Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. dwiema decyzjami z dnia 15 maja 1998 r. o numerach (...) i (...) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie muru pełnego z pustaków żużlobetonowych o długości odpowiednio 17,37 m i 19,30 m, średniej wysokości 1,4 m i 2,9 m, wybudowanego na działkach 495/1 i 496/1 położonych w G. 36.
W jednobrzmiących uzasadnieniach stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ ogrodzenia poza miejscami niepublicznymi - niezależnie od ich konstrukcji i użytego materiału budowlanego - nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i w związku z tym nie podlegają nadzorowi organów budowlanych.
W uzasadnieniu decyzji (...) podał też, że w wyniku zmiany Prawa budowlanego z dnia 22 sierpnia 1997 r. ogrodzenie o wysokości powyżej 2,20 m wymagają zgłoszenia. Przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, gdyż ogrodzenie wykonano w marcu 1997 r., a przepis wszedł w życie 24 grudnia 1997 r. i nie może działać wstecz.
Wojewoda K. - po rozpoznaniu odwołań Teresy F. i Stanisława K. decyzjami z dnia 9 i 8 lipca 1998 r. (...) i (...) uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Podał, że "sporny mur pełny z pustaków żużlobetonowych jest w trakcie realizacji i nie spełnia wymogów warunków technicznych dotyczących ogrodzeń /par. 42 ust. 1 rozdz. 9 Dział II rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Ponadto wykonany jest w granicy działki zakładu usługowego - ślusarskiego, a nie zakładu przemysłowego jak podaje Urząd Rejonowy w K. w przesłanym do organu odwoławczego wraz z aktami sprawy piśmie wyjaśniającym. Biorąc zatem pod uwagę powyższe Urząd Wojewódzki w K. w odpowiedzi na skargę pismem (...) z dnia 5 maja 1998 r. poinformował Urząd Rejonowy w K. oraz strony, że skarga Teresy F. jest uzasadniona i należy podjąć z urzędu stosowne działania, zgodne z przepisami obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.
Ponieważ organ I instancji nie załatwił spornej sprawy zgodnie z przepisami tutejszy urząd powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r. /III ARN 73/95/ poz. 260 stwierdził, że decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie muru pełnego należy uchylić. W rozpatrywanej sprawie nie nasuwa kontrowersji zaliczenie budowy przedmiotowego ogrodzenia z muru pełnego do kategorii obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i w związku z tym poddanie tej budowy warunkom określonym w prawie budowlanym oraz warunkom technicznym Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 9 oraz ust. 2 pkt 2b Prawa budowlanego ustanowiony został nakaz projektowania, budowania i utrzymywania obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich.
Warunki budowania obiektu w granicy inwestora z nieruchomością sąsiednią nie zapewniają tych zabezpieczeń interesów osób trzecich. Oczywiste jest, że na działce budowlanej oprócz budynku może znajdować się również projektowana zieleń jako składnik jej zagospodarowania, którą to z reguły uwzględnia się w dokumentacji projektowej i która jest elementem środowiska przyrodniczego i jego ochrona jest integralnym zadaniem inwestora, projektanta, wykonawcy robót jak również organu państwowego nadzoru budowlanego rozstrzygającego w sprawach budowlanych. Umorzenie zatem sprawy wybudowanego muru pełnego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. mogłoby być zrozumiane jako uznanie budowy za zgodne z prawem i naruszałoby prawa osób trzecich z równoczesnym odesłaniem pokrzywdzonych na drogę sądową, co jest niemożliwe do przyjęcia."
Roman Dz. w skardze na te decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego podał, że budowa ogrodzenia nie naruszała przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tego prawa.
Wyjaśnił, że sąsiedzi Stanisław K. i Teresa F. początkowo nie sprzeciwiali się budowie ogrodzenia, gdyż było to korzystne dla nich. Płot pochłania m.in. hałas pochodzący z warsztatu.
Skarżący załączył postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 27 lipca 1998 r.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.
Wyjaśniła też, że nie do przyjęcia jest nazwanie wykonanych ogrodzeń o bardzo zróżnicowanych wymiarach ekranem akustycznym, oddzielającym prowadzony przez skarżącego warsztat od części nieruchomości sąsiadów, podobnie niewytłumaczalne wykonanie na odcinku o długości 8 m muru o grubości 40 cm. Zastrzeżenie budzi również załączone postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K., gdyż podano w nim nieodpowiednie przepisy Prawa budowlanego, a ponadto ten organ nie ma uprawnienia do wydawania opinii w sprawach usytuowania obiektów budowlanych po dokonaniu samowoli oraz po kontroli dokonanej w dniu 28 kwietnia 1998 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że Sąd rozstrzygając skargę, bada jedynie czy kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Inne okoliczności, z którymi przepisy prawa materialnego, w tym przypadku ustawy Prawo budowane, nie łączą skutków prawnych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Decyzja zaś lub postanowienie - stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy o NSA - podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny uchylenia decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszyły prawo.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że ogrodzenie jako budowla jest obiektem budowlanym.
Brak wynikającego z przepisów ustawy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia czy zgłoszenia nie oznacza jednak, że taki obiekt pozostaje poza zakresem unormowań przepisów Prawa budowlanego. Odmienne stanowisko pozostawałoby, zdaniem Sądu, w sprzeczności chociażby z treścią art. 1 i art. 5 oraz z przepisami rozdziału 6 Prawa budowlanego.
Z przepisów tych wynika wprost, że regulacji Prawa budowlanego podlega nie tylko etap procesu inwestycyjnego poprzedzający rozpoczęcie robót budowlanych, ale również etap wznoszenia obiektu budowlanego oraz etap jego eksploatacji czy rozbiórki. Z żadnego z tych przepisów nie wynika przy tym, aby dotyczył on jedynie obiektów budowlanych, na których wybudowanie potrzebne było pozwolenie na budowę, czy też co do których istniał obowiązek zgłoszenia o zamiarze budowy.
Dlatego też stanowisko organu, że organ I instancji ma obowiązek ocenić ogrodzenie również z punktu widzenia terenu oraz z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego odpowiada prawu.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.