Uzasadnienie
A. B. złożył 19 listopada 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wszczętej skargami J. L., M. O., W. B., M. F., J. M., J. W., B. K., H. W., A. B. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2013r.
We wniosku oświadczył, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bowiem nie pracuje i w związku z tym nie osiąga dochodu. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez żonę M. B. (3960 zł. netto miesięcznie). Kwota ta musi wystarczyć do zaspokojenia potrzeb życiowych trzech osób, w tym 6 – letniego syna skarżącego. Skarżący dodał, że jest współwłaścicielem domu oraz nieruchomości.
Ponieważ oświadczenie A. B. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych referendarz sądowy zarządzeniem z 26 listopada 2013 r. wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan rodzinny, majątkowy i dochody, to jest:
- a) wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego i osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dokumentujących operacje na tych rachunkach w okresie od wrzesień - listopad 2013r.;
- b) udzielenia informacji na temat rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz udokumentowanie poniesienia tych wydatków przez nadesłanie kopii faktur (rachunków, dowodów wpłaty);
- c) dokumentu potwierdzającego podaną we wniosku PPF wysokość otrzymywanego przez M. B. dochodu, (np. zaświadczenia pracodawcy);
- d) zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.;
Skarżący w terminie zakreślonym w wezwaniu z 26 listopada 2013r. (doręczonym mu w trybie doręczenia zastępczego - dwukrotne awizo w dniach: 29. listopada i 6 grudnia 2013r.), ani w terminie późniejszym nie nadesłał żądanych dokumentowi.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Prawo pomocy jest uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przede wszystkim złożyć stosowny wniosek na urzędowym formularzu – w tym przypadku PPF (art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sporządzony w tej formie wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie kondycji finansowej wnioskodawcy. W razie gdy zawarte we wniosku oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, bądź też gdy budzą one wątpliwości, sąd (referendarz) może podjąć działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych wnioskodawcy, wzywając go do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych służących weryfikacji złożonych wcześniej oświadczeń. Możliwość taką daje sądowi (referendarzowi) przepis art. 255 p.p.s.a..
W niniejszej sprawie referendarz możliwość tę wykorzystał, uznając przedstawione w formularzu PPF informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżącego za zbyt ogólnikowe i niepełne. Wezwanie do nadesłania dodatkowej dokumentacji nie przyniosło jednak oczekiwanych skutków – skarżący nie nadesłał żądanych przez referendarza dokumentów.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wskutek nieprzedstawienia przez skarżącego wyczerpującej argumentacji (w zakresie wskazanym w wezwaniu z 26 listopada 2013r.) niemożliwe jest przeprowadzenie oceny jej sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie przez niego kosztów sądowych będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania skarżącego oraz jego rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarżący nie może oczekiwać, że przy orzekaniu o przyznaniu prawa pomocy referendarz poprzestanie na ogólnikowych oświadczeniach, że dochody którymi dysponuje jego rodzina są niewystarczające do poniesienia kosztów postępowania sądowego. Referendarz podkreśla, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami Skarbu Państwa (por. art. 212 § 2 p.p.s.a.).
Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tymże postępowaniu. Stąd też – jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 p.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.).
Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się więc liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 P.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl).
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.