Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 czerwca 1998 r., wydaną na podstawie art. 48 oraz art. 52 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 104 Kpa Kierownik Urzędu Rejonowego w B.-Z. nakazał Helenie R. dokonanie rozbiórki garażu blaszaka na samochód osobowy wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ew. 3/6 położonej w B.-Z. na os. S., stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej w B.-Z., na koszt zobowiązanego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 1998 r. na wyżej opisanej działce ustalono, że na działce tej wybudowany został w 1997 r. garaż blaszak o wymiarach 3 x 5 m z kształtowników stalowych oraz blachy stalowej. Helena R. nie przedstawiła żadnych dokumentów wymaganych do wybudowania przedmiotowego garażu. Ponadto osiedle S. w B.-Z. jest objęte szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod zabudowę garażową w odrębnym rejonie osiedla.
W odwołaniu Helena R. zarzuciła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Garaż jest obiektem tymczasowym i w każdej chwili może być usunięty, a nadto został wystawiony za zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej na jej gruncie.
Decyzją z dnia 25 sierpnia 1998 r. (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania Heleny R. Wojewoda K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 wymieniającego w sposób enumeratywny w ust. 1 obiekty, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie na budowę i w ust. 2 roboty budowlane, na których wykonanie nie jest wymagane pozwolenie na budowę i art. 30 wymieniającego obiekty budowlane i roboty budowlane, na wykonanie których wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi.
Natomiast zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ponieważ w przedmiotowym przypadku garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę, to organ I instancji słusznie nakazał jego rozbiórkę. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji przyznał, że garaż blaszak jest tymczasowy, jednakże również budowa takowych wymaga pozwolenia na budowę.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Helena R. podniosła zarzuty identyczne jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. W ramach swej kognicji bada czy przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 51 ustawy/. Stan faktyczny ustalony przez organ nie jest kwestionowany. Bezspornym jest, że inwestor postawił na przedmiotowej działce garaż blaszak, uznany tak przez inwestora, jak i przez organ, za tymczasowy obiekt budowlany.
Zgodnie ze słowniczkiem wyrażeń ustawowych zawartym w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Definicja ta ma charakter opisowy, wymienia cechy charakterystyczne tymczasowego obiektu budowlanego, ale ich nie wyczerpuje.
Dopełnienie ustawowego określenia "tymczasowego obiektu budowlanego" zawiera przepis art. 29 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że nie wszystkich tymczasowych obiektów budowlanych dotyczy zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich budowę. Wzniesienie obiektów nie wymienionych enumeratywnie w tym przepisie nadal wymaga pozwolenia na budowę. Błędny jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy garaż jest, zgodnie z twierdzeniem odwołującej się, obiektem tymczasowym, jednakże budowa takowego wymaga pozwolenia na budowę.
Wobec ogólnikowego ustalenia przez organ daty postawienia przedmiotowego obiektu /1997 r./, dla oceny legalności decyzji przytoczyć należy tak przepisy z dnia wydania zaskarżonej decyzji, jak i przepisy wcześniejsze. Z treści art. 29 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa /pkt 5a/ tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska. Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5a, 9 i 10 oraz wykonywanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 w ust. 2 pkt 1-7 i 10.
Sporny garaż nie spełnia tych kryteriów, bowiem na terenie, gdzie został postawiony, nie była prowadzona żadna inna budowa. Cytowany przez organ powyższy przepis obowiązywał w dacie wydawania decyzji administracyjnych w sprawie, wprowadzony bowiem został do ustawy z dniem 24 grudnia 1997 r.
Jednakże dla oceny legalności wystawienia obiektu budowlanego istotna jest treść przepisów obowiązujących w dacie wybudowania obiektu budowlanego. Art. 29 Prawa budowlanego obowiązującego do 24 grudnia 1997 r. przewidywał, że nie wymaga pozwolenia na budowę budowa:
1/ parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną, uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, 2/ obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, 3/ obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych, 4/ obiektów małej architektury, 5/ tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel, 6/ altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich, 7/ ogrodzeń, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, 8/ znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody, 9/ obiektów gospodarczych przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej, położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa.
Przedmiotowy obiekt nie jest objęty zwolnieniem, gdyż nie spełnia powyższych warunków.
Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 29 Prawa budowlanego, zarówno w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 grudnia 1997 r., jak i po tej dacie, wynika, że dla postawienia garażu blaszaka wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Działania inwestora wyczerpały znamiona tego przepisu, gdyż wzniósł on obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dlatego też obowiązkiem organu było orzeczenie o nakazaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Sprawując kontrolę legalności zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego. Dlatego też skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, sąd oddalił.