Uzasadnienie
do wyroku z dnia 16 kwietnia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118) po rozpatrzeniu odwołania I. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie tymczasowego obiektu handlowego - kiosku handlowego nie połączonego trwale z gruntem, położonego w K. przy ul. M. na działce nr 626/2, kategoria obiektu budowlanego XVII utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W jej uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. S. pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - kiosku handlowego niepołączonego trwale z gruntem /kategoria obiektu XVII/ na działce nr 626/2 przy ul. M. w K. Przepis art. 55 ustawy Prawo budowlane nakłada na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Inwestor w dniu 14 sierpnia 2007 r. złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wniosek o wydanie takiego pozwolenia, załączając zgromadzone w tym celu dokumenty. Rozpatrując kompletność złożonego wniosku, organ I instancji stwierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty wymagają uzupełnienia. Pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. organ I instancji wezwał I. S. do ich uzupełnienia. Zobowiązany w dniu 31 sierpnia 2007 r. przedłożył protokoły badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji elektrycznej, opinię o braku sprzeciwu ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej, protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów przepisów ustawy Prawo budowlane i zaskarżoną decyzją odmówił wnioskodawcy udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Według organu I instancji, przedłożona przez wnioskodawcę opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 października 2005 r. nie jest stanowiskiem tego podmiotu stwierdzającym brak sprzeciwu w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym. Nie uzupełnienie braków w złożonym wniosku w wyznaczonym terminie stało się podstawą odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie w oparciu o art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.
Do odwołania od tej decyzji I. S. załączył pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 września 2007 r. stwierdzające, że przedmiotowy kiosk spełnia wymagania przepisów i może służyć do prowadzenia określonej działalności handlowej.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 57 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zawarte zostało enumeratywne wyliczenie, jakie dokumenty należy dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego nie ma prawa żądać jakichkolwiek innych dokumentów, poza wymienionymi w przepisach ust. 1-3 omawianego artykułu, a dopuszczalne jest jedynie żądanie ich uzupełnienia, w przypadku stwierdzenia braków lub nieścisłości. W przypadku obiektu budowlanego kategorii XVII, z którym mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwestor musi dołączyć swoje oświadczenia o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych w art. 56 ust. 1 przywołanej ustawy. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca nie przedłożył oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W takim przypadku, zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobligowany - w formie decyzji administracyjnej - odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie, bowiem wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie przedłożył oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W tym zakresie uzupełnił dokumenty dopiero w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji wskazał, że odwołujący się nie złożył też innych załączników do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Przedłożone dokumenty nie zawierają potwierdzenia o odbiorze przyłączy. Z protokołów organów opiniujących wynika, że budynek tymczasowy wyposażony jest bieżącą ciepłą i zimną wodę oraz prąd.
W związku z powyższym, składając wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie kiosku inwestor powinien załączyć również potwierdzenie odbioru wykonanych przyłączy. Wraz z pozwoleniem na budowę budynku inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę przyłączy, nie są one też widoczne na inwentaryzacji powykonawczej przedłożonej przez wnioskodawcę. Wyjaśnienie sposobu zaopatrzenia kiosku w media i prawidłowości ich wykonania jest niezbędne przed przystąpieniem do użytkowania kiosku. Wykazane braki w dokumentach stanowiących załącznik do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 KPA. Po zgromadzeniu brakujących dokumentów inwestor będzie mógł ponownie złożyć wniosek z żądaniem udzielenia stosownego pozwolenia.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył T. S. nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że pozwolenie na budowę objętego postępowaniem obiektu uzyskał w dniu 16.11.2005 r. Po zakończeniu robót przyjęto do zasobu geodezyjnego mapę z prawidłowo naniesionym na niej punktem handlowym.
Przyłącza do przedmiotowego obiektu budowlanego istnieją od około 10 lat, dlatego należy uznać, że zostały wykonane zgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 9 KPA jest zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej. Rozwiązanie to nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mają więc obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Podmiotem uprawnionym jest strona i organ obowiązany jest z urzędu udzielać jej informacji. Bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej. Oznacza to, że organ ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. Obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. Udzielenie informacji w fazie wszczęcia postępowania ma dla ochrony interesu prawnego strony zasadnicze znaczenie.
Jak wynika z akt sprawy, organy administracji nie dopełniły w niniejszej sprawie ciążącego na nich, wyżej opisanego obowiązku.
Skarżący w dniu 14.08.2007 r. złożył do organu I instancji wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Pismem z dnia 17.08.2007 r. organ wezwał I. S. o uzupełnienie wniosku o brakujące dokumenty w postaci oświadczenia o braku sprzeciwu i uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej, protokołów badań i sprawdzeń wewnętrznej instalacji elektrycznej, protokołów badań i sprawdzeń instalacji wentylacji pomieszczeń. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył oświadczenia o braku sprzeciwu i uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku. I.,S. odwołał się od tej decyzji i w postępowaniu odwoławczym uzupełnił brakujące oświadczenie. Organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że wskazany w poprzednim zdaniu brak został uzupełniony, dopatrzył się jednak innych braków w postaci potwierdzenia o odbiorze przyłączy.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że organ I instancji nie zrealizował obciążającego go - z mocy art. 9 KPA - obowiązku udzielania informacji faktycznej i prawnej. Pismo z dnia 17.08.2007 r. skierowane do I. S. nie wskazywało wszystkich dokumentów, które - w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie - obowiązany był przedstawić skarżący. Dotyczy to braku wskazania w nim potwierdzeń o odbiorze przyłączy. Zauważyć należy, że skarżący w postępowaniu odwoławczym przedstawił oświadczenie o braku sprzeciwu i uwag ze strony Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tak więc, gdyby nie stwierdzono innych braków organ II instancji mógłby wydać decyzję reformatoryjną i uwzględnić wniosek.
Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisu art. 9 KPA mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organy w sposób precyzyjny zredagują pouczenie dla skarżącego w zakresie określenia dokumentów, które winien on przedstawić wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, a następnie dokonają oceny tego wniosku.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.