Uzasadnienie
Dnia 27 kwietnia 2018 r. (data nadania na poczcie) M. L. (zwane dalej skarżącym) wniosło skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. ustalającą na rzecz A. I. sp. z o.o. odszkodowania w łącznej kwocie [...]zł za utracone prawo własności.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący argumentował, że zobowiązanym w niniejszej sprawie jest jednostka samorządu terytorialnego i wykonanie decyzji przed prawomocnym zakończeniem sprawy spowoduje konieczność wydatkowania środków budżetowych. Dodał, ze nie zachodzi jakiekolwiek niebezpieczeństwo niewypłacalności zobowiązanego, a uprawniony do odszkodowania zostanie z całą pewnością zaspokojony otrzymując w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia należność główną wraz z odsetkami. Wypłata uprawnionemu należności w przypadku korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy powodowałaby konieczność żądania zwrotu do budżetu miasta wypłaconej kwoty i jej ewentualnej windykacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, ze Starosta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130, art. 132 ust. 1a i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. z 2016 poz. 2147, dalej u.g.n.), orzekł ustalić na rzecz spółki A. I. sp. z o.o. od M. L. (skarżący) odszkodowanie w łącznej kwocie [...]zł za nieruchomości położone w L.. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody, a następnie zaskarżone przez M. L. do tut. Sądu.
Stosownie do art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Z przepisu tego wynika bezwzględnie obowiązująca norma prawna, na mocy której wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje skutek w postaci udzielenia ochrony tymczasowej w stosunku do nałożonego w decyzji obowiązku. Innymi słowy, wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w przypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., niezależnie od podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym ani też spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako regulację szczególną względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. I OSK 3024/15, CBOSA).
W związku z tym, że decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana m.in. na podstawie art. 132 ust 1 a – wymieniony w art. 9 u.g.n. jako wyjątek, organ nie był zobowiązany do wstrzymania z urzędu wykonania decyzji. Mając to na uwadze Sąd był uprawniony do rozpoznania wniosku strony i ocenienia go w świetle przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06).
Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
Wykazanie istnienia tych szczególnych warunków, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej, leży jednak po jego stronie. Wnioskując zatem o wstrzymanie wykonania określonego aktu lub czynności skarżący winien wykazać, że jego obiektywna sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu swoje twierdzenia skarżący winien poprzeć odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na weryfikację przez Sąd jego sytuacji. (por. postanowienia NSA z: 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 oraz 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11, z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II OZ 358/12, oraz z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 921/12).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Wnioskodawca nie wykazał aby wykonanie decyzji spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki lub wystąpienie znacznej szkody. Wręcz przeciwnie we wniosku podkreślił, że nie zachodzi jakiekolwiek niebezpieczeństwo jego niewypłacalności. W ocenie skarżącego jedynie trudność związana z ewentualną windykacją kwoty w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia miałby uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu wypłata przez skarżącego spółce kwoty, jak sam skarżący zwrócił uwagę, może być odwracalna w przypadku korzystnego dla Miasta rozstrzygnięcia. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi.
Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków finansowych zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (tak: post. NSA z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1189/16, CBOIS). Okoliczności takie nie zostały przez skarżącego wykazane.
Nie można uznać za wystarczające wskazania jedynie na potencjalnie i teoretycznie prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. To wnioskodawca winien wskazać i poprzeć wszelkimi możliwymi dokumentami okoliczności sprawy, które wskazują, że takie prawdopodobieństwo jest znaczne. W przedmiotowej sprawie skarżące M., na którym spoczywał ciężar przynajmniej uprawdopodobnienia instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, nawet nie wskazało i nie uzasadniło, że takie podstawy zachodzą. Należy również wyjaśnić, że ustawodawca w żaden sposób nie wiąże wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że w sprawie skarżacy nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
/-/ I. Paluszyńska