Uzasadnienie
Na drukach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy E. S. i Z. S. wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponieważ wnioski skarżących są tożsame co do zakresu, a prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe (E. S. jest córką Z. S.) stąd też ich sytuacja materialna został poddana wspólnej analizie, a złożone wnioski zostaną rozpatrzone w jednym postanowieniu.
Z nadesłanych formularzy wynika, że skarżący zajmują budynek mieszkalny o pow. 105 m2, a w skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 3,726 ha. Wnioskodawcy zadeklarowali, że nie posiadają innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem ich utrzymania się jest dochód Z. S. z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie 3020,66 zł brutto oraz wynagrodzenie za pracę E. S. w kwocie 2.800 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy nadesłali dokumenty obrazujące wysokość uzyskiwanych dochodów oraz poziom i strukturę ponoszonych wydatków. W oparciu o ich treść ustalono, że świadczenie emerytalne Z. S. wynosi 2485 zł netto miesięcznie, a wynagrodzenie E. S. to kwota 2800 brutto miesięcznie. Stałe, miesięczne wydatki kształtują się zaś na poziomie około 300 zł i składają się na nie: opłaty za energię elektryczną w wysokości 118 zł, wywóz odpadów – 12 zł, oraz opłaty za usługi telekomunikacyjne (dwa telefony komórkowe), których miesięczny koszt, w oparciu o nadesłane faktury ustalono na kwotę 157 zł. Do tego doliczyć należy koszty dostawy wody i odbioru ścieków, których wszakże wnioskodawcy w żaden sposób nie udokumentowali oraz zakupu lekarstw – strony podały, że chodzi o wydatek rzędu 100 zł miesięcznie.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej skarżących prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą okoliczności wskazane w hipotezie przywołanego przepisu. Stąd też ich wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Badanie możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących albowiem nie wykazano, że ich sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie opiera się zaś na względach słusznościowych, odwołujących się do przekonania strony o zasadności złożonej skargi.
Zasadniczym kosztem, jaki strona ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 500 zł. W zestawieniu z miesięcznymi dochodami skarżących nie jest to kwota na tyle znacząca aby w sposób zasadniczy uszczupliła te dochody. Łączny dochód w ich gospodarstwie domowym kształtuje się bowiem na poziomie powyżej 3.000 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki to kwota 287 zł miesięcznie. Nawet jeżeli prawdziwe są podane przez wnioskodawców koszty zakupu lekarstw w kwocie 100 zł, to nie można powiedzieć, ze pomiędzy dochodami a wydatkami istnieje znacząca dysproporcja, która wyklucza wygospodarowanie dodatkowych środków zarówno na pokrycie wydatku na wpis od skargi jak i usługi fachowego pełnomocnika. W opisywanej sytuacji nie można stwierdzić, że skarżący znajdują się w bardzo trudnym położeniu materialnym, co ewentualnie mogłoby przemawiać za uwzględnieniem ich wniosku.
Wobec tego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.