Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu ponownego wniosku K. K. i E. K. z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z up. Prezydenta Miasta R.. na podstawie art. 28 i art. 32 – 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071), zatwierdzono projekt budowlany i udzielono wnioskodawcom pozwolenia na nadbudowę domu jednorodzinnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu i dobudową klatki schodowej na parceli nr [...] przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż projekt budowlany spełnia wymogi rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), a w szczególności warunek naturalnego oświetlenia obiektu sąsiedniego (§ 13 ust. 1 cyt. rozp.). Stąd też nie uwzględniono sprzeciwu S. i H. F. jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej.
W odwołaniu od decyzji mał. F. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa i ich interesu. Zdaniem odwołujących się działka sąsiednia jest zbyt mała i już została przestrzennie zagospodarowania w taki sposób, iż brak możliwości realizacji nowej inwestycji. Projektowana nadbudowa budynku usytuowanego w granicy jeszcze bardziej pogorszy bowiem istniejące warunki, ograniczając dopływ światła do ich budynku i ogródka przydomowego. Stąd też powołując się na przepis § 12 ust. 6 rozp. MPP i B z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), a także biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P9/98 (Dz. U. Nr 44, poz. 434), odwołujący się nie wyrazili zgody na realizację powyższej inwestycji bezpośrednio w granicy ich parceli.
Zaskarżoną decyzją wydaną z up. Wojewody [...], odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, iż sporna inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami o warunkach technicznych, określających sposób zagospodarowania nieruchomości, a także wymogami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, nadbudowywana jest bowiem część budynku, usytuowana w odległości 3 m od granicy z działką odwołujących się. Stąd też organ II instancji nie dopatrzył się naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b) Prawa budowlanego oraz przepisów §§ 57 i 60 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych..., które określają wymagany czas nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych. Przepisy te nie regulują zaś kwestii związanych z zacienieniem nieruchomości sąsiednich.
Wreszcie, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przywołany wyrok TK z dnia 11 maja 1999 r. nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą, zaś § 12 ust. 6 cyt. rozp. utracił moc w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy na podstawie wyroku TK z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P.11/2000 (Dz. U. Nr 17, poz. 207). Stąd też zarzuty zawarte w odwołaniu uznano za nieuzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. F. i H. F. domagali się uchylenia decyzji organów obydwu instancji z powodu naruszenia art. 7,8, art. 9, art. 67 § 2 pkt 3 i 85 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości w dniu [...] r. w formie jednoosobowej komisji, co pozbawiło czynność waloru dowodu, a także nieuwzględnienia ich sprzeciwu wobec projektowanej inwestycji jako naruszającej prawo własności i ich interes a także przepisy §§ 12 ust. 6, 57 i 67 rozp. z dnia 14 grudnia 1994 r.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, wyjaśniając dodatkowo, iż skarżący nie zwracali się o ponowne oględziny nieruchomości.
Uczestniczka post. K. K. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Udzielenie pozwolenia na budowę nie następuje na zasadzie uznania administracyjnego, a w stanie prawnym, obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji żaden przepis prawa nie uzależniał dopuszczalności zabudowy nieruchomości od zgody właściciela działki sąsiadującej. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia, przywołany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P.9/88, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a właśnie na mocy kolejnego wyroku TK z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P.11/2000, utracił moc przepis § 12 ust. 6 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w części zawierającej wymóg zgody właściciela działki sąsiedniej na sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy.
Prawidłowo też wskazał organ odwoławczy, iż rozpoznanie wniosku inwestora z dnia 18 listopada 2002 r. winno nastąpić na gruncie wymogów, określonych przepisami tegoż rozp., co wynika z treści § 330 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem spornego zamierzenia jest nadbudowa części budynku sąsiedniego, a mianowicie w odległości 3 m od granicy, zaś obydwa budynki są usytuowane w granicy. Podwyższenie części budynku sąsiedniego nie narusza jednak uzasadnionych interesów skarżących w zakresie określonym w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji. Ustawowa ochrona przed pozbawieniem dopływu światła dziennego dotyczy bowiem jedynie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przepisy §§ 57 i 60 cyt. rozp. określają zaś wymagany czas nasłonecznienia pokoju mieszkalnego na co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 800 1600, a w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenia tych wymagań co najmniej do jednego pokoju.
Z przedłożonego projektu budowlanego wynika natomiast, iż projektowana częściowa nadbudowa budynku nie wpłynie na ograniczenie dotychczasowego stopnia nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących. Jak skarżący podali w toku rozprawy sądowej, budynek ich ma wysokość 8,5 i jest wyższy o 20 cm od budynku przyległego, stanowiącego własność skarżących. Projektowana nadbudowa niższej uprzednio części budynku inwestorów, usytuowanej w odległości 3 m, do wysokości ok. 8,5 m, nie wpłynie na ograniczenie dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących, niezależnie od rozmieszczenia okien na ścianie południowej.
Trafnie wskazał także organ odwoławczy, iż przepis art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, nie chronił właściciela działki sąsiedniej przed zabudową, zacieniającą nieruchomość, a tylko ograniczającą dopływ światła okiennego do pomieszczeń mieszkalnych, stąd też zarzut zacienienia ogrodu przydomowego nie mógł odnieść skutku w postępowaniu przed organami administracji architektoniczno – budowlanej.
Chybione są także zarzuty naruszenia reguł procedury administracyjnej. Wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszym postępowaniu organy administracji nie przeprowadziły w ogóle dowodu z oględzin nieruchomości. Wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu [...] r., zaś kwestionowane oględziny przeprowadzono w dniu [...] r. w innym postępowaniu, a mianowicie na użytek sprawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (k. 10 akt adm. organu I instancji). Stąd też zarzuty wobec trybu przeprowadzenia dowodu w innym postępowaniu nie miały żadnego znaczenia w niniejszej sprawie.
Sąd administracyjny nie dopatrzył się też uchybienia wymogom art. 7, 8 i 9 kpa, zaś skarżący nie wyjaśnili, na czym uchybienia te polegały i nie wykazali, aby mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, skarżący w toku niniejszej sprawy nie wnioskowali o przeprowadzenie dowodu z oględzin, a czynność taka nie mogła przyczynić się do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy z uwagi na unormowanie §§ 57 i 60 rozp. z 1994 r.
Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż zakres sprawdzeń rozwiązań projektowych reguluje przepis art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. I tak, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza:
- 1) zgodność projektu zagospodarowania terenu z:
- a) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
- b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- c) przepisami, w tym techniczno – budowlanymi,
- 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
- 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Nadto, właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Udzielenie pozwolenia na budowę może zaś nastąpić wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego – w brzmieniu z daty orzekania przez organy obydwu instancji).
Wymogi te inwestorzy spełnili. Ostateczna decyzja wzit, wydana przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] r. określała bowiem termin jej ważności do dnia [...] r. Wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] r. został zatem złożony w okresie jej ważności, co spełnia wymogi prawa. W świetle jednoznacznej dyspozycji art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno – budowlanej nie mogły w takiej sytuacji odmówić udzielenia pozwolenia na budowę jedynie z uwagi na sprzeciw skarżących.
Praktycznie każda zabudowa nieruchomości sąsiedniej ma wpływ na sposób korzystania i zakres prawa własności, lecz prawo to nie jest kategorią, podlegającą absolutnej ochronie, chociażby z tego względu, iż każdy ma prawo do zagospodarowania własnej działki – w granicach określonych wymogami prawa budowlanego.
Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).