Uzasadnienie
Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia 17 lutego 2000 r., (...), na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną /Dz.U. nr 133 poz. 875/, zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę Spółce z o.o. "Ch." w M., na nadbudowę istniejącej części budynku do VII kondygnacji z przeznaczeniem na cele mieszkalne o 76 mieszkaniach, o powierzchni użytkowej mieszkań: 2.960 m2 z garażami w części podziemnej na terenie położonym przy ul. T. 1 w M. na działce nr 388/4.
Powyższa decyzja doręczona została stronom i uczestnikom postępowania w dniach od 22 do 24 lutego 2000 r.
Odwołanie od tej decyzji w dniu 11 kwietnia 2000 r. wniósł Aleksander O. współwłaściciel części ułamkowej sąsiedniej działki nr 388/3 położonej w M. przy ul. T.
1. Odwołujący zarzucił, że decyzja z dnia 17 lutego 2000 r. nie została mu doręczona pomimo, że zgłosił zamiar uczestnictwa w sprawie jako strona pismem z dnia 14 lutego 2000 r. O wydaniu zaskarżonej decyzji dowiedział się w dniu 26 marca 2000 r. Odwołujący zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 28, art. 35 i art. 47 ustawy Prawo budowlane, narusza uzasadnione interesy osób trzecich. W toku postępowania bezpodstawnie nie uznano odwołującego za stronę i nie doręczono odpisu decyzji.
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 13 czerwca 2000 r., (...), na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący uprawnionym do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że stosownie do ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388/ ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową /art. 6 ustawy/.
Zgodnie z art. 18 tej ustawy, właściciele lokalu mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokalu albo w umowie zawartej w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
W akcie notarialnym (...) /dot. umowy sprzedaży lokali/ w par. 8 wpisane jest, że zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia Mieszkaniowa "Ch."
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi współwłaścicielami lokali.
W postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji przez Burmistrza Miasta M. z dnia 17 lutego 2000 r. zapewniono udział w postępowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "Ch." jako zarządcy nieruchomością wspólną. Właściciele mieszkań nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą przedmiotowym pozwoleniem na budowę nie są stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego skarżący nie jest zatem podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania i stosownie do Uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 5 lipca 1993 r. /OPS 16/98/ postępowanie ulega umorzeniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Aleksander O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zakwestionował stanowisko organu odwoławczego, że nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Taki pogląd jest sprzeczny z Uchwałą Składu Pięciu Sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. /VI SA 13/95/, w której stwierdzono, że właściciel sąsiedniej działki jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący podkreślił, że pismem z dnia 14 lutego 2000 r. zgłosił się do organu I instancji jego pełnomocnik, lecz organ pozostawił je bez odpowiedzi oraz nie zawiadomił o żadnej czynności w sprawie, pozbawiając tym samym skarżącego czynnego udziału w sprawie.
Wojewoda Z. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uprawnienia tego Sądu ograniczone są do kontroli legalności /zgodności z prawem/ zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc z mocy art. 51 tej ustawy związany granicami skargi władny jest uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ II instancji dopuścił się uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy dopuścił się obrazy art. 16 par. 1 Kpa i art. 58 Kpa przez potraktowanie i rozpatrzenie pisma skarżącego z dnia 7 kwietnia 2000 r. jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 17 lutego 2000 r.
Wprawdzie pismo to zostało nazwane "odwołaniem", jednakże jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ ma przy tym na podstawie art. 9 Kpa obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody i w tym celu powinien w razie potrzeby udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzja organu I instancji nie została doręczona skarżącemu Aleksandrowi O. Stosownie do art. 129 par. 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Termin do wniesienia odwołania dla osoby, która twierdzi, że jest stroną a która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji, liczy się od dnia doręczenia /ogłoszenia/ decyzji stronom, które brały udział w postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął w dniu 9 marca 2000 r. Natomiast pismo z dnia 7 kwietnia 2000 r. zatytułowane "odwołanie" wpłynęło w dniu 11 kwietnia 2000 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 129 par. 2 Kpa. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania osoba, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji może skutecznie bronić się przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Taka droga obrony interesu prawnego przez osobę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności.
Z uwagi na naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekając o kosztach postępowania zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.