Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 listopada 2015 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł od skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 24 września 2015 roku w przedmiocie ustalenia linii brzegowej potoku skarżący S. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z emerytury wynosi 998 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalno – gospodarczy o powierzchni 100 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1 ha bez dochodu. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, iż dysponuje bardzo skromnym dochodem z emerytury, która stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Mizerne środki w całości pochłaniane są przez bieżące wydatki, wśród których podstawowe pozycje stanowią czynsz, energia oraz zakup żywności. Na konieczne leczenie S. Z. przeznacza w miesiącu kwotę 100 zł, a koszty utrzymania domu, w tym media, wynoszą 500 zł. Z pozostałych środków skarżący pokrywa wydatki na zakup wyżywienia, środków czystości oraz odzieży. Wnioskodawca podniósł, że nie był w stanie przygotować się na opłatę w podanej wyżej wysokości. W tym stanie rzeczy jego wniosek jest uzasadniony.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. S. Z. dysponuje, co prawda, stałym dochodem z emerytury, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Koszty utrzymania domu (500 zł) i leczenia (100 zł) pochłaniają większą część miesięcznych dochodów strony. Pozostała kwota 398 zł przeznaczana jest na zakup wyżywienia, środków czystości i odzieży. Skarżący nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że S. Z. spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.