Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 2 października 2013 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi albowiem pomimo wezwania skarżącej do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (odpowiedni formularz został jej doręczony) skarżąca odmówiła wykonania tego obowiązku. W związku z tym, że skarżąca wraz ze sprzeciwem wniesionym od ww. zarządzenia nie złożyła wniosku w wymaganej formie, postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. Sąd pozostawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie skarżącej na ww. orzeczenie uznał rozstrzygnięcie tut. Sądu za prawidłowe (postanowienie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1156/13).
Z kolei postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r. (II OZ 2/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 sierpnia 2013 r. w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.
W odpowiedzi na ponowne wezwanie Sądu o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (doręczone skarżącej w dniu 28 lutego 2014 r.), skarżąca pismem z dnia 23 lutego 2014 r. wystąpiła kolejny raz o zwolnienie jej z tej opłaty.
W tych okolicznościach sprawy, postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Sąd postanowił odrzucić skargę. Wobec niespełnienia wymogów przewidzianych w treści art. 175 p.p.s.a. Sąd postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. odrzucił osobiście sporządzoną przez skarżącą skargę kasacyjną, a następnie z tych samych powodów postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. odrzucił wywiedzione od tego postanowienia zażalenie.
Wobec złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od uiszczania wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 13 czerwca 2014r., zarządzeniem z dnia 25 lipca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (stosowny formularz wniosku został jej ponownie doręczony). Referendarz w zarządzeniu precyzyjnie wyjaśnił podstawę tego obowiązku i wskazał, że konsekwencją odmowy wykonania ww. obowiązku będzie pozostawienie wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego w aktach sprawy bez rozpoznania, a w dalszej kolejności odrzuceniu podlegać będzie zażalenie.
Skarżąca w piśmie z dnia 5 sierpnia 2014 r. oświadczyła, że "Jestem bardzo chora, leżę w łóżku dlatego też wypełnienie i dostarczenie żądanych zaświadczeń i dokumentów na obecną chwilę jest dla mnie niemożliwe do wykonania".
Zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od zażalenia albowiem pomimo wezwania do złożenia wniosku na urzędowym formularzu skarżąca odmówiła wykonania tego obowiązku.
W związku z tym, że skarżąca wraz z zażaleniem wniesionym od ww. zarządzenia nie złożyła nadal wniosku w wymaganej formie postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. Sąd pozostawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie skarżącej na ww. orzeczenie uznał rozstrzygnięcie tut. Sądu za prawidłowe (postanowienie z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1147/14).
W odpowiedzi na ponowne wezwanie Sądu o uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (doręczonego skarżącej w dniu 25 listopada 2014 r.), skarżąca pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. wystąpiła kolejny raz o zwolnienie jej z tej opłaty.
Wobec złożenia kolejnego już wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od uiszczania wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 13 czerwca 2014 r., zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (stosowny formularz wniosku został jej ponownie doręczony). Referendarz w zarządzeniu precyzyjnie wyjaśnił podstawę tego obowiązku i wskazał, że konsekwencją odmowy wykonania ww. obowiązku będzie pozostawienie wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego w aktach sprawy bez rozpoznania, a w dalszej kolejności odrzuceniu podlegać będzie zażalenie.
Skarżąca w piśmie z dnia 21 grudnia 2014 r. oświadczyła, że: "Jestem chora, wymagam opieki całodobowej. Wypełnienie formularza i dostarczenie zaświadczeń żądanych przez Sąd na obecną chwilę jest dla minie niemożliwe do wykonania. Dlatego też proszę Sąd o rozpatrzenie mojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 29 maja 2013 r.".
Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2015 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od zażalenia albowiem pomimo wezwania do złożenia wniosku na urzędowym formularzu skarżąca odmówiła wykonania tego obowiązku.
W związku z tym, że skarżąca wraz z zażaleniem wniesionym od ww. zarządzenia kolejny już raz nie złożyła nadal wniosku w wymaganej formie postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r. Sąd pozostawił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a także postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. Sąd postanowił odrzucić zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 6 lutego 2015 r. uznał rozstrzygnięcie tut. Sądu za prawidłowe (postanowienie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 195/15).
Wobec złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 9 lutego 2015 r. skarżąca została wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca przy piśmie z dnia 22 maja 2015 r. wniosła o zwolnienie jej od tej opłaty oraz powtarzając dotychczasową argumentację na okoliczność przyznania prawa pomocy.
Ustosunkowując się do kolejnego z kolejnych nieprawidłowo (bo nie na urzędowym formularzu) złożonym wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego od zażalenia, zarządzeniem z dnia 27 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (stosowny formularz wniosku został jej ponownie doręczony). Referendarz w zarządzeniu precyzyjnie wyjaśnił podstawę tego obowiązku i wskazał, że konsekwencją odmowy wykonania ww. obowiązku będzie pozostawienie wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego w aktach sprawy bez rozpoznania, a w dalszej kolejności odrzuceniu podlegać będzie zażalenie.
Skarżąca w piśmie z dnia 5 czerwca 2015 r. oświadczyła, że: "Jestem osobą, która ma 90 lat jestem bardzo chora po leczeniu szpitalnym, jestem osobą niepełnosprawną, nie poruszam się, wymagam całodobowej opieki. Wyjście z domu ogranicza się tylko do wizyty u lekarza. Dlatego też wypełnienie i dostarczenie dokumentów jakie żąda Sąd jest dla mnie niemożliwe do wykonania na obecną chwile ze względu na mój bardzo zły stan zdrowia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlegała odrzuceniu, ponieważ skarżąca nie uiściła w terminie należnego wpisu sądowego od zażalenia.
Zgodnie z art. 219 § 1 w zw. z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej "p.p.s.a." (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) wnoszący pismo wszczynające postępowanie w danej instancji jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego. W przypadku nie uiszczenia należnego wpisu sądowego od zażalenia nie jest możliwe nadanie zażaleniu dalszego biegu i wyznacza się wówczas skarżącemu termin do usunięcia tego braku. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminie obliguje Sąd do odrzucenia zażalenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 195/15), ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł doręczono skarżącej w dniu 18 maja 2015 r. (k. 324). Ostateczny termin do uiszczenia przedmiotowego wpisu upływał w dniu 25 maja 2015 r. W tym terminie wymagany wpis nie został uiszczony. Zamiast tego skarżąca wystąpiła po raz kolejny i znów w niewłaściwej formie (nie na urzędowym formularzu) o zwolnienie jej z tej opłaty sądowej.
Sąd działając w interesie skarżącej nie odrzucił jej od razu zażalenia tylko wezwał ją aby w terminie 7 dni złożyła wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu (odpowiedni formularz został jej doręczony) i należycie go uzasadniła. Skarżąca po raz kolejny już odmówiła złożenia wniosku w wymaganej formie, choć jednocześnie opisała okoliczności mogące świadczyć o jej sytuacji materialnej. W tej sytuacji nie można uznać, że jej pismo z dnia 22 maja 2015 r. (wniesione w odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego) wszczęło postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy i wywołało jakieś skutki prawne. Wręcz przeciwnie, z uwagi na fakt, iż kolejny raz skarżąca odmówiła złożenia wniosku w wymaganej formie, wniosek ten nie został rozpoznany. Taka postawa skarżącej uniemożliwiła rozpoznanie jej żądania w zakresie prawa pomocy i w konsekwencji obliguje Sąd do zastosowania rygoru określonego w art. 220 § 3 p.p.s.a..
Blokowanie postępowania w kwestii wpisu sądowego od zażalenia (skarżąca nie uiszcza wpisu sądowego, a jednocześnie odmawia złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w wymaganej formie) stanowi nadużycie prawa przez skarżącą, co skutkuje nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i uniemożliwia rozpoznanie zażalenia.
Zaznaczyć przy tym należy, że z pism skarżącej wynika, iż nie istnieją przeszkody, które uniemożliwiałyby jej wypełnienie i przesłanie do Sądu doręczonego jej formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ustawodawca założył, że formularz wniosku ma pomóc wnioskodawcy należycie uzasadnić żądanie przyznania prawa pomocy. Jest to wzór urzędowy i Sąd nie jest uprawniony do zwalniania kogokolwiek z obowiązku składania tego formularza (art. 252 § 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.