Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 616/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 kwietnia 2015 r., w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.
Na skutek wniosku skarżących postanowieniami z dnia 11 lutego 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustanowił dla nich radcę prawnego.
W dniu 2 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) r.pr. W. K. wniósł w imieniu skarżących skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że zarządzenie o wyznaczeniu go na pełnomocnika skarżących zostało mu doręczone w dniu 18 kwietnia 2016 r., a w dniu 25 kwietnia 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy w WSA. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżące nie mogły samodzielnie sporządzić skargi kasacyjnej, z uwagi na przymus adwokacko - radcowski, a skarżących nie stać na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżące mogły jedynie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy, co też uczyniły. W związku z tym w ocenie pełnomocnika skarżące nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwana dalej "P.p.s.a.", a w szczególności art. 85-89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Natomiast w art. 87 P.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek:
- – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.),
- – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.),
- – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, s. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia.
Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OZ 612/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotować również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 87 § 1 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że – w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt SK 17/12, LEX nr 1354495).
Z wyjaśnień pełnomocnika skarżących wynika, że o wyznaczeniu go na pełnomocnika dowiedział się w dniu 18 kwietnia 2016 r., a w dniu 25 kwietnia 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 2 maja 2016 r. (data stempla pocztowego), a więc w terminie. We wniosku tym pełnomocnik skarżących uprawdopodobnił również okoliczności wskazujące na brak winy skarżących w uchybieniu terminu. Skarżące nie mogły bowiem same wnieść skargi kasacyjnej, gdyż jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim. Mogły jedynie złożyć wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, co też uczyniły. Skarżące nie miał natomiast wpływu na czas rozpatrywania jego wniosku przez Sąd ani na termin wyznaczenia pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Tym samym zdaniem Sądu, uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżących, a zatem należało go im przywrócić.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.