Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wniesioną w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. stwierdzono, że wyrok ten uprawomocnił się w dniu 11 marca 2016 r.
W dniu 12 kwietnia 2016 r. (data nadania przesyłki poleconej) S.Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. doręczono mu w Starostwie Powiatowym w S. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9.02.2016 r. Sygn. akt II SA/Kr 1429/15. Doręczenie tego wyroku było dla skarżącego ogromnym zaskoczeniem, ponieważ skarżący po ogłoszeniu wyroku oświadczył, że z wyrokiem tym się nie zgadza, że będzie od niego składał środki odwoławcze. Na to stwierdzenie skarżącego oświadczono mu, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie doręczony mu z urzędu i że po doręczeniu mu tego wyroku będzie mógł złożyć stosowne środki odwoławcze, skarżący był pewny po takim oświadczeniu że wyrok będzie mu dostarczony z urzędu dlatego skarżący czekał na doręczenie mu wyroku przez Sąd.
Skarżący został wprowadzony w błąd co do sposobu złożenia mu wniosku, a w każdym razie w skutek złego samopoczucia i stanu chorobowego w jakim znajdował się w tym dniu, nie był w stanie zrozumieć słów kierowanych do niego. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go skarżącemu nastąpiło zatem bez jego winy. Skarżący od dawna ciężko choruje, wymaga pomocy nie tylko osobistej lecz i prawnej. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył wniosek o uzasadnienie wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu.
Po przyznaniu skarżącemu pełnomocnika z urzędu, w dniu 14 lipca 2016 r. wpłynęło pismo procesowe od pełnomocnika skarżącego, w którym podtrzymał on w całości wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że w niniejszej sprawie przywołane we wniosku skarżącego okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do uznania, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, nastąpiło przy braku winy ze strony skarżącego.
Skarżący dopiero w dniu 7 kwietnia 2016 r. powziął wiadomość, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1429/15 stał się prawomocny, a to wobec doręczenia mu w tym dniu w Starostwie Powiatowym w S. odpisu tego wyroku wraz z adnotacją o stwierdzonej prawomocności. Ze wskazanym dniem należy wiązać ustanie przyczyny uchybienia terminu, a zatem został zachowany siedmiodniowy, liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Do tego dnia skarżący był przekonany, że uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone przez Sąd z urzędu i doręczone z urzędu skarżącemu wraz z odpisem sentencji, wobec czego skarżący oczekiwał na doręczenie mu orzeczenia z uzasadnieniem przez Sąd. Powyższe przekonanie skarżącego uzasadnione było tą okolicznością, iż po zamknięciu rozprawy i ogłoszeniu wyroku w dniu 9 lutego 2016r. skarżący oświadczył, że z wyrokiem się nie zgadza i będzie chciał skorzystać z prawa zaskarżenia wyroku. Został wówczas pouczony przez Sąd, że wyrok z uzasadnieniem zostanie mu doręczony z urzędu; w każdym razie w taki właśnie sposób skarżący owo pouczenie Sądu zrozumiał. Co dodatkowo istotne skarżący jest osobą schorowaną w podeszłym wieku (75 lat).
Jednocześnie skarżący jest osobą samotną, nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego i nie może liczyć na pomoc osób bliskich czy nawet obcych osób trzecich, co nie jest bez znaczenia dla możliwości podejmowania przez skarżącego działań procesowych. Skarżący działał w niniejszej sprawie bez pełnomocnika, a w dniu ogłoszenia wyroku dodatkowo w skutek złego stanu zdrowia i złego samopoczucia oraz licznych chorób wynikających już choćby z faktu jego wieku nie był w stanie zrozumieć słów kierowanych do niego przez Sąd.
W realiach niniejszej sprawy uznać należy, że wiek skarżącego (75 lat) oraz znacznie obniżona sprawność wynikająca z trapiących skarżącego chorób wieku starczego, w tym zły stan zdrowia podczas posiedzenia w dniu 9 lutego 2016 r. doprowadziły do niezrozumienia pouczenia sądu a tym samym do niezawinionego przez skarżącego uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Zasadne wydaje się relatywizowanie wymaganego poziomu staranności i braku winy w zależności od indywidualnych cech osoby i okoliczności sprawy. Jest okolicznością znaną z urzędu, że sędziwy wiek wpływa na obniżenie komunikatywności oraz sprawności w zakresie poznania i rozumienia prawa.
Tym samym uznać należy, że okoliczności podane przez skarżącego we wniosku z dnia 12 kwietnia 2016 r. - w realiach niniejszej, konkretnej sprawy - uzasadniają przywrócenie terminu, gdyż jego uchybienie nie było winą skarżącego, lecz miało swe źródło w podeszłym wieku skarżącego i w konsekwencjach stąd wynikających w postaci stanu zdrowia, zdolności do rozumienia i przyswajania sobie kierowanych do niego treści, w tym ze strony Sądu. W konsekwencji należy przyjąć, że okoliczności wskazane we wniosku uprawdopodobniają brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku i dają podstawę do jego przywrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że przekroczenie terminu nie było przez skarżącego zawinione.
Przede wszystkim niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego i jego pełnomocnika, iż na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. skarżący został pouczony, że wyrok wraz z pisemnym uzasadnieniem zostanie mu doręczony z urzędu. W protokole rozprawy (k. [...]) znajduje się adnotacja o właściwym pouczeniu skarżącego. Ponadto w zawiadomieniu o rozprawie (k. [...]), doręczonym skarżącemu w dniu 12 stycznia 2016 r. (k. [...]) w pkt 3 pouczenia znajduje się jednoznaczne stwierdzenie, że w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji. W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący został wadliwie pouczony o przysługujących mu prawach.
Skarżący podnosi, że "w każdym razie w skutek złego samopoczucia i stanu chorobowego w jakim znajdował się w tym dniu, nie był w stanie zrozumieć słów kierowanych do niego". W ocenie Sądu tak ogólne twierdzenia nie uzasadniają przyjęcia, że skarżący bez własnej winy uchybił terminowo do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie wskazali na żadne konkretne schorzenia czy przypadłości, które pozwalałyby przyjąć za usprawiedliwione braki w percepcji skarżącego. W żadnym wypadku za taką usprawiedliwioną przyczynę nie może być uznany wiek 75 lat. Taki wiek może, lecz nie musi wiązać się z chorobami prowadzącymi do nieprawidłowej percepcji otaczającej człowieka rzeczywistości. Ogólne wskazywanie na "liczne choroby wynikające już choćby z faktu jego wieku", "znacznie obniżoną sprawność wynikającą z trapiących skarżącego chorób wieku starczego, w tym zły stan zdrowia podczas posiedzenia w dniu 9 lutego 2016 r." czy "podeszły wiek skarżącego i konsekwencje stąd wynikające w postaci stanu zdrowia, zdolności do rozumienia i przyswajania sobie kierowanych do niego treści, w tym ze strony Sądu" nie pozwalają przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w przekroczeniu terminu.
Wobec powyższego należało skarżącemu odmówić przywrócenia terminu na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a.