Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej (pylicy płuc) u C. R., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął stosowne postępowanie administracyjne. W toku tego postępowania zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych (to jest orzeczenie z dnia "[...]" Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej oraz orzeczenie z dnia "[...]" Instytutu Medycyny Pracy) o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej pylicy płuc. Wobec tego, decyzją z dnia "[...]" organ I instancji nie stwierdził u strony choroby zawodowej: pylicy krzemowej płuc, wymienionej w poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że we wszystkich, wykonanych w szpitalach i poradniach specjalistycznych w okresie ostatnich dwóch lat, badaniach lekarze jednoznacznie zdiagnozowali u niego pylicę płuc, na co przedstawił stosowne dokumenty. W tych okolicznościach, za niewiarygodne uznał badania wykonane przez jednostki orzecznicze uprawnione do stwierdzania chorób zawodowych.
W związku ze zgłoszonymi zastrzeżeniami strony, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, jak również o odniesienie się do przedłożonych wyników badań i wyjaśnienie, jaki wpływ mają one na wydane orzeczenie lekarskie w przedmiotowej sprawie. W opinii uzupełniającej z dnia "[...]" Instytut Medycyny Pracy nie znalazł podstaw do zmiany treści swojego wcześniejszego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej pylicy płuc. Odniósł się przy tym do przedłożonych przez stronę wraz z odwołaniem wyników badań wskazując, że nie miały one wpływu na ocenę Instytutu, gdyż zostały wykonane bez podstawowego badania, to jest oceny radiogramów według klasyfikacji ILO.
Decyzją z dnia "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg pracy zawodowej strony. Podał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że strona pracując w "[...]" była narażona na pyły przemysłowe zawierające wolną (krystaliczną) krzemionkę, co wykazały przeprowadzone w latach 1977-1982 badania środowiskowe. Jednak w orzeczeniach lekarskich właściwych jednostek orzeczniczych stwierdzono jednoznacznie, że obraz radiologiczny płuc opisany zgodnie z wytycznymi Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej pylicy płuc u strony. Organ odwoławczy powołał się także na wywody Instytutu Medycyny Pracy zawarte w opinii uzupełniającej, w których odniesiono się do zarzutów strony, podniesionych w odwołaniu, nie znajdując jednak podstaw do zmiany wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego.
Przytaczając treść § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznanie choroby zawodowej nie należy do właściwości organów inspekcji sanitarnej, które związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do odmiennej oceny, niż wyrażona w prawidłowo sporządzonym orzeczeniu.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – C. R. zakwestionował rzetelność opinii sporządzonej przez specjalistów z Instytutu Medycyny Pracy. Powołał się przy tym na badania specjalistyczne, w których stwierdzono u niego pylicę płuc. Wskazał także na nieprzekonywujące uzasadnienie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", nr "[...]", o braku podstaw do stwierdzenia u C. R. choroby zawodowej – pylicy krzemowej płuc.
Stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).
W świetle powyższych regulacji prawnych przyjąć należy, że podstawowym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie u osoby danej jednostki chorobowej umieszczonej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. W kontrolowanej sprawie ten warunek nie został spełniony, gdyż w obu wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich nie stwierdzono u skarżącego pylicy krzemowej płuc, to jest choroby zawodowej wymienionej w wykazie tych chorób pod pozycją 3.1. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający odpowiednie wymagania kwalifikacyjne. Organ inspekcji sanitarnej nie ma natomiast uprawnień do kwestionowania orzeczeń lekarskich wydanych w tym przedmiocie z uwagi na brak posiadania specjalistycznej wiedzy medycznej (zob. wyrok NSA z 19.07.2012r., sygn. akt II OSK 246/12 oraz wyrok NSA z 27.04.2012r., sygn. akt II OSK 247/12).
W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest jednak stanowisko, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, która powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (przykładowo wyrok NSA z dnia 15.04.1998r., sygn. akt I SA 2074/97, LEX nr 45828). Tym samym, prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie postawionej diagnozy z ustosunkowaniem się do zebranej dokumentacji medycznej, a zwłaszcza tej, która formułuje odmienne wnioski.
W ocenie Sądu, organy sanitarne w niniejszej sprawie dołożyły należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego. Uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych, a w szczególności uzupełniającej opinii Instytutu Medycyny Pracy, w wystarczający sposób pozwalają na zapoznanie się z argumentacją, która legła u podstaw postawionej diagnozy. Nadto, umożliwiają poznanie motywów nieuwzględnienia przez uprawnione jednostki orzecznicze odmiennego rozpoznania choroby u skarżącego przez innych lekarzy.
Wskazać bowiem należy, że jak wynika z treści omawianych orzeczeń lekarskich zostały one wydane po przeanalizowaniu całości dokumentacji diagnostyczno-leczniczej ze specjalistycznych jednostek służby zdrowia, dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań konsultacyjnych. Wykonano także badania pomocnicze, to jest rtg klatki piersiowej, których wyniki oceniono według klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Natomiast w opinii uzupełniającej szczegółowo wyjaśniono standardy orzecznicze ustalone dla postępowań w sprawie choroby zawodowej z pozycji 3 wykazu chorób zawodowych. Podano między innymi, że "do orzekania o zawodowym charakterze pylicy konieczne jest stwierdzenie na standardowych radiogramach klatki piersiowej zmian typowych dla pylicy płuc, o określonej minimalnej gęstości i typowych dla danego typu pylicy charakterze".
Wskazano także, jakie wartości powinno się stwierdzić, by uznać zmiany radiologiczne za istotne, mogące w połączeniu z istotnością narażenia zawodowego świadczyć o zawodowym charakterze zmian pylicznych. Odniesiono się także do przedłożonych przez skarżącego wraz z odwołaniem wyników badań wskazując, że nie miały one wpływu na ocenę Instytutu, gdyż zostały wykonane bez podstawowego badania, to jest oceny radiogramów według klasyfikacji ILO.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że organy inspekcji sanitarnej nie miały podstaw do kwestionowania ustaleń poczynionych w tych orzeczeniach przez uprawnione jednostki orzecznicze. Skoro zaś, w obu tych orzeczeniach jednoznacznie wykluczono rozpoznanie u skarżącego choroby wymienionej pod pozycją 3.1. wykazu chorób zawodowych, co dodatkowo zostało także potwierdzone w opinii uzupełniającej, decyzje organów inspekcji sanitarnej wydane w kontrolowanej sprawie uznać należało za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.