Uzasadnienie
E. F. w dniu 17 września 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1872/09.
Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę E. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu potrąconych odsetek od świadczenia pieniężnego przysługującego żołnierzom zawodowym przez okres roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 4 marca 2010 r. nie posiadał zdolności procesowej oraz nie był należycie reprezentowany i tym samym został pozbawiony możliwości działania. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") oraz art. 273 § 2 p.p.s.a.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia 17 września 2010 r. E. F. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2010 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, tj. decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., w związku z rażącym naruszeniem art. 139 i art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 4 kpa.
Minister Obrony Narodowej uznał żądanie E. F. o wznowienie postępowania sądowego za nieuzasadnione. Wskazał, że w sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 271 – 274 p.p.s.a., jak również przesłanka wymieniona w art. 277 p.p.s.a. Podniósł, że E. F. jako powód wznowienia postępowania wskazał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2010 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora WBE w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. rażąco narusza postanowienia art. 139 oraz art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7 kpa, jednakże powyższe przesłanki nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego.
Pismem procesowym z dnia 11 stycznia 2011 r. E. F., podniósł, że wznowienie postępowania opiera na okolicznościach faktycznych i środkach dowodowych nie uwzględnionych w wyroku Sądu z dnia 4 marca 2010 r., a trzymiesięczny termin do wniesienia skargi został zachowany, bowiem z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., o sygn. akt II SA/Wa 952/10 otrzymanym w dniu 13 września 2010 r. dowiedział się, że może wyrazić swoją dezaprobatę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r., co uczynił składając skargę o wznowienie postępowania sądowego w dniu 17 września 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przede wszystkim należy wskazać, iż instytucja wznowienia postępowania jest instytucją wyjątkową ze względu na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych.
Instytucja ta tworzy możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu, jeżeli zachodzą enumeratywnie wyliczone przyczyny wznowienia postępowania ściśle określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia.
Powołana wyżej ustawa określa także tryb procedowania w sprawie.
W pierwszej kolejności ocena dopuszczalności wznowienia postępowania odbywa się w ramach badania wstępnego skargi przewidzianego w art. 280 § 1 p.p.s.a, która ogranicza się wyłącznie do weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości oraz dochowania przez wnioskodawcę warunków formalnych przewidzianych dla skargi wznowieniowej. Ocenę taką można również dokonać na rozprawie w myśl art. 281 p.p.s.a. i z tego uprawnienia skorzystał Sąd rozpoznając przedmiotową skargę.
Skarżący w niniejszej sprawie powołał się na podstawę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia postępowania, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Zauważyć trzeba, że uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są: zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Warszawie z dnia 4 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Wa 1872/09), którym oddalono jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. Skoro zatem w sprawie zapadło prawomocne orzeczenie, a skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, to należało ustalić, czy skarga ta opierała się na ustawowej podstawie wznowienia i czy została wniesiona w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. Skarżący w swojej skardze jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
W stosunku do tej przesłanki wznowienia postępowania trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W niniejszej sprawie skarżący podał, że z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., o sygn. akt II SA/Wa 952/10, otrzymanym w dniu 13 września 2010 r. dowiedział się, że może wyrazić swoją dezaprobatę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. Natomiast z akt sądowych o sygn. akt II SA/Wa 1872/09 wynika, że skarżącemu wyrok z dnia 4 marca 2010 r. został doręczony w dniu 25 marca 2010 r., a zatem od tej daty, a nie od daty 13 września 2010 r., należało liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarga taka została wniesiona w dniu 17 września 2010 r., a więc bez zachowania ustawowego terminu.
Ustalenie, że nie została spełniona niezbędna przesłanka skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania, powoduje odrzucenie skargi. Obowiązek taki wynika z treści art. 281 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd zauważa, że pozbawienie możności działania oznacza pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa. Dla uznania, iż omawiana przesłanka wystąpiła wymaga się ponadto wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem stron możliwości działania w podanym wyżej znaczeniu (K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 216-217).
Z akt sprawy wynika, iż skarżący brał czynny udział w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym - został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, składał pisma i wnioski oraz otrzymał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na ograniczenie zawarte w art. 271 pkt 2: "nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała" w wypadku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, że strona mogła w toku postępowania, przez złożenie zwykłego środka odwoławczego, usunąć istniejącą wadliwość postępowania. Tym samym powołana podstawa z art. 271 pkt 2 p.ps.a. nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie i nie może być rozpoznana merytorycznie.
Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 281 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w postanowieniu.