Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2020r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. N., reprezentowanej przez A. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "pr. bud." - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania B. W. doprowadzenia drewnianej konstrukcji budynku gospodarczego o wymiarach około 5,30 m x 2,00 m, usytuowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości J., gm. S. do należytego stanu technicznego gwarantującego bezpieczeństwo jego użytkowania i właściwego stanu estetycznego, poprzez wykonanie robót wyszczególnionych w sentencji decyzji, w zakreślonym terminie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem A. N. o wydanie B. W. nakazu rozbiórki drewnianej "komórki-przybudówki," stanowiącej dobudowę do budynku obory usytuowanej na działce nr [...] oraz częściowo znajdującej się na działce skarżącej nr ewid. [...] w miejscowości J., gm. S.. Skarżąca podnosiła, że przybudówka jest w bardzo złym stanie technicznym, wykonana ze spróchniałego drewna bez fundamentów i nie posiada w podstawie budynku kątów prostych; dach kryty eternitem załamuje się i rozpada, a odpadające fragmenty obiektu (deski i eternit) spadają na jej działkę.
Podczas oględzin w dniu 19 sierpnia 2020 r. stwierdzono, że budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, o wymiarach około 5,30 m x 2,00 m, posiadający jednospadową więźbę dachową, krytą eternitem falistym, ustawiony bezpośrednio na gruncie, jest przyległy do istniejącego na działce nr [...] murowanego budynku gospodarczego – ok. 50% powierzchni zabudowy znajduje się na terenie działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej A. N.. Obiekt znajduje się w stanie rozkładu biologicznego i rozpadu konstrukcyjnego z uwagi na nieszczelność pokrycia dachowego, deformację bryły nośnej oraz ubytki i stanu rozpadu około 1/4 ścian jednego z naroży, skutkującego zapadnięciem się więźby dachowej. Połać dachowa posiada spadek w kierunku działki skarżącej, a budynek nie jest wyposażony w urządzenia do odprowadzania wód opadowych z dachu; obiekt nie jest użytkowany od dłuższego czasu. Organ stwierdził w konsekwencji, że stan techniczny spornego budynku jest zły, grozi całkowitym zawaleniem, jest niebezpieczny dla zdrowia i życia ludzi, a jego remont lub odbudowa są niewskazane ze względów technicznych i ekonomicznych.
W związku jednak z wyrażoną przez właścicielkę obiektu podczas rozprawy administracyjnej w dniu 9 września 2020 r. chęcią przeprowadzenia jego remontu, organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z 9 września 2020 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. - nakazał właścicielce obiektu - B. W. doprowadzenie budynku do należytego stanu technicznego, gwarantującego bezpieczeństwo jego użytkowania i właściwy stan estetyczny, poprzez: uzupełnienie ubytków słupowej części nośnej i wsporczej oraz osłonowej w części mieszczącej się na działce nr ewid.[...] 2, uzbrojenie jednospadowej połaci dachowej budynku w instalację deszczową, orynnowanie i zaopatrzenie w rurę spustową z ukierunkowaniem odpływu wód opadowych na teren własnej działki nr ewid. [...].
W odwołaniu A. N., reprezentowana przez A. G., domagała się nakazania rozbiórki spornego budynku na podstawie art. 67 ust. 1 pr. bud. Podnosiła, że stanowi on samowolę budowlaną i znajduje się w stanie rozkładu biologicznego i rozpadu konstrukcyjnego, grozi zawaleniem, jest od dłuższego czasu nieużywany, a jego aktualny stan techniczny zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Powyższe obligowało organ I instancji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy nie uwzględnił tych zarzutów, podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji.
Wyjaśnił, że postępowanie administracyjne wszczyna organ administracji publicznej w sprawie indywidualnej, załatwianej w formie decyzji administracyjnej z własnej inicjatywy lub na żądanie jednostki, która według własnej oceny ma w danej sprawie interes prawny, przy czym stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem tego postępowania. Z kolei zakres rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego spornego budynku gospodarczego, a więc przedmiotem postępowania odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji tj. w trybie art. 66 pr. bud., którego treść organy przytoczyły. Organ odwoławczy ponadto wyjaśniając, dlaczego decyzja została skierowana do właścicielki spornego budynku wskazał na przepis art. 61 pr. bud., z którego wynika, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Podkreślił, że przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży obowiązek, nie jest przypadkowa i powinna także być uwzględniana przy nakładaniu obowiązków. Wymieniając na pierwszym miejscu właściciela, ustawodawca wskazał kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Prawo własności jest bowiem prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy wynikające z treści art. 66 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA o sygn. II OSK 205/18 z dnia 10 grudnia 2019 r.).
Odnosząc się do żądania skarżącej wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 pr. bud., organ wskazał, że przepis ten może być zastosowany tylko wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki: występuje obiektywna niemożność przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia budynku, a właściciel nie ma zamiaru doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1619/19).
Wprawdzie organ I instancji ocenił stan techniczny spornego budynku jako zły, grożący całkowitym zawaleniem, a remont lub odbudowę obiektu na bazie istniejącej konstrukcji za niewskazane ze względów technicznych i ekonomicznych, to jednak w ocenie organu odwoławczego w związku z tym, że właścicielka budynku zadeklarowała jego remont, nie było podstaw do zastosowania art. 67 pr. bud. "Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 pr. bud." (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 2055/03, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1621/04).
Ponadto, "Przydatność obiektu budowlanego do przeprowadzenia prac remontowych, wykończeniowych lub odbudowy może być oceniana tylko z punktu widzenia technicznych możliwości wykonania tego typu prac, tj. czy wskutek wykonania określonego rodzaju prac możliwe będzie zapewnienie zgodnego z prawem stanu obiektu. Ocena ta nie może być przeprowadzona z punktu widzenia przesłanek ekonomicznych, tj. opłacalności wykonania określonych robót budowlanych" (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 343/05).
W konsekwencji organ odwoławczy za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu I instancji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że budynek stanowi samowolę budowlaną organ wyjaśnił, że "dla wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr. bud. nie ma znaczenia, czy obiekt budowlany (lub jego część) został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z jego zakresem, czy też w wyniku odstępstwa od pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3405/18)". Legalność budowy kontrolowana jest w trybie wyznaczonym treścią art. 48 oraz art. 50-51 pr. bud., którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Natomiast art. 66 pr. bud. nie dotyczy oceny legalności budowy z punktu widzenia jej zgodności z pozwoleniem na budowę, a obowiązki nakładane na podstawie tego przepisu zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom, nie służą natomiast do usuwania skutków samowoli.
Kwestie własnościowe, związane z lokalizacją spornego budynku gospodarczego w znaczącej części na działce skarżącej oraz ewentualne zasądzenie od B. W. na rzecz A. N. zwrotu kosztów postępowania odwoławczego wraz z kosztami zastępstwa w postępowaniu administracyjnym nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Sprawy te wykraczają poza granice właściwości organów nadzoru budowlanego, a ustalenia powyższych kwestii strony mogą dochodzić na drodze cywilno-prawnej przed sądem powszechnym.
Odnosząc się do zarzutu, że dach budynku został pierwotnie wykonany z płyt "eternitowych," których nie wolno stosować w polskim budownictwie, organ wyjaśnił, że zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej do końca 2032 r. należy pozbyć się azbestu z dachu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. N., reprezentowana przez adw. A. G. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając im niezastosowanie art. 67 ust. 1 pr. bud. i nienakazanie rozbiórki spornego budynku, który nie nadaje się do żadnego remontu, zagraża bezpieczeństwu ludzi i grozi zawaleniem z powodu przegnicia całej konstrukcji nośnej i ubytków jej elementów, co przecież wprost stwierdził organ I instancji podczas oględzin. Stan techniczny obiektu kwalifikuje go do natychmiastowej rozbiórki, tym bardziej że od wielu lat jest nieużytkowany, lecz służy jako skład śmieci i niepotrzebnych rzeczy. W dawnej przeszłości złożono w nim pozostałości materiałów budowlanych, które pochodziły z budowy budynku mieszkalnego B. W., resztki tych materiałów dawno się zdegenerowały i nie przedstawiają żadnych wartości użytkowych. Obiekt w całości uległ przegniciu elementów konstrukcyjnych i grozi zawaleniem przy silniejszych podmuchach wiatrów.
Okoliczność te - zdaniem skarżącej – stanowią podstawę do wydania nakazu rozbiórki stosownie do art. 67 pr. bud., natomiast analiza nakazanych przez organ czynności prowadzi do wniosku, że w istocie organ nie nakazał wyremontowania obiektu, lecz jego całościową, ponowną budowę. Nie jest bowiem możliwa - bez rozbiórki obiektu - wymiana zgniłych, drewnianych elementów nośno - konstrukcyjnych oraz uzupełnienie istotnych ubytków w eternitowym dachu pokrywającym ten obiekt.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że nigdy nie wyrażała zgody na posadowienie na jej działce 2/3 części spornego obiektu, który stanowi samowolę budowlaną i nigdy nie był zalegalizowany jako część składowa gospodarstwa rolnego B. W.. Organ nadzoru budowlanego zaskarżoną decyzją faktycznie zalegalizował odbudowę tego obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.". Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Rozpatrując sprawę w takim zakresie, Sąd stwierdził, że skarga zawiera uzasadnione zarzuty.
Postępowanie zostało wszczęte przez organ nadzoru budowlanego z urzędu w związku z żądaniem skarżącej przeprowadzenia kontroli budynku usytuowanego na sąsiedniej działce, znajdującego się z bardzo złym stanie technicznym, grożącym zawalaniem się i zagrażającym otoczeniu.
Wszczynając postępowanie administracyjne z urzędu organ ma obowiązek określić granice sprawy ze względu na jej przedmiot, co sprowadza się do wyboru właściwej podstawy prawnej prowadzenia postępowania i następnie wydania rozstrzygnięcia.
Rację mają organy, że co do zasady kwestia niewłaściwego stanu technicznego istniejącego obiektu budowlanego badana jest w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pr. bud. Podkreślić przy tym należy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu sprzed zmiany tej ustawy wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.) – stosownie do art. 25 ustawy zmieniającej.
Zgodnie z art. 66 pr. bud. - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Kwestia niewłaściwego stanu technicznego badana jest jednak także w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 pr. bud., a więc w postępowaniu naprawczym, które jest wszczynane w przypadkach określonych w art. 50 pr. bud., a więc także wtedy, gdy roboty prowadzone są (bądź gdy zostały przeprowadzone) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (ust. 1 pkt 2).
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że cele postępowania z art. 66 pr. bud. i z art. 51 pr. bud. są różne – celem postępowania przewidzianego w art. 51 pr. bud. jest przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, decyzja kończąca to postępowanie ma na celu zmianę statusu prawnego obiektu (z "nielegalnego" na "legalny") i zasadniczo związany jest z procesem wznoszenia obiektu, natomiast celem postępowania z art. 66 pr. bud. jest wywołanie zmian faktycznych w już istniejącym obiekcie budowlanym, a więc jego celem nie jest – wbrew stanowisku skarżącego – zalegalizowanie takiego obiektu, ale wyłącznie doprowadzenie do określonego stanu faktycznego w zakresie substancji i formy obiektu bez badania prawidłowości jego wznoszenia.
O ile więc w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego zostanie stwierdzone, że kwestią sporną w sprawie jest wyłącznie zły stan techniczny istniejącego obiektu i chodzi wyłącznie o usunięcie stanu zagrożenia, który ten obiekt aktualnie powoduje, należy stosować tryb z art. 66 pr. bud. zmierzający do przywrócenie właściwego, gwarantującego bezpieczeństwo dla otoczenia, stanu faktycznego obiektu. Natomiast jeśli w sprawie podnoszone są zarzuty dotyczące również nieprawidłowego, niezgodnego z prawem wznoszenia i realizacji tego obiektu, to wówczas organ powinien zastosować art. 51 pr. bud.
Zarzuty skarżącej wskazują, że w rozpatrywanej sprawie miała miejsce ta druga sytuacja. Skarżąca od początku zarzucała bowiem, że sporny obiekt nie tylko znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, ale także to, że znaczna jego część została usytuowana na jej działce. Kwestią sporną był więc także status prawny tego obiektu, a więc to, czy był on realizowany zgodnie z prawem (legalnie). Przepisy prawa wymagają bowiem, by inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ta okoliczność badana jest w każdym wypadku udzielania pozwolenia na budowę, czy też wyrażania milczącej zgody w razie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych przez organ architektoniczno – budowlany. Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 pr. bud. - pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tym miejscu należy wskazać, że wiele lat przyjmowano, że zasadniczo w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art.51 i 51 pr. bud. organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku badania, czy inwestor realizując budowę, posiadał takie prawo. Natomiast po podjęciu przez NSA uchwały z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, w orzecznictwie wykształciła się dominująca linia orzecznicza, że brak możliwości zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym nie oznacza, że organ nadzoru w ogóle nie może tego prawa badać. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pr. bud. organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro bowiem w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji samowoli budowlanej inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2017r., II SA/Lu 275/17; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2014 r., II OSK 490/13; wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., II OSK 368/13; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., II OSK 83/13).
W związku z tym, jeśli nie budzi wątpliwości organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie naprawcze, że inwestor prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie posiadał, nie jest możliwe zalegalizowanie wykonanych robót, lecz konieczne staje się orzeczenie nakazu rozbiórki.
W związku z zarzutem skarżącej, że sporny obiekt został w dużej części zlokalizowany na jej działce, bez jej zgody, a więc samowolnie, organ powinien więc odnieść się merytorycznie do tego zarzutu, gdyż od tego zależał wybór właściwego trybu postępowania, a w konsekwencji i podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Wbrew stanowisku organu odwoławczego to, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 66 pr. bud. nie stanowiło przeszkody do oceny tego zarzutu przez organ odwoławczy. W razie ustalenia, że obiekt został usytuowany na działce skrzącej, bez jej zgody, decyzja organu I instancji wymagałaby uchylenia w celu ponownego przeprowadzenia postępowania w trybie naprawczym i wydania decyzji na podstawie art. 51 pr. bud. Tylko w razie niebudzącego wątpliwości stwierdzenia, że obiekt znajduje się w całości na działce B. W., dopuszczalne byłoby utrzymanie w mocy wydanej na podstawie art. 66 pr. bud. decyzji organu I instancji.
Natomiast zgodzić się należy z organami, że wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 pr. bud. jest możliwe tylko wówczas, gdy właściciel obiektu nie wyrazi chęci dokonania remontu. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043) - przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego.
Następnie organ dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego obiektu (§ 2). Z czynności tej sporządzany jest protokół, który zawiera opis stanu technicznego obiektu budowlanego, wskazuje przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego, określa stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi. Jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu, którą wykonują osoby mające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa (§ 4). Kolejny etap postępowania stanowi rozprawa, którą organ nadzoru budowlanego wyznacza, doręczając jednocześnie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin (§ 5).
Jeżeli ustalenia wynikające z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej (jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia) pozwalają na stwierdzenie, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, organ nadzoru budowlanego, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki (§ 6).
Z przytoczonych przepisów wynika, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w postępowaniu dotyczącym nieużytkowanego obiektu budowlanego jest nie tylko zbadanie stanu technicznego tego obiektu, ale konieczne jest również ustalenie, czy jego właściciel ma zamiar podjąć działania zmierzające do podjęcia i wykonania w nim prac remontowych. W sytuacji, gdy właściciel uzna, że jest w stanie podjąć prace remontowe, nie ma podstaw do nakazania rozbiórki obiektu nieużytkowanego. W takiej sytuacji, jeżeli wykonanie robót jest możliwe z technicznego punktu widzenia, organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 pr. bud., określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich wykonania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 (wyroki WSA w Warszawie z dnia: 23 listopada 2004 r., IV SA 2055/03 oraz 28 lipca 2005 r., VII SA/Wa 1621/04).
Podkreślić przy tym należy, że wydanie decyzji nakładającej na właściciela obiektu nieużytkowanego obowiązków wykonania określonych prac remontowych następuje we wszczętym już postępowaniu dotyczącym takiego obiektu. Rozstrzygnięcie o tym, czy zachodzą, czy też nie, przesłanki z art. 67 pr. bud. nie jest bowiem możliwe bez zapewnienia właścicielowi dokonania remontu obiektu. Dopiero w razie stwierdzenia, że właściciel przeprowadził prace remontowe albo że - pomimo zobowiązania go przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 66 pr. bud. - remontu nie wykonał, organ będzie mógł orzec w trybie art. 67 pr. bud. o rozbiórce obiektu bądź o odmowie rozbiórki.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skoro B. W. wyraziła wolę wyremontowania spornego budynku, to nakaz rozbiórki na podstawie art. 67 pr. bud. nie mógł być wydany. Podkreślić ponownie należy, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu nie legalizuje ewentualnej samowoli budowlanej. Nie zmienia bowiem statusu prawnego zrealizowanego obiektu, a jedynie poprzez nakazanie określonych czynności przywraca bezpieczeństwo użytkowania budynku dla jego właścicielki i otoczenia, ma więc skutek wyłącznie faktyczny.
W związku z powyższym, Sąd uwzględniając skargę w niniejszej sprawie, uchylił - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. - decyzję organu odwoławczego jako wydaną bez pełnego odniesienia się do zarzutów odwołania tj. z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ zobowiązany będzie ustalić, czy rzeczywiście obiekt usytuowany jest częściowo na działce skarżącej, a w takim wypadku konieczne będzie prowadzenie postępowania przez organ I instancji w trybie art. 51 pr. bud., w tym niewykluczone, że organ będzie musiał orzec nakaz rozbiórki.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).