznego - na szkicu przebiegu granic z dnia 23 grudnia 2016 r., doprowadzenie chodnika do granicy z jej nieruchomością ul. S. nr [..], który celowo został zwężony a stanowi dojście piesze do budynków mieszkalno-usługowych oznaczonych nr [..]-[..] przy ul. S., likwidację zieleni wysokiej przylegającej do granicy z jej nieruchomością nr [..] oznaczoną ul. S. i przesunięcie jej poza chodnik.
Zdaniem skarżącej organy błędnie stwierdziły, że mur oporowy stanowi obrzeże trawnikowe wybudowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydane przez Starostę z dnia 30 czerwca 2009 r. zmienionej decyzją Starosty z dnia 12 czerwca 2013 r. dotyczącą układu drogowego do A., których to decyzji w ogóle nie otrzymała. Skarżąca stwierdziła, że gdyby istotnie pozwolenie na budowę przewidywało wykonanie murku oporowego przebiegającego wzdłuż jej nieruchomości i naruszającego jej nieruchomość to Urząd Miasta nie powiadomiłby jej pismem z dnia 24 października 2013 r. o odkopaniu kamienia granicznego z krzyżem, znajdującego się pod powierzchnią terenu - obecnie zamurowanym murem podziemnym - lecz poinformowałby o konieczności usunięcia tego kamienia, wykonania muru podziemnego, na którym zostanie osadzona płyta obrzeża trawnikowego - powołując się na posiadaną decyzję pozwolenie na budowę, która była w posiadaniu organu.
Zdaniem skarżącej informacja, że kamień graniczny został odkopany, obrzeże trawnikowe zostało przesunięte i usunięto nadmiar ziemi ze skarpy a potem wykonanie muru oporowego na fundamencie podziemnym stanowi dowód na to, że żaden mur oporowy nie był przewidziany w dokumentacji technicznej objętej pozwoleniem na budowę i został wykonany samowolnie po podjęciu w dniu 26 września 2014 r. przez Radę Miasta uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki [..] z terenów zabudowanych na ciąg pieszo-jezdny. Pomimo zaskarżenia tej uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - natychmiast przystąpiono do wykonania ciągu pieszo-jezdnego na działce nr [..] wykonując mur oporowy z naruszeniem granicy działki nr [..], nasadzenie zieleni wysokiej (tuje, drzewo) na działce [..] w sposób odcinający działkę [..] od chodnika i od światła słonecznego.
Dodała że Prezydent Miasta wydał w dniu 27 marca 2014 r. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu tj. budowy budynku mieszkalno-usługowego o wys. 12 m i szerokości na całej powierzchni działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2018 r. pełnomocnik procesowy skarżącej podtrzymał skargę. Jak wynika z uzasadnienia pisma ponowione zostały argumenty dotyczące błędnego ustalenia granic między działką skarżącej a działką gminną.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jak o tym mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), co oznacza, że sąd ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny podjęty został przez organ zgodnie z prawem. Kontrola legalności odbywa się w stanie faktycznym ustalonym przez organ i według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonego aktu.
Niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało przez organ nadzoru budowlanego w trybie postępowania naprawczego, celem ustalenia, czy przedmiotowa budowa wyczerpuje jedną z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo budowlane, a w rezultacie czy istnieje konieczność wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 1a tej ustawy. Nie było bowiem podstaw aby orzec o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy - Prawo budowlane, albowiem inwestycja, obejmująca wykonanie kwestionowanego przez skarżącą, a opisanego jako murek oporowy, obiektu, została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z dnia 30 czerwca 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zmienionej decyzja z dnia 12 czerwca 2013 r.
Przepis art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji) brzmi następująco:
- 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
- 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub
- 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
- 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
- 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Natomiast przepisy art. 51 ust. 1 i ust. 1a ustawy - Prawo budowlane brzmią następująco:
- 1. Przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
- 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
- 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
- 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
1a. W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja opisana wyżej, w części obejmującej obrzeże trawnika (krawężnik), opisywany przez skarżącą jako "murek oporowy", została zrealizowana w sposób naruszający granicę między działką nr [..] stanowiącą własność Gminy Miasta, na której zrealizowano inwestycje drogową a działką nr [..], stanowiącą własność skarżącej. W ocenie sadu twierdzenia skarżącej dotyczące tej kwestii nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie i prawidłowo ocenionym przez organ.
Organ pierwszej instancji wykonał w dniu 28 kwietnia 2017 r. dokumentację zdjęciową spornego terenu działki nr [..] w W. Na zdjęciach tych uwidoczniono osadzone w gruncie kamienie graniczne. Wyznaczony tymi kamieniami granicznymi przebieg granicy z działką nr [..] pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, że sporny krawężnik, czy też jak ujmuje go skarżąca – murek oporowy, nie został zrealizowany na działce skarżącej, tj. działce nr [..], lecz na działce nr [..], stanowiącej własność Gminy Miasta. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że nie stwierdzono istnienia wylewki betonowej pod krawężnikami.
Uwidoczniona w ww. dokumentacji zdjęciowej lokalizacja osadzonych kamieni granicznych została przy tym ustalona w drodze przeprowadzonego przez uprawnionego geodetę wznowienia znaków granicznych i przyjęcia granic nieruchomości oznaczonych jako działki nr [..]-[..]. Jak wynika z protokołu ww. czynności uprawniony geodeta ustalił przebieg granicy między działkami nr [..] i [..] przez proste połączenie punktów granicznych nr [..]. Podkreślić należy, że punkt graniczny nr [..] stanowił odszukany betonowy kamień z krzyżem na głowicy, zaś punkty graniczne nr [..] i [..] zostały wznowione odpowiednio przez wstawienie naziemnie kamienia betonowego oraz wbicie żelaznego bolca. Z tak dokonanego wyznaczenia granicy obu działek, odczytywanego łącznie ze sporządzoną w toku postępowania przed organem pierwszej instancji dokumentacją zdjęciową, wynika w sposób jednoznaczny, że sporny krawężnik został zrealizowany w całości na działce nr [..], nie zaś na działce skarżącej nr [..].
Czynności przyjęcia granic dokonano w obecności skarżącej. I. P. jednak złożyła do protokołu tej czynności oświadczenie, w którym nie uznała stwierdzonego przez geodetę opisu przebiegu granic. W pismach z dnia 8 i 12 kwietnia 2017 r. skierowanych do Urzędu Miasta skarżąca zakwestionowała czynność polegającą na wznowieniu znaku granicznego jako dokonaną w sposób wadliwy i nie odpowiadający prawidłowemu umiejscowieniu znaku. Wyjaśniła, że obecny znak graniczny został umieszczony w innym miejscu niż ten, w którym znajdował się znak poprzedni. W związku z postawionymi zarzutami zażądała dokonania ponownego wznowienia znaku granicznego.
W ocenie sądu prawidłowa jest ocena czynności uprawnionego geodety dokonana przez organy obu instancji. Czynność wznowienia znaków granicznych i przyjęcia granic nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Wyjaśnić należy, że dalsze czynności poszukiwania albo wznawiania znaków granicznych przez organy nadzoru budowlanego, czy też organy gminy, na zlecenie organów nadzoru budowlanego, nie miały uzasadnienia. Organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do ustalania przebiegu granic, zaś uprawniony geodeta B. P. w toku podjętych czynności wznowienia znaków granicznych i przyjęcia granic wskazała, że granica dla przedmiotowych nieruchomości jest ustalona i prawnie obowiązująca.
Sąd podkreśla, że ocena tychże ustaleń wymaga zaznaczenia, iż w sytuacji sporu między stronami co do przebiegu granicy między ich działkami, nie należy do obowiązków nadzoru budowlanego ustalanie tej granicy. Temu celowi służy zasadniczo postępowanie rozgraniczeniowe, unormowane w rozdziale 6 (art. 29–39) ustawy z dnia 17 maja 1999 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), w tym szczególna procedura wznowienia znaków granicznych uregulowana w art. 39 tej ustawy. Jak wynika z tego ostatniego przepisu przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione przez podmioty określone w art. 11 tej ustawy, bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu (powszechnego) o rozstrzygnięcie sprawy.
Z przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), zaś inicjatywa w tym zakresie – poza sytuacjami, gdy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest z urzędu – należy do zainteresowanych stron (art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli więc którakolwiek ze stron kwestionuje przebieg granicy, występuje do właściwego organu lub sądu o przeprowadzenie stosownej procedury zmierzającej do ustalenia i utrwalenia przebiegu granic. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca z takim wnioskiem występowała. W tych okolicznościach, zdaniem sądu, nie zdołała skarżąca podważyć kwestionowanych ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organy nadzoru budowlanego.
Podnoszone przez skarżącą zastrzeżenia organy prawidłowo rozpatrywały pod kątem wystąpienia przesłanek istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Postępowanie naprawcze prowadzone w tym trybie kończy decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 albo ust. 5 tej ustawy. W myśl pierwszego z przepisów, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego; w decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Skoro w toku przedmiotowego postępowania, wskutek prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, nie stwierdzono jakichkolwiek istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, brak było podstaw do zastosowania regulacji określonej w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane.
Dodać w tym miejscu należy, odnosząc się do żądań sformułowanych w skardze, że sąd jest związany granicami sprawy, a te zakreśla przedmiot postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja. Niedopuszczalne jest wkraczanie dokonywaną oceną prawną w sprawę nową, odmienną od tej, której dotyczyło postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Tym samym sąd podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może odnosić się do innych postępowań, niezwiązanych z przedmiotem sprawy, której dotyczy skarga. Brak było zatem podstaw prawnych (pomijając kwestię, że leży to poza kompetencjami sądu administracyjnego) do wyrażania ocen prawnych dotyczących legalności budów innych niż obejmujących obrzeże trawnika, którego zgodność z prawem kwestionowała skarżąca.
Powoływanie się przez skarżącą na treść postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt I [..], z którego – podobnie jak z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 359/99 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 1143/04 – skarżąca wywodzi fakt legalnego usytuowania na działce nr [..] pawilonu handlowego oraz obiektu gospodarczego oraz fakt powierzchni tej działki wynoszącej 270 m2, nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi, albowiem nie te kwestie były przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przedmiotem tym było bowiem stwierdzenie, czy w stosunku do obiektu obrzeża trawnika na działce nr [..] zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane.
Okoliczności związane z wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 100/15, w którym kontroli podlegała uchwała Rady Miasta z dnia 26 września 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta w ciągu ulicy S. od ulicy W. do wysokości ulicy B., również nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organy badając zastrzeżenia skarżącej w odniesieniu do obrzeża trawnikowego na działce nr [..] były bowiem obowiązane do zbadania zgodności wykonanych robót budowlanych przede wszystkim z zatwierdzonym projektem budowlanym, nie zaś z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, szczególnie w sytuacji stwierdzenia jego nieważności.
Natomiast zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podlegała badaniu w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Nie ma zaś sporu między stronami ani co do samej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego jak i co do tego, że przedmiotowa inwestycja objęta jest również pozwoleniem na użytkowanie.
Podnoszone przez skarżącą informacje zawarte w skierowanym do niej piśmie Urzędu Miasta z dnia 24 października 2013 r. nie mogły również przesądzać o zasadności skargi, a to wobec dokonania przez organy nadzoru budowlanego aktualnych ustaleń faktycznych w oparciu o wykonane w dniu 7 kwietnia 2017 r. wznowienie i odszukanie punktów granicznych oraz przyjęcie granic, których skarżąca, biorąca udział w czynnościach uprawnionego geodety nie zdołała podważyć przewidzianymi prawem środkami.
Również pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszeń przez organy prawa procesowego nie były zasadne, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów art. 8, art. 10 § 1, art. 28, art. 79 § 2 i art. 107 § 2 k.p.a. Organy procedowały prawidłowo, sprawa została wszechstronnie wyjaśniona i oceniona zgodnie z art. 80 k.p.a., a prawo strony do udziału w sprawie nie zostało naruszone.
Mając powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) skargę jako bezzasadną oddalił.