Uzasadnienie
K. S. w odpowiedzi na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 marca 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, wystąpiła na urzędowym formularzu druku PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Powyższe wystąpienie uzasadniła brakiem wystarczających środków finansowych. Skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawnym synem, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 50 m². W skład majątku strony wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 4 ha. Wnioskodawczyni poinformowała, że jest osobą bezmajętną i nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Miesięcznym jej źródłem dochodu jest emerytura w wysokości około 1351 zł netto oraz renta jej syna w wysokości około 757 zł netto. Nadto wskazała, że ona i syn mają problemy zdrowotne, co generuje koszty. Wnioskodawczyni oświadczyła, że po uiszczeniu bieżących opłat mało pozostaje jej na życie.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty obrazujące poziom jej dochodów (kopie decyzji waloryzujących przysługującego jej oraz synowi świadczenia) oraz wydatki (rachunki za energię elektryczną wraz prognozą do lipca bieżącego roku oraz wywóz odpadów), a także decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości oraz podatek rolny za 2015 r. Nadto skarżąca wśród miesięcznych wydatków wyszczególniła koszty związane: z posiadaniem telefonu komórkowego w wysokości łącznie 100 zł oraz z zakupem lekarstw w kwocie 150 zł. Ogólnie odniosła się do kosztów "wyżywienia i utrzymania się", zaznaczając że syn spłaca kredyty. Skarżąca nadmieniła, że wodę czerpie z własnej studni. Dodała, że otrzymuje dopłaty do rolnictwa, które wystarczają jedynie na pokrycie upraw zboża, na które i tak nie ma nabywcy. Poinformowała, że tegoroczne dopłaty wynoszą 104 euro za 1 ha, przy czym ich płatność nastąpi pod koniec roku, bądź w przyszłym roku.
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącą z wpisu od skargi oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca w ustawowym terminie wniosła od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniosła, że stały wydatek stanowią jeszcze: opłata za butlę z gazem (57 zł miesięcznie) oraz wydatek na opał (2000 zł). W załączeniu przesłała kopie dokumentów potwierdzających zaciągnięte przez syna zobowiązania kredytowe wraz z harmonogram spłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu zostało ono wniesione, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej.
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Rozpoznawany wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżąca wraz z synem, choć dysponuje stałym dochodem (2108 zł netto miesięcznie), przeznacza go w całości na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Jak wynika z nadesłanych dokumentów i oświadczenia wnioskodawczymi - miesięczne wydatki (tj. opłata za dostawy energii elektrycznej, opał, butlę z gazem, wywóz odpadów, usługi telekomunikacyjne, lekarstwa i podatki) wynoszą około 650 zł. Do tego doliczyć należy wydatki na żywność, jak również na zaspokojenie innych niezbędnych potrzeb życiowych. Niewątpliwie uszczupleniem dochodu są miesięczne raty spłat kredytów na kwotę co najmniej 90 zł. Nie bez znaczenia pozostaje również stan zdrowia skarżącej i jej syna - a w szczególności schorzenia o charakterze przewlekłym, które stale generują wydatki.
Ocena stanu majątkowego wnioskodawczyni, jak również jej możliwości finansowe, w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzą do wniosku, że skarżąca wykazała dostatecznie, że spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia jej żądania. Sytuacja życiowa skarżącej w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego (w szczególności wpisu od skargi, jako zasadniczego wydatku na bieżącym etapie postępowania sprawy) oraz na opłacenie fachowego pełnomocnika, co w konsekwencji uniemożliwiłoby skarżącej, jako osobie pozbawionej środków na ich pokrycie, skorzystanie z prawa dobrodziejstwa do sądu i obrony swoich praw.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.