Uzasadnienie
W dniu 17 lipca 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie została przekazana przez Prezydenta Miasta skarga J. C. nazwana "pozwem", złożona wraz z grupą innych mieszkańców lokali stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy, o ustalenie, że dokonana wypowiedzeniem z dnia 17 kwietnia 2012r. przez Gminę – Zakład Lokali i Budynków Komunalnych podwyżka czynszu lokali mieszkalnych będących własnością Gminy, położonych na terenie miasta "[...]" jest niezasadna. Jako podstawę prawną wniesionej skargi wskazano art. 8a ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu podniesiono, że nowa stawka czynszu, ustalona zarządzeniem nr "[...]" Prezydenta z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia stawki czynszu za najem lokali mieszkalnych w zasobie mieszkaniowym Gminy jest niezgodna z zapisami uchwały Rady Miasta nr "[...]" z dnia 25 stycznia 2012r. w sprawie wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy na lata 2012-2016.
Wskazano przy tym, że stawka bazowa czynszu została skalkulowana na podstawie nieobowiązującego już wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Zarzucono, że dokonana podwyżka narusza również art. 8a ust. 4e ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, bowiem przekracza wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok 2011.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej odrzucenie z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania, gdyż sprawa o ustalenie niezasadności podwyżki czynszu ma charakter cywilnoprawny.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 18 lipca 2012r. strona skarżąca została wezwana do jednoznacznego określenia, czy wnosi skargę na wypowiedzenie dotychczasowej wysokości czynszu za lokal mieszkalny, czy na zarządzenie nr "[...]" Prezydenta z dnia 10 kwietnia 2012 r. ustalające stawkę czynszu za najem lokali oraz do wskazania, czy i kiedy wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w powyższej kwestii.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 23 lipca 2012r., pełnomocnik do doręczeń "[...]" poinformowała, iż w dniu 20 lipca 2012 r. została wniesiona skarga na działania Prezydenta Miasta do Komisji Rewizyjnej Rady Miasta i w związku z tym, w imieniu grupy mieszkańców wycofuje skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż cofnięcie skargi dokonane przez pełnomocnika do doręczeń nie może być uznane za prawnie skutecznie, bowiem jest on uprawniony jedynie do odbioru korespondencji i nie może dokonywać innych czynności sądowych, w szczególności rozporządzać procesem przez składanie oświadczeń w imieniu innych osób o cofnięciu skargi.
Jednakże merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Podkreślić należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie: p.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Przy czym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. Niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma miejsce między innymi wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego.
W niniejszej sprawie - wobec braku odpowiedzi strony na wezwanie Sądu o sprecyzowanie przedmiotu skargi - należało przyjąć, że zgodnie z oświadczeniem zawartym w petitum skargi, jej przedmiotem jest w istocie pozew o ustalenie, że dokonana wypowiedzeniem z dnia 17 kwietnia 2012r. przez Dyrektora Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych podwyżka czynszu za lokale mieszkalne będące własnością Gminy i położone na terenie miasta "[...]" jest niezasadna. Zważyć zatem należy, iż wypowiedzenie to nastąpiło w oparciu art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), zgodnie z którym właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia.
Stosownie zaś do art. 8a ust. 5 powołanej ustawy lokator może zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości. Należy przy tym wskazać, iż sądem, o którym mowa w powołanym przepisie jest sąd powszechny, a nie administracyjny. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, określająca zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy reguluje bowiem prawo do zamieszkiwania w określonym mieszkaniu na podstawie stosunku cywilnoprawnego, a nie w drodze decyzji administracyjnej.
Tym samym kwestie dotyczące wypowiedzenia wysokości czynszu za lokal mieszkalny stanowiący własność gminy mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych. Sąd administracyjny jest zaś uprawniony jedynie do kontroli działalności organów administracji publicznej realizowanych w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do którego nie można zaliczyć działalności organu polegającej na podwyżce czynszu najmu lokali mieszkalnych.
Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.