Uzasadnienie
W piśmie z 31 października 2013 r. Skarżący R. L. ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się m. in. na fakt zajęcia w toku egzekucji całego majątku i rachunków bankowych.
Wykonując wezwanie Sądu Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, iż nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej. Wszystkie dotychczas posiadane środki zostały zajęte w trybie egzekucji. Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku. Żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.200 zł. Skarżący przedstawił zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, tytuły wykonawcze, zeznanie podatkowe za 2012 r., deklaracje VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Skarżący ubiegał się już o prawo pomocy w tym samym, co obecnie zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Na mocy postanowienia z 16 października 2013 r. odmówiono mu wówczas tego zwolnienia. Skarżący nie wniósł zażalenia, co spowodowało, że postanowienie to stało się prawomocne.
W tej sytuacji pismo Skarżącego z 31 października 2013 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę przywołanego wyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2013 r.
Wniosek Skarżącego należy zatem ocenić przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już stronie żaden środek zaskarżenia, jak i niekończących sprawy, od zmiany okoliczności, przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Oceniając w tym kontekście ponowny wniosek Skarżącego należy zauważyć, że informacje w nim zawarte nie różnią się znacząco od tych przedstawionych w zakończonym już postępowaniu i nie sposób w konsekwencji uznać, iż Skarżący wskazał na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego stanowiska co do spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przeciwnie głównymi eksponowanymi przez niego okolicznościami w dalszym ciągu są: prowadzenie działalności gospodarczej ze stratą oraz zajęcia egzekucyjne. Na zdarzenia te Skarżący powołał się już we wcześniejszym swoim wniosku i były one wówczas Sądowi znane. Okoliczności te zostały zatem wzięte pod uwagę poprzednio. Tym samym nie doszło w niniejszej sprawie do zmiany okoliczności, pozwalającej uznać, iż obecnie Skarżący wykazał przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Nie można też tracić z pola widzenia, iż również w niniejszym postępowaniu inicjatywa dowodowa w zakresie przesłanki przyznania prawa pomocy należy do strony. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Także z użytego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że to strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, którą ustawodawca uznał za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący w dalszym ciągu nie rozwiał poważnych wątpliwości co do swojej faktycznej sytuacji finansowej. Nie udzielił bowiem wszystkich informacji, jakich zażądano w skierowanym do niego wezwaniu.
Skarżący nie przesłał mianowicie zeznania podatkowego swojej żony za 2012 r. Nie podał wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych z działalności gospodarczej w 2013 r. Skarżący nie podjął nawet próby określenia (o udokumentowaniu nie wspominając) tak podstawowej informacji jak poziom wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Tymczasem zestawienie rzeczywistej kwoty dochodów Skarżącego z jego obciążeniami dałoby dopiero pełen obraz jego możliwości finansowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 192/13).
Również wyjaśnienia Skarżącego co do posiadanego majątku charakteryzują się niekonsekwencją. W pierwotnym swoim wniosku do majątku tego zaliczył mianowicie wspólne mieszkanie. W zażaleniu z 1 lipca 2013 r. (k. 177-178 akt sądowych) powołał się na fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego "ze wszystkich składników majątku". Fakt ten zaakcentował także w piśmie z 19 września 2013 r. (k. 197 akt sądowych). Mieszkanie jako składnik majątku Skarżący wymienił również w drugim swoim wniosku. O mieszkaniu tym nie wspomniał natomiast w aktualnym formularzu PPF. Mimo to w piśmie z 31 października 2013 r. powtórzył, że w związku z egzekucją zajęto "cały jego majątek" (k. 243 akt sądowych). Tym samym nie jest jasne, jakie to konkretnie "całe" mienie Skarżącego zajęto. Zwłaszcza, że nie przedłożył on żadnego dokumentu (jak to uczynił w przypadku zajęcia rachunków bankowych), który to potwierdziłby.
Skarżący nie nadesłał wyciągów bankowych. Z przedłożonych materiałów nie wynika też, jakoby zamknął lub zlikwidował rachunki bankowe. Nic nie stało więc na przeszkodzie, aby załączyć do akt sprawy wyciągi z tych rachunków tudzież pismo banku w tej sprawie. Skarżący nie ujawnił także źródeł finansowania wynagrodzenia wypłaconego na rzecz wybranego przezeń pełnomocnika.
To wszystko sprawia, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, a tym samym zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Nie sposób też nie zauważyć, że obroty z prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi kasacyjnej – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (750 zł). Przykładowo za lata 2010-2012 przychody wyniosły odpowiednio 2.018.852,53 zł, 1.398.744,36 zł i 166.720 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 1.557.650,84 zł, 1.098.299,18 zł i 310.738,18 zł. Skalę tej działalności obrazują także deklaracje VAT za okres maj-październik 2013 r. Trudno zatem przyjąć, że Skarżący – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować kwoty 750 zł celem opłacenia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt wszczęcia wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, czy prowadzenia działalności gospodarczej ze stratą, która jest wynikiem nadwyżki kosztów podatkowych nad przychodami i nie przesądza jeszcze o całkowitym braku środków finansowych (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 249/13).
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.