Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego T. D., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Decyzję z dnia [...] r. doręczono skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2016 r.
Skargę na powyższą decyzję skarżący wysłał drogą elektroniczną do SKO we W. - z wykorzystaniem skrzynki pocztowej organu - w dniu 25 maja 2015 r. (o godz. 23:58). Powyższa skarga została pobrana ze skrzynki pocztowej organu i wydrukowana w dniu 27 maja 2016 r. Niezależnie od tego, skarżący nadał w dniu 27 maja 2016 r. skargę w placówce pocztowej Poczty Polskiej.
Wraz ze skargą skarżący wniósł o uznanie, że skarga wysłana drogą elektroniczną wpłynęła w terminie lub o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 25 maja 2016 r. usiłował po godzinie 22.00 nadać skargę listem poleconym Pocztą Polską. Jednakże jedyna całodobowa placówka pocztowa na [...] – [...], mająca siedzibę pod adresem [...] we W., z nieznanych przyczyn była czynna wyłącznie do godziny 22.00, co skarżący stwierdził dopiero po przybyciu pod adres placówki po godzinie 22.00. W związku z zaistniałą sytuacją skarżący podjął próbę przesłania skargi zarówno na drodze faksowej na podany na stronie SKO numer faksu, jak i poprzez pocztę mailową.
Skarżący wyjaśnił, że prawdopodobnie z powodu nieczynnego faksu w SKO transfer za pośrednictwem faksu nie zakończył się skutecznym przesłaniem skargi. Skarżący wskazał również, że skarga nadana pocztą mailową w dniu 25 maja 2016 r. - o godzinie 23.58 z jego skrzynki pocztowej, dotarła na wskazany adres mailowy SKO, ponieważ na jego skrzynce nadawczej nie pojawiła się wiadomość o niedostarczeniu tej wiadomości. W związku z powyższym skarżący wniósł o uznanie, że skarga została skutecznie wniesiona z zachowaniem 30-dniowego terminu. W przypadku nieuznania powyższego stanowiska, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uzasadniając wniosek brakiem winy w złożeniu skargi, spowodowany nieoczekiwanym skróceniem terminu funkcjonowania całodobowej placówki pocztowej nr [...] we W. w dniu 25 maja 2016 r. do godziny 22.00 oraz powzięciem o tym informacji dopiero w momencie, w którym usiłował nadać list polecony zawierający skargę.
Skarżący podkreślił, że niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, na które nie miał żadnego wpływu, ponieważ w przypadku, gdyby placówka pocztowa była czynna całodobowo, terminowi by nie uchybił.
W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W zakresie okoliczności związanych z terminie wniesienia skargi autor odpowiedzi na skargę podał, że została ona złożona za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 27 maja 2016 r. Zaskarżona decyzja została natomiast doręczona skarżącemu d w dniu 25 kwietnia 2016 r. Termin do wyniesienia skargi upływał więc w dniu 25 maja 2016 r. (środa). Nie był to dzień ustawowo wolny od pracy. W konsekwencji, w ocenie Kolegium, skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu. Autor odpowiedzi na skargę zaznaczył również, że w dniu 27 maja 2016 r. do Kolegium wpłynęła skarga złożona przez skarżącego mailem.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że została ona nadana mailem w dniu 25 maja 206 r., autor odpowiedzi na skargę wskazał, że nie jest to jednak sposób wniesienia skargi znany ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo zwrócono uwagę, że skarga nie została wniesiona w sposób właściwy do wnoszenia podań drogą elektroniczną, określonych w k.p.a.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu z dnia 9 września 2026 r., SKO we W. przekazało wydruk tekstu źródłowego wiadomości e-mail zawierającej skargę T. D.. Z przesłanego dokumentu wynika, że skarżący wysłał w dniu 25 maja 2016 r. o godzinie 23.58 z należącej do niego skrzynki pocztowej wiadomości mailową na skrzynkę pocztową SKO we W..
Z kolei w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 3 października 2016 r., skarżący przy piśmie z dnia 31 października 2016 r. (data wpływu), przesłał pismo Poczty Polskiej SA - Region Sieci we W. z dnia 18 października 2016 r., potwierdzające, że w dniu 25 maja 2016 r. placówka pocztowa zlokalizowana w R. we W. czynna była od godziny 00.00 do godziny 22:00. Podano również, że z uwagi na przypadające Święto Bożego Ciała w dniu 26 maja 2016 r placówka była nieczynna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 §1 i art. 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W badanym przypadku decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu doręczona została skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2016 r., co dokumentuje załączone do akt administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie doręczenia przesyłek listowych zawierającej przedmiotową decyzję. Tym samym termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez skarżącego, określony zgodnie z wyżej powołanym przepisem p.p.s.a., upłynął z dniem 25 maja 2016 r.
Skarga wniesiona została drogą elektroniczną w dniu 25 maja 2015 r., co dokumentuje (k. nr 6 akt sądowych).
W tym miejscu wskazać należy, że w uchwale z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13, (ONSAiWSA z 2014/5/70) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powołana uchwała ma tzw. ogólną moc wiążącą wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Obecnie – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a., brak w ustawie regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi przepisów szczególnych dopuszczających wniesienie pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym.
W tym zakresie zmiany w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzone zostały ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 183) i wejdą w życie dopiero od dnia 11 lutego 2017 r.
Jednocześnie sądownictwo administracyjne, uwzględniając konstytucyjne prawo do sądu, wypracowało linię orzeczniczą, zgodnie z którą możliwe jest wniesienie, na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pism procesowych drogą elektroniczną, jakkolwiek będą one obarczone brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony wnoszącej (por. postanowienie: WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r., VI SAB/Wa 12/08; NSA: z dnia 12 lutego 2010 r., I OPP 4/10, z dnia 18 maja 2010 r., I OZ 316/10, z dnia 11 stycznia 2011 r., II GZ 286/10). Przyjęto, że strona postępowania przed sądem administracyjnym nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z niewprowadzeniem do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiednich przepisów dotyczących wnoszenia pism drogą elektroniczną, podczas gdy takie regulacje zawierają m.in. przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Stanowisko to jest tym bardziej uprawnione, że od dnia 17 czerwca 2010 r. na podstawie ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 40, poz. 230) do sądów administracyjnych zastosowanie ma ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.).
Dalej należy wskazać, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią o wnoszeniu pism do sądu, lecz żaden z nich nie określa zachowania, jakim strona realizuje czynność wniesienia pisma. Jedynie z art. 83 § 3 ustawy wynika, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W postanowieniu z dnia 21.12.2011 r. sygn. akt II FZ 447/11 (dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że chwilą wniesienia pisma procesowego drogą elektroniczną będzie moment rzeczywistego przesłania poczty elektronicznej, który zostanie odzwierciedlony u odbiorcy wiadomości w odpowiednim programie pocztowym. Informacja o potwierdzeniu transmisji danych, której częścią jest data doręczenia, znajduje się w nagłówku każdego listu elektronicznego i to ona powinna decydować o terminowości wniesienia pisma procesowego. Zatem za skuteczne złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej nie może być uznane jedynie jego wysłanie/nadanie, a jest nim doręczenie/złożenie we właściwym organie.
Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela. Podkreślić należy, że regulując kwestie daty dostarczenia wniosku drogą elektroniczną, ustawodawca przyjął w art. 61 ust. 3a k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną, jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. W orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, zgodnie z którym za najwcześniejszą datę wpływu do Sądu pisma wniesionego drogą elektroniczną, należy uznać dzień jego wydrukowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1035/15), kiedy to pismo to uzyska zmaterializowaną postać, umożliwiająca jego podpisanie, zgodnie z art. 46 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że datą wniesienia przez skarżącego skargi był dzień 27 maja 2016 r., tj. dzień w którym pracownik Kolegium dokonał wydruku pisma oraz adnotacji o jego wpływie. Tym samym przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, który w tym przypadku upłynął z dniem 25 maja 2016 r.
Nie można jednak uznać, że skarżący ponosi winę w nieterminowym wniesieniu skargi w sytuacji, gdy nie zachował należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Skarżący miał bowiem prawo sądzić, że zgodnie z regulaminem świadczenia powszechnych usług pocztowych, w miastach wojewódzkich, co najmniej jedna placówka pocztowa pełnić będzie obsługę całodobowo we wszystkie dni robocze. Sprzeczne z regulaminem skrócenie czasu pracy poczty nie może skarżącego pozbawić prawa do wniesienia skargi (tak NSA w postanowienia z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I GZ 448/15). Poczta we W. zlokalizowana pod adresem [...] jest zatem placówką pocztową, która ma zapewnić całodobową obsługę, z wyjątkiem dni świątecznych.
W związku z tym skarżący miał prawo oczekiwać, że placówka ta będzie otwarta w przeddzień Bożego Ciała o godzinie 22.00. Stąd też nie można uznać, że skarżący ponosi winę w nieterminowym wniesieniu skargi w sytuacji, w której skrócono godziny urzędowania placówki pocztowej. Skarżący miał prawo do nadania skargi do dnia 25 maja 2016 r. do godziny 24.00. Dlatego też, wobec przedstawionych okoliczności należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.